Μιας Κυριακής η προσευχή


Miriam Strong, Winner, New Zealand National Award, 2017 Sony World Photography Awards

Γίνε αγαθός, αν θες ν’ ακούσεις τη φωνή μου,

και φίλησε το κατώφλι του σπιτιού σου.

swallow-th

Πάρε δύο λύχνους, ζεστούς όπως το στήθος των χελιδονιών,

και, κατά το λιόγερμα, όταν η όψη σου θα ’χει  το το λυκόφως τ’ ουρανού

άνοιξε το κιγκλίδωμα του παραθύρου του γαλάζιου μου καταφυγίου,

και, μέσα στη σιωπή,  πλεύρισέ με.

swallow-th

Θα σου πω για τ’ αφημένα μου όνειρα πάνω στα σκαλοπάτια,

πίσω από πόρτες κλειστές κι άγνωστες,

για όνειρα ανθισμένα σε κήπους φτωχούς,

δίχως τραγούδια, καταμεσής στα δηλητήρια.

swallow-th

Έπειτα, σιώπα κι επίστρεψε : η μουσική που κάτω απ’ τις μιμόζες

[κοιμάται

θα ξυπνήσει για χάρη σου, μια που ασπάστηκες του σπιτιού σου το

[κατώφλι.

 

Είναι το ποίημα του Quasimodo, Salvatore

(Σαλβατόρε Κουαζίμοντο),

“Η Προσευχή”

σε μετάφραση του Στάθη Κομνηνού

1. blu

Σημειώσεις:

1. _Salvatore QuasimodoΟ Salvatore Quasimodo,(Σαλβατόρε Κουαζιμόντο 20 Αυγούστου 1901 – 14 Ιουνίου 1968) ήταν Ιταλός ποιητής, μυθιστοριογράφος, μεταφραστής κυρίως Άγγλων και Ισπανών ποιητών, όπως των έργων των William Shakespeare και  Pablo Neruda μα και του Αμερικανού E. E. Cummings. Δημοσίευσε επίσης μεταφράσεις στην Ιταλική γλώσσα Αρχαίων Ελληνικών τραγωδιών του Σοφοκλή και του Ευριπίδη ( Greek tragedies by Sophocles and Euripides,) όπως και αρχαίων Ελλήνων λυρικών. Είχε Ελληνική καταγωγή. Η γιαγιά του, το γένος Παπανδρέου, καταγόταν από την Πάτρα.  Ο ίδιος γεννήθηκε στην Modica κοντά στις Συρακούσες της Σικελίας στην Νότιο Ιταλία το έτος 1901. Μαζί με τον Giuseppe Ungaretti και τον Eugenio Montale, θεωρείται οτι είναι ένας από τους σημαντικότερους Ιταλούς ποιητές του 20ου αιώνα.Τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1959   «for his lyrical poetry, which with classical fire expresses the tragic experience of life in our own times». “για την λυρική ποίησή του, η οποία με την κλασική φωτιά εκφράζει την τραγική εμπειρία της ζωής στους δικούς μας καιρούς ».

Δυο περίοδοι χαρακτηρίζουν το έργο του ποιητή. Μέχρι και τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο ήταν ο κύριος εκπρόσωπος του ερμητικού κινήματος (Hermetic movement) στην ποιητική τέχνη μετά από τον πόλεμο ξεκίνησε την μεταερμητική του περίοδο που διήρκησε έως τον θάνατό του..Ο Quasimodo χρησιμοποίησε μια ερμητική, ‘κλειστή’ γλώσσα για να σχεδιάσει επαναλαμβανόμενα μοτίβα όπως η Σικελία, η θρησκεία και ο θάνατος. Στη συνέχεια, η μετάφραση συγγραφέων από τη Ρωμαϊκή και την Ελληνική Αρχαιότητα του επέτρεψε να επεκτείνει το γλωσσικό σύνολο εργαλείων του. Η αηδία και η αίσθηση του παράλογου του Β ‘Παγκοσμίου Πολέμου επηρέασαν επίσης τη γλώσσα του ποιητή. Αυτή η πικρία, όμως, ξεθωριάζει στα ύστερα γραπτά του και αντικαταστάθηκε από την ώριμη φωνή ενός παλιού ποιητή που αντικατοπτρίζει τον κόσμο του. Πηγή μου και η αγγλική Βικιπαίδεια

2. Ο ερμητισμός στην ποίηση :

