Ωσάν σπουργίτες, ωσάν αετοί


A bitter morning:

sparrows sitting together

without any necks

Bitter morning sparrows sitting without necks (2)

Searching on the wind,
 the hawk’s cry
 is the shape of its beak

red-tail-hawk

      Με το ξημέρωμα της νέας χρονιάς, καθώς εκτιμώ,  κι άλλες πικρές μέρες ανατέλλουν για τους πολλούς από τους ήδη ταλαιπωρημένους πολίτες αυτού του τόπου. Ετσι,  που απ’ αυτούς, άλλοι ωσάν τους σπουργίτες στην βαρυχειμωνιά, θα παραμένουν να λουφάζουν έκθετοι στον χιονιά μόνοι και με παρηγορία τους άλλους σαν τους ίδιους για να σταθούν και να επιβιώσουν, κι άλλοι,  λαχταρώντας σαν τον αετό που διψάει να πετάξει,  θα μένουν να κραυγάζουν για τον αέρα που τους στερούν στην μοναξιά που δαμάζει τον τόπο και τους ανθρώπους του και να ακούουν τον αντίλαλο της κραυγής τους νοιώθοντας έκθετοι και μόνοι. 

     Υπάρχουν, βέβαια, και οι άλλοι, οι ολίγοι, που είτε αντλούν από αυτούς που πικραίνουν, αδιαφορώντας ή και επιδιώκοντας, είτε που είναι μακρυά τους τόσο ώστε να  αγνοούν και την ύπαρξή τους ακόμη.

   Κι η η ψαλίδα ανάμεσα στους πολλούς και στους ολίγους όλο και μεγαλώνει και θα μεγαλώνει. Και, με τον καιρό, οι λίγοι θα γίνονται λιγότεροι, και οι πολλοί περισσότεροι.

  Και, οι λίγοι το ξέρουν ότι θα γίνονται λιγότεροι. Νόμος της ζούγκλας, βασικός: Ο ισχυρότερος θα μείνει κυρίαρχος..Τον ξέρουν καλά τον Νόμο, γιαυτό είναι και οι ολίγοι. Γιαυτό και θα επιδιώξουν να είναι αναμεσίς των ακόμη ολιγότερων..Γιαυτό και θα χτυπήσουν όλους τους άλλους , είτε τους λίγους, είτε τους πολλούς. Ετσι τα βλέπω..

Το τι είναι ο καθείς μας, το σε τι θέση είναι, το τι κάνει και το τι δεν κάνει, το ξέρει ο ίδιος.

Μα αναλογίζομαι, οι πολλοί,  θα συνεχίζουν να περιμένουν, νοιώθοντας έκθετοι;  Τι; Και πότε; Και πως; Και που; Να περιμένουν να περάσει ο χειμώνας; Μα θάναι, λένε και λέω  μαζί τους, πολύ μακρύς, άντε οι μεθεπόμενη γενιά να χαρεί την Άνοιξη, όχι η τωρινή, ούτε καν η επόμενη. Μα, ως τα τότε, πως θα παραχθούν οι νέες γενιές σε ένα τόπο που δεν αντέχει στην βαρυχειμωνιά να γεννήσει κι άλλα παιδιά;  Που όλο και λιγοστεύει αργοπεθαίνοντας; Και που; Σ’ ένα τόπο που αφανείς τον κυβερνάν΄, ξένοι που τον κερματίζουν; Όπου ξένοι οι πιο πολλοί θα τον κατοικούν και άλλοι τόσοι θα τον εκμεταλλεύονται; Ξένοι στον τόπο μας που θάναι ή και ξένοι σε άλλους τόπους;; Και πως να μην νοιώθουν έκθετοι αφού τα πράγματα συμβαίνουν με την ανοχή και την συνενοχή των ολίγων ευτραφών και τινων άλλων  «Εφιαλτών» και ου μόνον Αθηναίων, ως του παλιού εκείνου; Και, με την αδράνεια των πολλών;

Σφάλλω άραγε «βλέποντας» ένα ζοφερό μέλλον για τον τόπο μας και για τους πολίτες του, ενώ η πραγματικότητά του θάναι αλλιώτικη, θάναι  καλύτερη έστω κι από την τωρινή; Κι αυτά που ειπώθηκαν δια στόματος του πρωθυπουργού του τόπου μας  να έχουν, επιτέλους, στοιχεία αλήθειας; Μακάρι έτσι νάναι κι ας κάνω λάθος κι ας διαψευσθώ.

Μα κι αν δεν είναι έτσι όπως μακαρίζω ναναι τα πράγματα, έχω την γνώμη, σε τίποτε δεν ωφελεί,  ούτε το λούφαγμα, ούτε οι μοναχικές κραυγές, και κυρίως, ούτε η αναμονή και η αίσθησή της ως τέτοιας.. Δεν είναι ο καθείς μας έκθετος, έκθετος είναι επειδή περιμένει από τους άλλους, έκθετος νοιώθει ως μονάδα που νομίζει πως είναι…Κι αυτά είναι λάθος. Δεν περιμένουμε να περάσει η χειμωνιά,  δρούμε για να φέρουμε το συντομότερο την Άνοιξη, για να φυσήξει ο αέρας για να ανασάνουμε, για να πετάξουμε . Αν όχι για την γενιά μας, για την επόμενη.

      Κι αν την φύση,λέω,  δεν μπορούμε να την αλλάξουμε, ούτε την Άνοιξη να φέρουμε πιο σιμά , ούτε τον άνεμο να κάνουμε να φυσήξει- κυρίαρχη επάνω μας είναι, όχι εμείς σε αυτήν κι ας παν’ να μας πείσουν για το αντίθετο- τα πράγματα στον τόπο μας δεν είναι δικά της καμώματα. Από ανθρώπους γενήκαν και είναι. Από ανθρώπους που είναι άλλοι, μα κι από μας, από τον καθένα μας στο μερίδιο που του πέφτει. Γιαυτό,  μπορούμε κι επιβάλλεται να αλλάξουμε τα πράγματα, αλλάζοντας τους άλλους και ξεκινώντας από μας τους ίδιους..Και, το θέλουμε, πιστεύω. Ο καθείς μας. Ε! Ας το κάνουμε!. Ας μην μένουμε παθητικοί και μοιρολάτρες απέναντι στα πράγματα που οι ολίγοι τα κάνουν να συμβαίνουν σε βάρος των πολλών. Είναι πολλά αυτά που θάπρεπε να έχουν γίνει, μερικά γίνονται και τώρα, και άλλα είναι που πρέπει να γίνουν. Με την καινούργια την χρονιά, ας βάλουμε στόχο να κάνουμε περισσότερα.

      Είναι καθήκον όλων μας να κοντύνουμε το άνοιγμα της ψαλίδας, να φέρουμε την ισορροπία στις αναλογίες της. Ετσι, λέω, ας δρούμε συνειδητά στην καθημερινότητά μας ως πολίτες και κοινωνοί του τόπου μας, ως συμπολίτες και συγκοινωνοί και σ’ άλλους τόπους  που είμαστε. Κι ας μάθουμε, επιτέλους, ότι στην κάθε μέρα μας, κάθε μας πράξη, κάθε μας επιλογή κίνησης από το πιο απλό μας μικρό βήμα ως τον διασκελισμό μας είναι και από μια πολιτική πράξη μας, μια πολιτική μας επιλογή. Και ότι η κάθε επιλογή μας σε όποια κίνησή μας, παράγει συνέπειες. Γιατί η αλήθεια είναι ότι κινούμαστε όπως και νάχει, άλλοι όμως σε κύκλο κι άλλοι μπροστά ή πίσω ή και πίσω.  Και  ας θυμόμαστε ότι, η ισχύς εκκινώντας από την μονάδα, είναι εν τη ενώσει. Για την ενέργεια, την κίνηση και όχι μόνον την παρηγορία. Ετσι τα βλέπω.

