Tai Chi Chuan: Ο κινούμενος διαλογισμός σε μια εικόνα


  Μια εικόνα, χίλιες λέξεις.Και, έτσι, λένε ότι  είναι

DCIM\100MEDIA\DJI_0105.JPG

Και εδώ, σε αυτήν την εικόνα είναι χίλιοι άνθρωποι σε μια εικόνα. Και, έτσι, λένε ότι είναι.

Εντυπωσιακή, έτσι;

Η φωτογραφία είναι του Κινέζου Jianguo Gong και έχει τον τίτλο “Tai Chi” Απεικονίζει αθλούμενους  σε συγχρονισμό στην πρακτική της αρχαίας Κινεζικής πολεμικής τέχνης Tai Chi Chuan πάνω σε ένα τεράστιο μωσαϊκό κοντά στον ποταμό Yangtze River στην πόλη Wuhan, της επαρχίας Hubei   της Κεντρική Κίνας τον Δεκέμβρη του 2016.

Χάρις σε αυτήν την εκπληκτική του φωτογραφία, ο Jianguo Gong τιμήθηκε με το πρώτο διεθνές βραβείο κουλτούρας  ερασιτεχνικής φωτογραφίας της Sony για το έτος 2017, όπως επίσης και με το πρώτο Εθνικό βραβείο της Κίνας

Ξεκινώντας από μια εικόνα, που με εντυπωσίασε γιατί  είδα ότι δεν είναι μόνο αυτό που δείχνει, είπα να μάθω περισσότερα:

Τι είναι το Tai Chi Chuan; Δεν είμαι το κατάλληλο άτομο για να σας μιλήσω γιαυτό..Διάβασα, ανάμεσα στα άλλα, ότι δεν είναι μόνο πολεμική τέχνη αλλά και εξαιρετική άσκηση για όλες τις ηλικίες προς αυτοσυγκέντρωση και για την υγεία του νου και του σώματος. Εκείνο που είδα από την μεριά μου σε αυτή την τέχνη από τους αθλούμενους ή ασκούμενους στην πρακτική της ήταν ότι σε αυτή δεσπόζει η αυτοπειθαρχία, η πειθαρχία, η τάξη, η αρμονία και η χάρις, μα κυρίως ο πλήρης αυτοέλεγχος του νου πάνω στο σώμα και και την εξάσκηση του όλου του ανθρώπου ( του νου, της ψυχής της ενέργειάς του και του σώματός του) προς τον στόχο και για την επίτευξή του. Εκπληκτική τέχνη!.. Όμως για τα περισσότερα στο θέμα, που το βρήκα πολύ ενδιαφέρον, θα αφήσω εκείνους που το κατέχουν ή όπως και νάχει , ξέρουν περισσότερα για το θέμα, να πουν:.

Όπως αντιγράφω αποσπασματικά από σχετική δημοσίευση στο  capital :

{Πρόκειται για μια ακόμη παραδοσιακή κινεζική πολεμική τέχνη, της οποίας οι ρίζες είναι κοινές με το kung fu. Είναι όμως παράλληλα μια μέθοδος δυναμικού διαλογισμού (διαλογισμός εν κινήσει) και συνολικής –ολιστικής- άσκησης, γυμναστικής και πάλης που βασίζεται στον έλεγχο της εσωτερικής ενέργειας, σύμφωνα με τις αρχές του Τάο. Είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά εσωτερικά συστήματα. Τα στυλ Chen, Yang και Wu είναι τα πιο διαδεδομένα στη Δύση ενώ στην Κίνα μεταξύ οικογενειών και δασκάλων υπάρχουν oρισμένα ακόμη.

>>Η άσκηση του tai chi chuan μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στην αυτοσυγκέντρωση και την ενεργειακή εξισορρόπηση, δηλαδή στη διατήρηση της υγείας του σώματος και του πνεύματος. Είναι ένας ήπιος και συνάμα «βαθύς» τρόπος άσκησης που αφορά όλες τις ηλικίες, χωρίς να καταπονεί το σώμα. Σύμφωνα με την κινεζική παράδοση, το tai chi αποκαθιστά τη συναισθηματική ισορροπία και συμβάλλει στην πρόληψη αρνητικών συμπτωμάτων στον οργανισμό μας. Όπως έχει ήδη αρχίσει να αποδέχεται η επιστημονική κοινότητα της Δύσης, το tai chi chuan μπορεί να αποτελέσει μια προληπτική αγωγή ή συμπληρωματική μέθοδο θεραπείας. Φυσικά, όπως και οι υπόλοιπες πολεμικές τέχνες, αποτελεί μια πολύ καλή φυσική άσκηση που προφέρει μυική ενδυνάμωση και ελαστικότητα.

>>Το tai chi chuan εμπεριέχει μια ολόκληρη φιλοσοφία, η οποία ξεκινά απ’ τις κυκλικές κινήσεις που περιλαμβάνουν πολλές παραλλαγές. Δράση και γαλήνη, γαλήνη και δράση – αυτές είναι οι δύο αλληλένδετες και συμπληρωματικές μορφές του tai chi. Με την εξάσκηση, οι κινήσεις γίνονται συνεχείς και η μία διαδέχεται αρμονικά και φυσικά την επόμενη. Η εξάσκηση στο tai chi χαρίζει αρχικά μεγάλη ελευθερία στην κίνηση και πλαστικότητα στο σώμα, καθώς οι αρθρώσεις χρησιμοποιούνται ως μοχλοί που συγχρονίζονται μέσα από χαλάρωση κι όχι τόσο μέσα από μυική ένταση, με στόχο την εξουδετέρωση ή την πραγματοποίηση της επίθεσης. Επιπλέον, οι επαναλήψεις και η εξάσκηση που χρειάζονται για να μάθει κανείς αυτή την τεχνική λειτουργούν σε ένα βαθύτερο επίπεδο του οργανισμού, επηρεάζοντας θετικά και βελτιώνοντας την εσωτερική κυκλοφορία του αίματος, την αναπνοή, τη θερμοκρασία του σώματος, το κυκλοφορικό και λεμφικό σύστημα κλπ… Σταδιακά, οι ευεργετικές αυτές αλλαγές γίνονται πιο μόνιμες και καταπολεμούν τις επιπτώσεις του άγχους στον οργανισμό.

>>Το tai chi chuan είναι μια εσωτερική πολεμική τέχνη. Chi σημαίνει ενέργεια και chuan σημαίνει γροθιά είναι δηλαδή «κτύπημα με την ενέργεια». Οι πολύ προχωρημένοι δάσκαλοι έχουν τη δυνατότητα να «εξουδετερώνουν» τον αντίπαλο από απόσταση, δρώντας όχι τόσο στο φυσικό του σώμα αλλά διασπώντας την ενέργεια του. Έγινε, ωστόσο, πιο γνωστό στη Δύση χάρη στις ευεργετικές του ιδιότητες στη σωματική και ψυχική υγεία και πολλοί μπορεί να το συγχέουν με άλλες τέχνες χαλάρωσης και ευεξίας, όπως για παράδειγμα τη γιόγκα. Η ουσία όμως και ο τελικός στόχος του tai chi chuan είναι η ύψιστη σωματική, συναισθηματική και νοητική υγεία που χαρακτηρίζει τους πεπειραμένους ασκούμενους των πολεμικών τεχνών. Μία διαφορά του από τις άλλες πολεμικές τέχνες είναι πως, επειδή είναι ήπιο, μπορεί να το εξασκήσουν άτομα όλων των ηλικιών ανεξάρτητα από τη φυσική τους κατάσταση.} 

 Για τις τις δέκα βασικές αρχές του Tai Chi προς θεραπεία σωματικών προβλημάτων υγείας, δείτε: http://www.taichiforhealth.net/10-essential-principles/

Για δείτε, αν θέλετε, και τα παρακάτω videos:

1) Εδώ, η τέχνη του Tai Chi ως συγχρονισμένη άσκηση προς θέαση στους Ολυμπιακούς αγώνες του Πεκίνου:

2) Εδώ,  από αθλήτρια γυναίκα που αγωνίζεται στο Tai Chi  στα πλαίσια του κινεζικού πρωταθλήματος του 2009. Δείτε την χάρη και την αρμονία, την απαλότητά των κινήσεών της, σα νάναι από βαμβάκι μα και την αιχμή του σπαθιού που κρύβουν εντός τους ως τέχνη πολέμου :

3) Tώρα, ως πολεμική τέχνη, δείτε δυο αποσπάσματα από ταινίες.Τις αιματηρές τις άφησα απέξω.u4a835kw8984yeivls8g

α) Εδώ, δείτε τον περίφημο Jet li σε πολεμική δράση με την τέχνη του Tai Chi (Τον άκουσα σε άλλη ταινία να λέει με ύφος: η τέχνη μου είναι το Tai Chi ) :

4) Κι αν δεν σας κάνει κόπο δείτε και εδώ ένα απόσπασμα από μια πιο πρόσφατη ταινία με την τέχνη του πολέμου Tai Chi. Τι αεροπλανικά είναι αυτά!!! Και τι χιούμορ!!

