Πέρα απ’ του κόσμου τη βουή


 Bill-Jacklin-New-YorkΤην είχα για χαμένη όταν μια μέρα

με πρόφτασε η φωνή της καθώς προχωρούσα

ξένος και μοναχός μέσα στο πλήθος.

Στράφηκα,

μα με παρέσυρε το ρεύμα

από ‘να νέο κύμα που μετακινήθη

βυθίζοντάς με

                                                          σε καινούργιο πένθος.                      “Την είχα για χαμένη”

Αυτό το ποίημα

ποτέ δε θα το ξαναγράψω.

Ποτέ δε θα περάσω

                                                                απ’ τα ίδια φιλιά                                            «Ποτέ ξανά»           

      Δυο ποιήματα από τον ποιητή 

Χρίστο Λάσκαρη.

0_6cb24_f2e165f4_L

α)Τον ποιητή μας, τον Χρίστο τον Λάσκαρη (1931-2008), τον γνώρισα μες από την ποίησή του. Ατόφιος ποιητής. Η γραφή του από της ψυχής τα βαθειά βγαλμένη, είναι σπαρακτική, άφωνη κραυγή μες στην σιωπή. Έτσι την είδα..Ύστερα, έμαθα πως ζούσε στην πόλη μου, πως σ’ αυτήν και πέθανε. και, πολύ λυπήθηκα..Δίπλα μου σχεδόν και να μην έχω μάθει για κείνον, να μην τον γνωρίσω..Έτσι, στην σιωπή έζησε, άκουσα για κείνον.. Μίλαγε άλλωστε για κείνη στα ποιήματά του, όπως μίλαγε στον ίδιον μέσα της όπου ήταν κλεισμένος.Πέρα από του κόσμου τη βουή…

Έτσι έζησα
Μέσα σ’ ένα πηγάδι έζησα.
και πάνω μου περνώντας
το φεγγάρι μακρινό
.

Είπε κάποτε «…όταν γράφεις δεν βάζεις κανένα ερώτημα στον εαυτό σου: “γιατί γράφω;”, “για ποιον γράφω;”. Γράφεις γιατί δεν μπορείς να κάνεις αλλιώς..” Ακούστε τον:

Ήταν το θέμα μια ευκολία:
είχες από κάπου να πιαστείς,
να αναπτύξεις.
Τώρα εδώ,
σε τούτο το φωταγωγό που μ’ έριξαν,
κοιτώ το ύψος και φοβάμαι.
Πρέπει ν’ αναρριχηθώ.
Λέξεις να βρω
που να γαντζώνουν στο τσιμέντο.
                                                 “ Ο φωταγωγός”

Loui Jover2

pen

«Τον τοίχο είχα απέναντι,

  τον γκρίζο, γυμνό τοίχο.

Καθόμουνα και τον κοίταζα.

Σε κάποια στιγμή,

τον άκουσα να μου υπαγορεύει ένα ποίημα.

Το ποίημα μιλούσε για έναν τοίχο,

ένα, γκρίζο, γυμνό τοίχο

και για κάποιον

που καθόταν αμίλητος και τον κοίταζε»

Ο Τοίχος

pen

 Δεν έγραψα ποτέ ποιήματα.
Ὅ, τι διαβάζετε,
είναι ὁ τρόμος της ψυχής μου.
Δοσμένος σε παραλλαγές.                                        “Ο τρόμος μου σε παραλλαγές”

0_6cb24_f2e165f4_L

β) Η μουσική που επέλεξα για να συνοδεύσει τα ποιήματα του Χρίστου Λάσκαρη είναι του Πολωνού συνθέτη Abel Korzeniowski , και το Soundtrack (2011) είναι από την ταινία W.E.

γ) Ο πρώτος επάνω ζωγραφικός πίνακας είναι του Αμερικανού ζωγράφου Bill Jacklin, ενώ ο δεύτερος του Γιουγκοσλαβικής καταγωγής Αυστραλού ζωγράφου Loui  Jover.

Advertisements

Κυριακής το ανάγνωσμα


eyaggelio (2)

Με ρώτησες ποιο το κέρδος να διαβάζουμε τα Ευαγγέλια στα ελληνικά.

Απαντώ πως σωστό είναι να σέρνουμε αργά το δάχτυλό μας

πάνω στα γράμματα που θα κρατήσουν πιο πολύ παρά αν ήταν σε πέτρα σκαλισμένα,

κι ότι προφέροντας αργά τις συλλαβές

νιώθουμε τη μεγαλοπρέπεια του λόγου.

Αναγκασμένοι να προσέχουμε, θα σκεφτούμε κείνη την εποχή

όχι μακρινή από χτες, μολονότι, των Καισάρων οι κεφαλές

επάνω στα νομίσματα, σήμερα, διαφέρουν. Κι ωστόσο, ζούμε στον ίδιο

αιώνα.

