Η ρολογιά μου,η ιστορία της passiflora και οι Αζτέκοι


Χριστός Ανέστη! Χρόνια πολλά και Καλά για όλους, μακάρι νάναι!

Ανάμεσα στ’ άλλα τα πατροπαράδοτα της Κυριακής της Αγάπης, εγώ διάλεξα την μέρα αυτή να φυτέψω μια ρολογιά σε μια μεγάλη γλάστρα στην βεράντα μου..Την είχα ανακαλύψει τυχαία το Σάββατο, μικρούλα, λυγερόκορμη  και ταπεινή κρυμμένη πίσω από διάφορα πλουμιστά φυτά και άνθη μοσχοβολιστά. ‘Ίσα που φαινόταν. Όχι, ότι αναγνώρισα το μικρούλι φυτό. Εντύπωση μου έκανε ο μαλακός, ίσιος, πράσινος κορμός του ..Τόσο μαλακός μα τόσο ορθός κι ας έμοιαζε εύθραυστος..Κι ας φύσαγε ο αέρας. Ο μικρός κορμός, ακλόνητος έμενε ορθός..Τα φυλλαράκια του, μια σταλιά πάνω στα λιλιπούτεια τρυφερά κλαδάκια και πάνω σε ένα απ΄ αυτά ένα μικρό κομπάκι. Δυο κλιματσιδούλες του, σπείρες λεπτές, μικρές, ανέμιζαν στον αέρα, αδύναμες να αρπαχτούν από κάπου..Αυτά είδα και είπα δείχνοντάς το στον κηπουρό.

-Αυτό το μικρό φυτό θέλω. Ποιο είναι τ’ όνομά του;

Κι εκείνος μου απάντησε – Είναι μια ρολογιά. Δεν την βρίσκετε εύκολα, ξέρετε..

Passion_Flower_Passiflora_Incarnata.jpg
Passion_Flower, Passiflora_Incarnata.

Πήγε να μου εξηγήσει μα εγώ ήδη χανόμουν στις μνήμες τις περασμένες..- Ξέρω ..του είπα..

…Είχα συγκινηθεί. Η ρολογιά με γύρισε πίσω στα παιδικά μου χρόνια. Θάμουν τότε έξι καν επτά ετών και στον κήπο μας, σα σύνορο με το γειτονικό το σπίτι, απλωνόταν κρεμασμένη από τα κάγκελα, μια μεγάλη ξυλόκορμη ρολογιά με τα υπέροχα ευωδιαστά της ρολόγια, μωβ το χρώμα τους πάνω από τα πάλλευκα καμπύλα πέταλα της των ωρών.. Με αυτήν, μέτραγα τα καλοκαίρια..Την περίμενα πως και πως να ανθίσει και τα λουλούδια της να γιομίσουν μέλι. Κι έπειτα, στα κρυφά, τα τρύγαγα και  έπινα το μέλι τους..Ένα προς ένα, μπορεί και δυο την ίδια μέρα, κάποιες φορές..Λυπόμουν για παραπάνω..ήταν που ήσαν τόσο όμορφα και τα χάλαγα..Και λέω στα κρυφά  γιατί δεν ήθελα να με δουν οι γονείς μου που παραπονούνταν κι απορούσαν πως η ρολογιά έχανε τα ρολόγια της και μας στερούσε την ευωδιά τους..

Έπειτα, στα χρόνια που ακολούθησαν μέχρι προχθές, δεν έλαχε να ξαναδώ ρολογιά..Και, να τώρα..

Το άνθος της, θα το περιμένω να το δω. Ένας μικρούλης κόμπος είναι τώρα..Μα κείνος που μου την πώλησε, μου είπε πως θάναι μοβ..σαν της εικόνας..θα δούμε…

10028823-flor-de-fruta-de-la-pasión-passiflora-flavicarpa-aislada-sobre-fondo-blanco

βιβλία  Kι έτσι, είπα να μάθω για την ρολογιά μου πως να την φροντίζω..Και, έμαθα περισσότερα από κείνα που νόμιζα..

Γερό και ανθεκτικό φυτό για ηλιόλουστες ζεστές θέσεις. Αναρριχητικό, πολυετές και φυλλοβόλο. “Ντύνει θαυμάσια τοίχους, πέργολες, φράχτες  κλπ. Με άφθονο πότισμα στο καιρό της ανθοφορίας του.. Καλά αυτά, είπα. Ήλιο έχω μπόλικο, όση και ζέστη, θα ντύσει και υπέροχα το διαχωριστικό στην βεράντα..

Φυτό των δασών της βροχής. των rainforests, η ρολογιά μου. Από κει, οτι κρατάει η σκούφια της, έμαθα. Από τα τροπικά και εύκρατα δάση της βροχής της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής, όπως εκείνων του Αμαζονίου και του Μισισιπή. Και ότι, σήμερα θεωρείται ότι τα είδη του φυτού είναι πάνω από 600 σ΄όλο τον κόσμο αλλά πολλά από αυτά απειλούνται λόγω της αποψίλωσης μεγάλων εκτάσεων του φυσικού τους βιότοπου που είναι τα δάση της βροχής. (rainforests). Δείτε μερικά πανέμορφα ρολόγια, άνθη κομψοτεχνήματα ειδών ρολογιάς:

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Αποδεδειγμένα φαρμακευτικό φυτό! Ψυχοτρόπο. Άριστο ηρεμιστικό, αντικαταθλιπτικό, αναλγητικό και θεραπευτικό της αϋπνίας. Δρα επίσης αποτελεσματικά προς καταπολέμηση διαφόρων άλλων ασθενειών- δείτε ειδικότερα στις πηγές μου εδώ. και  εδώ.