Καλή μας νέα χρονιά!

bridge

Σημείωση: Τα δυο ποιήματα χαϊκού στο κείμενο είναι του Αμερικανού ποιητή James William Hackett (1929-2015) :

http://www.hsa-haiku.org/frogpond/2010-issue33-1/essay.html, 

http://www.hacketthaiku.com/

Advertisements

Στις ώρες των καλικάντζαρων


 ΔΕΝΔΡΟ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΚΙΝΟΥΜΕΝΟ

         Κάποτε, τότε που οι μύθοι κυβέρναγαν τον κόσμο σα παλιές ιστορίες που’χαν γενεί στους χρόνους των παλιών καιρών, λέγαν ότι υπήρχαν οι καλικάντζαροι, πλάσματα της νύχτας κακόβουλα και φθονερά για τους ανθρώπους, που εκείνοι τους ονόμασαν’καλούς  ίσα για να τους ξορκίσουν απ’ το κακό τους μοναχά. Οτι τέτοιες μέρες – από τα Χριστούγεννα και μετά- οι καλικάντζαροι κατάφεραν και σκαρφάλωσαν από τα έγκατα της γης όπου ήσαν ταγμένοι νάναι, μιας και καλικάντζαροςείχαν πια μισοκαταφέρει εκείνο που ολοχρονίς το προσπαθούσαν πελεκώντας το με τα τσεκούρια τους : Να κόψουν το δέντρο του κόσμου που κρατούσε πάνω του την ζωή,  ίσα για να ρίξουν τον πάνω κόσμο και τους μισητούς τους τους ανθρώπους κάτω από τη γης μες στα σκοτάδια τους χάους και της ασχήμιας όπου ήσαν και αυτά στην καταδίκη τους. Κι οτι με το που φάνηκε, μες από το μισοκομμένο κορμό του δέντρου, το φως τ’ ουρανού κι η πλάση στα σκοτισμένα μάτια τους, εκείνοι, οι καλικάντζαροι, πήδησαν απ’ την λαχτάρα τους ‘μες από τον πελεκημένο κορμό του πάνω στη γης κι ανακατεύτηκαν αθέατοι μες στις σκιές, στις ζωές των ανθρώπων και τις τάραξαν και τους ανακάτεψαν και τους δώσαν’ από το σκότος τους. Και πως έπειτα,  λίγο πριν το ξημέρωμα, στήσαν’ χορούς κυκλοτερείς γύρω από το δέντρο μεθυσμένοι απ’ την χαρά τους που μπόρεσαν να πεδέψουν τους ανθρώπους και να τους αρπάζουν τα παιδιά,   πριν κουρνιάσουν μετά μες στις ρωγμές του πελεκημένου κορμού του και στα φυλλωμένα κλαδιά του να κρυφτούν από το φως της μέρας που δεν αντέχαν. Μέχρι να ξαναβγούν μες στις σκιές και το σκοτάδι της νύχτας ..

        Μα ο μύθος, σα καλό παραμύθι μ΄ όμορφο τέλος, έδινε και δίνει την παρηγόρια στους ανθρώπους πως οι καλικάντζαροι δεν τα κατάφεραν τελικά να κόψουν ολότελα το δέντρο γιατί με το φανέρωμα του Θεού στην βάπτιση του Υιού του, τότε π’ ανοίχτηκαν σε Αυτόν οι ουρανοί,  τότε π’ άγιασε με το Πνεύμα Του τον κόσμο ολάκερο, ξηρά και ύδατα κι ανθρώπους και ζωντανά και φύση.. Τότε που το καθάριο νερό της βαπτίσεώς του ράντισε την γης ολάκερη.. Τότε,, λέει ο μύθος,  ότι το δέντρο του Κόσμου και της Ζωής δυνάμωσε ξανά και ο κορμός του ξαναγένηκε όπως ήταν πριν, δυνατός και σταθερός, οτι ξαναδημιουργήθηκε. Έτσι και πως  οι καλικάντζαροι που κουρνιάζαν την μέρα μέσα του να κρυφτούν από το φως, χαθήκανkalikantzaroi-1 και πάλι στα έγκατα της γης, στον τόπο των κακόψυχων και των νεκροζώντανων. Και πως από τότε και μετά ολοχρονίς προσπαθούν τόσους επί τόσους καιρούς να ξανανέβουν στην γης πελεκίζοντας κάθε φορά τον κορμό του δέντρου και που δεν τα έχουν καταφέρει ως τις μέρες μας..Χάρις της δύναμης του Θείου και της Φανέρωσής του με αγάπη στην πλάση και για τους ανθρώπους με την γέννηση και την βάπτιση του Υιού Του που την ανακαλούμε οι άνθρωποι  με πίστη τις μέρες τούτες ναρθεί και πάλι να στεριώσει και να αναδημιουργήσει τον Κόσμο και μας για μια ακόμη νέα χρονιά..Και, για όσους από μας τους ανθρώπους πιστεύουν στους μύθους,  να πατάξει και πάλι τους Καλικάντζαρους πέρα στα έγκατα με τον ραντισμό του κόσμου όλου με το άγιο νερό της βάπτισης του Υιού του.

        Αυτός, ο μύθος των καλικάντζαρων, στον τόπο μας, κακά ξωτικά τους έχουν πει κι αλλιώς, οι λαοί τους δώσαν΄ μες τους καιρούς κι άλλα ονόματα και είπαν με τα χρόνια πολλές ιστορίες άλλες ή παρόμοιες γι’ αυτούς, μα πάντα ιστορίες με τ’ όμορφο τέλος.. Για να συνεχίζουν να έχουν πίστη στο θείο οι ανθρώποι, να  έχουν ελπίδα και να αγαπούν το καλό και το φως..

        Και σας ρωτάω σαν πως το αναρωτιέμαι..Ποιός έχει τέτοια πίστη στους τωρινούς καιρούς ώστε μ’ αυτήν, να ανακαλωσορίζει την αλήθεια της γέννησης του Χριστού, την φανέρωση του Θεού και το ράντισμα της γης και των υδάτων με το Αγιο νερό της Βάπτισής του για τον καθαρμό τους; 

        Ποιός έχει ακόμη πίστη στους μύθους των καλικάντζαρων και το πως ξαναγιαίνει ο κορμός του πελεκημένου δέντρου της ζωής κάθε νέα χρονιά; Ποιοί ακόμη πιστεύουν ότι οι μύθοι έχουν πίσω τους αληθινές ιστορίες μακρυνών αλλοτινών και ξεχασμένων χρόνων;

     Και, ποιός μου λέει πως οι καλικάντζαροι ή κάμποσοι από δαύτους, κακές ψυχές νεκροζώντανων παλασμάτων,  δεν τα καταφέραν τελικά να βγουν πάνω στη γης  και νάναι από χρόνια πολλά αναμεσίς στους ανθρώπους σαν νάναι ανθρώποι κι αυτοί για να σκοτίζουν τους άλλους; Για να φέρνουν και στων αλλουνών τις ψυχές το σκοτάδι και την απελπισιά;

       Ποιος έχει πίστη, ποιός έχει ελπίδα, ποιός έχει αγάπη σήμερα; Χρειάζονται  άραγες πολλοί ή αρκεί έστω και μια ψυχή ζώσα στο αεί και στο αγέννητο για να ξαναγιάνει τον πελεκημένο κορμό του δέντρου του κόσμου; Για να αναστήσει με θυσία την ζωή της σεbirth1 τούτο τον κόσμο, τον όλο κόσμο της ζωής; Τα Χριστούγεννα ήλθαν και φέτος για μια ακόμη φορά..Θα ρθούν και τα Θεοφάνεια..Κι ο ραντισμός της γης μέλλει να ξαναγενεί μετά την ανατολή του νέου χρόνου.        Δος τε πίστη να ραίνει το θείο τη γης να ξαναγιάνει το δέντρο, δος τε ελπίδα να ζήσει ο κόσμος μες στην σκοτεινιά του όπου πολλοί τους είναι και , κυρίως δος τε αγάπη!! Σ΄ Εκείνον που είναι η Αγάπη, στους άλλους τους συνανθρώπους μας που πάσχουν για να μην ξαναπάθουν..Αγάπη για τον κόσμο μας να συνεχίσει να υπάρχει δυνατός κι όμορφος.Μα κι από την αγάπη σας δώστε και στους νεκροζώντανους καλικάντζαρους που φοράν’  τον τύπο τ’ ανθρώπου, μπορεί με την χάρη της να γίνουν ανθρώποι κι αυτοί, αν το θέλουν κι οι ίδιοι. Ελεύθερη γαρ η βούληση.…Αλλιώς πετάξετε τους στα τάρταρα, με την δύναμη της αγάπης σας ενάντια στο κακό. Τέτοια, τόση και ατελεύτητη η δύναμη της Αγάπης!

candle3mb6

Σας εύχομαι καλή Πρωτοχρονιά!! Καλά κι ευλογημένα νάναι  τα Φώτα!

Καλή χρονιά!!

Με Αγάπη, υγεία και ειρήνη σε όλους μας!

 

«Κώδικας Παρμενίδης»


Φιλοξενώντας ένα κείμενο που προέρχεται από το βιβλίο του Κώστα Δούκα «Κώδικας Παρμενίδης», (ὁ ἂνθρωπος που «διάβασε» τά χρωμοσώματα τοῦ Θεοῦ), στο κεφάλαιο «περί φύσεως» το οποίο βρήκα στην σελίδα http://diogeneis.blogspot.com/ .