Le_combat_de_Carnaval_et_de_Carême_Pieter_Brueghel_l'Ancien

Φόβος κι επιθυμία είναι τα ίδια. Λάδι και κρασί,

ψωμί, σημαίνουνε τα ίδια πράματα. Το ίδιο πλήθος, άστατο,

διψασμένο για θεάματα, όπως τότε. Ακόμα κι οι συνήθειες,

του γάμου οι γιορτές, τα γιατρικά, οι θρήνοι για τους πεθαμένους,

φαινομενικά διαφέρουν. Και τότε, επίσης, υπήρχαν

πολλά πρόσωπα που τα κείμενα ονομάζουν

daimonizomenoi, με άλλα λόγια, οι δαιμονισμένοι,

κι αν προτιμάς, οι δαιμονόπληκτοι (όσο για τους «καβαλημένους»

απ’ το σατανά, σκέτη παραξενιά του λεξικού).

Σπασμοί, αφροί στο στόμα και τριγμοί δοντιών

δεν θεωρούνταν ένδειξη ταλέντου.

Οι δαιμονισμένοι δεν είχαν πρόσβαση στον τύπο ή στις οθόνες

και σπάνια καταπιάνονταν με τις τέχνες ή τη λογοτεχνία.

Αλλά, η παραβολή του Ευαγγελίου έχει ακόμα την ισχύ της:

Ότι το πνεύμα που τους δυναστεύει μπορεί να μπει στα γουρούνια.

Αυτά

ερεθισμένα απ’ την ξαφνική σύγκρουση

ανάμεσα σε δυο φύσεις – τη σατανική και τη δική τους –

πηδάνε στο νερό και πνίγονται (συμβαίνει τακτικά).

Brooklyn_Museum_-_The_Swine_Driven_into_the_Sea_(Les_porcs_précipités_dans_la_mer)_-_James_Tissot

Έτσι λοιπόν, σε καθεμιά σελίδα, ο πεισματάρης αναγνώστης θα δει

είκοσι αιώνες σε είκοσι μέρες

σ’ έναν κόσμο που μια μέρα θα φτάσει στο τέλος του.

α

Είναι τα “Αναγνώσματα”

του Μίλος Τσέσλαβ

σε μετάφραση Σπύρου Τσακνιά

α

 Σημειώσεις:

1. Το ποίημα “Τα αναγνώσματα “ είναι του Πολωνικής καταγωγής ποιητή Μίλος  Τσέσλαβ , στα πολωνικά Czesław Miłosz, (γεν. Russian Empire –τώρα Λιθουανία 30/6/1911 – θαν. Κρακοβία 14/8/2004), ο οποίος τιμήθηκε με το βραβείο ΝόμπελΤσέσλαβ-Μίλος-1 Λογοτεχνίας το 1980 με την διπλή του υπηκοότητα ως Πολωνού και Αμερικανού πολίτη “ο οποίος με αδιάλλακτη σαφήνεια εκφράζει την εκτεθειμένη κατάσταση του ανθρώπου σε έναν κόσμο σοβαρών συγκρούσεων ».”who with uncompromising clear-sightedness voices man’s exposed condition in a world of severe conflicts». Δείτε για τον ποιητή και: https://www.theguardian.com/news/2004/aug/16/guardianobituaries.booksobituaries,   http://culture.pl/en/artist/czeslaw-milosz

2. Ο πρώτος επάνω ζωγραφικός πίνακας είναι  του Φλαμανδού ζωγράφου της Πρώϊμης Βόρειας Αναγέννησης Pieter_Brueghel_the_Elder_(Πίτερ Μπρίγκελ ή Μπρέγκελ ο πρεσβύτερος) με τον τίτλο»The Fight Between Carnival and Lent”, έργο του, του 1559. http://arthistoryteachingresources.org/lessons/northern-renaissance-art/

3. Ο δεύτερος ζωγραφικός πίνακας που απεικονίζει το θαύμα της θεραπείας των δυο δαιμονισμένων από τον Χριστό  (δείτε: http://www.orthodoxfathers.com/Luke-08), είναι του Γάλλου ζωγράφου Jacques Joseph Tissot (1836-1902)

α

Μόλις ξεκίνησε η τούτη η Κυριακή. Σας εύχομαι να την περάσετε όμορφα! Καλή αυριανή!