1.-blu_thumb.gif

Αυτά, τα λίγα! Τις χίλιες λέξεις, βλέπετε, δεν τις έφτασα Είπα, να μην κουραζόμαστε κιόλας..!!

Με την καλημέρα μου σε όλους σας!!

Advertisements

Beethoven: Μες από την μουσική του της τρικυμίας σ’ εκείνη της χαράς


thon boat

Ταλανιζόταν για καιρό όμοια με βάρκα σε τρικυμία, μόνος στο πέλαγο, πότε π’ άνοιγε η θάλασσα χοάνη να τον δεχθεί, πότε που τον άφηνε μικρανάσες  να πάρει τότε που τον σήκωνε όμοια με καρυδότσουφλο ίσαμε τον σκοτεινιασμένο ουρανό ανταριασμένη απ’ το άνεμο, πότε που τον «έτρεχε» πάνω από τ’ αφρισμένα της νερά κι ύστερα που τον κορόιδευε τάχατες πως είχε κοπάσει από την κάλμα να τον αφήσει να χαρεί πως πίσω του είχε αφήσει την θύελλα, ίσα για να τον τυλίξει πάλι στα κύματα. Εξουθένωση! Πνιγόταν, μ’ αρνήθηκε την ανασαιμιά του θανάτου.. Κι η ακτή μακρυά…Θα άντεχε;

Ήταν Οκτώβρης ο μήνας, σαν και τώρα, που ‘γραψε μια επιστολή, ένα είδος διαθήκης του, για τους δυο αδελφούς του.. Ένοιωθε την ανάγκη να μιλήσει, να τους εξηγηθεί για την συμπεριφορά του, να τους πει για το μυστικό του, να το πουν στον κόσμο, να μην έχουν λάθος γνώμη γι’ αυτόν..Και τους έγραψε πολλά για κείνον και αναμεταξύ των άλλων:

Fascimile-of-the-Heiligenstadt-Testament«O you men who think or say that I am malevolent, stubborn or misanthropic, how greatly do you wrong me, You do not know the secret cause which makes me seem that way to you…. Such incidents drove me almost to despair; a little more of that and I would have ended my life – it was only my art that held me back. Ah, it seemed to me impossible to leave the world until I had brought forth all that I felt was within me…»

«Ω! Εσείς άντρες που σκέφτεστε ή λέτε ότι είμαι κακόβουλος, αγύριστο κεφάλι ή μισάνθρωπος, πόσο μεγάλο λάθος κάνετε για μένα. Δεν ξέρετε τη μυστική αιτία που με κάνει να φαίνομαι έτσι σε σας… Τέτοια περιστατικά με οδήγησαν σχεδόν σε απόγνωση, λίγο ακόμη και θα είχα δώσει τέλος στην ζωή μου- ήταν μόνο η τέχνη μου που με συγκράτησε . Αχ, Μου φάνηκε αδύνατο να αφήσω τον κόσμο μέχρι να φανερώσω όλα εκείνα που ένιωσα μέσα μου.. »

                                                             Κι ύστερα την υπέγραψε..

TestamentHeiligenstadt_FinHeiligenstadt, October 6, 1802

(Heiligenstadt,  6 Οκτωβρίου 1802)

Ludwig van Beethoven (Λούντβιχ Βον Μπετόβεν )

Ναι, γι’ αυτόν τον ταλαίπωρο, τον υπέροχο, τον μοναδικό, τον παγκόσμιο και ανεπανάληπτο μουσουργό, ο λόγος μου. Για τον Λούντβιχ Βον Μπετόβεν!

Γι’ αυτόν και για την αρχή της δοξασμένης νέας πορείας του στην μουσική που ξεκίνησε από τότε, μετά από κείνη την “διαθήκη” του…Τότε που την έγραψε, το 1802, ο Μπετόβεν ήταν 32 ετών, σχεδόν κωφός και γνώριζε πια ότι η πάθησή του δεν θα είχε θεραπεία μα κι’ ότι θα χειροτέρευε μέχρι να κουφαθεί εντελώς!. ‘Ήδη από τα 25 του χρόνια ο νεαρός συνθέτης είχε τα πρώτα σημάδια κώφωσης και μετά στα επόμενα έτη, ζούσε μες την αγωνία και με τις ψεύτικες ελπίδες των γιατρών του..Πόσο καταστροφικό θα φαινόταν το αύριο γι’ αυτόν τον φιλόδοξο συνθέτη που η ζωή του ήταν η μουσική..! Κι έπρεπε να το αποδεχθεί… Βλέπετε, τότε δεν ήξερε ακόμη,  ότι όσο έχανε την αίσθηση της έξω ακοής, τόσο ανέπτυσσε την αίσθηση της “εσωτερικής” ακοής κι έτσι πως καλλιεργούσε το χάρισμα.

Κι ήταν το 1802 που ο Μπετόβεν έφτασε να είναι πολύ πολύ δυστυχής..Ο ιατρός του τότε, βλέποντας την κόπωση και την κατάρρευση του Μπετόβεν του ζήτησε να κάνει διακοπές, να ξεκουραστεί κάπου μακρυά από την πόλη, την Βιέννη όπου έμενε. Κι εκείνος πήγε στο χωριό Heiligenstadt, μερικά χιλιόμετρα πιο μακρυά, κι εκεί στους λίγους μήνες που έμεινε από την άνοιξη του 1802 ως και το φθινόπωρο του 1802 έγραψε την “διαθήκη” του που έμεινε γνωστή ως  “THE HEILGENSTADT TESTAMENT” …Δείτε, με ποια λόγια συμπλήρωσε τέσσερις μέρες μετά, την “διαθήκη του” αυτή:

“Heiligenstadt, October 10, 1802, thus do I take my farewell of thee – and indeed sadly – yes that beloved hope – which I brought with me when I came here to be cured at least in a degree – I must wholly abandon, as the leaves of autumn fall and are withered so hope has been blighted, almost as I came – I go away – even the high courage – which often inspired me in the beautiful days of summer – has disappeared – O Providence – grant me at least but on e day of pure joy – it is so long since real joy echoed in my heart – O when – O when, O Divine One – shall I find it again in the temple of nature and of men – Never? no – O that would be too hard.”Ludwig van Beethoven 

Κι ύστερα; Μα, αυτό ήταν. Ο τριανταδιάχρονος τότε, ήδη σχεδόν κωφός, ταλαντούχος μουσικοσυνθέτης Ludwig van Beethoven (Λούντβιχ Βον Μπετόβεν) έβαλε την “διαθήκη του” στο συρτάρι του και μετά την ξέχασε.Κυριολεκτικά! Την ανακάλυψαν μετά τον θάνατό του  και αφού είχε στο μεταξύ γράψει άλλες δυο: μια το 1824, και την άλλη, την τελευταία  λίγο πριν  πεθάνει, στις 26 Μαρτίου του 1827.Ludwig-van-Beethoven-1803

Λίγους μήνες μετά την ‘διαθήκη” του και μες στο 1803,  σαν ένοιωσε πως ήρθε η ώρα, έγειρε και η βασανισμένη του ψυχή για κείνα που την ταλάνισαν, έκανε την σιωπή της μουσική, την τρικυμία της, νότες Ήταν η τέχνη του, άλλωστε. Την άπλωσε  στον κόσμο ν’ ακουστεί, το μυστικό του μες από κείνη έδωσε..Ακούστε τη:

 https://www.youtube.com/watch?v=7pUrCPl1t04΄

Είναι η σονάτα του: Sonata in D minor op. 31 no. 2, που έγινε γνωστή μετά, ως Sonata with Recital, or The Tempest Sonata.Έγινε παγκόσμια γνωστή ως The Tempest Sonata παίρνοντας τ’ όνομά της από το ομώνυμο θεατρικό έργο του Σαίξπηρ..Αυτό συνέστησε ο γραμματέας του Μπετόβεν τότε, όταν ρωτήθηκε για το τι σημαίνει η σονάτα «Read attentively Shakespeare’s Tempest!”