Είναι που το θεωρώ πολύ ενδιαφέρον.

          Ο Παρμενίδης ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος. Γεννήθηκε στην Ελέα της Μεγάλης Ελλάδας στα τέλη του 6ου αιώνα π.Χ., σε ένα περιβάλλον επηρεασμένο από τις απόψεις του Πυθαγόρα και του Ξενοφάνη. Θεωρείται η πλέον πρωτότυπη μορφή της προσωκρατικής σκέψης. Σε αντίθεση με τους Ίωνες φυσιολόγους, δεν αναζητά την ενότητα του κόσμου σε μια φυσική ουσία, αλλά την ίδια την «οντότητα» των πραγμάτων που μας περιβάλλουν, στο είναι όλων των όντων και όλων των πραγμάτων. Ο  Παρμενίδης ασχολήθηκε με την ανάλυση του Σύμπαντος Κόσμου, του Ενός, τη Δημιουργία των Πάντων, καθώς και με τον Χώρο και Χρόνο. Ανέλυσε διεξοδικά τόσες σημαντικές θεωρίες που έφτασε σε κβαντικό επίπεδο, με μόνο εργαλείο την Υπερλογική του. Οι θεωρίες του μετά από 2.500 χρόνια, παραμένουν ακατάρριπτες και ανέγγιχτες από την σύγχρονη επιστήμη που το μόνο που την ενδιαφέρει είναι να αγωνίζεται για ένα βραβείο νόμπελ χάνοντας την ουσία της Γνώσης και της Αλήθειας.

«…Μήπως η κίνηση δεν υπάρχει, αλλά νομίζουμε ότι υπάρχει…» σκέφτηκε ο Σοφός άντρας και συνέχισε… « …η ακινησία δεν είναι προνόμιο των Όντων αλλά του Ενός. Του Απόλυτου Ενός, που είναι αιώνιο άπειρο και όμοιο προς κάθε κατεύθυνση και είναι ακίνητο. Απολύτως ακίνητο επειδή είναι αδύνατον να κινηθεί γιατί είναι πλήρες. Όταν κάτι είναι πλήρες δεν χωράει τίποτα άλλο μέσα του. Δηλαδή δεν υπάρχει χώρος, δεν υπάρχει κενό. Κενό και Χώρος είναι δυο έννοιες που δεν υπάρχουν και δεν έπρεπε να λέγονται ούτε να λαμβάνονται υπόψη, γιατί ο νους του ανθρώπου κινδυνεύει να πλεχτεί σε χαοτική λογική και να λέει ανοησίες…».

Έτσι ξεκίνησαν οι πρώτες σκέψεις του Παρμενίδη που κατέληξαν σε απίθανα συμπεράσματα για τον Κόσμο μας, το Σύμπαν, το Δημιουργό αλλά κυρίως για την θέση της ψυχής μας μέσα στην Ανυπαρξία και τον αγώνα που κάνει για να βρεθεί κοντά στην Ύπαρξη του Δημιουργού.

 >Το κυνήγι της αλήθειας

              Το παρόν είναι μία ακαριαία στιγμή που συνθλίβεται αιωνίως μεταξύ παρελθόντος και μέλλοντος. Κάποτε στην παρυφή των αρχαίων Αθηνών έξω από τα τείχη της πόλεως κοντά στον Κεραμεικό, δύο σπουδαίοι άντρες ο Παρμενίδης και ο Ζήνων, δάσκαλος και μαθητής έχοντας 20 χρόνια διαφορά, μίλησαν για πράγματα ανήκουστα. Παρουσία τους ήταν, ο νεαρός τότε Σωκράτης καταγράφοντας έναν από τους φιλοσοφικότερους διαλόγους όλων των εποχών. Ποτέ μέχρι τότε και μέχρι σήμερα κανένας ανθρώπινος νους δεν διείσδυσε τόσο βαθειά στην ύλη και το πνεύμα, ξεχωρίζοντας με την τερατώδη λογική τους τον κόσμο των αισθήσεων από τον κόσμο των ιδεών. Ο Παρμενίδης με τον Ζήνωνα συμφώνησαν ότι ο χώρος και ο χρόνος δεν τέμνονται επ΄ άπειρον. Ότι το σύμπαν είναι αγέννητο και άπειρο.

>Η Ουτοπία της κίνησης

          Ο Δάσκαλος Παρμενίδης γνώριζε ότι η κίνηση δεν είναι στην πραγματικότητα κίνηση, αλλά μια σειρά από διαδοχικές ακινησίες. Ουσιαστικά μας λέει ότι ο κόσμος μας (χρόνος-χώρος), δεν έχουν συνεχή ροή αλλά διακοπτόμενη. Ο υλικός κόσμος λειτουργεί δηλαδή όπως η κίνηση της εικόνας  στην τηλεόραση, που είναι 24 καρέ το δευτερόλεπτο. Εμάς μας φαίνεται ότι υπάρχει συνεχή κίνηση αλλά στην πραγματικότητα είναι συνδεδεμένες εικόνες (ακινησίες). Έτσι λειτουργεί και ο δικός μας χωρο-χρόνος. ¨Αναβοσβήνει¨ τρισεκατομμύρια φορές το δευτερόλεπτο γι΄αυτό δεν γίνεται αντιληπτός από τα αισθητήρια όργανα μας. Ο χώρος (ύλη) και ο χρόνος έλεγε… δεν τέμνονται επ΄άπειρον, αλλά κάποια στιγμή σταματά η διαίρεση τους όταν φτάσουμε στην βάση της δημιουργίας τους. Σήμερα οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι το υπο-ατομικό σωματίδιο, top κουάρκ, το μικρότερο σωματίδιο ύλης που δεν τέμνεται άλλο, έχει ζωή ένα τρισεκατομμυριοστό του τρισεκατομμυριοστού του δευτερολέπτου (10^-24 sec)! Συνεπώς η μικρότερη μονάδα ύλης αντιστοιχεί στην μικρότερη μονάδα χρόνου, αρά η ηλικία του χρόνου ζωής του μικρότερου υπο-ατομικού σωματιδίου της ύλης, είναι ταυτόχρονα και η μικρότερη μονάδα χρόνου που δεν τέμνεται άλλο! Από τον Παρμενίδη δεν ξέφυγε η λεπτομέρεια πως ότι στοχαζόμαστε από το παρελθόν, με τη μορφή αναμνήσεων, μας έρχονται σαν ακίνητες – παγωμένες εικόνες και ποτέ σαν συνεχόμενη ροή. Αυτό άλλωστε το γνώριζε και ο Όμηρος και το αναφέρει στη ραψωδία Ο στίχος 80, στην Ιλιάδα.

Την κατάσταση ανάμεσα στις διαδοχικές ακινησίες όπου δεν υπάρχει χώρος και χρόνος, ο Παρμενίδης την ονομάζει ΕΞΑΙΦΝΗΣ ΑΤΟΠΟΣ ΦΥΣΙΣ. Όταν ο Δημιουργός, μακριά από κάθε αδιάκριτο βλέμμα, και όταν η ύλη, στο απειροελάχιστο κλάσμα του χρόνου (όταν αυτός βρίσκεται σε στασιμότητα), πραγματοποιεί το έργο Του. Αυτή η άτοπος φύσις του αιφνιδίου, τοποθετείται ανάμεσα στην κίνηση και στη στάση χωρίς να βρίσκεται μέσα στο χρόνο, διότι μέσα σ αυτή την άχρονη διάσπαση του όντος – σύμπαντος, γίνεται μια μεταβολή που αποτελεί αποκλειστικό προνόμιο του Δημιουργού.

>Το Αγέννητο Σύμπαν

Η θεωρία του Παρμενίδη για το Αγέννητο σύμπαν, καταρρίπτει τη θεωρία της μεγάλης έκρηξης του σύμπαντος. Διότι ό,τι γεννιέται, φθείρεται και πεθαίνει. Δίδασκε ότι το Σύμπαν είναι Ένα, Ενιαίο, Αγέννητο και Αιώνιο. Το ΈΝΑ (Σύμπαν), δεν βρίσκεται σε κάποιον τόπο, επειδή αν βρισκόταν εκεί, ο τόπος αυτός δεν θα ήταν ο ίδιος μέσα στον οποίο βρίσκεται. Αλλά το ΈΝΑ αποκλείεται να υπάρχει τόσο μέσα στον εαυτό του, όσο και μέσα σε οτιδήποτε άλλο. Συνεπώς το ΈΝΑ δεν υπάρχει ποτέ στον ίδιο τόπο. Ούτε ησυχάζει, ούτε στέκεται. Δηλαδή το ΈΝΑ ούτε στέκεται, ούτε κινείται. Και τότε τί κάνει άραγε? Την απάντηση την έχει μόνον ο Δημιουργός.