 

Μιας Κυριακής η προσευχή


Miriam Strong, Winner, New Zealand National Award, 2017 Sony World Photography Awards

Γίνε αγαθός, αν θες ν’ ακούσεις τη φωνή μου,

και φίλησε το κατώφλι του σπιτιού σου.

swallow-th

Πάρε δύο λύχνους, ζεστούς όπως το στήθος των χελιδονιών,

και, κατά το λιόγερμα, όταν η όψη σου θα ’χει  το λυκόφως τ’ ουρανού

άνοιξε το κιγκλίδωμα του παραθύρου του γαλάζιου μου καταφυγίου,

και, μέσα στη σιωπή,  πλεύρισέ με.

swallow-th

Θα σου πω για τ’ αφημένα μου όνειρα πάνω στα σκαλοπάτια,

πίσω από πόρτες κλειστές κι άγνωστες,

για όνειρα ανθισμένα σε κήπους φτωχούς,

δίχως τραγούδια, καταμεσής στα δηλητήρια.

swallow-th

Έπειτα, σιώπα κι επίστρεψε : η μουσική που κάτω απ’ τις μιμόζες

[κοιμάται

θα ξυπνήσει για χάρη σου, μια που ασπάστηκες του σπιτιού σου το

[κατώφλι.

 

Είναι το ποίημα του Quasimodo, Salvatore

(Σαλβατόρε Κουαζίμοντο),

“Η Προσευχή”

σε μετάφραση του Στάθη Κομνηνού

1. blu

Σημειώσεις:

1. _Salvatore QuasimodoΟ Salvatore Quasimodo,(Σαλβατόρε Κουαζιμόντο 20 Αυγούστου 1901 – 14 Ιουνίου 1968) ήταν Ιταλός ποιητής, μυθιστοριογράφος, μεταφραστής κυρίως Άγγλων και Ισπανών ποιητών, όπως των έργων των William Shakespeare και  Pablo Neruda μα και του Αμερικανού E. E. Cummings. Δημοσίευσε επίσης μεταφράσεις στην Ιταλική γλώσσα Αρχαίων Ελληνικών τραγωδιών του Σοφοκλή και του Ευριπίδη ( Greek tragedies by Sophocles and Euripides,) όπως και αρχαίων Ελλήνων λυρικών. Είχε Ελληνική καταγωγή. Η γιαγιά του, το γένος Παπανδρέου, καταγόταν από την Πάτρα.  Ο ίδιος γεννήθηκε στην Modica κοντά στις Συρακούσες της Σικελίας στην Νότιο Ιταλία το έτος 1901. Μαζί με τον Giuseppe Ungaretti και τον Eugenio Montale, θεωρείται οτι είναι ένας από τους σημαντικότερους Ιταλούς ποιητές του 20ου αιώνα.Τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1959   «for his lyrical poetry, which with classical fire expresses the tragic experience of life in our own times». “για την λυρική ποίησή του, η οποία με την κλασική φωτιά εκφράζει την τραγική εμπειρία της ζωής στους δικούς μας καιρούς ».

Δυο περίοδοι χαρακτηρίζουν το έργο του ποιητή. Μέχρι και τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο ήταν ο κύριος εκπρόσωπος του ερμητικού κινήματος (Hermetic movement) στην ποιητική τέχνη μετά από τον πόλεμο ξεκίνησε την μεταερμητική του περίοδο που διήρκησε έως τον θάνατό του..Ο Quasimodo χρησιμοποίησε μια ερμητική, ‘κλειστή’ γλώσσα για να σχεδιάσει επαναλαμβανόμενα μοτίβα όπως η Σικελία, η θρησκεία και ο θάνατος. Στη συνέχεια, η μετάφραση συγγραφέων από τη Ρωμαϊκή και την Ελληνική Αρχαιότητα του επέτρεψε να επεκτείνει το γλωσσικό σύνολο εργαλείων του. Η αηδία και η αίσθηση του παράλογου του Β ‘Παγκοσμίου Πολέμου επηρέασαν επίσης τη γλώσσα του ποιητή. Αυτή η πικρία, όμως, ξεθωριάζει στα ύστερα γραπτά του και αντικαταστάθηκε από την ώριμη φωνή ενός παλιού ποιητή που αντικατοπτρίζει τον κόσμο του. Πηγή μου και η αγγλική Βικιπαίδεια

2. Ο ερμητισμός στην ποίηση :

