Ishi : Ο τελευταίος επιζήσας της ινδιάνικης φυλής των Yahi


     Ο Ishi: Γεννήθηκε, άγνωστο πότε,  περίπου στα 1861 και πέθανε στις 25 Μαρτίου του 1916.  Όταν οι επιστήμονες ανθρωπολόγοι τον ρώτησαν τ’ όνομά του, αυτός απάντησε :“I have none, because there were no people to name me” “ Δεν έχω κανένα (όνομα) γιατί δεν υπήρχαν άνθρωποι να με ονομάσουν”

Και, λέγοντας άνθρωποι, εννοούσε, ότι κανείς Yahi δεν είχε ποτέ μιλήσει το όνομά του. Έτσι, ο καθηγητής της ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου του Μπερκλεϋ, Alfred Kroeberτου έδωσε το όνομα Ishi, που σημαίνει άνθρωπος (ya= πρόσωπο, και hi=είναι στην γλώσσα των Yana, της ευρύτερης ομάδας ινδιάνικών φυλών που ζούσαν στην περιοχή που στο νοτιότερο άκρο της υπήρχε η εξαφανισμένη φυλή των Yahi. ( Για τις άλλες σημασίες της λέξης Ishi, δείτε στα σχόλια παρακάτω).

Ishi_portrait.jpg

     Αυτός ήταν ο τελευταίος επιζών της ινδιάνικης φυλής των Yahi της ευρύτερης ομάδας φυλών των  Yana του κράτους της California των Η.Π.Α. ευρέως αναγνωρισμένος στην εποχή του ως ο τελευταίος “wild Indian» στην Αμερική, που έζησε τα περισσότερα χρόνια της ζωής του εντελώς έξω από την κουλτούρα της σύγχρονής του εποχής.

        Ήταν στα πενήντα του χρόνια,  όταν εμφανίστηκε στην πόλη Oroville που βρίσκεται στους σημερινούς πρόποδες  του  Lassen Peak, του όρους Lassen, επίσης γνωστού ως  Wa ganu p’a

 1. blu

Το ιστορικό της εμφάνισης του Ishi  το 1911 στο σύγχρονο κόσμο

Mount-Lassen.jpg

        Ήταν τα ξημερώματα της 29ης Αυγούστου του 1911,  όταν τα γαυγίσματα των σκυλιών ξύπνησαν τους κοιμισμένους  σφαγείς, στο σφαγείο που ήταν στο τέλος του καπνισμένου ακόμη από τις φωτιές, δάσους, κοντά σε Oroville της  Καλιφόρνια των ΗΠΑ. Εκείνοι  έσπευσαν να δουν τι συμβαίνει. Σαν είδαν ότι τα σκυλιά τους είχαν επιτεθεί σε έναν άνθρωπο, καθώς εκείνος προσπαθούσε να κλέψει κρέας, τα ανακάλεσαν. Κατάπληκτοι κοίταξαν μετά τον τρομαγμένο άνθρωπο:

ishi_15.jpg  Ήταν ένας άντρας γύρω στα πενήντα, άγριος ινδιάνος,  σκελετωμένος από την πείνα, με τα μαλλιά του καμένα μέχρι το κεφάλι του, γυμνός  εξόν από  τα κομμάτια ενός πανάρχαιου τραχύ βαρειού υφάσματος που φορούσε γύρω από τους ώμους του, σαν κάπα. Ήταν μέσου ύψους, τα μακρυά οστά του οδυνηρά εμφανή, ήταν ίσια, ισχυρά, και όχι βαριά, το δέρμα του είχε χρώμα λίγο πιο ανοιχτόχρωμο σε τόνο, από του χαλκού, χαρακτηριστικό των Ινδιάνων. Τα μαύρα μάτια ήταν ανήσυχα και επιφυλακτικά αλλά μεγάλα και τοποθετημένα σε ένα ευρύ πρόσωπο. Το στόμα του ήταν γενναιόδωρο και ευχάριστα διαμορφωμένο.