Αν το ΈΝΑ δεν μετέχει καθόλου σε χρόνο, τότε ούτε στο παρελθόν έχει γίνει, ούτε υπήρχε ποτέ, ούτε στο παρόν έχει γίνει και ούτε στο μέλλον θα υπάρξει. Το ΈΝΑ δεν έχει μέρη, άρα δεν έχει ούτε αρχή ούτε μέση ούτε τέλος. Και αφού λοιπόν είναι άπειρο δεν έχει ούτε σχήμα. Συνεπώς – κατέληξε ο Παρμενίδης – το ΈΝΑ δεν μπορεί να υπάρχει πουθενά. Ούτε μέσα στον εαυτό του , ούτε μέσα σε κάτι άλλο. Δεν υπάρχει ποτέ στον ίδιο τόπο. Και καταλήγει ο Παρμενίδης το μεγαλοφυή συλλογισμό του ως εξής: το ΈΝΑ ήταν και είναι και θα είναι, και γινόταν και γίνεται και θα γίνεται. Το ΈΝΑ  είναι πλήρες, ακίνητο, και ολομελές.

 Ο Παρμενίδης ταυτίζει το ΈΝΑ με τον Δημιουργό και ότι βρίσκεται εντός του Ενός, είναι σε κατάσταση πληρότητας και ακινησίας. Δεν νιώθει την ανάγκη να κινηθεί γιατί είναι πλήρες, αιώνιο και αέναο.

Η Υπερλογική του Παρμενίδη, μαρτυρεί τη μεγάλη αλήθεια. Οτιδήποτε βρίσκεται εντός του Δημιουργού, είναι ακίνητο λόγω πληρότητας και όχι λόγω στασιμότητας και διακατέχεται από μια συνεχόμενη ροή και ένα αιώνιο παρόν. Ότι βρίσκεται εκτός του Ενός ταυτίζεται με το Μηδέν, που ο φιλόσοφος το ισοδυναμεί με το μη ΟΝ, όπως είναι ο υλικός  κόσμος, που βρίσκεται στην απόλυτη ανυπαρξία γι αυτό υπάρχουν και οι διαδοχικές ακινησίες. (Με τον όρο ανυπαρξία δεν εννοεί ο Παρμενίδης κάτι που δεν υπάρχει, αλλά κάτι που βρίσκεται εκτός της πληρότητας και της συνεχούς ροής του Δημιουργού).

Είναι εμφανές ότι είναι ο πρώτος που εισάγει τη θεωρία του εικονικού υλικού κόσμου, άρα το μόνο αληθινό είναι η ψυχή, που μάχεται να επιστρέψει στον Αληθινό κόσμο.

Βιβλιογραφία

Παρμενίδης, περί φύσεως

Κώστας Δούκας, κώδικας Παρμενίδης

Tai Chi Chuan: Ο κινούμενος διαλογισμός σε μια εικόνα


  Μια εικόνα, χίλιες λέξεις.Και, έτσι, λένε ότι  είναι

DCIM\100MEDIA\DJI_0105.JPG

Και εδώ, σε αυτήν την εικόνα είναι χίλιοι άνθρωποι σε μια εικόνα. Και, έτσι, λένε ότι είναι.

Εντυπωσιακή, έτσι;

Η φωτογραφία είναι του Κινέζου Jianguo Gong και έχει τον τίτλο “Tai Chi” Απεικονίζει αθλούμενους  σε συγχρονισμό στην πρακτική της αρχαίας Κινεζικής πολεμικής τέχνης Tai Chi Chuan πάνω σε ένα τεράστιο μωσαϊκό κοντά στον ποταμό Yangtze River στην πόλη Wuhan, της επαρχίας Hubei   της Κεντρική Κίνας τον Δεκέμβρη του 2016.

Χάρις σε αυτήν την εκπληκτική του φωτογραφία, ο Jianguo Gong τιμήθηκε με το πρώτο διεθνές βραβείο κουλτούρας  ερασιτεχνικής φωτογραφίας της Sony για το έτος 2017, όπως επίσης και με το πρώτο Εθνικό βραβείο της Κίνας

Ξεκινώντας από μια εικόνα, που με εντυπωσίασε γιατί  είδα ότι δεν είναι μόνο αυτό που δείχνει, είπα να μάθω περισσότερα:

Τι είναι το Tai Chi Chuan; Δεν είμαι το κατάλληλο άτομο για να σας μιλήσω γιαυτό..Διάβασα, ανάμεσα στα άλλα, ότι δεν είναι μόνο πολεμική τέχνη αλλά και εξαιρετική άσκηση για όλες τις ηλικίες προς αυτοσυγκέντρωση και για την υγεία του νου και του σώματος. Εκείνο που είδα από την μεριά μου σε αυτή την τέχνη από τους αθλούμενους ή ασκούμενους στην πρακτική της ήταν ότι σε αυτή δεσπόζει η αυτοπειθαρχία, η πειθαρχία, η τάξη, η αρμονία και η χάρις, μα κυρίως ο πλήρης αυτοέλεγχος του νου πάνω στο σώμα και και την εξάσκηση του όλου του ανθρώπου ( του νου, της ψυχής της ενέργειάς του και του σώματός του) προς τον στόχο και για την επίτευξή του. Εκπληκτική τέχνη!.. Όμως για τα περισσότερα στο θέμα, που το βρήκα πολύ ενδιαφέρον, θα αφήσω εκείνους που το κατέχουν ή όπως και νάχει , ξέρουν περισσότερα για το θέμα, να πουν:.

Όπως αντιγράφω αποσπασματικά από σχετική δημοσίευση στο  capital :

{Πρόκειται για μια ακόμη παραδοσιακή κινεζική πολεμική τέχνη, της οποίας οι ρίζες είναι κοινές με το kung fu. Είναι όμως παράλληλα μια μέθοδος δυναμικού διαλογισμού (διαλογισμός εν κινήσει) και συνολικής –ολιστικής- άσκησης, γυμναστικής και πάλης που βασίζεται στον έλεγχο της εσωτερικής ενέργειας, σύμφωνα με τις αρχές του Τάο. Είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά εσωτερικά συστήματα. Τα στυλ Chen, Yang και Wu είναι τα πιο διαδεδομένα στη Δύση ενώ στην Κίνα μεταξύ οικογενειών και δασκάλων υπάρχουν oρισμένα ακόμη.

>>Η άσκηση του tai chi chuan μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στην αυτοσυγκέντρωση και την ενεργειακή εξισορρόπηση, δηλαδή στη διατήρηση της υγείας του σώματος και του πνεύματος. Είναι ένας ήπιος και συνάμα «βαθύς» τρόπος άσκησης που αφορά όλες τις ηλικίες, χωρίς να καταπονεί το σώμα. Σύμφωνα με την κινεζική παράδοση, το tai chi αποκαθιστά τη συναισθηματική ισορροπία και συμβάλλει στην πρόληψη αρνητικών συμπτωμάτων στον οργανισμό μας. Όπως έχει ήδη αρχίσει να αποδέχεται η επιστημονική κοινότητα της Δύσης, το tai chi chuan μπορεί να αποτελέσει μια προληπτική αγωγή ή συμπληρωματική μέθοδο θεραπείας. Φυσικά, όπως και οι υπόλοιπες πολεμικές τέχνες, αποτελεί μια πολύ καλή φυσική άσκηση που προφέρει μυική ενδυνάμωση και ελαστικότητα.

>>Το tai chi chuan εμπεριέχει μια ολόκληρη φιλοσοφία, η οποία ξεκινά απ’ τις κυκλικές κινήσεις που περιλαμβάνουν πολλές παραλλαγές. Δράση και γαλήνη, γαλήνη και δράση – αυτές είναι οι δύο αλληλένδετες και συμπληρωματικές μορφές του tai chi. Με την εξάσκηση, οι κινήσεις γίνονται συνεχείς και η μία διαδέχεται αρμονικά και φυσικά την επόμενη. Η εξάσκηση στο tai chi χαρίζει αρχικά μεγάλη ελευθερία στην κίνηση και πλαστικότητα στο σώμα, καθώς οι αρθρώσεις χρησιμοποιούνται ως μοχλοί που συγχρονίζονται μέσα από χαλάρωση κι όχι τόσο μέσα από μυική ένταση, με στόχο την εξουδετέρωση ή την πραγματοποίηση της επίθεσης. Επιπλέον, οι επαναλήψεις και η εξάσκηση που χρειάζονται για να μάθει κανείς αυτή την τεχνική λειτουργούν σε ένα βαθύτερο επίπεδο του οργανισμού, επηρεάζοντας θετικά και βελτιώνοντας την εσωτερική κυκλοφορία του αίματος, την αναπνοή, τη θερμοκρασία του σώματος, το κυκλοφορικό και λεμφικό σύστημα κλπ… Σταδιακά, οι ευεργετικές αυτές αλλαγές γίνονται πιο μόνιμες και καταπολεμούν τις επιπτώσεις του άγχους στον οργανισμό.