Η ερμητισμός στην ποίηση ή η ερμητική ποίηση είναι μια μορφή ασαφούς και δύσκολης ποίησης, όπως η συμβολιστική σχολή, όπου η γλώσσα και οι εικόνες είναι υποκειμενικές και όπου η υποδηλωτική δύναμη του ήχου των λέξεων είναι εξίσου σημαντική με το νόημά τους. Το όνομα παραπέμπει στο μυθικό Ερμή Τρισμέγιστο, τον θεωρούμενο συγγραφέα μυστηριακών δογμάτων που συνθέτουν στη Νεοπλατωνική παράδοση.
Ο ερμητισμός είχε επιρροή στην Αναγέννηση, μετά τη μετάφραση αυτών των νεοπλατωνικών κειμένων από τον Μαρσιλίο Φισίνο. Μέσα στην Novecento Italiano, η ερμητική ποίηση έγινε ένα ιταλικό λογοτεχνικό κίνημα τη δεκαετία του 1920 και του 1930, που αναπτύχθηκε μεταξύ των δύο παγκόσμιων πολέμων. Κύρια χαρακτηριστικά αυτού του κινήματος ήταν η μείωση στα βασικά, η κατάργηση της στίξης και σύντομες συνθετικές συνθέσεις χρόνοι που οδηγούν σε σύντομα έργα μόνο δύο ή τριών στίχων.Στο λογοτεχνικό επίπεδο, ο όρος Ερμητισμός επισημαίνει έτσι έναν τύπο ποίησης που έχει έναν στενό (δηλαδή ερμητικό, κρυφό, σφραγισμένο) χαρακτήρα, πολύπλοκο στην κατασκευή του και συνήθως επιτυγχάνεται με μια σειρά αναλογιών που είναι δύσκολο να ερμηνευτούν. Μπορείτε να δείτε σχετικά : https://www.wikiwand.com/en/Hermeticism_(poetry)

3. Για τον Ερμητισμό, την Ερμητική λογοτεχνία και φιλοσοφία: Μπορείτε να δείτε σχετικά με το θέμα : στην Βικιπαίδεια εδώ, στην σελίδα https://esoterism.gr/index.php/ermitismos και https://www.ypernoisis.gr/sciences/filosofies-tou-kosmou/101-filosofies-tou-kosmou/563-oi-epta-ermitikes-arxes-ermis-trismegistos

4. Για την Μιμόζα την αισχυντηλή,την ντροπαλή, την  Mimosa pudica, το δέντρο στο οποίο αναφέρεται ο ποιητής:MIMOSA-1

η μουσική που κάτω απ’ τις μιμόζες [κοιμάται / θα ξυπνήσει για χάρη σου, μια που ασπάστηκες του σπιτιού σου το [κατώφλι.”  ας πω οτι:

Η γνωστή μιμόζα, ως το δέντρο “μη μου άπτου”  (δηλαδή: μην με αγγίζεις, touch-me-not) είναι ένα ευφυές φυτό μολονότι δεν διαθέτει εγκέφαλο. Είναι το δέντρο που άλλαξε την φιλοσοφία και την αντίληψη των ανθρώπων για τα όντα της φύσης, τα δέντρα και τα φυτά.

Η Μιμόζα, Mimosa pudica, ως δέντρο και ως βότανο (herb)είναι εγγενής στη Νότια Αμερική, τη Βόρεια Αμερική και την Κεντρική Αμερική  είναι γνωστή για την ταχεία φυτική του κίνηση. Όπως και άλλα είδη, υφίσταται αλλαγές στον προσανατολισμό των φύλλων που ονομάζεται ‘ύπνος’ ή νυκτιναστική κίνηση ή νυκτογενείς μετακινήσεις.Οι ειδικοί από το Πανεπιστήμιο της Δυτικής Αυστραλίας σε συνεργασία με τον καθηγητή Στέφανο Μανκούζο του Πανεπιστημίου της Φλωρεντίας ανακάλυψαν όμως, ότι αυτές οι κινήσεις του φυτού δεν είναι απλώς ανακλαστικές.

Το δέντρο διαθέτει μνήμη:.«Το πιο αξιοσημείωτο είναι ότι τα συγκεκριμένα φυτά μπορούσαν να θυμηθούν αυτό που είχαν μάθει επί αρκετές εβδομάδες, ακόμη και όταν οι περιβαλλοντικές συνθήκες είχαν αλλάξει» γράφουν οι ερευνητές.” Παρ’ ότι οι επιστήμονες δεν είναι σίγουροι ποιος μηχανισμός κάνει το Mimosa pudica να μαθαίνει και να θυμάται, εκτιμούν ότι αφορά ένα δίκτυο σηματοδότησης που βασίζεται στο ασβέστιο εντός των κυττάρων του φυτού – πρόκειται για ένα δίκτυο του οποίου η λειτουργία προσομοιάζει με εκείνη που εμπλέκεται στη διαδικασία μνήμης των ζώων.  http://www.tovima.gr/science/article/?aid=561403

Το δέντρο αντιδρά στην μουσική. Όπως είχα ήδη γράψει παλιότερα εδώ, διαπιστώθηκε κατόπιν μελέτης από τον Σκανδιναβό ειδικό  επιστήμονα Κάρλ Κρίστιανσεν ότι :«Κάτω από τους ήχους ενός βιολιού, η  Μιμόζα ( mimosa pudica) αναπτύχθηκε και οι ρίζες της δυνάμωσαν  κατά 60%  πιο γρήγορα, απ’ όσο  θα αναπτύσσονταν  σε κανονικές συνθήκες.  Φαίνεται ότι οι υψηλοί τόνοι είναι πιο αποτελεσματικοί από τους χαμηλούς  και οι φωνές των γυναικών και των παιδιών επιδρούν ευεργετικά, ενώ το αντίθετο συμβαίνει με τις φωνές των ανδρών.»