Ο καρπός του φυτού  είναι βρώσιμος και λέγεται  σήμερα passion fruit  ή maracock ή maracuja ή και Maypop όπως  οι ινδιάνοι βόρειων άλλων φυλών το ονόμαζαν, Ocoee  ονόμαζαν φυτό και φρούτο οι Ινδιάνοι Τσερόκι του Τενεσί, granadilla οι ιθαγενείς στην Νότια Αμερική και Flos Passionis ονομάστηκε από τους εφευρετικούς Ισπανούς ιεραπόστολους των κατακτητών τους…

 

Φτειάχνουμε, λένε, μαρμελάδες, σάλτσες και ποτά και κοκτέϊλς από αυτά..Χμ

Έμαθα επίσης ότι η ρολογιά μου, όπως την λέμε στον τόπο μας, λέγεται και λουλούδι του πάθους, παθανθές αλλιώς πασιφλόρα (passion flower, passiflora) και οτι η επιστημονική της ονομασία είναι Passiflora incarnata επειδή με το όνομα αυτό την πρωτοταξινόμησε το 1745 ο Σουηδός βοτανολόγος Carl Linnaeus .

Κοίταξα να δω τι σημαίνει το επιστημονικό της τ’ όνομα.Το διωνυμικό, όπως της το έδωσε ο ταξινομητής της..Όνομα γένους : Passiflora λατινιστί> passio (πάθος)+ flora (άνθος)= το λουλούδι του πάθους και incarnata= ενσαρκωμένο {Από την εκκλησιαστική ορολογία στα λατινικά της μετακλασσικής περιόδου του 3ου-5ου αιώνα. Παθητική μετοχή γένους θηλυκού εκ του του λατινικού ρήματος incarno= ενσαρκώνομαι, to make flesh; hence, in pass.: in-carnārī , ātus, to be made flesh, become incarnate (eccl. Lat.)}, Το ρήμα incarno προέρχεται από : την σύνθετη λέξη in+ caro> εκ του αρχαιοελληνικού κείρω-κείρομαι (<sker= η πρωτοϊνδοευρωπϊκη ρίζα της λέξης κείρω- κείρομαι) = κόπτω, κόπτομαι σε κομμάτια, ακρωτηριάζομαι, κουρεύομαι διαπομπευόμενος και εξευτελιζόμενος προς θάνατο (=ποινές επί ρωμαϊκού και Βυζαντινού Δικαίου,δείτε εδώ), μεταγενέστερα σημαίνει μεταφορικά σε συμβολισμό και εγκαταλείπω τα εγκόσμια= κουρά μοναχού. 

Λουλούδι του πάθους, λοιπόν, η ρολογιά!  Και, ποιου πάθους;; Του θείου Πάθους, του ενσαρκωθέντος Χριστού! Από κει, το άλλο, το επίσημο όνομά της.!.Σύμβολο, λένε, το λουλούδι της ρολογιάς του πάθους της σταύρωσής Του, έχει πάνω του τα σημάδια!! ‘Έπαθα εγώ που το διάβασα!

Κι έτσι πήγα και πιο πίσω να μάθω τι είδους σχέση και από που ως που, μπορεί να έχει ένα εγγενές φυτό της ζούγκλας των απάτητων ως τα τώρα ακόμη, δασών της βροχής της Αμερικής με την σταύρωση του Ιησού Χριστού στα Ιεροσόλυμα της Ιουδαίας.

Η Εκπληκτική Ιστορία της  Passiflora και της ύστερης κατασκευής του μύθου της ως συμβόλου των Παθών και της Σταύρωσης του Χριστού

Μια συναρπαστική ιστορία βαραίνει το ίδιο το φυτό (την ρολογιά όπως θα επιμείνω να την λέγω, συνειδητά απέχοντας από όλα αυτά που αναφέρω πιο κάτω, περιοριζόμενη στην εικόνα του άνθους της) εκκινώντας από τους Ινδιάνους της Αμερικής της Προκολομβιανής εποχής και του πολιτισμού Moche στο Περού και βέβαια τους Αζτέκους και Μάγιας όπου το φυτό ονομαζόταν αλλιώς όπως αλλιώτικα στην κάθε φυλή και ανάλογα με το είδος του ως  το άλλο το επιστημονικό όνομά του passiflora+ είδος πχ. incarnata,   citrina,  edulis κ.λ.π που έλαβε πολύ χρονικά μεταγενέστερα και το οποίο είναι το επίσημό του για όλο τον κόσμο πλέον.  Και, με πολλά πρόσωπα σε σειρά ετών και αιώνων εμπλεκόμενα στην ιστορία του. Από τον Μοντεζούμα (Montezuma ή Moctezuma τον 1ο) τον Μέγα Βασιλέα των Αζτέκων με τους ιατρούς του και τους πλωτούς του κήπους στην Τενοτστιτλάν (Tenochtitlan), τους Ινδιάνους Μάγιας (Mayan) με την αρχαία τους πόλη Bonampak στο Chiapas του Μεξικού και τις τελετουργίες τους, τους Τσερόκι Ινδιάνους της περιοχής του Τενεσί ως τους Ισπανούς κατακτητές του Νέου Κόσμου, τους Ιεραπόστολους τους, τους ιατρούς τους, τον Σταυροφόρο τους Ιππότη του Στρατιωτικοθρησκευτικού Τάγματος των Ιωαννιτών των Ιεροσολύμων, μέχρι  και τον ίδιο τον Πάπα Παύλο τον πέμπτο!

Από που να ξεκινήσω και που να φτάσω και τι ν’ αφήσω! Μέχρις τις μέρες μας ανακαλύπτονται όλο και περισσότερα γιαυτό το φυτό και τον ρόλο του στην Ιστορία. Δείτε :

Για την αρχική ανακάλυψη του φυτού της ρολογιάς:

Όλα ξεκινάν’από τους Αζτέκους και την κατάκτησή τους από τον Ισπανούς το 1521. Πριν από την άφιξη των Ισπανών στην Αμερική, ο παλιός κόσμος δεν ήξερε τίποτα από τα λουλούδια του πάθους.