>>Το tai chi chuan είναι μια εσωτερική πολεμική τέχνη. Chi σημαίνει ενέργεια και chuan σημαίνει γροθιά είναι δηλαδή «κτύπημα με την ενέργεια». Οι πολύ προχωρημένοι δάσκαλοι έχουν τη δυνατότητα να «εξουδετερώνουν» τον αντίπαλο από απόσταση, δρώντας όχι τόσο στο φυσικό του σώμα αλλά διασπώντας την ενέργεια του. Έγινε, ωστόσο, πιο γνωστό στη Δύση χάρη στις ευεργετικές του ιδιότητες στη σωματική και ψυχική υγεία και πολλοί μπορεί να το συγχέουν με άλλες τέχνες χαλάρωσης και ευεξίας, όπως για παράδειγμα τη γιόγκα. Η ουσία όμως και ο τελικός στόχος του tai chi chuan είναι η ύψιστη σωματική, συναισθηματική και νοητική υγεία που χαρακτηρίζει τους πεπειραμένους ασκούμενους των πολεμικών τεχνών. Μία διαφορά του από τις άλλες πολεμικές τέχνες είναι πως, επειδή είναι ήπιο, μπορεί να το εξασκήσουν άτομα όλων των ηλικιών ανεξάρτητα από τη φυσική τους κατάσταση.} 

 Για τις τις δέκα βασικές αρχές του Tai Chi προς θεραπεία σωματικών προβλημάτων υγείας, δείτε: http://www.taichiforhealth.net/10-essential-principles/

Για δείτε, αν θέλετε, και τα παρακάτω videos:

1) Εδώ, η τέχνη του Tai Chi ως συγχρονισμένη άσκηση προς θέαση στους Ολυμπιακούς αγώνες του Πεκίνου:

2) Εδώ,  από αθλήτρια γυναίκα που αγωνίζεται στο Tai Chi  στα πλαίσια του κινεζικού πρωταθλήματος του 2009. Δείτε την χάρη και την αρμονία, την απαλότητά των κινήσεών της, σα νάναι από βαμβάκι μα και την αιχμή του σπαθιού που κρύβουν εντός τους ως τέχνη πολέμου :

3) Tώρα, ως πολεμική τέχνη, δείτε δυο αποσπάσματα από ταινίες.Τις αιματηρές τις άφησα απέξω.u4a835kw8984yeivls8g

α) Εδώ, δείτε τον περίφημο Jet li σε πολεμική δράση με την τέχνη του Tai Chi (Τον άκουσα σε άλλη ταινία να λέει με ύφος: η τέχνη μου είναι το Tai Chi ) :

4) Κι αν δεν σας κάνει κόπο δείτε και εδώ ένα απόσπασμα από μια πιο πρόσφατη ταινία με την τέχνη του πολέμου Tai Chi. Τι αεροπλανικά είναι αυτά!!! Και τι χιούμορ!!

1.-blu_thumb.gif

Αυτά, τα λίγα! Τις χίλιες λέξεις, βλέπετε, δεν τις έφτασα Είπα, να μην κουραζόμαστε κιόλας..!!

Με την καλημέρα μου σε όλους σας!!

Beethoven: Μες από την μουσική του της τρικυμίας σ’ εκείνη της χαράς


thon boat

Ταλανιζόταν για καιρό όμοια με βάρκα σε τρικυμία, μόνος στο πέλαγο, πότε π’ άνοιγε η θάλασσα χοάνη να τον δεχθεί, πότε που τον άφηνε μικρανάσες  να πάρει τότε που τον σήκωνε όμοια με καρυδότσουφλο ίσαμε τον σκοτεινιασμένο ουρανό ανταριασμένη απ’ το άνεμο, πότε που τον «έτρεχε» πάνω από τ’ αφρισμένα της νερά κι ύστερα που τον κορόιδευε τάχατες πως είχε κοπάσει από την κάλμα να τον αφήσει να χαρεί πως πίσω του είχε αφήσει την θύελλα, ίσα για να τον τυλίξει πάλι στα κύματα. Εξουθένωση! Πνιγόταν, μ’ αρνήθηκε την ανασαιμιά του θανάτου.. Κι η ακτή μακρυά…Θα άντεχε;

Ήταν Οκτώβρης ο μήνας, σαν και τώρα, που ‘γραψε μια επιστολή, ένα είδος διαθήκης του, για τους δυο αδελφούς του.. Ένοιωθε την ανάγκη να μιλήσει, να τους εξηγηθεί για την συμπεριφορά του, να τους πει για το μυστικό του, να το πουν στον κόσμο, να μην έχουν λάθος γνώμη γι’ αυτόν..Και τους έγραψε πολλά για κείνον και αναμεταξύ των άλλων:

Fascimile-of-the-Heiligenstadt-Testament«O you men who think or say that I am malevolent, stubborn or misanthropic, how greatly do you wrong me, You do not know the secret cause which makes me seem that way to you…. Such incidents drove me almost to despair; a little more of that and I would have ended my life – it was only my art that held me back. Ah, it seemed to me impossible to leave the world until I had brought forth all that I felt was within me…»

«Ω! Εσείς άντρες που σκέφτεστε ή λέτε ότι είμαι κακόβουλος, αγύριστο κεφάλι ή μισάνθρωπος, πόσο μεγάλο λάθος κάνετε για μένα. Δεν ξέρετε τη μυστική αιτία που με κάνει να φαίνομαι έτσι σε σας… Τέτοια περιστατικά με οδήγησαν σχεδόν σε απόγνωση, λίγο ακόμη και θα είχα δώσει τέλος στην ζωή μου- ήταν μόνο η τέχνη μου που με συγκράτησε . Αχ, Μου φάνηκε αδύνατο να αφήσω τον κόσμο μέχρι να φανερώσω όλα εκείνα που ένιωσα μέσα μου.. »

                                                             Κι ύστερα την υπέγραψε..

TestamentHeiligenstadt_FinHeiligenstadt, October 6, 1802

(Heiligenstadt,  6 Οκτωβρίου 1802)

Ludwig van Beethoven (Λούντβιχ Βον Μπετόβεν )

Ναι, γι’ αυτόν τον ταλαίπωρο, τον υπέροχο, τον μοναδικό, τον παγκόσμιο και ανεπανάληπτο μουσουργό, ο λόγος μου. Για τον Λούντβιχ Βον Μπετόβεν!

Γι’ αυτόν και για την αρχή της δοξασμένης νέας πορείας του στην μουσική που ξεκίνησε από τότε, μετά από κείνη την “διαθήκη” του…Τότε που την έγραψε, το 1802, ο Μπετόβεν ήταν 32 ετών, σχεδόν κωφός και γνώριζε πια ότι η πάθησή του δεν θα είχε θεραπεία μα κι’ ότι θα χειροτέρευε μέχρι να κουφαθεί εντελώς!. ‘Ήδη από τα 25 του χρόνια ο νεαρός συνθέτης είχε τα πρώτα σημάδια κώφωσης και μετά στα επόμενα έτη, ζούσε μες την αγωνία και με τις ψεύτικες ελπίδες των γιατρών του..Πόσο καταστροφικό θα φαινόταν το αύριο γι’ αυτόν τον φιλόδοξο συνθέτη που η ζωή του ήταν η μουσική..! Κι έπρεπε να το αποδεχθεί… Βλέπετε, τότε δεν ήξερε ακόμη,  ότι όσο έχανε την αίσθηση της έξω ακοής, τόσο ανέπτυσσε την αίσθηση της “εσωτερικής” ακοής κι έτσι πως καλλιεργούσε το χάρισμα.