Το φύλλωμά της κλείνει κατά το σκοτάδι και ξανανοίγει στο φως. Αυτό αρχικά μελετήθηκε από τον Γάλλο επιστήμονα Jean-Jacques d’Ortous de Mairan.Δεν είναι γνωστό γιατί η Mimosa pudica εξελίχθηκε σε αντίθεση με τα άλλα  της οικογένειας Fabaceae όπου ανήκει, αλλά πολλοί επιστήμονες πιστεύουν ότι το δέντρο χρησιμοποιεί την ικανότητά του να συρρικνώνει τα φύλλα του ως άμυνα από φυτοφάγα ζώα. Τα ζώα μπορεί να φοβούνται μια ταχέως κινούμενη μονάδα και προτιμούν να τρώνε αλλά λιγότερα ενεργά.. Μια άλλη πιθανή εξήγηση είναι ότι η αιφνίδια κίνηση μετατοπίζει επιβλαβή έντομα.Μεταξύ άλλων του ξεχωριστών ιδιοτήτων του δέντρου, έχει διαπιστωθεί επιστημονικώς οτι τα υδατικά εκχυλίσματα των ριζών του φυτού έχουν δείξει σημαντικά εξουδετερωτικά αποτελέσματα στη θνησιμότητα του δηλητηρίου της μονοκλωνικής κόμπρας (Naja kaouthia). Φαίνεται ότι αναστέλλει τη μυοτοξικότητα και την ενζυματική δραστηριότητα του δηλητηρίου της κόμπρας και επί πλέον η Mimosa pudica παρουσιάζει αντιοξειδωτικές μα και αντιβακτηριακές ιδιότητες.

Και, εάν ενδιαφέρεσθε να δείτε την σχέση της ευαίσθητης και ντροπαλής Μιμόζας με τους Μύθους, μπορείτε να δείτε εδώ

5. H φωτογραφία στην αρχή του κειμένου είναι της Miriam Strong, Winner, New Zealand National Award, 2017 Sony World Photography Awards

6. Το ποίημα του Salvatore Quasimodo,(Σαλβατόρε Κουαζίμοντο “ Η προσευχή” στην Ιταλική γλώσσα :

La preghiera

Diventa buono, se vuoi ascoltare la mia voce,
e bacia la soglia della tua casa.

Porta due lampade, calde come il petto delle rondini,
e, verso sera, quando il tuo viso avrà la penombra del cielo

apri il cancello di vetro del mio rifugio azzurro,
e, in silenzio, accostati a me.

Ti dirò dei miei sogni lasciati sopra gli scalini,
dietro le porte chiuse e sconosciute,
dei sogni sbocciati in poveri giardini,
senza canti, in mezzo a le cicute.

Poi, taci e ritorna: la musica che dorme sotto le mimose
si sveglierà per te, che hai baciato la soglia della tua casa.

 

Συλλαβισμοί βημάτων


Υπήρχαν μέρες ολόκληρες…

Geoffrey-Johnson-wwwtuttartpitturasculturapoesiamusicacom-31_thumb.jpg

Υπήρχαν μέρες ολόκληρες που οι άνθρωποι περπατούσαν ασταμάτητα ανάμεσα στις λέξεις τους.

Για να μπορούν να συλλαβίζουνε τις πράξεις.

                                                                        Περπατώ δανείζοντας στα βήματά μου…Geoffrey Johnson  www,tuttartpitturasculturapoesiamusica,com (4)

butft3

Περπατώ δανείζοντας στα βήματά μου την ψευδαίσθηση ενός προορισμού. Προς ένα μέλλον μήλο κόκκινο στο τραπέζι μιας διαρκούς δυνατότητας.

Περπατώ αφαιρώντας δραστικά τη δυνατότητα από το μέλλον, περπατώ αφαιρώντας από τη δυνατότητα το μέλλον.

Πιρουέτες του εδώ οι στιγμές, τυφλές χτυπούν πάνω στο τώρα και συνθλίβονται. Πάνω στο τέλος.

butft3
1. blu

      Με την ματιά της ποιήτριας οι συλλογισμοί των βημάτων.. Όχι, και οτι συμφωνώ μαζί της, ας πω..  Το τώρα, για μένα,  δεν είναι ο τοίχος που συνθλίβει, δεν είναι το τέλος.. Αντίθετα, πιστεύω οτι είναι «το ανοιχτό», το πέρασμα σε μια άλλη ευρύτερη αντίληψη..