Η ανακάλυψη του φυτού της ρολογιάς και των φαρμακευτικών ιδιοτήτων της έγινε απόbadianus-herbal-1-orig (2) τους Ινδιάνους Αζτέκους και καταγράφηκε μετά στην γλώσσα τους την λεγόμενη Nahuatl ή Nāhuatlahtōlli με το όνομα «coanenepilli» η γλώσσα του φιδιού ή Φιδόγλωσσος (coatl = φίδι + nenepilli = γλώσσα).

Τότε, στα χρόνια της Αυτοκρατορίας τους (1428 -1521), οι Αζτέκοι είχαν φυτεύσει και καλλιεργούσαν στους πλωτούς κήπους  (chinampaπου περιέβαλαν την πρωτεύουσα πόλη τους – νησί, την Tenochtitlan  στο κέντρο της λίμνης Texcoco  (όπου τώρα είναι η πόλη του Μεξικού) πληθώρα φυτώνAztec-chinampas-of-Central-America-7 και μάλιστα φαρμακευτικών (πιο ειδικά κυρίως ναρκωτικών, δηλητηρίων και αντιδότων τους) που συνέλεγαν από τις φυλές των Δασών της βροχής (rainforest) τις οποίες κατακτούσαν και αιχμαλώτιζαν τους ανθρώπους τους για τις δικές τους ανθρωποθυσίες. Μεταξύ αυτών των φυτών και το coanenepilli. Αυτοί, με τους ιατρούς τους είναι εκείνοι που είχαν διαγνώσει τις φαρμακευτικές ναρκωτικές, αγχολυτικές και ηρεμιστικές ιδιότητές του- μεταξύ των άλλων του ιδιοτήτων-του φυτού.

aztecmap

Μετά την κατάκτηση της Αυτοκρατορίας των Αζτέκων από τον Ισπανούς που ολοκληρώθηκε τον Αύγουστο του 1521 με την κατάλυση της πρωτεύουσάς τους Tenochtitlan από τον Ισπανό Κορτέζ (Hernán Cortés), ένας εκχριστιανισμένος Ινδιάνος Αζτέκος, ο Μαρτίνος ντε λα Κρουζ (Martinus de la Cruz) ) ευγενικής καταγωγής γιατρός που είχε διδαχθεί στο Κολλέγιο της Βέρα Κρουζ  την Λατινική και Ισπανική γλώσσα, το 1552 συνέγραψε στην Αζτέκικη Nahuatl γλώσσα του, ένα μικρό βιβλίο με τον τίτλο «“Little Book of the Medicinal Herbs of the Indians” μέσα στο οποίο κατέγραφε ορισμένα φαρμακευτικά φυτά των Αζτέκων και τις φαρμακευτικές ιδιότητές τους  όπως και για δυο ζώα τους.

Αργότερα, στον ίδιο χρόνο το 1552, το μικρό αυτό χειρόγραφο πόνημα μεταφράστηκε εν μέρει στα λατινικά από έτερο Ινδιάνο Αζτέκο και σπουδαστή στο ίδιο κολέγιο, τον Juan Badiano (δείτε σχετικά το άρθρο της  Emily Walcott Emmart με τον τίτλο «The badianus manuscript, an aztec pharmacopœia που δημοσιεύτηκε το 1935 στην Journal of the American Pharmaceutical Association)

Το μεταφρασμένο αυτό χειρόγραφο κείμενο από τον Juan Badiano αποκλήθηκε στην συνέχεια Badianus Manuscript και μέσα σε αυτό περιλαμβάνεται και η πάνω εικόνα της εικόνας με τα δυο σχεδιασμένα φυτά (είναι φωτοαντίγραφο της σελίδας από το αυθεντικό χειρόγραφο Badianus)  εκ των οποίων το δεύτερο δεξιά φυτό είναι το coanenepilli που θεωρείται οτι είναι κατά πολλούς το είδος Passiflora jorullensis. κατ’ άλλους το  είδος incarnata και για κάποιους άλλους, ίσως απλά μια ντάλια.. Δυστυχώς, το μεν γραμμένο στην γλώσσα των Αζτέκων χάθηκε, το δε  μεταφρασμένο χειρόγραφο Badianus ξεχάστηκε ως προς την επιστημονική του σημασία  και μεταπωλούμενο μεταξύ ευγενών και βασιλέων, (επαν-) ανακαλύφτηκε το 1929 από τον καθηγητή Charles U. Clark  στην βιβλιοθήκη του Βατικανού, δηλαδή μετά από 400 και πλέον χρόνια. Εν τέλει, μόλις το έτος 1990 ο Πάπας  John Paul II το επέστρεψε στο Μεξικό.

Πρόσφατα, ανακαλύφτηκε οτι η ρολογιά, ή όπως αλλιώς την ονόμαζαν οι Μάγιας, περιλαμβανόταν στις ιερές τελετουργίες τους! Λένε οτι στις ανασκαφές των υπογείων θαλάμων του Bonampak στο Chiapas του Μεξικού που είναι καλυμμένοι με τοιχογραφίες αναγνώρισαν στο ντύσιμο του καλύμματος της κεφαλής ιερέων το λουλούδι αυτό..

Bonampak
Bonampak in Chiapas, México is famous for the Mayan wall paintings in the Temple of Murals. The Bonampak murals are unique in the Maya World.

