Ξημερώνοντας Χριστούγεννα


Μια νύχτα σαν και την αποψινή,  πριν από 189 χρόνια, λίγο μετά τα μεσάνυχτα των Χριστουγέννων του 1818, στο μικρό χωριό Oberndorf (Όμπερντορφ ) – στην φωτογραφία – της Αυστρίας

e3_04_web

και στην παλιά εκκλησία του Αγίου Νικολάου ήταν που δημιουργήθηκε το τραγούδι  «Stille Nacht! Heilige Nacht.» ή  «Η Αγία νύχτα», όπως μας είναι γνωστό. Λίγη ώρα μετά και με το ξεκίνησε η νυχτερινή λειτουργία εκείνων των Χριστουγέννων του 1818,  το τραγούδι » Αγία νύχτα» τραγουδήθηκε με συνοδεία κιθάρας για πρώτη φορά. Και ο κόσμος μαγεύτηκε στο άκουσμά του!  Από τότε, διαδόθηκε, στόμα με στόμα, σε όλο τον χριστιανικό κόσμο  κατακτώντας τον και γλυκαίνοντας την μέρα του των Χριστουγέννων.

Μια ευλογημένη, φωτισμένη δημιουργία, αυτό το τραγούδι!

mohrscript το χειρόγραφο του Μohr για το άσμα Αγια ΝύχταΤους στίχους του είχε γράψει δυο χρόνια πριν, το 1816, ο εικοσιτετράχρονος τότε,  ιερέας του χωριού Όμπερντορφ, Joseph Mohr (Γιόζεφ Μορ) και την μελωδία του την έγραψε μέσα σε λίγες ώρες πριν το ξημέρωμα της ημέρας των Χριστουγέννων της 24/12/1818, ο τριανταεννιάχρονος, τότε, Franz Xaver Gruber (Φραντς Γκρούμπερ).

Στην διπλανή φωτογραφία απεικονίζεται το αυθεντικό χειρόγραφο του J. Mohr για την «Stille Nacht! Heilige Nacht.»

the St.Nikolas Church in Oberndorf Κάτω, οι συντελεστές του υπέροχου αυτού άσματος

Silent Night, Joseph Mohr and Franz Gruber

και εδώ, το αυθεντικό χειρόγραφο της μουσικής σύνθεσής του από τον F.Gruber:

dc451e8e51266c13d17b3b469bad2d1c

Διαβάστε για την εκπληκτική ιστορία  της γέννησης του τραγουδιού «Stille Nacht! Heilige Nacht.» ( Σιωπηλή νύχτα, άγια νύχτα) ή «Αγια νύχτα»

 Τότε, λοιπόν, τις μέρες πριν τα Χριστούγεννα του 1818, το ποτάμι Salzach πλημμύρισε την παλιά καθολική εκκλησία του Αγίου Νικολάου  του Όμπερντορφ και προκάλεσε τόση ζημιά στο Όργανο της Εκκλησίας που δεν μπορούσε να λειτουργήσει.st-nicholas-church.jpg

(Δείτε στην δίπλα εικόνα την  εκκλησία εκείνη του Αγίου Νικολάου και  στην πάνω  φωτογραφία εκείνων των χρόνων, το χωριό Όμπερντορφ με την εκκλησιά δίπλα στο ποτάμι) 

Από την προπαραμονή της μέρας των Χριστουγέννων είχε ήδη φτάσει στο Oberndorf ένας μικρός θίασος που εκτελούσε περιοδείες στα χωριά και ο ιερέας Μορ κανόνισε μαζί τους να αναπαραστήσουν την ιστορία της γέννησης του Ιησού στην νυχτερινή λειτουργία των Χριστουγέννων στην παλιά εκκλησία…

  Εξ αιτίας της πλημμύρας του ποταμού  και του ότι το Εκκλησιαστικό Όργανο ήταν καταστραμμένο, οι ηθοποιοί  εξετέλεσαν το δοκιμαστικό πρόγραμμά τους, αργά το απόγιομα εκείνης της μέρας,  σε ιδιωτική κατοικία. Ο ιερέας Mohr που παρακολουθούσε την πρόβα, έκανε παράλληλα και τις απαιτούμενες διασκευές  ώστε να είναι σύμφωνη με τα πρώτα κεφάλαια των Ευαγγελίων του Ματθαίου και του Λουκά στην καινή διαθήκη. Το αποτέλεσμα ήταν τόσο εντυπωσιακά όμορφο! Τόσο λειψό όμως, από την έλλειψη της μουσικής που κανονικά θα έπαιζε το Όργανο, αν λειτουργούσε! Ο ιερέας Μορ ήταν πολύ στενοχωρημένος. Δεν μπορούσε να διανοηθεί να γίνει η Ιερή λειτουργία των Χριστουγέννων μες στην σιωπή, χωρίς την μουσική του Οργάνου να συνοδεύει τους ύμνους.. Κόντευαν μεσάνυχτα σαν τελείωσε η πρόβα και ο ιερέας αποφάσισε να πάρει τον μακρυνό δρόμο για να γυρίσει στο σπίτι του, σπάζοντας το κεφάλι του να βρει ένα τρόπο να λύσει το πρόβλημα. Και, τότε από την κορυφή ενός λόφου όπου ήταν και ενώ έβλεπε την μικρή πόλη να απλώνεται κάτω κατάφορτη στα χιόνια, θυμήθηκε το ποίημα «Stille Nacht! Heilige Nacht.» που ο ίδιος είχε γράψει δυο χρόνια νωρίτερα, όταν ακόμη έμενε στο πατρικό του στην  Mariafarr.Η Ιδέα είχε γεννηθεί!