1. blu

Και τα δύο ποιήματα είναι από την ποιητική συλλογή της Μαρίας Αρχιμανδρίτου «Πόλεις του ανέμου (2005). Η μουσική σύνθεση είναι του Πολωνού συνθέτη Zbigniew Antoni Preisner (Ζμπίγκνιεφ Πράισνερ)  πάνω στο ποίημα του Αμερικανού ποιητή Ezra Pound (Έζρα Πάουντ) Aegupton» (που αργότερα επανατιτλοφορήθηκε ως «De Aegypto» ) Το τραγουδά η Elżbieta Towarnicka. Τους στίχους του ποιήματος μπορείτε να τους δείτε εδώ.

Οι ζωγραφικοί πίνακες είναι του σύγχρονού μας Αμερικανού ζωγράφου ​​​Geoffrey Johnson 

 

Το τελευταίο μας φιλί


07_best-pod-november-17.ngsversion.1512158349755.adapt.676.1

Τα μέσα μεταφοράς

που τώρα µας απομακρύνουν

Προβάλλουν σε γυάλινα κάδρα

τα στιγμιότυπα της πόλης

pen

 Πώς να ’ναι οι περαστικοί σου;

pen

Οι δικοί µου βιάζονται

προς την κατεύθυνση

Του τελευταίου µας φιλιού

Αφού εκεί κρέμασα

το νήμα που τους ενώνει

pen

 Σε ένα δρομολόγιο

προσωπικής πορείας

Προς τις αλλεπάλληλες

απώλειές σου

Safet Zec Abbraccio (1)

erqerfr

Είναι το ποίημα “ Τα μέσα μεταφοράς” (Λονδίνο, 11.11.2016) του σύγχρονού μας Έλληνα ποιητή  Χάρη Ιωσήφ από την ποιητική του συλλογή “ Απόστιχα σιωπής”

O ζωγραφικός πίνακας με το ζευγάρι είναι του, επίσης, σύγχρονού μας πολυβραβευμένου ζωγράφου Safet Zec Abbraccio (γεν. 1943) που κατάγεται από την πόλη Rogatica της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης και σήμερα είναι κάτοικος Βενετίας.

Είναι ν’ απορείς;


Vincent_van_Gogh_-_Peasant_woman_binding_sheaves_(after_Millet)_-_Google_Art_Project

Φυσά ο αγέρας

μα τα σπαρτά δεν γέρνουν,

ζωγραφισμένα . . .

Guan Shanyue (1912-2000)

 

 

 

Ακόμα χιόνι!

Πώς μεθυσμένα πουλιά

μαζεύουν άνθη;

pen

γιρλάντα 1

Τα δυο ποιήματα χαϊκού είναι του ποιητή μας Δ. Ι. Αντωνίου,

Ο πρώτος επάνω ζωγραφικός πίνακας είναι του  Vincent_van_Gogh_με τίτλο “Peasant woman_binding_sheaves”_(after_Millet),

Ο δεύτερος κάτω ζωγραφικός πίνακας είναι της Κινέζας ζωγράφου Guan Shanyue (1912-2000)

Η μουσική σύνθεση είναι  του  Γάλλου συνθέτη Armand Amar υπό τον τίτλο Inanna από τον ομώνυμο δίσκο του

“Dust of snow” by Robert Frost


Winter-wonderland-in-a-spruce-and-hemlock-forest1.jpg

The way a crow                           Ο τρόπος που ένα κοράκι

                               Shook down on me                              με ράντισε

The dust of snow                           τ’ αποτρίμματα χιονιού

From a hemlock tree                      από ένα δέντρο hemlock

1. blu

Has given my heart                         χάρισε στην καρδιά μου

A change of mood                          μια αλλαγή της διάθεσης

And saved some part                      και έσωσε κάποιο μέρος

             Of a day I had rued.                      μιας μέρας που ήμουν βαθειά θλιμμένος

Robert Lee Frost (26/3/1874 – 29/1/1963)

“Dust of snow” poem, ποίημα

Απόδοση: Βεατρίκη Α

1.-blu_thumb.gif

       To ποίημα αυτό του Ρόμπερτ Φροστ, το έχω διαβασμένο από χρόνια και οι εικόνες του λες και σφηνώθηκαν στην μνήμη μου. Τις ανακαλούσα κάθε τόσο, αυτές και τις λέξεις, τις δύσλυτες για μένα, που ο ποιητής χρησιμοποίησε για να μας μεταφέρει τις εικόνες του και πίσω από αυτές το νόημα, το μήνυμα του λόγου του. Τις  λέξεις του αυτές, δεν τις είχα ”ανιχνεύσει” αν και τις είχα έγνοια. Έτσι, αυτό το ποίημά του έχασκε από ερωτηματικά, για μένα. Οι όποιες μεταφράσεις του. στην Ελληνική που είχα δει, δεν με ικανοποιούσαν. Οπότε, το πήρα απόφαση να τις ξεδιαλύνω και να προσπαθήσω να αποδώσω το ποίημά του στα Ελληνικά, όπως με την ματιά μου το εννόησα.