Για το μύθο του «συμβολισμού» της ρολογιάς ως φυτού των παθών του Χριστού και της Σταύρωσής του

Α)  Η αρχή θεωρείται πως έγινε από τον Ισπανό Ιησουϊτη Ιεραπόστολο στην Λατινική Αμερική και φυσιοδίφη José de Acosta (1540-1600). Ο εν λόγω  πολυμαθής Ιεραπόστολος όταν το 1587 επέστρεψε στην Σεβίλλη από την Λατινική Αμερική (Λίμα, Βολιβία Μεξικό) όπου ήταν από το  1572 έως το 1587 επιτελώντας ιεραποστολικό έργο,  φορτωμένος χρυσάφι και πολύτιμους λίθους για τον Βασιλέα και τους ανωτέρους του, δημοσίευσε το 1590 το έργο του «Historia natural y moral de las Indias» Στο βιβλίο του αυτό γράφει,μεταξύ άλλων:The blossom of the granadilla, or passion flower, is believed to be a remarkable thing; they say that it has the signs of the Passion, and that the nails and the pillar and the blows can be found in it, and the crown of thorns and the wounds. There is something to be said for this belief, although in order to imagine it one needs a touch of piety to help one see it all; but much is very clearly visible, and its appearance is beautiful in itself, although it has no odor. The fruit it produces is also called granadilla, and it can be eaten or drunk, or rather sucked as refreshment; it is sweet and some think it excessively so.”translated/republished by Duke University Press, 2002

Σημείωση: Ο Ιησουϊτης Acosta στο βιβλίο του κατάγγελνε την απάνθρωπη και βάναυση συμπεριφορά πολλών Ισπανών ιεραποστόλων σε βάρος των Ιθαγενών και υποδείκνυε να τους φέρονται με ευγένεια και να τους εκχριστιανίσουν ομαλά..Πίστευε βέβαια οτι η θρησκεία τους ήταν η του διαβόλου..

Και, σκέπτομαι με το πτωχό μου το μυαλό, τι πιο βολικό για ανθρώπους που ζούσαν με μύθους που τους σέβονταν μετρώντας τους με αλήθειες και είχαν δέος απέναντί τους να μην επηρρεάζονταν προς την Χριστιανική θρησκεία από ένα λουλούδι δικό τους, του τόπου τους υψηλού ήδη ιερού συμβολισμού τους που είχε πάνω του τα σημάδια των Παθών του Χριστού; Ως ένα σημάδι της επαγγελίας του στην γη τους, γι’ αυτούς ;; Έξυπνος ο Αcosta!

Ας τονίσω εδώ οτι: Σύμφωνα με το λεξικό της γλώσσας των Αζτέκων {(Gran Diccionario Náhuatl (en línea) ] έκδοσης του Ανοιχτού Αυτόνομου  Πανεπιστημίου του Μεξικού, η αζτέκικη λέξη  coanenepilli  αντιστοιχεί στο είδος Passiflora jorullensis (πηγή: εδώ. ) ενώ το πρώτο της συνθετικό coanen (από coahtli= η γλώσσα του φιδιού= φυτό που είναι αντίδοτο στο δάγκωμα φιδιού)

Η λέξη  jorullen ως ουσιαστικό πρώτο συνθετικό  της λέξης jorullensis προέρχεται από την αρχαία λέξη  Jorulla που σήμαινε κατά την αρχαία θρησκεία των Αζτέκων  και στην Νότια Αμερική=  Το αρχέγονο πυρ (= ζωοποιός δύναμη), ο αιώνιος Θεός. (πηγή μου= το βιβλίο του Harold Bayley «Η χαμένη γλώσσα των συμβολισμών»). Το γράμμα Α στο τέλος των ισχυρών λέξεων των Αζτέκων αντιστοιχούσε στο εικονικό- ιερογλυφικό στοιχείο Λ = πυραμίδα, κορυφή σπουδαίου – ιερού ηφαιστείου  (σήμερα οι Μεξικανοί ονομάζουν έτσι ένα ενεργό και πολύ ισχυρό και βίαιο στις εκρήξεις του ηφαίστειό τους- από την ιδιότητα της ηφαιστειακή του λάβας volcanic scoria)  ). Δείτε και την ιερή τους λέξη colima που αναφερόταν στα ηφαίστεια και που σήμαινε στην γλώσσα των Αζτέκων ¨Ο τόπος που είναι στα χέρια του Μεγάλου Πατέρα» ή «Ο τόπος που είναι στα χέρια των Αρχέγονων»και αντιστοιχεί σήμερα σε ευρύτερο γένος φυτών, είναι όνομα του Κράτους όπου ήταν οι προισπανικοί πολιτισμοί της περιοχής του σημερινού Δυτικού Μεξικού.

Β) Ο επόμενος ήταν ο Ισπανός ιατρός, βοτανολόγος και επιχειρηματίας  Nicolás Bautista Monardes (1493-1588). Μόνιμα κάτοικος της Σεβίλλης ο Monardes-JCB-copyMonardes χωρίς να έχει ποτέ του επισκεφθεί τον Νέο Κόσμο (Αμερική), στην πραγματεία του με τον τίτλο «Historia medicinal de las cosas que se traen de nuestras Indias Occidentales («Medical study of the products imported from our West Indian possessions») που πρωτοδημοσίευσε το έτος 1565  και την οποία εμπλούτιζε στις μεταγενέστερες εκδόσεις της των ετών 1569 and 1574, περιέγραψε το φυτό της ρολογιάς και το υπέροχο άνθος της, από μόνη την εικόνα των δειγμάτων του φυτού που του είχαν φέρει. Σημείωση:  Ο Monandres ως επιχειρηματίας εμπορευόταν σκλάβους από την Αφρική που τους εισήγαγε προς πώληση στα σκλαβοπάζαρα της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής μαζί με ρούχα και ένα μέρος του συμφωνηθέντος ανταλλάγματος πλέον των δερμάτων ήταν η παροχή σε αυτόν φαρμακευτικών φυτών από τον Νέο Κόσμο και πληροφοριών από την εφαρμογή τους..και επί σκλάβων…

Εκεί, λοιπόν, στην πραγματεία του, ο Monardes, μεταξύ άλλων πολύτιμων φαρμακευτικών πληροφοριών για τις ιδιότητες των βοτάνων από τις Δυτικές Ινδίες,-έτσι ανακαλύφτηκε και η κινίνη για την θεραπεία της μαλάριας- περιέγραψε λεπτομερώς τα φρούτα και τους σπόρους της Passiflora και παρατήρησε ότι το φυτό αναρριχάται παντού.  Εκεί, δήλωσε επίσης ότι τα λουλούδια του φυτού έγιναν προσεκτικά για να αντιπροσωπεύσουν το Πάθος του Χριστού:.“figures which are signes of the Passion of our Lorde, that it seemeth they were paynted with much care.”Από αυτήν την δοξασία (;) του Monardes ξεκίνησαν πολυάριθμες αναφορές για τον συμβολισμό και τον μυστικισμό του Flos de Passionis.