Αυτή είναι η σονάτα, το γέννημα της τρικυμίας  που σηματοδότησε την αρχή της νέας πορείας του Beethoven στην μουσική. Κι μετά από αυτή την σονάτα, η και λεγόμενη ηρωϊκή (Eroica) τρίτη του συμφωνία, και έπειτα στα χρόνια που ακολούθησαν, ο μουσουργός χάρισε στον κόσμο μας μεγάλη ομορφιά με τα υπέροχα απαράμιλλα μουσικά του έργα πουBeethoven Wanderweg Ansichtskarte δημιούργησε. Αποκορύφωμά τους, η  τελευταία του συμφωνία , η ενάτη του, την Symphony No. 9 in D minor, Op. 125, αυτή που αποκαλείται και η συμφωνία της χαράς «The Symphony of Joy«. Μες από την μουσική του της τρικυμίας  και όντας εντελώς κωφός πια, σε εκείνη της ωδής στην χαρά.. Μες από τον πόνο και τον κόπο, στην χαρά..Τι ταξίδι ζωής!  Μας την έδωσε στις 7 Μάη του 1824. Κι από τότε έχει κάνει μεγάλο ταξίδι στον χρόνο και στις ανθρώπινες ψυχές. Ακούστε την ενάτη του, την θεϊκή!

   1. blu

‘Ήταν ο τρόπος μου, όπως είδα την σονάτα του Piano Sonata No.17, Op.31 No.2, γνωστή και ως “Tempest” του Μπετόβεν μα και την ενάτη του, την τελευταία του συμφωνία, την συμφωνία του της χαράς, την πρώτη χορωδιακή συμφωνία. Κι ήταν η τελευταία του αυτή, όπως έλεγε στο ποίημά του “ωδή στην χαρά” ο Σίλλερ, (Johann Christoph Friedrich von Schiller), ο δικός του τρόπος για να μας δώσει με αυτήν:

“You millions, I embrace you.

This kiss is for all the world!”

 1. blu

Σημειώσεις- πηγές μου:

1. Για τον Αμερικανό ζωγράφο William Thon ( 1906-2000):William Thon http://rogallery.com/Thon_William/thon-biography.html, http://www.caldwellgallery.com/bios/thon_biography.html, http://www.caldbeck.com/artist/william-thon-am-1906-2000/bio

https://theartofpianoperformance.me/2012/04/23/httpdelicious-comstacksjamilasahar/

http://pianolessonsindianapolis.com/music-criticism/beethoven-tempest-sonata.htm

2. Για την “διαθήκη” του Μπετόβεν την γνωστή ως “The Heiligenstadt Testament’: Μπορείτε να την διαβάσετε εδώ στο γερμανικό κείμενο και στην μετάφρασή του στην αγγλική: http://www.nyu.edu/classes/gilbert/classic/heiligenstadt.html,

http://www.utahsymphony.org/blog/2014/12/heiligenstadt-part-2-of-the-online-learning-guide-to-beethoven/, http://www.novelguide.com/reportessay/music-and-art/art/prophecy-heiligenstadt-testament

3. Για την σονάτα του Μπετόβεν, την σονάτα Tempest Sonata  : https://theartofpianoperformance.me/2012/04/23/httpdelicious-comstacksjamilasahar/, https://www.britannica.com/topic/Heiligenstadt-Testament,

4. Για την ενάτη συμφωνία του Μπετόβεν δείτε :https://www.thoughtco.com/beethovens-ode-to-joy-lyrics-history-724410,

https://www.theatlantic.com/entertainment/archive/2010/09/what-does-beethovens-ninth-symphony-mean/62556/,

4. Για την ζωή και το έργο του Μπετόβεν, δείτε και:  http://www.lvbeethoven.com/Bio/BiographyLudwig.html, http://www.beethoven.ws/,

Στη σιγή του ακορντεόν.


Η είδηση που διάβασα μόλις, με γιόμισε με θλίψη : “ Νεκρός, χθες, την Κυριακή το βράδυ, και σε κατάσταση σήψης βρέθηκε στο σπίτι του  από τους αστυνομικούς που κάλεσαν οι γείτονες, ο πενηνταπεντάχρονος Πολωνός πλανόδιος μουσικός. Δίπλα του θρηνούσε γοερά ο σκύλος του”

. polonos_skylaki_0

Τον ήξερα αυτόν τον άνθρωπο. Ήταν ο ευγενής άντρας από την Πολωνία, που σχεδόν καθημερινά τα τελευταία χρόνια απαντιόμουν μαζί του στο κέντρο της πόλης. Ενας άντρας χαμογελαστός, λιγομίλητος, ντροπαλός θα ‘λεγα και..ένας άνθρωπος μοναχός. Πάντα μόνος, αυτός με την σκυλίτσα του στο πλάϊ του. Πάντα! Το σκυλάκι λιτό τον ακολουθούσε παντού, τον περίμενε υπομονετικά με τις ώρες έξω από τα μαγαζιά σαν εκείνος γύρναγε και κουβέντιαζε κι έπινε..Βρέξει , χιονίσει, ημέρα και νύχτα, το σκυλάκι ήταν πάντα εκεί από κοντά του και τον περίμενε. Κι ας ήταν στο λιοπύρι, ή κάτω από την βροχή, ή μες στο κρύο..Πάντα αφοσιωμένο και πιστό. Και μόνο με τον κύρη του ήταν καλόγνωμο κι υπάκουο, δεν δεχόταν να το πλησιάσει άνθρωπος άλλος, ούτε ζώο άλλο, θυμάμαι. Τον Νίττο, το δικό μου σκυλάκι, τον απόδιωχνε, κι εγώ, από την μεριά μου ούτε που είχα την τόλμη να το προσεγγίσω..Αγρίευε..Μοναδική του αναφορά αυτός ο άντρας, που δεν υπάρχει πιά. Κρίμα που’ φυγε. Έτσι και νωρίς..

Τους συναντούσα πάμπολλες φορές στον πεζόδρομο της Ρήγα Φερραίου. Τον άντρα με την σκυλίτσα του. Συνήθως καθισμένους σ’ ένα παγκάκι, εκείνον πάντα χαμογελαστό να παίζει όμορφες μελωδίες στο ακορντεόν του και τη σκυλίτσα δίπλα του  να σιγοντάρει στον ρυθμό της μουσικής. Και με τι ακρίβεια μάλιστα, σε τι τόνο και σε πόση συμφωνία με τους ήχους της μουσικής! Το σκυλImageHandlerί τραγούδαγε, είτε το πιστεύετε είτε όχι! Ένα χάρμα  ήταν οι δυό τους που χάριζε ομορφιά στους γύρω..και γιαυτό τους αγαπούσαν οι συμπολίτες μου..Σήμα κατατεθέν στην πόλη μας ο μουσικός αυτός με το σκυλάκι του. Αγαπημένες φιγούρες και οι δυό τους σαν τους έβλεπα να γυροφέρνουν στην πόλη..

Είχα καιρό να τους δω, κανα τρίμηνο πίσω τουλάχιστον..Την τελευταία φορά που τον είχα δει ήταν και η μοναδική φορά  στα τόσα χρόνια που δεν τον συνόδευε η σκυλίτσα του. Είχα χαρεί τότε και του το είπα με τον που τον είδα, μιας και τότε είχε να φανεί κάμποσες μέρες, και ρωτώντας τους γύρω για κείνον, είχα μάθει πως νοσηλευόταν στο νοσοκομείο. Με το σκυλάκι του απέξω να τον περιμένει, έτσι μου ‘χαν πει σαν ρώτησα για κείνο…. Τον είχα ρωτήσει για την υγεία του Αν ένοιωθε καλύτερα, ναναι περαστικά… Μου χαμογέλασε, μα είχε σκοτεινιά στα μάτια….Έπειτα, με τα λιγοστά σπαστά ελληνικά του, είχε δεχθεί τις ευχές μου για περαστικά, μου μίλησε στα πολωνικά ανάκατα με λίγα ελληνικά για την αρρώστεια του και, να πω την αλήθεια μου,  ούτε που κατάλαβα λέξη. Με ευχαρίστησε και πάλι κι ύστερα ροβόλησε στον δρόμο..Ήξερα κι ας μην κατάλαβα την γλώσσα του ότι ή αρρώστεια ήταν σοβαρή, όχι περαστική κι αυτός λυπημένος..Να που τώρα..

Διάβασα στις εφημερίδες πως το σκυλάκι ήταν κοντά του και στην στερνή του ώρα, μοναχός απ’ ανθρώπους άλλους καθώς ήταν και πως δεν μπορούσαν να το πάρουν από κεί….Το πιστεύω αυτό . Μα, αλλού, διάβασα, πως το βρήκαν το σκυλάκι να κλαίει γοερά δίπλα του, θρηνώντας τον.. Αυτό δεν το πιστεύω.. Δεν ξέρω γιατί, μα μάλλον σιωπηλό το σκέφτομαι δίπλα του, όπως σιωπηλό και υπάκουο στεκόταν πάντα παρέκει του περιμένοντάς τον ναρθεί για να φύγουν..Έτσι, θα τον περίμενε και τότε, σιωπηλό.. ..Διάβασα επίσης, ότι όσοι μάθαν’ για τον θάνατο του μουσικού, ρώτησαν να μάθουν για την τύχη της σκυλίτσας του..Και πως πήραν απάντηση  πως γνοιάστηκαν κι άλλοι για κείνο και πως τώρα βρίσκεται σε καλά χέρια που το φροντίζουν..Μακάρι, έτσι και νάναι, μα δεν το βλέπω να μπορεί το συγκεκριμένο σκυλάκι να προσαρμοστεί, χωρίς εκείνον, στο μετά..