Κι ήταν το 1802 που ο Μπετόβεν έφτασε να είναι πολύ πολύ δυστυχής..Ο ιατρός του τότε, βλέποντας την κόπωση και την κατάρρευση του Μπετόβεν του ζήτησε να κάνει διακοπές, να ξεκουραστεί κάπου μακρυά από την πόλη, την Βιέννη όπου έμενε. Κι εκείνος πήγε στο χωριό Heiligenstadt, μερικά χιλιόμετρα πιο μακρυά, κι εκεί στους λίγους μήνες που έμεινε από την άνοιξη του 1802 ως και το φθινόπωρο του 1802 έγραψε την “διαθήκη” του που έμεινε γνωστή ως  “THE HEILGENSTADT TESTAMENT” …Δείτε, με ποια λόγια συμπλήρωσε τέσσερις μέρες μετά, την “διαθήκη του” αυτή:

“Heiligenstadt, October 10, 1802, thus do I take my farewell of thee – and indeed sadly – yes that beloved hope – which I brought with me when I came here to be cured at least in a degree – I must wholly abandon, as the leaves of autumn fall and are withered so hope has been blighted, almost as I came – I go away – even the high courage – which often inspired me in the beautiful days of summer – has disappeared – O Providence – grant me at least but on e day of pure joy – it is so long since real joy echoed in my heart – O when – O when, O Divine One – shall I find it again in the temple of nature and of men – Never? no – O that would be too hard.”Ludwig van Beethoven 

Κι ύστερα; Μα, αυτό ήταν. Ο τριανταδιάχρονος τότε, ήδη σχεδόν κωφός, ταλαντούχος μουσικοσυνθέτης Ludwig van Beethoven (Λούντβιχ Βον Μπετόβεν) έβαλε την “διαθήκη του” στο συρτάρι του και μετά την ξέχασε.Κυριολεκτικά! Την ανακάλυψαν μετά τον θάνατό του  και αφού είχε στο μεταξύ γράψει άλλες δυο: μια το 1824, και την άλλη, την τελευταία  λίγο πριν  πεθάνει, στις 26 Μαρτίου του 1827.Ludwig-van-Beethoven-1803

Λίγους μήνες μετά την ‘διαθήκη” του και μες στο 1803,  σαν ένοιωσε πως ήρθε η ώρα, έγειρε και η βασανισμένη του ψυχή για κείνα που την ταλάνισαν, έκανε την σιωπή της μουσική, την τρικυμία της, νότες Ήταν η τέχνη του, άλλωστε. Την άπλωσε  στον κόσμο ν’ ακουστεί, το μυστικό του μες από κείνη έδωσε..Ακούστε τη:

 https://www.youtube.com/watch?v=7pUrCPl1t04΄

Είναι η σονάτα του: Sonata in D minor op. 31 no. 2, που έγινε γνωστή μετά, ως Sonata with Recital, or The Tempest Sonata.Έγινε παγκόσμια γνωστή ως The Tempest Sonata παίρνοντας τ’ όνομά της από το ομώνυμο θεατρικό έργο του Σαίξπηρ..Αυτό συνέστησε ο γραμματέας του Μπετόβεν τότε, όταν ρωτήθηκε για το τι σημαίνει η σονάτα «Read attentively Shakespeare’s Tempest!”

Αυτή είναι η σονάτα, το γέννημα της τρικυμίας  που σηματοδότησε την αρχή της νέας πορείας του Beethoven στην μουσική. Κι μετά από αυτή την σονάτα, η και λεγόμενη ηρωϊκή (Eroica) τρίτη του συμφωνία, και έπειτα στα χρόνια που ακολούθησαν, ο μουσουργός χάρισε στον κόσμο μας μεγάλη ομορφιά με τα υπέροχα απαράμιλλα μουσικά του έργα πουBeethoven Wanderweg Ansichtskarte δημιούργησε. Αποκορύφωμά τους, η  τελευταία του συμφωνία , η ενάτη του, την Symphony No. 9 in D minor, Op. 125, αυτή που αποκαλείται και η συμφωνία της χαράς «The Symphony of Joy«. Μες από την μουσική του της τρικυμίας  και όντας εντελώς κωφός πια, σε εκείνη της ωδής στην χαρά.. Μες από τον πόνο και τον κόπο, στην χαρά..Τι ταξίδι ζωής!  Μας την έδωσε στις 7 Μάη του 1824. Κι από τότε έχει κάνει μεγάλο ταξίδι στον χρόνο και στις ανθρώπινες ψυχές. Ακούστε την ενάτη του, την θεϊκή!

   1. blu

‘Ήταν ο τρόπος μου, όπως είδα την σονάτα του Piano Sonata No.17, Op.31 No.2, γνωστή και ως “Tempest” του Μπετόβεν μα και την ενάτη του, την τελευταία του συμφωνία, την συμφωνία του της χαράς, την πρώτη χορωδιακή συμφωνία. Κι ήταν η τελευταία του αυτή, όπως έλεγε στο ποίημά του “ωδή στην χαρά” ο Σίλλερ, (Johann Christoph Friedrich von Schiller), ο δικός του τρόπος για να μας δώσει με αυτήν:

“You millions, I embrace you.

This kiss is for all the world!”

 1. blu

Σημειώσεις- πηγές μου:

1. Για τον Αμερικανό ζωγράφο William Thon ( 1906-2000):William Thon http://rogallery.com/Thon_William/thon-biography.html, http://www.caldwellgallery.com/bios/thon_biography.html, http://www.caldbeck.com/artist/william-thon-am-1906-2000/bio

https://theartofpianoperformance.me/2012/04/23/httpdelicious-comstacksjamilasahar/

http://pianolessonsindianapolis.com/music-criticism/beethoven-tempest-sonata.htm

2. Για την “διαθήκη” του Μπετόβεν την γνωστή ως “The Heiligenstadt Testament’: Μπορείτε να την διαβάσετε εδώ στο γερμανικό κείμενο και στην μετάφρασή του στην αγγλική: http://www.nyu.edu/classes/gilbert/classic/heiligenstadt.html,

http://www.utahsymphony.org/blog/2014/12/heiligenstadt-part-2-of-the-online-learning-guide-to-beethoven/, http://www.novelguide.com/reportessay/music-and-art/art/prophecy-heiligenstadt-testament

3. Για την σονάτα του Μπετόβεν, την σονάτα Tempest Sonata  : https://theartofpianoperformance.me/2012/04/23/httpdelicious-comstacksjamilasahar/, https://www.britannica.com/topic/Heiligenstadt-Testament,

4. Για την ενάτη συμφωνία του Μπετόβεν δείτε :https://www.thoughtco.com/beethovens-ode-to-joy-lyrics-history-724410,

https://www.theatlantic.com/entertainment/archive/2010/09/what-does-beethovens-ninth-symphony-mean/62556/,

4. Για την ζωή και το έργο του Μπετόβεν, δείτε και:  http://www.lvbeethoven.com/Bio/BiographyLudwig.html, http://www.beethoven.ws/,

Στη σιγή του ακορντεόν.


Η είδηση που διάβασα μόλις, με γιόμισε με θλίψη : “ Νεκρός, χθες, την Κυριακή το βράδυ, και σε κατάσταση σήψης βρέθηκε στο σπίτι του  από τους αστυνομικούς που κάλεσαν οι γείτονες, ο πενηνταπεντάχρονος Πολωνός πλανόδιος μουσικός. Δίπλα του θρηνούσε γοερά ο σκύλος του”

. polonos_skylaki_0

Τον ήξερα αυτόν τον άνθρωπο. Ήταν ο ευγενής άντρας από την Πολωνία, που σχεδόν καθημερινά τα τελευταία χρόνια απαντιόμουν μαζί του στο κέντρο της πόλης. Ενας άντρας χαμογελαστός, λιγομίλητος, ντροπαλός θα ‘λεγα και..ένας άνθρωπος μοναχός. Πάντα μόνος, αυτός με την σκυλίτσα του στο πλάϊ του. Πάντα! Το σκυλάκι λιτό τον ακολουθούσε παντού, τον περίμενε υπομονετικά με τις ώρες έξω από τα μαγαζιά σαν εκείνος γύρναγε και κουβέντιαζε κι έπινε..Βρέξει , χιονίσει, ημέρα και νύχτα, το σκυλάκι ήταν πάντα εκεί από κοντά του και τον περίμενε. Κι ας ήταν στο λιοπύρι, ή κάτω από την βροχή, ή μες στο κρύο..Πάντα αφοσιωμένο και πιστό. Και μόνο με τον κύρη του ήταν καλόγνωμο κι υπάκουο, δεν δεχόταν να το πλησιάσει άνθρωπος άλλος, ούτε ζώο άλλο, θυμάμαι. Τον Νίττο, το δικό μου σκυλάκι, τον απόδιωχνε, κι εγώ, από την μεριά μου ούτε που είχα την τόλμη να το προσεγγίσω..Αγρίευε..Μοναδική του αναφορά αυτός ο άντρας, που δεν υπάρχει πιά. Κρίμα που’ φυγε. Έτσι και νωρίς..