Β) Ακολούθησε ο Giacomo Bosio (1544-1627). Αυτός ο άνδρας που απεικονίζεται δίπλα

-Retrato_Giacomo_Bosio_El_Greco
Giacomo_Bosio, painter:El_Greco

στον πίνακα του El Greco που ζωγράφισε το 1600, είναι ο ενισχυτικός συνδετικός κρίκος ανάμεσα στο φυτό και στο συμβολικό του όνομα Flos Passionis  των πρώτων Ισπανών ιεραποστόλων ή Passiflora που ο εν λόγω διέδωσε ευρύτερα με το έργο του ως άνθους των παθών του Χριστού και της σταύρωσής του. Δείτε το πως:

 Ο Bosio, ήταν Αδελφός του Μεσαιωνικού ισχυρού μοναστικού στρατιωτικού και θρησκευτικού  Τάγματος των Ιπποτών του Νοσοκομείου του Αγίου Ιωάννου της Ιερουσαλήμ αλλιώς του Τάγματος των Ιωαννιτών  και ιστοριογράφος του τάγματος που έδρασε στις σταυροφορίες με την βούλα του Πάπα της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας του Χριστού. Το Τάγμα αυτό υπάρχει ως σήμερα με έδρα την Ρώμη. Αρχικά η έδρα του ήταν στα Ιεροσόλυμα, μετά στην Ρόδο (την δικιά μας), πιο μετά στην Μάλτα και στην Αγία Πετρούπολη.

Ο Basio, πέρα από την καταγραφή και δημοσίευση της Ιστορίας του Τάγματος των Ιπποτών που ανήκε, δημοσίευσε στην Ρώμη στα 1610 το έργο του «Τhe Triomphante e gloriose Croce» Στόλισε το εξώφυλλο του βιβλίου του με μια πασιφλόρα.. Και δεν περιορίστηκε μόνο στην «στάνταρ» περιγραφή της συσχέτισης του άνθους της ρολογιάς με τα πάθη και την Σταύρωση του Χριστού. -Μέχρι τότε η στάνταρ έκδοση είχε ως εξής:

Δέκα πέταλα το λουλούδι όσοι οι Απόστολοι αφαιρουμένων των προδοτών του (του Θωμά  (ή Πέτρου) και Ιούδα. Τα ακτινικά νήματα της αγιότητας -της αύρας- υφαίνονται στην κορυφή των ακάνθων. Οι 5 ανθήρες είναι οι πέντε πληγές του Χριστού ενώ ο καρπός  του φυτού απεικονίστηκε ως το σφουγγάρι που προσφέρθηκε στον Ιησού στο σταυρό. Τα στενόμακρα φύλλα, τα χέρια των διωκτών του Χριστού (!) και οι έλικες (κλιματσίδες) τα μαστίγια της μαστίγωσής του!!!Δείτε και στο αναλυτικό λεξικό όρων της Χιλής εδώ- 

Curcubits showing signs of the cross, Bosio Bk 2p.165
Curcubits showing signs of the cross, Bosio Bk 2p.165

Ο Basio προσέθεσε στο βιβλίο του οτι τα άνθη της πασιφλόρας έτσι μυτερά που είναι αντιπροσωπεύουν τις λόγχες που τρύπησαν το σώμα του Χριστού, οτι και ο κώνος όπου κλείεται το άνθος έχει νόημα μυστηριακό και  άλλα πολλά…  ρίξτε μια ματιά  κι εδώ

Jorullensis_Passiflora jorullensis.
Passiflora jorullensis. Πιο λογχοειδή πέταλα πασιφλόρας δεν βρήκα..

Πήγαν και αποξηραμένα δείγματα του λουλουδιού στον Πάπα, τον Παύλο τον πέμπτο (αυτόν που επί εποχής του βασίλευε η Ιερά εξέταση, που δίκασε και τον Γαλιλαίο, τα συγχωροχάρτια για την εκκλησία του Αγίου Πέτρου κ.λ.π). Εκείνος250px-Pope_Paul_V ουδέν αρνήθηκε πάνω στην αποδιδόμενη σημασιολογία του φυτού του Θείου Πάθους από τους ιεραποστόλους του;..

Χαμός έγινε μετά..Τι που το φυτό το φυτέψανε οι καρδινάλιοι στις αυλές τους, τι που που το συμπεριέλαβαν σε θρησκευτικές τοιχογραφίες, τι που κι άλλοι παραχάραξαν πίνακες ζωγραφικής πχ αλλάζοντας τα άνθη του πίνακα της Μαντόνας με το λουλούδι του πάθους- δείτε για τον πίνακα του van Cleve εδώ- 

Μια παράνοια που απλώνεται ως τις μέρες μας αναπαραγόμενη άσκεφτα!

Κι ας υπήρχαν από τότε φωτισμένοι άνθρωποι που φώναζαν  για το παρανοϊκό του συμβολισμού της ρολογιάς:

some superstitious Jesuite would faine make men believe, that in the flower of this plant are to be seen all the marks of our Savious Passion: and therefore call it Flos Passionis: and to that end have caused figures to be drawne and printed with all the parts proportioned out, as thorne, nailes, speare, whippe, pillar etc in it” before adding scornfully  “and all as true as the Sea burnes… God never willed his Priests to instruct his people with lyes: for they come from the Divell, the author of them.”