Βλέπετε, είχε μάθει κάθε μέρα επί τόσα χρόνια να γυροβολάει στους δρόμους και στα καλντερίμια μαζί του ολημερίς και να στέκεται να τον συντροφεύει τραγουδώντας, σαν εκείνος έπαιζε στο ακορντεόν του όμορφες μελωδίες.. Τώρα, άραγε, πως θα μπορέσει να συνεχίσει με την απουσία τ’αγαπημένου του μες σε ξένο σπίτι και στην σιγή του ακορντεόν του ; Να ξέρει άραγες πως εκείνος δεν πρόκειται να γυρίσει, να τον πάρει να φύγουν;Ή ;

Κύριε, εσύ π’ αγαπάς τα πλάσματά σου, αγάπα το κι αυτό το μικρό τ’ ορφανό που θα ξαγρυπνάει κι απόψε περιμένοντας εκείνον που τον αγάπαγε, μάταια να φανεί..Κύριε, κάνε κάτι για αυτό. .

Η μελαγχολία της ευφυΐας


Gao Xingjian, La danse de l'esprit 2016

Της Παναγιώτας Ψυχογιού

Πριν από 2.500 χρόνια ο Αριστοτέλης υποστήριξε πως «δεν υπάρχει καμία μεγάλη ιδιοφυΐα χωρίς κάποια δόση παράνοιας». Σήμερα ο ισχυρισμός του αποδεικνύεται επιστημονικά καθώς πολυάριθμες μελέτες αποδεικνύουν πως η ευφυΐα σχετίζεται με την μελαγχολία.

Η μελαγχολία θεωρείται από την αρχαιότητα, στοιχείο διάκρισης. O πρώτος ορισμός της  δόθηκε από τον Iπποκράτη τον 5ο π.X. αιώνα που τη συσχέτιζε με τη «μέλαινα χολή», ένα από τα τέσσερα υγρά συστατικά του ανθρώπινου σώματος. Ο Aριστοτέλης  πρώτος παρατήρησε ότι εξέχουσες μορφές της φιλοσοφίας, της πολιτικής και των τεχνών συνέβαινε να είναι μελαγχολικοί. Υποστηρίζει ότι οι «περιττοί», όσοι δηλαδή διέπρεψαν στη φιλοσοφία, στην πολιτική, στην ποίηση και τις τέχνες ήταν μελαγχολικοί. Στον δειγματολογικό κατάλογο πρώτος μνημονεύεται ο Ηρακλής, και ακολουθούν ο Λύσανδρος ο Λακεδαιμόνιος, ο Αίας ο Τελλαμώνιος, ο Βελλεροφόντης, ο Εμπεδοκλής, ο Πλάτων και ο Σωκράτης. Ο Ηρακλής έζησε τα δυο παροξυσμικά περιστατικά του κράματος της μαύρης χολής.  Ένα παθολογικό του χαρακτηριστικό αφορά στο φόνο των παιδιών του τα οποία διαπέρασε με βέλος σε μια κρίση μανίας (εξ ου και η τραγωδία του Ευριπίδη «Ηρακλής μαινόμενος» στην οποία ο Ηρακλής σκοτώνει και τη γυναίκα του). Ο Ιπποκράτης μιλάει επίσης για την «Ηράκλεια Νόσο». Ο Κικέρων στο Tusculanae disputations αποδίδει στον Αριστοτέλη την άποψη ότι όλοι οι ιδιοφυείς είναι μελαγχολικοί, αλλά και ο Σενέκας στο De tranquillitate animae αναφέρει πως κατά τον Αριστοτέλη η ιδιοφυία είναι ανάμικτη με την παραφροσύνη. Κατά τους σύγχρονους ερευνητές ο Αριστοτέλης άντλησε στοιχεία από το έργο του Θεοφράστου «Περί μελαγχολίας» το οποίο όμως έχει χαθεί. Υπάρχουν επίσης ενδείξεις και για τη μελαγχολία του ίδιου του Αριστοτέλη. Εν κατακλείδι, κατά τον Αριστοτέλη, όλοι οι άνθρωποι που έχουν διακριθεί σε κάποιο τομέα ήταν μελαγχολικοί. Η μαύρη χολή είναι ηθοποιός (ηθοποίηση). Διαμορφώνει συμπεριφορές και χαρακτήρες.

Ο Δημόκριτος και ο Πλάτων υποστήριζαν ότι κανείς δε μπορεί να είναι καλός ποιητής χωρίς μια θεία πνοή που να μπορεί να παραβληθεί με την τρέλα. Οι μελαγχολικοί είναι κατ’ ουσίαν ποιητές χάρη στην ένταση των διαθέσεων τους. Κατά τον Πλάτωνα οι ιδιοφυείς άνθρωποι είναι παρορμητικοί και έξαλλοι. Το ίδιο υποστηρίζει και ο Δημόκριτος αλλά και ο γιατρός Ρούφος από την Έφεσο (ειδικός στην μελαγχολία). Ο τελευταίος υποστηρίζει ότι αυτοί που έχουν οξύ πνεύμα και μεγάλη ευφυΐα πέφτουν εύκολα στην μελαγχολία επειδή έχουν γρήγορες μεταβολές και μεγάλη ικανότητα πρόβλεψης και φαντασίας (Κοπιδάκης Μιχάλης, Καθηγητής Κλασσικής Λογοτεχνίας Πανεπιστημίου Αθηνών,«Βελλεροφόντης, Ευριπίδης, Αριστοτέλης: περιττοί και μελαγχολικοί» στο «Ορώμενα, τιμή στον Αριστοτέλη», Συλλογικό έργο εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα 2002).

Η μελαγχολία στάθηκε λοιπόν μια από τις «αριστοκρατικές» εκείνες ασθένειες που γονιμοποίησαν την τέχνη, τη λογοτεχνία και τον φιλοσοφικό στοχασμό. Ο I. Kant κατέταξε τη μελαγχολία στη σφαίρα του Υψηλού ενώ ο W. Benjamin ανακάλυψε την αριστερή μελαγχολία. O Eμπεδοκλής, ο Σωκράτης και ο Πλάτων συγκαταλέγονται ανάμεσα στους επιφανείς μελαγχολικούς. Για τους καλλιτέχνες, της Αναγέννησης και του Διαφωτισμού η εκκεντρικότητα ιδιοφυών δημιουργών, όπως του Μιχαήλ  Άγγελου, του Γκόγια και του Μπετόβεν συνδέεται με μια βαθιά και διάχυτη μελαγχολία. Οι Σ. P. Kόλεριτζ και Tζον Kητς και ο Mπωντλέρ- που για να εκφράσει τη μελαγχολία επιλέγει την αγγλική λέξη «spleen-και ο  Φρίντριχ  Σέλινγκ στο βιβλίο του «Περί της ουσίας της ανθρώπινης ελευθερίας»  θεωρούν τη μελαγχολία θεμέλιο της γνώσης. Το 1621 ο Pόμπερτ Mπέρτον δημοσιεύει την «Aνατομία της Mελαγχολίας», την πρώτη εμπεριστατωμένη σπουδή πάνω στο  θέμα της μελαγχολίας.

Η μελέτη της Αλεξάνδρας Ρασιδάκη με τίτλο «Περί μελαγχολίας» (εκδ. Κίχλη, 2012) αντιμετωπίζει τη μελαγχολία ως πηγή δημιουργίας. Η  σημαντική αυτή μελέτη κινείται μεταξύ της ιστορίας των ιδεών, της πολιτισμικής ιστορίας και της συγκριτικής γραμματολογίας και επιχειρεί να παρουσιάσει την πλούσια περί μελαγχολίας γραμματειακή και εικαστική παράδοση. Αντλώντας παραδείγματα από την ευρωπαϊκή ζωγραφική της Αναγέννησης και του Μπαρόκ, καθώς και από τη λογοτεχνία του 19ου και του 20ού αιώνα, αναδεικνύει την πολιτισμική διάσταση αλλά και τη διαχρονική αίγλη της μελαγχολίας.