Η ερμητισμός στην ποίηση ή η ερμητική ποίηση είναι μια μορφή ασαφούς και δύσκολης ποίησης, όπως η συμβολιστική σχολή, όπου η γλώσσα και οι εικόνες είναι υποκειμενικές και όπου η υποδηλωτική δύναμη του ήχου των λέξεων είναι εξίσου σημαντική με το νόημά τους. Το όνομα παραπέμπει στο μυθικό Ερμή Τρισμέγιστο, τον θεωρούμενο συγγραφέα μυστηριακών δογμάτων που συνθέτουν στη Νεοπλατωνική παράδοση.
Ο ερμητισμός είχε επιρροή στην Αναγέννηση, μετά τη μετάφραση αυτών των νεοπλατωνικών κειμένων από τον Μαρσιλίο Φισίνο. Μέσα στην Novecento Italiano, η ερμητική ποίηση έγινε ένα ιταλικό λογοτεχνικό κίνημα τη δεκαετία του 1920 και του 1930, που αναπτύχθηκε μεταξύ των δύο παγκόσμιων πολέμων. Κύρια χαρακτηριστικά αυτού του κινήματος ήταν η μείωση στα βασικά, η κατάργηση της στίξης και σύντομες συνθετικές συνθέσεις χρόνοι που οδηγούν σε σύντομα έργα μόνο δύο ή τριών στίχων.Στο λογοτεχνικό επίπεδο, ο όρος Ερμητισμός επισημαίνει έτσι έναν τύπο ποίησης που έχει έναν στενό (δηλαδή ερμητικό, κρυφό, σφραγισμένο) χαρακτήρα, πολύπλοκο στην κατασκευή του και συνήθως επιτυγχάνεται με μια σειρά αναλογιών που είναι δύσκολο να ερμηνευτούν. Μπορείτε να δείτε σχετικά : https://www.wikiwand.com/en/Hermeticism_(poetry)

3. Για τον Ερμητισμό, την Ερμητική λογοτεχνία και φιλοσοφία: Μπορείτε να δείτε σχετικά με το θέμα : στην Βικιπαίδεια εδώ, στην σελίδα https://esoterism.gr/index.php/ermitismos και https://www.ypernoisis.gr/sciences/filosofies-tou-kosmou/101-filosofies-tou-kosmou/563-oi-epta-ermitikes-arxes-ermis-trismegistos

4. Για την Μιμόζα την αισχυντηλή,την ντροπαλή, την  Mimosa pudica, το δέντρο στο οποίο αναφέρεται ο ποιητής:MIMOSA-1

η μουσική που κάτω απ’ τις μιμόζες [κοιμάται / θα ξυπνήσει για χάρη σου, μια που ασπάστηκες του σπιτιού σου το [κατώφλι.”  ας πω οτι:

Η γνωστή μιμόζα, ως το δέντρο “μη μου άπτου”  (δηλαδή: μην με αγγίζεις, touch-me-not) είναι ένα ευφυές φυτό μολονότι δεν διαθέτει εγκέφαλο. Είναι το δέντρο που άλλαξε την φιλοσοφία και την αντίληψη των ανθρώπων για τα όντα της φύσης, τα δέντρα και τα φυτά.

Η Μιμόζα, Mimosa pudica, ως δέντρο και ως βότανο (herb)είναι εγγενής στη Νότια Αμερική, τη Βόρεια Αμερική και την Κεντρική Αμερική  είναι γνωστή για την ταχεία φυτική του κίνηση. Όπως και άλλα είδη, υφίσταται αλλαγές στον προσανατολισμό των φύλλων που ονομάζεται ‘ύπνος’ ή νυκτιναστική κίνηση ή νυκτογενείς μετακινήσεις.Οι ειδικοί από το Πανεπιστήμιο της Δυτικής Αυστραλίας σε συνεργασία με τον καθηγητή Στέφανο Μανκούζο του Πανεπιστημίου της Φλωρεντίας ανακάλυψαν όμως, ότι αυτές οι κινήσεις του φυτού δεν είναι απλώς ανακλαστικές.

Το δέντρο διαθέτει μνήμη:.«Το πιο αξιοσημείωτο είναι ότι τα συγκεκριμένα φυτά μπορούσαν να θυμηθούν αυτό που είχαν μάθει επί αρκετές εβδομάδες, ακόμη και όταν οι περιβαλλοντικές συνθήκες είχαν αλλάξει» γράφουν οι ερευνητές.” Παρ’ ότι οι επιστήμονες δεν είναι σίγουροι ποιος μηχανισμός κάνει το Mimosa pudica να μαθαίνει και να θυμάται, εκτιμούν ότι αφορά ένα δίκτυο σηματοδότησης που βασίζεται στο ασβέστιο εντός των κυττάρων του φυτού – πρόκειται για ένα δίκτυο του οποίου η λειτουργία προσομοιάζει με εκείνη που εμπλέκεται στη διαδικασία μνήμης των ζώων.  http://www.tovima.gr/science/article/?aid=561403