 John Parkinson ( 1567-1650)

«Paradisi in Sole Paradisus Terrestris»

Άγγλος Φαρμακοποιός και ο μέγας βοτανολόγος

1. blu

Αυτά!! Σεις δείτε, αν θέλετε και μερικές από τις πηγές μου όσο εγώ ξανακοιτάζω την μικρούλα την ρολογιά μου, έβγαλε κιόλας τα πρώτα πέταλα..κίτρινα και λογχοειδή, πολύ λογχοειδή..

https://www.passionflow.co.uk/wp-content/uploads/2017/08/POJ-2011-02-LR.pdf

https://www.wikiwand.com/es/Juan_Badiano_y_Mart%C3%ADn_de_la_Cruz

https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1002/jps.3080240911

https://www.herbrally.com/monographs/passionflower

http://cms.herbalgram.org/expandedE/Passionflowerherb.html?ts=1556560762&signature=f43291a13840ed672355ac401ec3cb91

https://www.dukeupress.edu/natural-and-moral-history-of-the-indies

https://rarebooks.library.nd.edu/exhibits/durand/indies/monardes.html

9 σκέψεις σχετικά με το “Η ρολογιά μου,η ιστορία της passiflora και οι Αζτέκοι

  1. Χριστός Ανέστη Βεατρίκη μου γλυκιά!!!!

    Υπέροχη η ανάρτηση έφερε στο νου μου και μένα παιδικές αναμνήσεις…

    Και είναι το μόνο ρολόι που δεν μετρά το χρόνο……. χαχαχα!!

    Με ένα ποίημα θα σου ευχηθώ καλό μήνα…

    Charles Baudelaire «Το ρολόι»

    Ρολόι: Απαίσια, αναίσθητη, τρομαχτική θεότη,
    που φοβερίζει και μας λέει τ’ αχνό της δαχτυλάκι:
    Μην το ξεχνάς! στην έντρομη καρδιά σου σε λιγάκι
    οι άγριοι Πόνοι θα μπηχτούν όπως σε στόχο, κι ότι

    η Ηδονή καθώς ατμός στους ουρανούς θα σβήσει
    και σαν συλφίδα θα κρυφτεί μες στη δεντροσχισμάδα∙
    κάθε στιγμούλα σιγοτρώει κάτι από τη γλυκάδα
    που δόθηκε στον άνθρωπο σ’ όλη του εδώ τη ζήση.

    Τρισχίλιες ξακόσες φορές την ώρα, μουρμουρίζει
    γοργό το Δευτερόλεπτο: Μην το ξεχνάς! – Και πότε
    σαν έντομο το Τώρα λέει: Πέρασα, είμαι το Τότε,
    η βρόμικη κεραία μου τη ζωή σου πιπιλίζει!

    Esto memor, ω άσωτε! Remember! Μην ξεχάνεις!
    (Όλες τις γλώσσες τις μιλεί ο ατσάλινος λαιμός μου.)
    Θνητέ θεότρελε, οι στιγμές είναι ο ποταμός μου∙
    μην τον αφήνεις να κυλά, χωρίς χρυσό να βγάνεις!

    Μην το ξεχνάς πως ο Καιρός, παίκτης που δε δειλιάζει,
    κερδάει σε κάθε χτύπημα δίχως ποτέ να κλέβει.
    Μην το ξεχνάς! Η μέρα σβει κι η νύχτα όλο τρανεύει!
    Το βάραθρο πάντα διψά και να, η κλεψύδρα αδειάζει!

    Σε λίγο η Τύχη η θεϊκή, σημαίνοντας την ώρα,
    κι η Αρετή η σεβάσμια, παρθενική μνηστή σου,
    ακόμα κι η Μετάνοια, στερνή καταφυγή σου,
    «Ψόφα, γέρο δειλέ» θα πουν, «αργά πια είναι τώρα!»

    Αρέσει σε 1 άτομο

    1. Καταπληκτικό Ποίημα!!! Μέγας Ο Μπωντλαίρ!! Έφη μου, σε ευχαριστώ για το δώρο σου!! Πάντως, πουθενά δεν λέει που αντλείς από το δευτερόλεπτο..Μου’ παιρνε ‘ίσως και κάτι παραπάνω να ρουφάω το νέκταρ..Αλλά όταν απολαμβάνεις κάτι, όταν χαίρεσαι με την ψυχή σου κάτι, με κάτι, ο χρόνος παύει να μετρά. Αυτός και σύ είναι ένα.Απλά.. ..Πότε βγάζουμε τον χρόνο απέκει από μας να τον κοιτάμε και να μας μουρμουράει πως τον χάνουμε;; Δυστυχής ο Μπωντλαίρ…

      Αρέσει σε 1 άτομο

  2. Καλησπέρα Βεατρίκη,
    Χριστός Ανέστη και καλό μήνα να ευχηθώ ολόψυχα.
    Ρολογιά ε; Χμμμμ αν και γεννημένος το 1960 σε περιβάλλον με αλάνες και δεκάδες φυτά και αγριολούλουδα δεν μου θυμίζει κάτι η εικόνα της ή να είμαι πιο σίγουρος ίσως να είναι βαθιά στη μνήμη μου χαραγμένη.