Το ποίημα του αυτό, όπως και πολλά άλλα του,  χάνεται στην μετάφραση, δεν μεταφράζεται, μπορεί να αποδοθεί μοναχά.. Και ιδού το δικό μου αποτέλεσμα! Για το αν το απέδωσα το ποίημα στα Ελληνικά καθώς του πρέπει, ίσως συμφωνήσετε κατανοώντας τους λόγους μου, ίσως διαφωνήσετε αντιπροτείνοντάς μου κάτι άλλο. Ούτε φιλόλογος είμαι, ούτε καλή γνώστρια της αγγλικής γλώσσας, δηλώνω. Οι παρατηρήσεις, οι υποδείξεις σας, καλόδεχτες! Eξ άλλου, ο ίδιος ο Ρόμπερτ Φροστ είχε πει “Poetry is what gets lost in translation.” ‘Η ποίηση είναι αυτό που χάνεται στη μετάφραση.’ Από την μεριά μου, ας πω, ότι επειδή το ποίημα είναι συμβολικό, το απέδωσα έτσι λαμβάνοντας υπ’ όψιν μου τα παρακάτω:

1. Αυτό το λιγόλογο και τόσο λιτό ποίημά του, που ο ποιητής πρωτοδημοσίευσε  τον Δεκέμβριο του 1920 υπό τον τίτλο “Favour” στην London Mercury και αργότερα ανατυπώθηκε ως “Snow Dust” στην Yale Review στις 21 Ιανουαρίου του 1921 πριν αποτελέσει μέρος της ποιητικής του συλλογής στην έκδοση του 1923 New Hampshire: A Poem with Notes and Grace Notes.” για την οποία τιμήθηκε με το πρώτο του βραβείο Pulitzer στην Ποίηση το 1924, και το οποίο αν και θα μπορούσε να είναι όλο σε μια πρόταση, ο ποιητής το μοίρασε σε δυο στροφές(σε ιαμβικό δίμετρο) :

Στην πρώτη στροφή, μας μεταφέρει την εικόνα του ως μοναχικού περιπατητή σε ένα χιονισμένο δάσος στο καταχείμωνο,  όπου ένα επίσης μοναχό κοράκι ΄κουνώντας κυκλικά το χιόνι, από ένα χιονισμένο κλαδί προφανώς, ενός δέντρου hemlock, προκάλεσε μια ελαφριά “σκόνη “χιονιού ( ακριβής μετάφραση του “dust of snow”) που την έριξε πάνω του κυκλικά { “Shook down on me”  όπου το ρήμα shook είναι ο αόριστος χρόνος του ρήματος   shake+down =κινώ περιστροφικώς προς τα κάτω, ρίχνω κυκλικά)

Το ρήμα “Shook down on me” το απέδωσα με το ελληνικό ρήμα “ράντισε”= με ράντισε με το εξής σκεπτικό :

Ο ποιητής δεν προσδιορίζει την θέση του κόρακα σε σχέση με το δέντρο. Το πουλί μπορεί να πέταγε πάνω ή γύρω από το δέντρο με τα κατάφορτα από χιόνι κλαδιά του, μπορεί να καθόταν σε ένα από αυτά ή να εκινείτο για να πετάξει.. Έτσι, στην  πρώτη περίπτωση μπορεί να έξυσε  ελαφρά με τα φτερά του την επιφάνεια του χιονιού  που ήταν πάνω στο κλαδί καθώς πετούσε πάνω από αυτό, στις άλλες δυο μπορεί να έξυσε με τα πόδια του την επιφάνεια του χιονιού ενώ καθόταν στο χιονισμένο κλαδί του ή καθώς κινήθηκε για να πετάξει.