     Ο τοπικός σερίφης τον έκλεισε σε ένα κελί και μιας και δεν μιλούσε την αγγλική γλώσσα ή άλλη γνωστή τους γλώσσα, έφεραν σε αυτόν άλλους ιθαγενείς ινδιάνους που μιλούσαν τις ινδιάνικες διαλέκτους για να προσπαθήσουν να επικοινωνήσουν μαζί του, αλλά εις μάτην. Τα νέα για την ύπαρξή του έγιναν ευρύτερα γνωστά, κόσμος συνέρρεε από περιέργεια για να τον δει και ο τύπος άρχισε να γράφει γι’ αυτόν.

       Έτσι, έμαθαν και οι καθηγητές της ανθρωπολογίας Alfred Kroeber και Τhomas Talbot Waterman του μουσείου ανθρωπολογίας του πανεπιστημίου του Μπέρκλεϋ,  γι αυτόν. Και ήταν ο καθηγητής Waterman που αυθημερόν και κατ’ εντολή του AlfredYahi-translator-Sam-Batwai-Alfred-L.-Kroeber-and-Ishi-photographed-at-Parnassus-in-1911.-Image-courtesy-of-UC-Berkeley-Phoebe-Hearst-Museum-of-Anthropolog.jpg Kroeber, που ήταν ο διευθυντής του μουσείου, ταξίδεψε στο Oroville και πήγε και τον βρήκε στο κελί του, ντυμένο ακόμη με την ποδιά των σφαγέων των ζώων που του είχαν φορέσει για να καλύψουν την γύμνια του.  Στον τρομοκρατημένο Ishi προσπάθησε ο καθηγητής να του μιλήσει και μετά από μέρες τα κατάφερε με την λέξη “Siwini” που σημαίνει yellow pine (κίτρινο πεύκο) όπου ο Ishi αντέδρασε αναγνωρίζοντάς την.

Ο καθηγητής τότε κατάπληκτος διεπίστωσε ότι ο άγριος αυτός Ινδιάνος ήταν της φυλής Yahi που επιστεύετο ότι ήταν ήδη εξαφανισμένη. ‘Εστειλε γράμμα στον Alfred Kroeber, όπου μεταξύ άλλων του είπε:

     «This man (Ishi) is undoubtely wild.He has pieces of deer in place of ornaments in the lobs of his ears and a wooden plug in the septum of his nose. He recognizes most of my Yana words and a fair proposition of his own seem to be identical (with mine)…I think I get a few endings that don’t occur in Nothern Yana I ever heard in my life.He will be a spledid informant, especially for phonetics, for he speaks very clearly…..He has a yarn to tell about his woman, who had a baby on her back and seems to have drowned, except that is so cheerful about it…

       Σημείωση γράφουσας: Η περιγραφή του Ishi  όσο και το περιεχόμενο της επιστολής  του Waterman προέρχονται από το βιβλίο της  Theodora Kracaw Kroeber Quinn,   συζύγου του καθηγητή Alfred Kroeber και μητέρα της διάσημης συγγραφέως Ursula K. Le Guin , το οποίο έχει τον τίτλο Ishi in Two Worlds: a biography of the last wild Indian in North America. 1961. Berkley Books.