    Προφανώς είναι και όμορφο, υπέροχο φυτό. Και είναι άρρηκτα δεμένο, καθώς με προσοχή διαβάζω με το Θείο Πάθος.
    Κοίτα όμως τώρα εδώ πόσα ζητήματα ξεκινάνε:

    «Ο Ιησουϊτης Acosta στο βιβλίο του κατάγγελνε την απάνθρωπη και βάναυση συμπεριφορά πολλών Ισπανών ιεραποστόλων σε βάρος των Ιθαγενών και υποδείκνυε να τους φέρονται με ευγένεια και να τους εκχριστιανίσουν ομαλά..Πίστευε βέβαια οτι η θρησκεία τους ήταν η του διαβόλου…»

    Όσοι πιστεύουν ότι στους τεράστιους αυτούς πολιτισμούς της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής, έγινε κάποια ….ιστορική και ανθρωπιστική προσφορά, μάλλον είναι άρρωστοι! Οι λαοί αυτοί και οι πολιτισμοί τους γνώρισαν την γενοκτονία, το αίμα και το μαχαίρι. Και αφού για αυτούς οι …ιεραπόστολοι της Χριστιανοσύνης έγιναν ότι οι Ρωμαίοι το 69 μ.χ. για την Ιερουσαλήμ, δηλαδή σφαγείς, και αφού λεηλατήθηκαν τα πάντα απ τη γη τους για να εξιλεωθούν οι σύγχρονοι «γραμματείς και φαρισαίοι» υποκριτές του Βατικανού, ε κάπου το φυτό αυτό αποτέλεσε και στολίδι στις αυλές τους. Τις αυλές δηλαδή του αιματοβαμμένου Πάπα που το αίμα από την Ιερά Εξέταση και το κάψιμο γυναικών δεν αποτέλεσε αποτρεπτικό στοιχείο από το να χάσει την ….ιερωσύνη του.

    Λοιπόν, ειλικρινά αυτό το λουλούδι, με την ιστορία που φέρει, έπρεπε Βεατρίκη μου να αποτελεί ένα είδος μνήμης εκείνων των λαών που κρεουργήθηκαν για να αυγατίσουν τους πολύτιμους λίθους οι Χριστιανοί (Θα βοά ο Ιησούς με το φραγγέλιο….εξ ουρανού) και οι εκπρόσωποί τους.

    Έτσι το είδα αγαπητή μου φίλη.
    Όχι, η Ρολογιά, δεν ανήκει στα κτήνη που παρίσταναν τους Ιεραπόστολους και τις ορδές των φονιάδων τους.
    Συγχώρα μου την ένταση αλλά ειλικρινά δεν τους αντέχω.

    Τον σεβασμό μου και τις ευχές μου.

    Αρέσει σε 1 άτομο

  3. Καλησπέρα Γιάννη μου..Μεγάλο θέμα έθιξες…Ξέρεις, οι Αζτέκοι, σφαγίαζαν κατά χιλιάδες τους ιθαγενείς άλλων φυλών, θυσιάζοντάς τους στους θεούς τους. Τους αφαιρούσαν την καρδιά ενόσω ήσαν ζωντανοί, την έτρωγαν μπροστά στα μάτια τους και μετά τους έκοβαν το κεφάλι. Μετά απολάμβαναν και τελετουργικό κανιβαλισμό..Τους έτρωγαν δηλαδή..Αιματοβαμμένος ο τόπος τους..Ήταν ο ζωντανός τρόμος όλων. Έτσι έφτειαξαν την αυτοκρατορία τους..Και τους πλωτούς τους κήπους από άλλες φυλές τους άρπαξαν για να επεκτείνουν την πρωτεύουσα- νησί τους-αφού τους κατέσφαξαν , εννοείται.
    Διάβασα, αντί να πολεμήσουν τον Κορτέζ, προτίμησαν να του προσφέρουν χρυσάφι, πολύτιμα πετράδια και άλλους δικούς τους θησαυρούς (που του άνοιξε την όρεξη αντίθετα). Πϊστευαν δε, επειδή υπήρχε προφητεία, οτι είχε ρθεί η ώρα του τέλους του πολιτισμού τους και της αυτοκρατορίας τους από λευκούς που θάρχονταν στον τόπο τους. Ο δε Κορτέζ είχε ενεργήσει την επίθεση εναντίον των Αζτέκων παρά τις ρητές εντολές του ανώτατου διοικητή του…
    Προσπαθώ να πω οτι κάθε αυτοκρατορία έχει κάποτε το τέλος της..Και πάμπολλοι οι πολιτισμοί που έχουν χαθεί στο πέρασμα των αιώνων..Να, για τον πολιτισμό των Μάγιας, ακόμη δεν έχουν βρει στα σίγουρα τον λόγο της εξαφάνισής του και των ίδιων.. Και τους Μάγιας δεν τους κατέστρεψαν οι Ισπανοί καταχτητές..
    Τώρα, οτι κάναν σφαγές οι Ισπανοί, καναν’ και πολλές εναντίον αθώων και τους λήστεψαν ..Αυτοκρατορία και μάλιστα παγκόσμια αποικιακή και ισχυρότατη είχαν και αυτοί μέχρις όπου και αυτή καταλύθηκε.
    Για όλα, είναι η ειμαρμένη, θαρρώ..»Το πεπρωμένον φυγείν αδύνατον» έλεγαν οι πρόγονοί μας..
    Τώρα για την ρολογιά..Ναι, δεν συνηθίζεται στον τόπο μας αν και είναι πανέμορφη και ανθεκτική στα πάντα εκτός από το κρύο..Θέλει και άμεση έκθεση στον ήλιο..
    Και στην περίπτωση που αναφέρομαι στο δημοσίευμα – για τον συμβολισμό που εφηύραν – από χέρι Ιησουϊτικο ήταν- με τις ευλογίες του προκαθήμενου της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας..Και υπήρχαν διάφοροι λόγοι και πολλές σκοπιμότητες..Ήθελαν να δημιουργήσουν και ένα είδος γέφυρας ανάμεσα στον Χριστιανισμό τον Δυτικοί με τον της «νέας γης» Για να φύγουν Δυτικοί να πάνε εκεί..Οι συμβολισμοί βοηθάν..και αδαείς και αφελείς και προληπτικοί δεν ήσαν ούτε είναι μόνον οι ιθαγενείς Ινδιάνοι..Εξ άλλου έτσι συνεισφέροντας κατά πολύ, ήρθε και το τέλος του Μεσαίωνα και η εποχή της Αναγέννησης..Δεν αλλάζει η Ιστορία χωρίς αίμα..
    Εξ άλλου, ο εφευρεθείς συσχετισμός των Παθών και της Σταύρωσης με το φυτό, ομολογείται οτι ήταν αόρατος και ..χρειαζόταν Πίστη και έλος Θεού για να τον διακρίνει κάποιος χριστιανός. (δες τι γράφει ο Ακόστα….Ποιός όμως θα τολμούσε να πει οτι δεν ΄τον έβλεπε- άρα οτι δεν είχε αρκετή χριστιανική Πίστη ή καθόλου όταν είχε ως δαμόκλειο σπάθη πάνω από το κεφάλι του την Τρομερή Ιερά εξέταση και δη την Ισπανική;;
    Έτρεχαν λοιπόν οι παρατρεχάμενοι Ιεραπόστολοι και μη, άλλοι από συμφέρον κι άλλοι από φόβο, και διέδιδαν οτι είχαν δει τα σημάδια..Λες και να είχαν δει το λουλούδι που το λέγαν;;.
    Το τραγικό είναι οτι και σήμερα υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που τον διαδίδουν το τάχατες συμβολισμό και ακόμη χειρότερα άλλοι τόσοι που τον πιστεύουν κιόλας.