Με το που ξημέρωσε η επόμενη ημέρα, η της παραμονής των Χριστουγέννων, ο ιερέας  Mohr έσπευσε και βρήκε τον παίκτη του Οργάνου της Εκκλησίας του Αγίου Νικολάου, Franz Xaver Gruber και του ζήτησε να συνθέσει μια μελωδία που θα ήταν κατάλληλη για το ποίημά του  και που θα μπορούσε να παιχτεί απλά με μια κιθάρα.

Ο Franz Xaver Gruber συμφώνησε και σε λίγες μόνον ώρες, κάτω από την ασφυκτική πίεση του χρόνου, συνέθεσε την περίφημη μελωδία για το ποίημα»Silent Night»! Έτσι, την νύχτα των Χριστουγέννων του 1818, στην εκκλησία του Oberndorf, η μουσική της κιθάρας συνόδεψε το ποίημα του ιερέα Μορ! Ένα αριστούργημα μουσικής απλότητας, θαυμαστό ντύσιμο ενός γλυκύτατου λόγου, είχε μόλις γεννηθεί!  Το άσμα αυτό, πρωτοτραγουδήθηκε  εκείνη την νύχτα, πριν το ξημέρωμα της ημέρας των Χριστουγέννων, με τον Mohr και τον Gruber να το τραγουδούν ενώ παράλληλα ο Gruber έπαιζε με την κιθάρα τις νότες της μουσικής.  Η σιωπηλή νύχτα γιόμισε μελωδία ευφορίας και με λόγο ψυχικής ανάτασης!. Και, αυτό ήταν.

Από το στόμα του επισκευαστή του Οργάνου Karl Mauracher που έφτασε την επόμενη για να το αποκαταστήσει σε λειτουργικότητα και που αφού εντυπωσιάστηκε ακούγοντάς το  να παίζεται με την συνοδεία του Οργάνου, πήρε αντίγραφα του ποιήματος και της μουσικής, και που τα διέδωσε σε γνωστές του οικογένειες μουσικών, όπως οι Rainers και οι Strassers. Από αυτές τις μουσικές οικογένειες, στην συνέχεια που ενσωμάτωσαν το άσμα αυτό στο Χριστουγεννιάτικο ρεπερτόριό τους και ειδικότερα από τις αδελφές Strasser που διέδωσαν το τραγούδι αυτό σε όλη την βόρεια Ευρώπη. Και μετά, από το 1834 που με το που το άκουσε ο Βασιλιάς  Frederick William της Πρωσίας και τόσο μαγεύτηκε που έπειτα διέταξε την χορωδία του Καθεδρικού Ναού, να το τραγουδά κάθε παραμονή Χριστουγέννων.

          Από τότε, πέρασαν πολλά χρόνια, το τραγούδι αυτό μεταφράστηκε σε περισσότερες από 300 γλώσσες,  κάθε φορά με παραλλαγές για να ταιριάζουν στην κάθε γλώσσα, και έγινε το παγκόσμιο άκουσμα- σύμβολο κάθε τέτοιας νυχτιάς Χριστουγέννων. Και, το ακούμε και το χαιρόμαστε έως τις μέρες μας. H Unesco, μάλιστα, από το 2011 το περιέλαβε στην Λίστα Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς για την Αυστρία.

Μπορεί να υπάρξουν Χριστούγεννα, χωρίς την «Αγία Νύχτα» ;  Ακούστε το πιο κάτω στην αυθεντική του πρώτη απόδοση με συνοδεία κιθάρας όπως και στο τελευταίο μέρος του αφιερώματός μου στην ύστερη απόδοσή του στα ελληνικά :

  Οι στίχοι του, ta lyrics in German, English and greek  του τραγουδιού Stille Nacht! Heilige Nacht!Silent night, holy night και «Άγια Νύχτα» έχουν ως εξής (κατά την Βικιπαίδεια) :