    ishi-in-loin-cloth-with-bow-copy.jpg ‘Ετσι, ο μοναδικός στο είδος του, ιθαγενής ινδιάνος της εποχής της λίθινης εποχής μεταφέρθηκε στο μουσείο Ανθρωπολογίας του Μπέρκλεϊ και εκεί ο Alfred Kroeber του έδωσε το όνομα Ishi. Τον έχρισαν βοηθό έρευνας και έγινε για τους καθηγητές του μουσείου, Alfred Kroeber και Τhomas Talbot Waterman, το ζωντανό “μουσειακό”αντικείμενο της μελέτης τους, καθ’ όσον αφορά στην γλώσσα του, στα ήθη και τα έθιμα αλλά και στο ιστορικό της εξαφάνισης της φυλής του ως και της οικογένειάς του. Του παρεχώρησαν για να μείνει ένα μικρό διαμέρισμα στο γειτονικό κτίριο της παλιάς νομικής σχολής και αργότερα λόγω του οτι αρρώσταινε συχνά – πυκνά γιατί ο οργανισμός του ήταν παρθένος και το ανοσοποιητικό του σύστημα δεν είχε ανοσία και εβάλλετο συνεχώς από τους ιούς και τα μικρόβια των ανθρώπων του σύγχρονου πολιτισμού, έμεινε στο σπίτι του Waterman μέχρι που πέθανε στο νοσοκομείο από φυματίωση Έζησε κάτι περισσότερο από τέσσερα χρόνια από την αναγκαστική εμφάνισή του στην κοινωνία των λευκών, τον Μάρτιο του 1911..

     Στις 7/9/1911 η εφημερίδα New Times  είχε γράψει στο πρωτοσέλιδό της : {“Οι ανθρωπολόγοι του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας ανακοίνωσαν ότι έχουν βρει «το πιο αμόλυντο αυτόχθονα του τότε γνωστού κόσμου.» Έχουν ληφθεί από τον ίδιο, για τα φωνογραφικά αρχεία, πάνω από 300 λέξεις της γλώσσας του, και αναμένουμε να εξαντλήσει το λιγοστό λεξιλόγιό του, μέσα σε μια εβδομάδα ή περίπου”}

     Αφού ο Ishi πέθανε,  οι φίλοι του δεν μπόρεσαν να αποτρέψουν την αυτοψία  του από τους ιατρούς  του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια οι οποίοι., παραβιάζοντας τα έθιμα των ινδιάνων σύμφωνα με τα οποία η σορός έπρεπε να μείνει απείραχτη, αφαίρεσαν τον death mask of Ishi, U.C. Regents, Donor Alfred L. Kroeber, Photographerεγκέφαλό του για να τον μελετήσουν και το σώμα του αποτεφρώθηκε. Ο εγκέφαλος του Ishi παρέμεινε ως αντικείμενο μελέτης στο Ινστιτούτο Smithsonian  μέχρι την 10/8/2000, οπότε και τον παρέλαβαν οι απόγονοι των ινδιάνικων φυλών Redding Rancheria και Pit River σύμφωνα με το γράμμα και το πνεύμα του Εθνικού Μουσείου για την αμερικοινδιάνικη Πράξη του 1989.

http://history.library.ucsf.edu/ishi.html#remains

1. blu

Οι λόγοι της εξαφάνισης της φυλής Yahi του Ishi και η τραγική ιστορία του ίδιου και της οικογένειάς του

      Το 1865 ο Ishi και η οικογένειά του δέχτηκαν την επίθεση στην περιοχή Three Knolls, στην οποία 40 άντρες από την φυλή του σφαγιάστηκαν. Παρά το γεγονός οτι επιβίωσανP07733 33 Yahi καταφέρνοντας να δραπετεύσουν, στην συνέχεια, οι κτηνοτρόφοι σκότωσαν τους μισούς από τους επιζώντες. Οι τελευταίοι επιζήσαντες , μεταξύ αυτών και η οικογένειά του Ishi , πήγαν και κρύφτηκαν για τα επόμενα 44 χρόνια, οπότε και επιστεύετο οτι η φυλή τους των Yahi είχε εξαλειφθεί.

Πριν την εποχή (1848-1855) του California Gold Rush (κυνηγιού του χρυσού στην Καλιφόρνια, ο αριθμός της φυλή των Yahi αριθμούσε  τα 404 άτομα στην Καλιφόρνια  ενώ ο συνολικός πληθυσμός των ινδιάνικων φυλών yana αριθμούσε τα 2.997 άτομα.