    Μου αρέσει!

  4. Την απογείωσες την Πασιφλόρα- Ρολογιά, Βεατρίκη μου!
    Είχα μια πανέμορφη Ρολογιά στον κήπο μου, χωρίς να ξέρω πως το φάρμακο, Passiflora της Ομοιοπαθητικής, που κάποτε είχα πάρει σε μια δύσκολη φάση της ζωής μου, ήταν αυτό το λουλούδι! 😉
    Και εσύ όμως, την γεύτηκες την Ρολογιά σου και φαντάζομαι την έκπληξη σου, όταν έμαθες τόσα και τόσα γι αυτήν!
    Πόσες εκπλήξεις μας επιφυλάσσει η ζωή, έτσι δεν είναι;
    Μόνο με μια Ρολογιά, ως λουλούδι του πάθους και τι πάθους, μπορεί κανείς να υμνήσει την άνοιξη, ως αναγέννηση της καρδιάς μας και το έκανες υπέροχα, γι αυτό και ένα ακόμα μεγάλο ευχαριστώ!

    Πολλά τα ΑΦιλιά καρδιάς και να έχεις έναν πανέμορφο μήνα γεμάτο πάθος! 🙂

    Αρέσει σε 1 άτομο

  5. Καλημέρα Στεφανία μου και καλή βδομάδα!! Τι όμορφα που τα λες! Έτσι ξεκίνησε..Ήθελα να βρω λουλούδια για την Άνοιξη! Κάτι όμορφο, χαρά για τα μάτια μου,δηλαδή. Το μόνο που δεν περίμενα ήταν να βρω ρολογιά. Ναι, ήταν έκπληξη! Κοντά δυο καλοκαίρια προβληματιζόμουν τι φυτό να βάλω στο διαχωριστικό στην βεράντα μου. Κανένα δεν μου ταίριαζε, όσα κι αν κοίταγα..Παράξενο πράγμα..Ήταν για να πάρει αυτό το φυτό την θέση του εκεί. Την ρολογιά την είχα σκεφθεί πολλές, σε σχέση με εικόνες της ζωή μου στην παιδική ηλικία..Τότε που κυνήγαγα να ανέβω στον ήλιο και έβλεπα την ανατολή σκαρφαλωμένη στα κεραμίδια του σπιτιού για να γράψω γιαυτήν στην έκθεση του σχολείου…
    Δεν ήξερα τίποτε για την ιστορία της.Και όταν διάβασα οτι λεγόταν πασιφλόρα, λουλούδι του πάθους..ας στο καλό! χαχα το ερωτικό πάθος σκέφτηκα..Μετά, εκείνο το incarnata στην λατινική ονομασία ξύπνησε από τον λήθαργο του μυαλού μου τα λατινικά μου..Έτσι άρχισε η αναζήτηση..Και, βέβαια, την είχα γευτεί την ρολογιά..
    Τώρα , θα σου πω κάτι να γελάσεις.Για να μην χαλάσω τα όμορφα τα άνθη της, όσο το έπινα το νέκταρ, κόλλαγα πάνω τους και προσπαθούσα να το πιώ τρυπώντας το σημείο με μια καρφίτσα…χαχαχχαχα Σαν να με βλέπω..Νάξερες τι τεντώματα έριξα..Αλλά τ άνθη της δεν ζουν πολύ..Οπότε, δεν θα τα άφηνα να πάνε χαμένα, έτσι νόστιμα που ήσαν..Δεν ήξερα καν οτι βγάζει καρπούς..Όχι οτι μ’ αρέσει , όπως το είδα στην εικόνα..Αλλά. όταν διάβασα τι θαυμαστές ιδιότητες έχει το φυτό από την κορφή ως τις ρίζες του, εντυπωσιάστηκα..
    Ελπίζω να είχε αποτέλεσμα σε σένα. . Ευχαριστώ για τα καλά σου λόγια!!

    Αρέσει σε 1 άτομο

  6. Χωρίς να παραφαίνομαι τρελή Βεατρίκη μου, έχω πειστεί ή καλύτερα η ίδια η ζωή με έπεισε πως στη ζωή μας, ελκύουμε καταστάσεις και ανθρώπους που πρέπει να αντιμετωπίσουμε, γιατί έχουν κάτι να μας πουν, έτσι και η παθιασμένη ρολογιά βρήκε την θέση της όχι μόνο στη καρδιά σου αλλά και σε δια-χωριστικό και είμαι σίγουρη πως η ρολογιά θα σε βοηθήσει να βρεις εύκολα από τι αυτό το «διαχωριστικό»! 😉
    Πολλά τα χαμογελαστά ΑΦιλάκια μου και να έχουμε μια όμορφη και ηλιόλουστη βδομάδα! 🙂

    ΥΓ: Ναι η Πασιφλόρα με βοήθησε να βάλω τάξη στη ζωή μου!

    Αρέσει σε 1 άτομο

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.