Τους συναντούσα πάμπολλες φορές στον πεζόδρομο της Ρήγα Φερραίου. Τον άντρα με την σκυλίτσα του. Συνήθως καθισμένους σ’ ένα παγκάκι, εκείνον πάντα χαμογελαστό να παίζει όμορφες μελωδίες στο ακορντεόν του και τη σκυλίτσα δίπλα του  να σιγοντάρει στον ρυθμό της μουσικής. Και με τι ακρίβεια μάλιστα, σε τι τόνο και σε πόση συμφωνία με τους ήχους της μουσικής! Το σκυλImageHandlerί τραγούδαγε, είτε το πιστεύετε είτε όχι! Ένα χάρμα  ήταν οι δυό τους που χάριζε ομορφιά στους γύρω..και γιαυτό τους αγαπούσαν οι συμπολίτες μου..Σήμα κατατεθέν στην πόλη μας ο μουσικός αυτός με το σκυλάκι του. Αγαπημένες φιγούρες και οι δυό τους σαν τους έβλεπα να γυροφέρνουν στην πόλη..

Είχα καιρό να τους δω, κανα τρίμηνο πίσω τουλάχιστον..Την τελευταία φορά που τον είχα δει ήταν και η μοναδική φορά  στα τόσα χρόνια που δεν τον συνόδευε η σκυλίτσα του. Είχα χαρεί τότε και του το είπα με τον που τον είδα, μιας και τότε είχε να φανεί κάμποσες μέρες, και ρωτώντας τους γύρω για κείνον, είχα μάθει πως νοσηλευόταν στο νοσοκομείο. Με το σκυλάκι του απέξω να τον περιμένει, έτσι μου ‘χαν πει σαν ρώτησα για κείνο…. Τον είχα ρωτήσει για την υγεία του Αν ένοιωθε καλύτερα, ναναι περαστικά… Μου χαμογέλασε, μα είχε σκοτεινιά στα μάτια….Έπειτα, με τα λιγοστά σπαστά ελληνικά του, είχε δεχθεί τις ευχές μου για περαστικά, μου μίλησε στα πολωνικά ανάκατα με λίγα ελληνικά για την αρρώστεια του και, να πω την αλήθεια μου,  ούτε που κατάλαβα λέξη. Με ευχαρίστησε και πάλι κι ύστερα ροβόλησε στον δρόμο..Ήξερα κι ας μην κατάλαβα την γλώσσα του ότι ή αρρώστεια ήταν σοβαρή, όχι περαστική κι αυτός λυπημένος..Να που τώρα..

Διάβασα στις εφημερίδες πως το σκυλάκι ήταν κοντά του και στην στερνή του ώρα, μοναχός απ’ ανθρώπους άλλους καθώς ήταν και πως δεν μπορούσαν να το πάρουν από κεί….Το πιστεύω αυτό . Μα, αλλού, διάβασα, πως το βρήκαν το σκυλάκι να κλαίει γοερά δίπλα του, θρηνώντας τον.. Αυτό δεν το πιστεύω.. Δεν ξέρω γιατί, μα μάλλον σιωπηλό το σκέφτομαι δίπλα του, όπως σιωπηλό και υπάκουο στεκόταν πάντα παρέκει του περιμένοντάς τον ναρθεί για να φύγουν..Έτσι, θα τον περίμενε και τότε, σιωπηλό.. ..Διάβασα επίσης, ότι όσοι μάθαν’ για τον θάνατο του μουσικού, ρώτησαν να μάθουν για την τύχη της σκυλίτσας του..Και πως πήραν απάντηση  πως γνοιάστηκαν κι άλλοι για κείνο και πως τώρα βρίσκεται σε καλά χέρια που το φροντίζουν..Μακάρι, έτσι και νάναι, μα δεν το βλέπω να μπορεί το συγκεκριμένο σκυλάκι να προσαρμοστεί, χωρίς εκείνον, στο μετά..

Βλέπετε, είχε μάθει κάθε μέρα επί τόσα χρόνια να γυροβολάει στους δρόμους και στα καλντερίμια μαζί του ολημερίς και να στέκεται να τον συντροφεύει τραγουδώντας, σαν εκείνος έπαιζε στο ακορντεόν του όμορφες μελωδίες.. Τώρα, άραγε, πως θα μπορέσει να συνεχίσει με την απουσία τ’αγαπημένου του μες σε ξένο σπίτι και στην σιγή του ακορντεόν του ; Να ξέρει άραγες πως εκείνος δεν πρόκειται να γυρίσει, να τον πάρει να φύγουν;Ή ;

Κύριε, εσύ π’ αγαπάς τα πλάσματά σου, αγάπα το κι αυτό το μικρό τ’ ορφανό που θα ξαγρυπνάει κι απόψε περιμένοντας εκείνον που τον αγάπαγε, μάταια να φανεί..Κύριε, κάνε κάτι για αυτό. .

Η μελαγχολία της ευφυΐας


Gao Xingjian, La danse de l'esprit 2016

Της Παναγιώτας Ψυχογιού

Πριν από 2.500 χρόνια ο Αριστοτέλης υποστήριξε πως «δεν υπάρχει καμία μεγάλη ιδιοφυΐα χωρίς κάποια δόση παράνοιας». Σήμερα ο ισχυρισμός του αποδεικνύεται επιστημονικά καθώς πολυάριθμες μελέτες αποδεικνύουν πως η ευφυΐα σχετίζεται με την μελαγχολία.

Η μελαγχολία θεωρείται από την αρχαιότητα, στοιχείο διάκρισης. O πρώτος ορισμός της  δόθηκε από τον Iπποκράτη τον 5ο π.X. αιώνα που τη συσχέτιζε με τη «μέλαινα χολή», ένα από τα τέσσερα υγρά συστατικά του ανθρώπινου σώματος. Ο Aριστοτέλης  πρώτος παρατήρησε ότι εξέχουσες μορφές της φιλοσοφίας, της πολιτικής και των τεχνών συνέβαινε να είναι μελαγχολικοί. Υποστηρίζει ότι οι «περιττοί», όσοι δηλαδή διέπρεψαν στη φιλοσοφία, στην πολιτική, στην ποίηση και τις τέχνες ήταν μελαγχολικοί. Στον δειγματολογικό κατάλογο πρώτος μνημονεύεται ο Ηρακλής, και ακολουθούν ο Λύσανδρος ο Λακεδαιμόνιος, ο Αίας ο Τελλαμώνιος, ο Βελλεροφόντης, ο Εμπεδοκλής, ο Πλάτων και ο Σωκράτης. Ο Ηρακλής έζησε τα δυο παροξυσμικά περιστατικά του κράματος της μαύρης χολής.  Ένα παθολογικό του χαρακτηριστικό αφορά στο φόνο των παιδιών του τα οποία διαπέρασε με βέλος σε μια κρίση μανίας (εξ ου και η τραγωδία του Ευριπίδη «Ηρακλής μαινόμενος» στην οποία ο Ηρακλής σκοτώνει και τη γυναίκα του). Ο Ιπποκράτης μιλάει επίσης για την «Ηράκλεια Νόσο». Ο Κικέρων στο Tusculanae disputations αποδίδει στον Αριστοτέλη την άποψη ότι όλοι οι ιδιοφυείς είναι μελαγχολικοί, αλλά και ο Σενέκας στο De tranquillitate animae αναφέρει πως κατά τον Αριστοτέλη η ιδιοφυία είναι ανάμικτη με την παραφροσύνη. Κατά τους σύγχρονους ερευνητές ο Αριστοτέλης άντλησε στοιχεία από το έργο του Θεοφράστου «Περί μελαγχολίας» το οποίο όμως έχει χαθεί. Υπάρχουν επίσης ενδείξεις και για τη μελαγχολία του ίδιου του Αριστοτέλη. Εν κατακλείδι, κατά τον Αριστοτέλη, όλοι οι άνθρωποι που έχουν διακριθεί σε κάποιο τομέα ήταν μελαγχολικοί. Η μαύρη χολή είναι ηθοποιός (ηθοποίηση). Διαμορφώνει συμπεριφορές και χαρακτήρες.

Ο Δημόκριτος και ο Πλάτων υποστήριζαν ότι κανείς δε μπορεί να είναι καλός ποιητής χωρίς μια θεία πνοή που να μπορεί να παραβληθεί με την τρέλα. Οι μελαγχολικοί είναι κατ’ ουσίαν ποιητές χάρη στην ένταση των διαθέσεων τους. Κατά τον Πλάτωνα οι ιδιοφυείς άνθρωποι είναι παρορμητικοί και έξαλλοι. Το ίδιο υποστηρίζει και ο Δημόκριτος αλλά και ο γιατρός Ρούφος από την Έφεσο (ειδικός στην μελαγχολία). Ο τελευταίος υποστηρίζει ότι αυτοί που έχουν οξύ πνεύμα και μεγάλη ευφυΐα πέφτουν εύκολα στην μελαγχολία επειδή έχουν γρήγορες μεταβολές και μεγάλη ικανότητα πρόβλεψης και φαντασίας (Κοπιδάκης Μιχάλης, Καθηγητής Κλασσικής Λογοτεχνίας Πανεπιστημίου Αθηνών,«Βελλεροφόντης, Ευριπίδης, Αριστοτέλης: περιττοί και μελαγχολικοί» στο «Ορώμενα, τιμή στον Αριστοτέλη», Συλλογικό έργο εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα 2002).