Η Μελαγχολία νοείται ως κεντρικό θέμα της  διανόησης των φιλοσόφων του Μεσαίωνα και της Ρομαντικής εποχής, ως στάση ζωής και ως  δημιουργική ευφυḯα, συχνά δε ιδιοφυḯα. Η τρέλα του Αίαντα στο ομώνυμο έργο του Σοφοκλή, αλλά και η μανία του Ηρακλή στον Ευριπίδη, μεγάλα αποσπάσματα από τους πλατωνικούς διαλόγους, το έργο του Εμπεδοκλή, τα Ηθικά Νικομάχεια του Αριστοτέλη διαβάζονται με κέντρο τη Μελαγχολία. Η μελαγχολία συσχετίζεται με τον μονόλογο του Άμλετ,  τα νέγρικα spirituals, το tango argentino, την παράδοση της flamenco, τα blues, τον Adorno και τον Freud, τη Julia Kristeva,  ή και με το έργο του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες ή τον Γεώργιο Βιζυηνό, τον Παπαδιαμάντη, τον Καρυωτάκη, τον Λαπαθιώτη και άλλους μεγάλους Έλληνες συγγραφείς. Συνδέεται επίσης με τους Χένρι Τζέιμς, Ουίλιαμ Φώκνερ, Σκοτ Φιτζέραλντ, Χέρμαν Έσσε, Γκράχαμ Γκριν, Άγκαθα Κρίστι, Στίβεν Κινγκ, Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι, Τ.Σ. Έλλιοτ, Νικολάι Γκόγκολ, Μάξιμ Γκόρκι, Κερτ Βόνεγκατ, Τενεσί Γουίλιαμς, Εμίλ Ζολά, Ιβάν Τουργκένιεφ, Αύγουστο Στρίνμπεργκ, Τ. Ουίλιαμς,  Ε. Α. Πόε, Λέοντα Τολστόι, Μαίρη Σέλλεϋ, Τσαρλς Ντίκενς, Χέρμαν Μελβίλ, Μαρκ Τουέιν, Ονορέ ντε Μπαλζάκ, την Έμιλυ Ντίκινσον, την Σύλβια Πλαθ, τη Βιρτζίνια Γουλφ, τη Μαργκερίτ Ντυράς, τον John Keats, τον Λόρδο Byron αλλά και με  ζωγράφους, όπως ο Vincent Van Gogh, ο  Edvard Munch και πάρα πολλούς άλλους.

Ως δείγματα της ιδιαιτερότητας, ο ζωγράφος Σαλβαντόρ Νταλί μεγαλουργούσε μόνον σε ένα ακατάστατο περιβάλλον. Η θεϊκή έμπνευση εκφραζότανε μέσα από το απόλυτο χάος: αναποδογυρισμένα έπιπλα και διάσπαρτα ρούχα.  Κι αν κάποιος είχε το θράσος να… συμμαζέψει την Αίθουσα Ζωγραφικής του, ο Νταλί κατεχόταν από απίστευτες εκρήξεις θυμού, εκσφενδονίζοντας βρισιές κι αντικείμενα, ώσπου η Θεά  Έμπνευση να τον επισκεφτεί ξανά.

Η Σύλβια Πλαθ έγραφε: «…Ο ήχος του τίποτα – που ήσουν εσύ τρέλα; …Έχω υποφέρει τη φρικαλεότητα του ηλιοβασιλέματος… Καμένη μέχρι ρίζα… Τρομοκρατούμαι απ’ αυτό το μαύρο πράγμα – που κοιμάται μέσα μου…». Τελικά αυτό το μαύρο πράγμα την καταπίνει όπως και τη Βιρτζίνια Γουλφ που έβαλε πέτρες στην τσέπη του παλτό της, μπήκε και περπάτησε στη θάλασσα ώσπου πνίγηκε…

Γιατί  πρέπει να θεωρήσουμε την Ντίκινσον «τρελή», όπως και η ίδια περιπαιχτικά αυτοαποκαλείται και όχι σοφή, αφού επέλεξε μια ζωή που της επέτρεπε να δημιουργεί; Γιατί να υποθέσουμε ότι έχασε απέχοντας, αντί να σκεφτούμε ότι επέλεξε να απέχει; Ο ψυχολόγος Daniel Nettle γράφει, «Είναι δύσκολο τελικά να αρνούμαστε ότι τα ισχυρότερα θεμέλια της δυτικής κουλτούρας έχουν χτιστεί από ανθρώπους με κάποια προδιάθεση τρέλας». Η διάνοια συχνά πορεύεται τόσο μπροστά από την εποχή της, ώστε συχνά ο φωτισμένος άνθρωπος παρεξηγείται ή παρερμηνεύεται από τους συγχρόνους του, ενώ αποθεώνεται από τις επόμενες γενιές. Χρειάζονται αιώνες γνώσης και πνευματικής εξέλιξης, για να κατανοηθεί το επίπεδο της διάνοιας.

Κλείνοντας παραπέμπω στον μεγάλο  Έλληνα ποιητή Μ. Παπανικολάου:

Ήταν αλήθεια πως εζούσα  κάποια ζωή ξεχωριστή,

ζούσα όπως ήθελεν η Μούσα  κι όπως δεν ήθελε η ζωή.

Λοξά με κοίταζαν οι άλλοι  σα να με παίρναν για τρελό,

κι ήταν για με χαρά μεγάλη  μαζί τους πάντα να γελώ.”

1. blu

 Bρήκα αυτό το πόνημα της κ. Παναγιώτας Ψυχογιού ενδιαφέρον, γιαυτό και το αναδημοσιεύω φιλοξενώντας το.  Η επιλογή του πίνακα δικιά μου και είναι » Ο χορός των πνευμάτων» » La danse de l’esprit» του Gao Xingjian, (Γκάο Σιντζιάν) , 2016

Η Υπόσχεση


   “Ο δε Ιησούς είπε προς αυτούς·

Διότι αληθώς σας λέγω,

Εάν έχητε πίστιν ως κόκκον σινάπεως, θέλετε ειπεί προς το όρος τούτο,

Μετάβηθι εντεύθεν εκεί, και θέλει μεταβή·

και δεν θέλει είσθαι ουδέν αδύνατον εις εσάς. «

                                                 (Ματθ. ιζ’ 20)

5a39aefa7610a925ffbcdad72b946591

      Φέτος, στις μέρες τις πριν τον δεκαπενταύγουστο, κίνησα κατά τα μέρη τα γονικά της μάνας μου. Παραθαλάσσιος ο τόπος.  Είχα να πάω να προσφέρω το δώρο αυτής και του πατέρα μου, μια εικόνα της Παναγιάς, σε ένα ερημοκλήσι της στην ενδοχώρα της περιοχής..Την εικόνα της Παναγιάς, την είχαν πάρει οι γονείς μου ενόσω ζούσαν, για να την κάνουν δώρο σε εκείνο το ξωκλήσι Της που λειτουργούσε μόνο μια φορά τον χρόνο, την ημέρα της Κοιμήσεώς Της. . Μου το είχαν πει, σαν μου είχαν δείξει την Εικόνα Της. . Είναι για κείνο το εκκλησάκι της Παναγίτσας, εκείνο που είναι στην ερημιά, έξω από το χωριό, πέρα στα χωράφια, μες στα λιόδεντρα που είναι, εκεί θέλουμε να την κάνουμε δώρο, μου είχαν πει.. Ήταν να την πάνε τον δεκαπενταύγουστο που θα’ ρχόταν.. “Υπερ Υγείας” δηλαδή; τους είχα ρωτήσει τότε, θυμάμαι.. Κι είχαν κοιταχτεί μεταξύ τους ξαφνιασμένοι..Δεν είχαν σκεφθεί λόγο για το δώρο τους, μοναχά να της το προσφέρουν, αυτό θέλαν’ και μόνο.

      Μα, ήρθαν έτσι τα πράγματα που οι γονείς μου δεν μπόρεσαν να κάνουν το δώρο τους όσο ζούσαν και πως τόθελαν! Πρώτα η αρρώστια, του πατέρα, έπειτα ο θάνατός του, μετά η αρρώστια της μάνας … Έγνοια, την είχαν την Εικόνα Της να της την πάνε στο ξωκλήσι. Μου το’ χαν ζητήσει από τα τότε, που έγιναν αδύναμοι, να την πάω εγώ εκεί, αντίς για κείνους. Πήγαινέ την και θα δεις, παιδί μου, και πόσο όμορφο είναι το εκκλησάκι  Της εκείνο, μου είχαν πει. Και εγώ είχα πει το ναι και αυτοί ησυχάσανε.. Το είχα υποσχεθεί.

      Μα ούτε που ήξερα κατά που έπεφτε το ξωκλήσι,  ούτε κι εκείνοι μπορούσαν να μου πουν, ούτε όμως κι οι άλλοι που είχα ρωτήσει τότε, ξέραν’ κάτι για το ξωκλήσι αυτό και τον τόπο.. Φέτος ήταν που έχασα και την μάνα. Κι έμεινε η εικόνα της Παναγιάς τυλιγμένη να με περιμένει να την πάω στον προορισμό της..Είχε ρθεί για μένα η ώρα, κι ας μην το ‘χα σκεφθεί πως θα γινόταν έτσι, μετά που θα φεύγαν οι γονείς μου, δηλαδή..Και ξαναματαρώτησα για τον τόπο.. Και να, που οι άλλοι που είχα ρωτήσει και ματαρωτήσει, ρωτήσαν τους παρ’ άλλους και μάθαν’ και μήνυσαν και σε μένα για την εκκλησία και τον τόπο.