Stille Nacht! Heilige Nacht!
Alles schläft; einsam wacht
Nur das traute heilige Paar.
Holder Knab’ im lockigten Haar,
Schlafe in himmlischer Ruh!
Schlafe in himmlischer Ruh!Stille Nacht! Heilige Nacht!
Gottes Sohn! O wie lacht
Lieb’ aus deinem göttlichen Mund,
Da uns schlägt die rettende Stund’.
Jesus in deiner Geburt!
Jesus in deiner Geburt!Stille Nacht! Heilige Nacht!
Die der Welt Heil gebracht,
Aus des Himmels goldenen Höhn
Uns der Gnaden Fülle läßt seh’n
Jesum in Menschengestalt.
Jesum in Menschengestalt.Stille Nacht! Heilige Nacht!
Wo sich heut alle Macht
Väterlicher Liebe ergoß
Und als Bruder huldvoll umschloß
Jesus die Völker der Welt.
Jesus die Völker der Welt.

Stille Nacht! Heilige Nacht!
Lange schon uns bedacht,
Als der Herr vom Grimme befreit,
In der Väter urgrauer Zeit
Aller Welt Schonung verhieß.
Aller Welt Schonung verhieß.

Stille Nacht! Heilige Nacht!
Hirten erst kundgemacht
Durch der Engel Alleluja,
Tönt es laut bei Ferne und Nah:
Jesus der Retter ist da!
Jesus der Retter ist da!

Οι στίχοι στα Αγγλικά

Silent night, holy night
Everything sleeps, the only ones awake are
The venerable and saintly Couple

A boy with curly hair
Sleeps in a heavenly tranquility.

Silent Night, holy Night
Shepherds to whom the first announcement

was made
By the Angels’ Alleluia
Which was heard everywhere
Christ the Savior is here!
Christ the Savior is here!

Silent Night, holy Night
Son of God, o such a smile
That buds from your divine lips
Marking the hour of our salvation
O Christ, on the day of Thy birth!
O Christ, on the day of Thy birth!

Και οι  στίχοι στα Ελληνικά:

Άγια Νύχτα, σε προσμένουν
Με χαρά οι χριστιανοί
Και με πίστη ανυμνούμε
Το Θεό δοξολογούνε
Μ’ ένα στόμα, μια φωνή
Ναι με μια φωνή

Η ψυχή μας φτερουγίζει
Πέρα στ’ άγια τα βουνά
Όπου ψάλλουν οι αγγέλοι
Απ’ τα ουράνια θεία μέλη
Στον Σωτήρα «Ωσαννά»
Ψάλλουν «Ωσαννά»

Στης Βηθλεέμ ελάτε όλοι
Στα βουνά τα ιερά
Και μ’ ευλάβεια μεγάλη
‘Κει που τ’ άγιο φως προβάλει
Προσκυνήστε με χαρά
Ναι, με μια χαρά

 Δείτε, για τους αυθεντικούς του στίχους και  στις σελίδες: 

https://www.german-way.com/history-and-culture/holidays-and-celebrations/christmas/stille-nacht-silent-night/

http://www.commdiginews.com/travel/the-story-of-silent-night-32080/

Σημείωση:Η εκκλησία του Αγίου Νικολάου Oberndorf  του Σάλτσμπουργκ στην Αυστρία, κατεδαφίστηκε μετά, γύρω στο 1920 και το 1930,  Σε ένα κοντινό σημείο από το ποτάμι και ψηλότερά του, ώστε να μην πλημμυρίζει η μικρή πόλη με κάθε ξεχείλισμα του ποταμού Salzach, μεταφέρθηκε ολόκληρη η μικρή πόλη και εκεί φτειάχτηκε στην συνέχεια η νέα Εκκλησία του Αγίου Νικολάου

The Church of At.Nicholas in Oberndorf, Austria

Την ίδια εποχή κατασκευάστηκε στα οκτακόσια μέτρα από το ποτάμι,  ένα μικρό παρεκκλήσι- που χωράει μόλις 20 άτομα- το Stille-Nacht-Gedächtniskapelle προς ανάμνηση του γεγονότος του 1818. Όμως σε αυτό ακριβώς το μικρό παρεκκλήσι καταλήγουν κάθε χρόνο περί τους 7.000 προσκυνητές, την κάθε παραμονή των Χριστουγέννων . Δείτε το:Oberndorf-Silent-Night-Chape_TSG-111-307x420

guitar3

  Επάνω, η κιθάρα του Mohr  με την οποία συνόδευσε το τραγούδι εκείνη την πρώτη του φορά στα ξημερώματα της 25/12/1818.

Περισσότερα για τον Mohr : http://www.fortunecity.com/victorian/museum/59/mohr.html

και για τον Γκρούμπερ, όπου ακούγεται και η ενόργανη απόδοση του άσματος:

http://www.cyberhymnal.org/bio/g/r/gruber_fx.htm

Και, από μένα δεχθείτε τις ευχές μου για:

Χρόνια Πολλά και Καλά στον καθένα σας και σε όλο τον Κόσμο!

 Καλά Χριστούγεννα σε όλους!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.