Ο πυρετός του χρυσού έφερε περίπου 300.000 εργάτες ορυχείων και εποίκων στην βόρεια Καλιφόρνια και έγινε η αιτία της γενοκτονίας των ιθαγενών ινδιάνικων πληθυσμών με τουλάχιστον επίσημα καταγεγραμμένους 100.000 νεκρούς  ινδιάνους μεταξύ των ετών 1848 και 1868. Από την ανεξέλεγκτη εξόρυξη του χρυσού, τα ψάρια των ποταμών ψόφησαν και τα αποθέματα νερού καταστράφηκαν. τα ελάφια – κύρια πηγή φαγητού για τους Ινδιάνους- εγκατέλειψαν την περιοχή.Οι έποικοι έφεραν νέες ασθένειες που αποδεκάτισαν όσους ινδιάνους είχαν απομείνει ζωντανοί. Οι Ινδιάνοι της βόρειας Yana κυριολεκτικά εξαφανίστηκαν ενώ οι  πληθυσμοί της Κεντρικής και νότιας ομάδας τους –όπου οι Yahi- εμειώθηκαν δραματικά.

Όσοι ινδιάνοι απέμειναν ζωντανοί, πεινασμένοι καθώς ήσαν και ψάχνοντας για τρόφιμα, ήρθαν σε σύγκρουση με τους νιόφερτους εποίκους. Τότε οι άποικοι αποφάσισαν και πριμοδότησαν με 50 σεντς ανά τριχωτό ινδιάνικης κεφαλής και με 5 δολλάρια για κάθε κεφάλι τους, για κάθε εκτέλεση ινδιάνων που έκανε ο οποιοσδήποτε!!

Και η φρικτή δολοφονία και γενοκτονία των ιθαγενών Ινδιάνων της Καλιφόρνια άρχισε και τελειωμό δεν είχε.

Στα τέλη του 1908,  στον καταυλισμό της οικογένειας του Ishi, ήρθε μια ομάδα από ανθρώπους που έλεγχαν την περιοχή για τυχόν επιζώντες ινδιάνους. Στον καταυλισμό ήταν δυο άντρες, μια μεσήλικη γυναίκα, η ηλικιωμένη θεία του, η  μικρή του αδελφή και η μητέρα του που ήταν άρρωστη  και δεν μπορούσε να φύγει, όποτε καλύφθηκε με τις κουβέρτες για να μην την εντοπίσουν.. Οι τρεις πρώτοι μπόρεσαν να ξεφύγουν από την λεηλασία που επακολούθησε, η μητέρα του πέθανε λίγο μετά την επιστροφή του και η αδελφή του και ο θείος του δεν γύρισαν ποτέ.. Ο Ishi στην συνέχεια απόμεινε μοναχός και ζούσε στα δάση κρυμμένος μέχρις ότου απελπισμένος και πεινασμένος εμφανίστηκε στο σφαγείο το 1911

Ο Richard Burrill , ανθρωπολόγος,  αποκάλυψε αναφορικώς με την ανακάλυψη του Ishi ότι “Το 1865, κοντά σε μια συγκεκριμένη τοποθεσία του Μαύρου Βράχου της περιοχής των Yahi, τα νερά του ποταμού Mill Creek γίνηκαν κόκκινα από το αίμα των σφαγμένων Yahi”  ..”Ο αγώνας για  τον Ishi,» γράφει ο Burrill  στο βιβλίο του “Ishi’s Return Home” , «ήταν πώς να αντιμετωπίσει τα φαντάσματα και τους δαίμονες του παρελθόντος του, ιδιαίτερα όταν το 1908 πήγαν στο κάποτε χωριό του, όπου είχε δολοφονηθεί η οικογένειά του και εκεί ¨άκουσε τα μέλη της οικογένειάς του να τον καλούν”