      Έτσι, έμελλε νάταν τούτος ο δεκαπενταύγουστος, αυτός που η Εικόνα των γονιών μου, η Εικόνα της Παναγιάς της Ιεροσολυμίτισσας χωρίς τ’ αστραφτερά της που της φορέσανε μετά, βρήκε την θέση της πλάι στο παραθύρι στο μικρό ερημοκλήσι της Παναγίας του Πείρου ποταμού, κατά πως της το είχαν τάξει…Και με το που το είδα το ξωκκλήσι, κατάλαβα γιατί άρεσε τόσο πολύ στους γονιούς μου..

     Είναι, όντως ένα πανέμορφο εκκλησάκι, κτισμένο απ’ τα παλιά τα χρόνια, από άλλα παιδιά στην μνήμη των γονιών τους, αναμεσίς αιώνιων ελαιόδεντρων παραδίπλα στο παλιό γιοφύρι του ποταμού Πύρρου. Αντίκρυ του κι απέκει από τον χωματόδρομο δεσπόζουν οι μεγάλοι πλάτανοι που απλώνονται σε δάσος και στις δυο όχθες του ποταμού. Για να φτάσεις εκεί αφήνεις πίσω σου τα χωριά και τους ανθρώπους, περνάς από ανομάτιστους ερημικούς χωματόδρομους χαραγμένους φιδωτά αναμεσίς των χωραφιών.. Κι εκεί, στο πουθενά, κι ενώ γίνεσαι μέρος της ησυχίας της φύσης που σε περιβάλλει, βλέπεις μια ασπροβαμμένη σιδερένια πύλη με σταυρό. Με ξάφνιασε που την είδα..Συνήθως τα ξωκκλήσια δεν έχουν πύλη για να περάσεις.. Πίσω της και στην κεφαλή του ξωκκλησιού δυο μνήματα, ενός ιερέως και μιας πρεσβυτέρας..

   Πέρασα από την Πύλη, προχώρησα πλάϊ στα μνήματα..Ανέβηκα ένα σκαλί..Περπατούσα ήδη σ’ ένα όμορφα πλουμιστό πλακόστρωτο, κάτω από μια κεραμοσκέπαστη απλωτή βεράντα, προέκταση της στέγης του ξωκκλησιού και που το περιβάλλει. Δίπλα μου,  στα δυο βήματα, ο επιτάφιος της Παναγίας, κοντά τα καντηλέρια..Είχε ησυχία ο τόπος κι ας υπήρχαν άνθρωποι εκεί.. Η φωνή μου σαν τους χαιρέτησα με το που τους είδα, ακούστηκε τόση παράταιρη μες στην ησυχία που την χαμήλωσα ευθύς..Ένοιωσα, πως να το πω, σα να βεβήλωνα κάτι, μα δεν ήξερα τι..Μετά ήταν που κατάλαβα, μετά….Στο μεταξύ άναψα τα κεριά μου και στράφηκα στις γυναίκες πίσω τους να προσφέρω την εικόνα. Και μίλησα με φωνή πια σα σε ψίθυρο εξηγώντας από ποιούς είναι το δώρο..Εκείνες με αντιχαιρέτησαν ήσυχα, μιλώντας μου χαμηλόφωνα με λόγια λιγοστά , δέχτηκαν με χαρά το δώρο των γονιών μου και πήγαν την εικόνα Της μες στην εκκλησιά. .

      Στο εκκλησάκι μπαίνεις από μια χαμηλή πόρτα στο πλάϊ  αφού κατέβεις δυο πέτρινα σκαλοπάτια. Από κει μπήκα κι εγώ κι είδα ένα ασπροντυμένο δωμάτιο όλο κι όλο,  μ’ ένα παραθύρι στην απέναντι μεριά της πόρτας και  στο βάθος το ξυλόγλυπτο τέμπλο. Λιγοστές οι καρέκλες πάνω στις παλιές πλάκες στο κέντρο του, όπου κάθονταν ήδη οι γέροντες. Με κοίταξαν παραξενεμένοι… Ήμουν η ξένη για κείνους, η ξένη στον χώρο..Έτσι ένοιωσα και ως παρείσακτη έσπευσα να βγω.. Κατέβηκα από την σκεπαστή βεράντα και βγήκα στο άλλο πλακόστρωτο, σ’ εκείνο π’ απλώνεται έξω από την σκεπαστή βεράντα και είχε σα άλλο του σύνορο τα λιόδεντρα και σκεπή του τον ουρανό.Κάθισα σ’ ένα από τα παγκάκια που βρίσκονται στα ριζά των λιόδεντρων. Κι έμεινα να κοιτάζω γύρω..

      Είχαν ρθεί στο μεταξύ κι άλλοι άνθρωποι, κι όλο έρχονταν. Άκουγα τ’ αυτοκίνητά τους καθώς σβήναν’ τις μηχανές τους λίγο πιο πίσω..Μα , παρά το ότι οι άνθρωποι πλήθαιναν, ο τόπος συνέχισε να ’χει ησυχία..Για δες! αναρωτήθηκα παραξενεμένη. Όλοι εδώ θα μιλάν’ μεταξύ τους ψιθυριστά..Πως αλλιώς; Μα και πάλι δεν θ’ ακουγόταν τότε αυτό το χαμηλό βουητό που είναι από τα ψιθυρίσματα;; Άρα, δεν μιλάν’ μεταξύ τους κατέληξα ..απλά δεν μιλάνε. Μένουν σιωπηλοί, γιαυτό η τόση ησυχία του τόπου.. Μου έκανε εντύπωση. Η λειτουργία, στο μεταξύ, είχε αρχίσει ..Κι εγώ ξέμεινα κάτω από τα λιόδεντρα να ακούω τα θροΐσματα από τα φύλλα των δέντρων ανάκατα με τα τιτιβίσματα των πουλιών πως σιγοντάριζε ο ήχος τους την μελωδικότητα της φωνής του ιερέα που λειτουργούσε..

   Ένοιωθα όμορφα..¨Όλα γύρω μου είχαν Ομορφιά!!! Όλα, απλά, ευωδιαστά και γαλήνια..Και με πόση αγάπη έχουν φροντισμένο τούτο τον χώρο οι άνθρωποι εδώ, κοίταγα και σκεφτόμουν! Μέχρι και οι κορμοί των λιόδεντρων γύρω μου ήταν ασβεστωμένοι, όλος ο τόπος ήταν που έλαμπε από καθαριότητα. Μα δεν ήταν μοναχά αυτά που έβλεπα κι άκουγα.! Ήταν  και ο,τι εξέπεμπε αυτός το τόπος!! Αυτή την αίσθηση της απλωσιάς μες στην γαλήνη, αυτό το νοιάξιμο από την αγάπη, αυτή την ηρεμία από την ελευθερία.. Α! Γιαυτό άρεσε στους γονιούς μου εδώ! Γιαυτό, είπα στον εαυτόν μου!! Να δεις που σε ένα τέτοιο παγκάκι θα καθόντουσαν κι αυτοί σαν νοιώθαν’ όπως και εγώ..Το ξανασκέφθηκα..Ναι, από μια τέτοια θέση μακρυά από τους άλλους, τότε τα βλέπεις πιο εύκολα αυτά! Γιαυτό, ίσως και το δώρο τους! Ως το ευχαριστώ τους, για τα δώρα που είχαν δοθεί στους ίδιους από αυτόν εδώ τον τόπο σαν ήσαν εδώ! ..

    Η λειτουργία τελείωνε..Με το μοίρασμα των άρτων, οι ήχοι από τις φωνές των ανθρώπων που συνομιλούσαν ακούγονταν πιά καθάριοι και ευκρινείς. Γέλια και χαιρετισμοί κι αγκαλιές γύρω μου..Η σιωπή είχε παραχωρήσει την θέση της… Είδα τις κυρίες που είχα δώσει την εικόνα νάρχονται προς το μέρος μου..Μου μιλούσαν πια με κανονική φωνή. Ευχαρίστησαν και πάλι για την εικόνα και με κάλεσαν να δω που την είχαν τοποθετήσει στον ναό, με ρώτησαν και αν ήμουν ευχαριστημένη για την επιλογή της θέσης.. ‘Ακου τώρα! Τι μου λένε, αναλογίστηκα! Αυτά δεν με είχαν απασχολήσει ποσώς! Χάρηκα όμως με την χαρά τους που τους άρεσε η εικόνα Της και που τιμούσαν το δώρο των γονιών μου….Πόσο θα το φχαριστιούνταν, αν ήσαν εκείνοι εδώ! Τι χαρά που θα ‘παιρναν την ώρα τούτη, οι αγαπημένοι μου!