Το δέντρο αντιδρά στην μουσική. Όπως είχα ήδη γράψει παλιότερα εδώ, διαπιστώθηκε κατόπιν μελέτης από τον Σκανδιναβό ειδικό  επιστήμονα Κάρλ Κρίστιανσεν ότι :«Κάτω από τους ήχους ενός βιολιού, η  Μιμόζα ( mimosa pudica) αναπτύχθηκε και οι ρίζες της δυνάμωσαν  κατά 60%  πιο γρήγορα, απ’ όσο  θα αναπτύσσονταν  σε κανονικές συνθήκες.  Φαίνεται ότι οι υψηλοί τόνοι είναι πιο αποτελεσματικοί από τους χαμηλούς  και οι φωνές των γυναικών και των παιδιών επιδρούν ευεργετικά, ενώ το αντίθετο συμβαίνει με τις φωνές των ανδρών.»

Το φύλλωμά της κλείνει κατά το σκοτάδι και ξανανοίγει στο φως. Αυτό αρχικά μελετήθηκε από τον Γάλλο επιστήμονα Jean-Jacques d’Ortous de Mairan.Δεν είναι γνωστό γιατί η Mimosa pudica εξελίχθηκε σε αντίθεση με τα άλλα  της οικογένειας Fabaceae όπου ανήκει, αλλά πολλοί επιστήμονες πιστεύουν ότι το δέντρο χρησιμοποιεί την ικανότητά του να συρρικνώνει τα φύλλα του ως άμυνα από φυτοφάγα ζώα. Τα ζώα μπορεί να φοβούνται μια ταχέως κινούμενη μονάδα και προτιμούν να τρώνε αλλά λιγότερα ενεργά.. Μια άλλη πιθανή εξήγηση είναι ότι η αιφνίδια κίνηση μετατοπίζει επιβλαβή έντομα.Μεταξύ άλλων του ξεχωριστών ιδιοτήτων του δέντρου, έχει διαπιστωθεί επιστημονικώς οτι τα υδατικά εκχυλίσματα των ριζών του φυτού έχουν δείξει σημαντικά εξουδετερωτικά αποτελέσματα στη θνησιμότητα του δηλητηρίου της μονοκλωνικής κόμπρας (Naja kaouthia). Φαίνεται ότι αναστέλλει τη μυοτοξικότητα και την ενζυματική δραστηριότητα του δηλητηρίου της κόμπρας και επί πλέον η Mimosa pudica παρουσιάζει αντιοξειδωτικές μα και αντιβακτηριακές ιδιότητες.

Και, εάν ενδιαφέρεσθε να δείτε την σχέση της ευαίσθητης και ντροπαλής Μιμόζας με τους Μύθους, μπορείτε να δείτε εδώ

5. H φωτογραφία στην αρχή του κειμένου είναι της Miriam Strong, Winner, New Zealand National Award, 2017 Sony World Photography Awards

6. Το ποίημα του Salvatore Quasimodo,(Σαλβατόρε Κουαζίμοντο “ Η προσευχή” στην Ιταλική γλώσσα :

La preghiera

Diventa buono, se vuoi ascoltare la mia voce,
e bacia la soglia della tua casa.

Porta due lampade, calde come il petto delle rondini,
e, verso sera, quando il tuo viso avrà la penombra del cielo

apri il cancello di vetro del mio rifugio azzurro,
e, in silenzio, accostati a me.

Ti dirò dei miei sogni lasciati sopra gli scalini,
dietro le porte chiuse e sconosciute,
dei sogni sbocciati in poveri giardini,
senza canti, in mezzo a le cicute.

Poi, taci e ritorna: la musica che dorme sotto le mimose
si sveglierà per te, che hai baciato la soglia della tua casa.

 

2 σκέψεις σχετικά με το “Μιας Κυριακής η προσευχή

  1. Το καταφύγιο των πουλιών

    Εκεί ψηλά ένα πεύκο λυγισμένο
    σκύβει προσεχτικά την άβυσσο ν’ ακούσει
    με διπλωμένο σαν το τόξο τον κορμό του.

    Βρίσκουν σ’ αυτό καταφυγή τα νυχτοπούλια
    κι όταν το υφάδι της η νύχτα πλέκει
    από φτεροκοπήματα γοργά αντηχάει.

    Εκεί έχει μια φωλιά της κ’ η καρδιά μου
    καθώς μετέωρη στο σκότος σταματάει
    ν’ αφουγκρασθεί κάποια φωνή μέσα στη νύχτα.

    Μετάφραση: Παν. Χρ. Χατζηγάκης

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.