1. blu

          Για την ζωή του Ishi, την εμφάνισή του το 1911 και την εξαφάνιση της φυλής του, γυρίστηκε το 1992 ενα φίλμ με πρωταγωνιστές τον Graham Greene  ως    Ishi και τον  Γιον Βόιτ ως τον ανθρωπολόγο Alfred L. Kroeber . Τίτλος της :The Last of His Tribe – 1992

1. blu

2.BIBLIA_Πηγές, σχόλια

1) Η λέξη Ishi έχει και άλλη σημασία:

Υπάρχουν δύο εντελώς διαφορετικά εβραϊκά ονόματα, που κατά λάθος έγινε μεταφράστηκε στα αγγλικά ως Ishi.  τα Ishi Ι (אישי) και Ishi II (ישעי) τα οποία και επεξεργαζόμαστε ξεχωριστά.

α)Η λέξη Ishi είναι ταυτόσημη με τη φράση «Ο σύζυγός μου» (κυριολεκτικά «ο άνθρωπός μου»), όπως χρησιμοποιείται στη Γένεση 29:32 (και στον), 2 Σαμουήλ 14: 5 και 2 Βασιλέων 4: 1, Και αυτό γιατί η λέξη איש ( «ish) είναι μια από τις λίγες λέξεις για τον άνθρωπο:
β) Το όνομα Ιεσεί ΙΙ στην Αγία Γραφή
Αυτή η εκδοχή του ονόματος  Ishi εμφανίζεται τέσσερις φορές στην Αγία Γραφή, δύο φορές στον Ιούδα (1 Χρονικά 2:31 και 1 Χρονικά 4:20), μια φορά στον Συμεών, ως τον πατέρα των ανθρώπων που κατέστρεψαν τους Αμαλεκίτες (1 Χρονικά 4:42) και μια φορά στην Μανασσή (1 Χρονικά 5:24).
Ετυμολογία του ονόματος Ιεσεί II
Αυτό το όνομα προέρχεται από τη ρίζα-ρήμα ישע (Yasha »), που σημαίνει να διασώσετε ή να παραδώσετε.

http://www.abarim-publications.com/Meaning/Ishi.html

https://www.wikiwand.com/en/Ishi

http://www.ucpress.edu/book.php?isbn=9780520271470

https://www.wikiwand.com/en/Yana_people

2) Στην φωτογραφία απεικονίζεται ο ανθρωπολόγος Thomas Talbot Waterman (1885-1936)waterman_thomas

3) Στην φωτογραφία την τέταρτη όπου οι τρεις άντρες απεικονίζονται ο μεταφραστής των Yahi,  ο Sam Batwai,  ο Alfred L. Kroeber, and  οIshi, που φωτογραφήθηκαν στον Parnassus in 1911. Image courtesy of UC Berkeley, Phoebe Hearst Museum of Anthropology

4) Στην φωτογραφία την πέμπτη όπου η μάσκα, είναι η νεκρική μάσκα του Ishi, φωτό του 1920, Contributing Institution: UC Berkeley, Hearst (Phoebe A.) Museum of Anthropology

5) Στην φωτογραφία (studio)  portrait of Ishi (ca. 1860-1916) posed with Roland Burrage Dixon (1875-1934) of Harvard University. Dr. Dixon

6)Nels C. Nelson, Kroeber, Ethel G. Field, Arthur Poyser, Arthur Warburton, WatermanNels C. Nelson, Kroeber, Ethel G. Field, Arthur Poyser, Arthur Warburton, Waterman

7) Στην φωτογραφία του τοπίου στο κείμενο απεικονίζεται το όρος Lassen, επίσης γνωστό ως  Wa ganu p’a, ενώ κάτω οι  χάρτες της περιοχής των Yiana και ειδικότερα των Yahi

 

TehamaCoMap_thumb.jpg

Yana_lang.png

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s