      Κίνησα να γυρίσω στο παραθαλάσσιο ξενοδοχείο που έμενα εκείνες τις μέρες.. Στο γονικό σπίτι της μάνας μου στο χωριό δεν είχα θελήσει να μείνω..Βαριές οι σκιές του..

     Κι εκεί, στην ησυχία του δωμάτιου, ενόσω αγνάντευα την θάλασσα μπροστά μου καθώς έπαιρνε από τα χρώματα της δύσης του ήλιου, με τον νου άδειο να οσφραίνομαι την αρμύρα του αέρα, τότε που κατάλαβα γιατί η σιωπή, γιατί οι λιγοστές οι λέξεις των ψίθυρων τότε, γιατί εκείνη η αίσθηση του βέβηλου από μεριάς μου..Πως και δεν το είχα δει από τα τότε;

     Πως και δεν είχα από κείνη την ώρα καταλάβει ότι όλος ο τόπος π’ απλωνόταν γύρω μου από την στιγμή που πέρασα την πύλη, με το ξωκκλήσι, την σκεπαστή την βεράντα του, με τα δέντρα του, τον ουρανό του,  τ’ αεράκι του το ευωδιασμένο, τα τιτιβίσματα των πουλιών του, ότι όλος αυτός ο τόπος με τα όλα του και τους ανθρώπους του, ήταν ο χώρος και ο τόπος του ναού; Ότι ένας ήταν ο τόπος και ο χώρος; Η εκκλησία στ’ όνομα εκείνης; Της Παναγιάς;..

Και, ότι χάρις στην σιωπή των προσκυνητών υπήρχε η αρμονία από το έξω, της φύσης, με το μέσα, των ανθρώπων; ..Και ότι πιο πίσω από την σιωπή και μέσα από αυτήν, ήταν ο σεβασμός, το δέος των πιστών στον τόπο και στον χώρο Εκείνης;..

Κι εγώ, τόσο ξένη προς αυτό;;

Αμ..δεν διαθέτω ούτε κόκκο σκόνης, πόσον της συνάπεως!

Οι απέναντι


       Όταν ο χρόνος συναντιέται στις διαστάσεις του και το χθες γίνεται ένα με το σήμερα.

   Τότε, στην ώρα που ο χρόνος γίνεται ένας, οι επιθεωρητές του συνδικάτου των Ολλανδών υφασματέμπορων του 1662 σηκώνουν τα μάτια από τα κιτάπια τους και μένουν να περιεργάζονται εκείνους τους άλλους από το 2017, καθώς επιθεωρούν τους ίδιους. Θεατές και θεώμενοι (2)

Κι εκείνη την μαγική στιγμή στον τόπο και στον χρόνο, επιθεωρητές και επιθεωρούμενοι σα να απομένουν έκθαμβοι να αναρωτιούνται, ο καθείς από την μεριά του για τους άλλους : Για δες τι παράξενοι, πόσο περίεργοι είναι οι απέναντι!.

Ναι, αυτήν την μοναδική στιγμή “έπιασε” ο φωτογράφος από την Σιγκαπούρη Julius y και την αποθανάτισε με τον φωτογραφικό του φακό! Είναι εκείνος που έχει δηλώσει άλλωστε πως ο,τι φωτογραφίζει είναι από την περιέργειά του για τους “διαφορετικούς τόπους”. Ένα τέτοιο διαφορετικό τόπο στον χρόνο, πιστεύω,  “είδε” εκείνη την στιγμή! Εκπληκτική στιγμή, μοναδική σύλληψη!

Συνέβη στο τρέχον έτος 2017 στο μουσείο Rijksmuseum του Άμστερνταμ της Ολλανδίας. Εκεί, όπου εκτίθεται ο περίφημος πίνακας του Ρέμπραντ Χάρμενσοον φαν Ράιν (Rembrandt Harmenszoon van Rijn) με τον τίτλο “Syndics or inspectors of the Clothmakers’ Guild” που ζωγράφισε στα 1662.

The Syndics Rembrandt Rijksmuseum Amsterdam Rembrandt House Museum

Ποιός είναι εκείνος που είπε πως η Τέχνη είναι η αποκάλυψη μιας βαθύτερης πνευματικής πραγματικότητας;

Τι είναι τέχνη; ρώτησαν τον Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ, και εκείνος απάντησε:

Τέχνη είναι η απάντηση της δημιουργικής Ψυχής του ανθρώπου, στο κάλεσμα του Αληθινού. –

Μακρινοί Ορίζοντες: Αρχιπέλαγος Lofoten


     «Θέλω να φύγω πια από δω, θέλω να φύγω πέρα,
σε κάποιο τόπο αγνώριστο και νέο..»
Σαν όνειρο να φαίνονται απαλό και να μιλούνε

έως την ψυχή τα πράγματα του κόσμου…»

από το ποίημα του Κ. Καρυωτάκη «Θέλω να φύγω πια»

 

      Λίγο πριν ο Αύγουστος γιορτάσει την είσοδό του στο καλοκαίρι μας και οι μέρες του γίνουν πιο καυτές, εγώ τυλιγμένη ακόμη μες στα «πρέπει » μου, βρίσκομαι να ψάχνω ορίζοντες σε τόπους μακρινούς που ξέρω πως δεν πρόκειται, όσο ζω, να τους γνωρίσω. (με βάση τον νόμο των πιθανοτήτων, δηλαδή, δεν το αποκλείω κιόλαςzz_16)

Στα μακρινά ταξίδια που δεν πρόκειται να κάνω,  λοιπόν, στους ορίζοντες που φαίνεται πως δεν θα αντικρύσω είναι και κείνος ο τόπος στην άκρια της γης μας, το αρχιπέλαγος Lofoten στην περιοχή  Nordland της Νορβηγίας.  Εκπληκτικός τόπος μοναδικής ομορφιάς. Από τα μέρη που κόβουν την ανάσα! Τουλάχιστον, την δικιά μου..

Κι είπα, ας ανοίξω το παράθυρο του κόσμου, να δω τον τόπο έστω και από μακρυά, μες από την ματιά άλλων, έτσι πως τον είδαν κάτω από τον ήλιο του τον άσβεστο, και να πάρω κι εγώ κάτι από κείνον και ας μην μυρίσω τον αέρα των βουνών του, ας μην γευθώ την αρμύρα των θαλασσών του..

Κι ίσως, ίσως μπορέσω να τα μεταφέρω αυτά που είδα, αυτά που ένοιωσα και σε σας που διαβάζετε τούτες τις γραμμές, για να χαρούμε μαζί την ομορφιά των μακρινών οριζόντων του και των απέραντων θαλασσών του. Στον τόπο αυτόνε που οι ανθρώποι γινόμαστε πιο μικροί και ακόμη πιο ασήμαντοι  μπρος στο μεγαλείο του.

Ταξίδι,  μες από  το παραθύρι τ’ανοιχτό, προς το Αρχιπέλαγος Lofoten στην περιοχή  Nordland της Νορβηγίας

εκεί, στην άκρη μεριά του κόσμου μας όπου είναι:

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Ελάτε να δούμε αυτά σε αυτά τα δυο υπέροχα videos, στο ένα,  τα μέρη τα απάτητα εκεί στην άκρια της γης, εκεί όπου τα ολόγυμνα γρανιτένια βουνά υψώνονται απόρθητα πάνω από τα σύγνεφα, ορθώνονται μες από την ομίχλη, εκεί που η Νορβηγική η θάλασσα απλώνεται στον ανοιχτό ορίζοντα του αρκτικού ωκεανού.. 

Κι είναι, λένε αυτά τα γρανιτένια βουνά, αρχέγονα κι από τα παλαιότερα του κόσμου μας απομεινάρια σκόρπια ενός μεγαλύτερου  ενιαίου βουνού τριών δισεκατομμυρίων ετών! Κι ότι από αυτά, κείνα που έχουν αιχμηρές τις κορυφές τους και τις κορυφογραμμές τους είναι τα πιο «νέα» σε σχέση με τα άλλα. Κι είναι, λένε,  τόσο ψηλά τα βουνά που οι επιστήμονες πιστεύουν ότι δεν καλύπτονταν από πάγο κατά την εποχή των παγετώνων, τότε 18. 000 με 20.000 χρόνια πίσω.

Ας δούμε εκεί, τους τόπους, που ζούσαν oi Vikings

Εκπληκτικός τόπος! Μεγάλης Ομορφιάς! Άγριος, ανήμερος, επιβλητικός!

και  στ’ άλλο το video, να τα μικρονήσια του, αυτά τα βουνίσια φρούρια που είναι τα νησιά του αρχιπελάγους Lafuten, απλωμένα σαν πόδι λύκου πάνω από την θάλασσα καθώς λούζονται στον ήλιο του μεσονυχτίου. 