Η μελαγχολία στάθηκε λοιπόν μια από τις «αριστοκρατικές» εκείνες ασθένειες που γονιμοποίησαν την τέχνη, τη λογοτεχνία και τον φιλοσοφικό στοχασμό. Ο I. Kant κατέταξε τη μελαγχολία στη σφαίρα του Υψηλού ενώ ο W. Benjamin ανακάλυψε την αριστερή μελαγχολία. O Eμπεδοκλής, ο Σωκράτης και ο Πλάτων συγκαταλέγονται ανάμεσα στους επιφανείς μελαγχολικούς. Για τους καλλιτέχνες, της Αναγέννησης και του Διαφωτισμού η εκκεντρικότητα ιδιοφυών δημιουργών, όπως του Μιχαήλ  Άγγελου, του Γκόγια και του Μπετόβεν συνδέεται με μια βαθιά και διάχυτη μελαγχολία. Οι Σ. P. Kόλεριτζ και Tζον Kητς και ο Mπωντλέρ- που για να εκφράσει τη μελαγχολία επιλέγει την αγγλική λέξη «spleen-και ο  Φρίντριχ  Σέλινγκ στο βιβλίο του «Περί της ουσίας της ανθρώπινης ελευθερίας»  θεωρούν τη μελαγχολία θεμέλιο της γνώσης. Το 1621 ο Pόμπερτ Mπέρτον δημοσιεύει την «Aνατομία της Mελαγχολίας», την πρώτη εμπεριστατωμένη σπουδή πάνω στο  θέμα της μελαγχολίας.

Η μελέτη της Αλεξάνδρας Ρασιδάκη με τίτλο «Περί μελαγχολίας» (εκδ. Κίχλη, 2012) αντιμετωπίζει τη μελαγχολία ως πηγή δημιουργίας. Η  σημαντική αυτή μελέτη κινείται μεταξύ της ιστορίας των ιδεών, της πολιτισμικής ιστορίας και της συγκριτικής γραμματολογίας και επιχειρεί να παρουσιάσει την πλούσια περί μελαγχολίας γραμματειακή και εικαστική παράδοση. Αντλώντας παραδείγματα από την ευρωπαϊκή ζωγραφική της Αναγέννησης και του Μπαρόκ, καθώς και από τη λογοτεχνία του 19ου και του 20ού αιώνα, αναδεικνύει την πολιτισμική διάσταση αλλά και τη διαχρονική αίγλη της μελαγχολίας.

Η Μελαγχολία νοείται ως κεντρικό θέμα της  διανόησης των φιλοσόφων του Μεσαίωνα και της Ρομαντικής εποχής, ως στάση ζωής και ως  δημιουργική ευφυḯα, συχνά δε ιδιοφυḯα. Η τρέλα του Αίαντα στο ομώνυμο έργο του Σοφοκλή, αλλά και η μανία του Ηρακλή στον Ευριπίδη, μεγάλα αποσπάσματα από τους πλατωνικούς διαλόγους, το έργο του Εμπεδοκλή, τα Ηθικά Νικομάχεια του Αριστοτέλη διαβάζονται με κέντρο τη Μελαγχολία. Η μελαγχολία συσχετίζεται με τον μονόλογο του Άμλετ,  τα νέγρικα spirituals, το tango argentino, την παράδοση της flamenco, τα blues, τον Adorno και τον Freud, τη Julia Kristeva,  ή και με το έργο του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες ή τον Γεώργιο Βιζυηνό, τον Παπαδιαμάντη, τον Καρυωτάκη, τον Λαπαθιώτη και άλλους μεγάλους Έλληνες συγγραφείς. Συνδέεται επίσης με τους Χένρι Τζέιμς, Ουίλιαμ Φώκνερ, Σκοτ Φιτζέραλντ, Χέρμαν Έσσε, Γκράχαμ Γκριν, Άγκαθα Κρίστι, Στίβεν Κινγκ, Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι, Τ.Σ. Έλλιοτ, Νικολάι Γκόγκολ, Μάξιμ Γκόρκι, Κερτ Βόνεγκατ, Τενεσί Γουίλιαμς, Εμίλ Ζολά, Ιβάν Τουργκένιεφ, Αύγουστο Στρίνμπεργκ, Τ. Ουίλιαμς,  Ε. Α. Πόε, Λέοντα Τολστόι, Μαίρη Σέλλεϋ, Τσαρλς Ντίκενς, Χέρμαν Μελβίλ, Μαρκ Τουέιν, Ονορέ ντε Μπαλζάκ, την Έμιλυ Ντίκινσον, την Σύλβια Πλαθ, τη Βιρτζίνια Γουλφ, τη Μαργκερίτ Ντυράς, τον John Keats, τον Λόρδο Byron αλλά και με  ζωγράφους, όπως ο Vincent Van Gogh, ο  Edvard Munch και πάρα πολλούς άλλους.

Ως δείγματα της ιδιαιτερότητας, ο ζωγράφος Σαλβαντόρ Νταλί μεγαλουργούσε μόνον σε ένα ακατάστατο περιβάλλον. Η θεϊκή έμπνευση εκφραζότανε μέσα από το απόλυτο χάος: αναποδογυρισμένα έπιπλα και διάσπαρτα ρούχα.  Κι αν κάποιος είχε το θράσος να… συμμαζέψει την Αίθουσα Ζωγραφικής του, ο Νταλί κατεχόταν από απίστευτες εκρήξεις θυμού, εκσφενδονίζοντας βρισιές κι αντικείμενα, ώσπου η Θεά  Έμπνευση να τον επισκεφτεί ξανά.

Η Σύλβια Πλαθ έγραφε: «…Ο ήχος του τίποτα – που ήσουν εσύ τρέλα; …Έχω υποφέρει τη φρικαλεότητα του ηλιοβασιλέματος… Καμένη μέχρι ρίζα… Τρομοκρατούμαι απ’ αυτό το μαύρο πράγμα – που κοιμάται μέσα μου…». Τελικά αυτό το μαύρο πράγμα την καταπίνει όπως και τη Βιρτζίνια Γουλφ που έβαλε πέτρες στην τσέπη του παλτό της, μπήκε και περπάτησε στη θάλασσα ώσπου πνίγηκε…

Γιατί  πρέπει να θεωρήσουμε την Ντίκινσον «τρελή», όπως και η ίδια περιπαιχτικά αυτοαποκαλείται και όχι σοφή, αφού επέλεξε μια ζωή που της επέτρεπε να δημιουργεί; Γιατί να υποθέσουμε ότι έχασε απέχοντας, αντί να σκεφτούμε ότι επέλεξε να απέχει; Ο ψυχολόγος Daniel Nettle γράφει, «Είναι δύσκολο τελικά να αρνούμαστε ότι τα ισχυρότερα θεμέλια της δυτικής κουλτούρας έχουν χτιστεί από ανθρώπους με κάποια προδιάθεση τρέλας». Η διάνοια συχνά πορεύεται τόσο μπροστά από την εποχή της, ώστε συχνά ο φωτισμένος άνθρωπος παρεξηγείται ή παρερμηνεύεται από τους συγχρόνους του, ενώ αποθεώνεται από τις επόμενες γενιές. Χρειάζονται αιώνες γνώσης και πνευματικής εξέλιξης, για να κατανοηθεί το επίπεδο της διάνοιας.

Κλείνοντας παραπέμπω στον μεγάλο  Έλληνα ποιητή Μ. Παπανικολάου:

Ήταν αλήθεια πως εζούσα  κάποια ζωή ξεχωριστή,

ζούσα όπως ήθελεν η Μούσα  κι όπως δεν ήθελε η ζωή.

Λοξά με κοίταζαν οι άλλοι  σα να με παίρναν για τρελό,

κι ήταν για με χαρά μεγάλη  μαζί τους πάντα να γελώ.”

1. blu

 Bρήκα αυτό το πόνημα της κ. Παναγιώτας Ψυχογιού ενδιαφέρον, γιαυτό και το αναδημοσιεύω φιλοξενώντας το.  Η επιλογή του πίνακα δικιά μου και είναι » Ο χορός των πνευμάτων» » La danse de l’esprit» του Gao Xingjian, (Γκάο Σιντζιάν) , 2016