Τόποι απόκοσμοι! Λιγοστοί οι κάτοικοι μες στα χρωματιστά τα σπίτια τους πάνω στους γρανιτένιους βράχους, να ξεχωρίζουν στην ομίχλη, να δίνουν χρώμα στο άσπρο του χιονιά, να γίνονται φάροι για τους ναυτικούς..

lofoten-hamnoy-village-XL

Εκεί που το χινόπωρο έχει άλλη όψη

View over Nappstraumen from summit of Offersøykammen, Vestvågøya, Lofoten Islands, Norway

Κι ο χειμώνας είναι βαρύς

Reine Lofoten Islands.jpg

Κι η μοναξιά μεγάλη

Norway-Lofoten-Islands-Lofoten-Opera-Hotel

Μα είναι ένας τόπος τόσο μαγικός..

lofoten-islands-norway-lofoten-norway-northern-lights-mountain-sea-stones-snow-night-star

Πόσο εξώκοσμος  τόπος είναι σαν τον λούζουν τα Aurora Borealis , τα“Northern Lights”!!

REINE.jpg

«Σαν όνειρο να φαίνονται απαλό και να μιλούνε
έως την ψυχή τα πράγματα του κόσμου…»

norway

Σ’ αυτά τα απόμακρα, απόκοσμα νησάκια  του Λοφούτεν υπάρχουν στοιχεία ανθρώπινης παρουσίας από  5.500 χιλιάδες χρόνια πριν, τουλάχιστον. Βίκινγκς, οι κάτοικοί του. Σπουδαίοι πολεμιστές και ναυτικοί.

Στο νησί Borg (Vestvågøy) του Αρχιπελάγους Λοφούτεν, αρχαιολόγοι αποκάλυψαν τη μεγαλύτερη αίθουσα συμποσίων (largest Viking longhouse) αρχηγού φυλής των Βίκινγκς που βρέθηκε ποτέ παγκοσμίως. Η κατασκευή είχε μήκος 83 μέτρα (272 πόδια), ύψος 9 μέτρα (30 πόδια) και πλάτος 8,5 μέτρα. και χρονολογείται πως είχε κατασκευασθεί από το έτος 500 μ.Χ. και πως εγκαταλείφθηκε γύρω στο 950 μ.Χ. Οι Νορβηγοί ανακατασκεύασαν το κτίριο και από το 1995 είναι ένα ζωντανό ιστορικό μουσείο, το Lofotr Viking Museum στο Borg, που το 2001 ανακηρύχθηκε στην Νορβηγία το μουσείο της χρονιάς ενώ το 2013  τιμήθηκε ως το Ευρωπαϊκό Μουσείο της χρονιάς. Δείτε το:

 Από όλη την Σκανδιναβική χερσόνησο, μα ειδικότερα από τα νησιά του αρχιπελάγους Λοφούτεν κινούσαν οι πολεμόχαροι πολεμιστές Vikings κι αλώνιζαν με τα μοναδικής τεχνικής πλοία τους τις θάλασσες του Κόσμου σπέρνοντας με την βιά και την αγριάδα τους τον τρόμο και το θάνατο στους άλλους γνωστούς του κόσμου μας, κι άλλοτε ανακαλύπτοντας άλλους τόπους, άγνωστους ακόμη στο υπόλοιπο κόσμο.

Λίγα  ακόμη λόγια για το αρχιπέλαγος Λοφούτεν

Το Lofoten ή το Lofoten είναι ένα αρχιπέλαγος που βρίσκεται πάνω από τον Αρκτικό Κύκλο στη Βόρεια Νορβηγία μέσα στα όρια του νομού ( fylke ) του Nordland. Η Lofoten είναι μια περιφερειακή ένωση ( Interkommunale regionråd ) που αποτελείται από έξι δήμους ( kommune ) που συνδέονται γεωγραφικά, ιστορικά και πολιτιστικά.

Το Lofoten δεν είναι τόσο μεγάλο. Οι έξι δήμοι που απαρτίζουν το αρχιπέλαγος καλύπτουν μια περιοχή περίπου τόσο μεγάλη όσο η πόλη του Λος Άντζελες , αλλά με πολύ λιγότερους ανθρώπους: Λιγότεροι από 25.000 άνθρωποι ζουν στα νησιά σε μόνιμη βάση. Τα νησιά αυτά αποτελούνται κυρίως από ορεινές κορυφές και βαθιά φιόρδ, με περιορισμένο μόνο χώρο κατάλληλο για κατοίκηση ή γεωργία.

Οι κοινότητες στο Lofoten είναι μάλλον λίγες και απέχουν πολύ. Μόνο δύο οικισμοί μέχρι στιγμής έχουν λάβει χάρτες πόλης, Leknes (pop 3200) και Svolvær (pop 4500). Οι υπόλοιποι κάτοικοι ζουν σε πολύ μικρότερα χωριά και μικρούς οικισμούς, σχεδόν όλοι που βρίσκονται κατά μήκος της ακτής στη νότια πλευρά του αρχιπελάγους. Οι περισσότεροι από τους οικισμούς σήμερα συνδέονται με ένα σύγχρονο οδικό σύστημα μέσω γεφυρών, αλλά ορισμένες κοινότητες, ιδιαίτερα εκείνες των εξωτερικών νησιών Røst και Værøy, είναι προσβάσιμες μόνο με τον παλιό τρόπο, με πλοίο δηλαδή.

Νότια του αρχιπελάγους, είναι το νησί Vestfjord, με ένα γιγάντιο κόλπο και με ένα μοναδικό οικοσύστημα. Από το τέλος της τελευταίας εποχής των παγετώνων, πριν από αρκετές χιλιάδες χρόνια, τα νερά του μεγάλου αυτού κόλπου έχουν ενεργήσει ως ο μεγαλύτερος χώρος μητρότητας στον κόσμο: Κάθε χειμώνα, από τον Ιανουάριο έως τον Μάρτιο, μεταναστεύουν εκεί εκατομμύρια έγκυοι γάδοι (Skrei)  από τον Αρκτικό και Ατλαντικό ωκεανό και σ’αυτά τα όχι παγωμένα νερά του κόλπου εναποθέτουν τα αυγά τους.

Αυτή η αφθονία των ψαριών στη χειμερινή περίοδο φαίνεται να έχει αξιοποιηθεί πολύ γρήγορα από τους κατοίκους της περιοχής και φαίνεται πως από τα προϊστορικά ακόμη χρόνια δημιουργήθηκε ένα μεγάλο και βιώσιμο αλιευτικό σύστημα. Η ιδιαιτερότητα της παραδοσιακής αλιείας του Lofoten είναι ότι ο γάδος αυτός αποξηραίνεται στ’ ανοιχτά από τους ισχυρούς θαλάσσιους ανέμους και μπορεί να διατηρηθεί βρώσιμος μέχρι και για δεκαπέντε χρόνια σε μερικές περιπτώσεις ! 

800px-Stockfish_in_Lofoten.jpgΚατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, η εξαγωγή αποξηραμένου γάδου (Tørrfisk) αποτελούσε τη ραχοκοκαλιά της νορβηγικής οικονομίας και παρέμεινε το μεγαλύτερο οικονομικό πλεονέκτημα του βασιλείου μέχρι να ανακαλυφθεί το πετρέλαιο στη δεκαετία του 1960.

1.-blu_thumb.gif

 Ως εδώ το ταξίδι ..ας είναι .. Και για τους ταξιδευτές.. ένα ποίημα του Ν. Καββαδία

Reinebringen, Lofoten.png

«Ο Νάγκελ Χάρμπορ, Νορβηγός πιλότος στο Κολόμπο,
άμα έδινε κανονική πορεία στα καράβια
που φεύγαν για τους άγνωστους και μακρινούς λιμένες
κατέβαινε στην βάρκα του βαρύς, συλλογισμένος,
με τα χοντρά τα χέρια του στο στήθος σταυρωμένα,
καπνίζοντας ένα παλιό χωμάτινο τσιμπούκι,
και σε μια γλώσσα βορινή σιγά μονολογώντας
έφευγε μόλις χάνονταν ολότελα τα πλοία.

Ο Νάγκελ Χάρμπορ, πλοίαρχος σε φορτηγά καράβια,
αφού τον κόσμο γύρισεν ολόκληρο, μια μέρα
κουράστηκε κι απόμεινε πιλότος στο Κολόμπο.
Μα πάντα συλλογίζονταν την μακρινή του χώρα
και τα νησιά που είναι γεμάτα θρύλους, τα Λοφούτεν.
Μα κάποια μέρα επέθανε στην πιλοτίνα μέσα
ξάφνω, σαν ξεπροβόδισε το Steamer Tank «Fjord Folden»
όπου έφευγε καπνίζοντας για τα νησιά Λοφούτεν…»