Όπου όμως κι αν ήταν το πουλί,  περί τριβής πάνω σε επιφάνεια χιονιού, πρόκειται. Απ’ αυτήν την τριβή αυτή είναι που παράχθηκε η “σκόνη του χιονιού” όπως την λέει ο ποιητής. Όχι νιφάδες του χιονιού αλλά λεπτά μόρια χιονιού που το πουλί  τα κούνησε κυκλικά ρίχνοντάς τα πάνω στον ποιητή σαν να σκόπευε σε αυτόν- σαν η κίνησή του αυτή, δηλαδή, να ήταν όχι τυχαία αλλά ακριβώς για να προκαλέσει ένα επιδιωκόμενο αποτέλεσμα στον ποιητή. Δηλαδή, ο κόρακας έρανε (εκ του ραίνω= ραντίζω – ρήμα που εκφράζει κατευθυνόμενη κίνηση κυκλική  με υγρό) τον ποιητή με τα αποτρίμματα ( από την λέξη  το τρίμμα που προέρχεται  από την αρχαία ελληνική τρῖμμα < τρίβω και απότριμμα= το εντελώς τριμμένο= εκείνο που γίνεται σα σκόνη και  στην συγκεκριμένη περίπτωση  απότριμμα χιονιού.) έτσι που αυτά κατέληξαν στο πρόσωπό του  ως σταλαματιές καθάριου, κρύου νερού που έγιναν ευθύς.

Στην δεύτερη στροφή, ο ποιητής τονίζει την καταλυτική επίδραση που επέφερε στην διάθεσή του ο τρόπος που το κοράκι έριξε πάνω του την σκόνη του χιονιού – δηλαδή το συμβάν- και το είδος της επίδρασης, ότι δηλαδή,  η ενέργειά της ήταν τόσο θετική στην ψυχή του ώστε να αλλάξει- μεταβάλει- την διάθεσή του- και έτσι να σώσει ένα μέρος από μια μέρα του (όχι την ημέρα αλλά μια από τις μέρες= of a day) που διακατεχόταν από θλίψη { I had ruid  είναι ο υπερσυντέλικος του αρχαίου αγγλικού ρήματος I rue= ρήμα (Λυτρωτικό) = νοιώθω βαθειά λύπη, θρηνώ, κλαίω για τους νεκρούς, νοιώθω τύψεις για κάτι που δεν έκανα, αμαρτάνω,  και κατ’ επέκταση μετανοώ για κάτι, (από το λεξικό του Collins “Thesaurus of the English Language”) Δείτε και εδώ

  2. Στην πρώτη μου ανάγνωση του ποιήματος,  εκείνο το μόνο που αναγνώρισα είναι την χαρά, την ανακούφιση, την ευγνωμοσύνη που ένοιωσε ο  θλιμμένος ποιητής, αυτός ο μοναχικός περιπατητής μες σ’ ένα σιωπηλό δάσος στην καρδιά της βαρυχειμωνιάς, από το δώρο που του χάρισε ένα κοράκι, το άλλο μοναχό ζωντανό πλάσμα που συνάντησε στην ερημιά του δάσους, όταν αυτό τον έρανε απαλά με τ’ αποτρίμματα του χιονιού που έριξε πάνωθέ του από τα κλαριά ενός δέντρου hemlock , έτσι που οι σταλαματιές του κρύου καθάριου χιονίσιου νερού που δέχτηκε, τον δρόσισαν, τον αναζωογόνησαν, του απόδιωξαν την βαρύθυμη διάθεσή του, και του ‘σωσαν από κει και μετά, το υπόλοιπο μιας μέρας του που αλλιώς θα χανόταν κι αυτό μες στην βαθειά του θλίψη. Ένα μικρό ασυνήθιστο δώρο, μια χάρη, μια εύνοια κι ευλογία όμως απρόσμενη που έσωσε τον ίδιον! Αυτό είχε δεχθεί ο ποιητής εκείνη την περασμένη ώρα της μέρας του σ’ εκείνο το δάσος της νεκρικής σιγής, ένα δώρο ζωής!….

Πόση ομορφιά, σκέφθηκα τότε, από ένα μικρό τυχαίο(;) γεγονός! Τι ασυνήθιστο δώρο από ένα φτερωτό πλάσμα που δεν τόξερα για γενναιόδωρο, ούτε καλοσυνάτο!! Να σου αλλάξει την μέρα χαρίζοντάς της φως, αλλάζοντας εσένα τον ίδιον! Για δες!. Η γνήσια χαρά είναι η χαρά που σου φέρνει η στιγμή σαν την ζεις, πριν την σκεφτείς καν, συλλογίστηκα. Αρκεί να ’σαι εκεί, να την δεις, να την νοιώσεις..Μετά, είναι απλά παρελθόν, πλούτος για την μνήμη σου..Έτσι κάπως, το είχα δει το  ποίημα..

Μετά, στην δεύτερη ανάγνωσή του, είδα ότι το πουλί είναι κοράκι, ότι το δέντρο ονομάζεται Hemlock που δεν ήξερα καν τι ήταν αυτό, ότι ο ποιητής εστίαζε κυρίως στον τρόπο που το πουλί κούνησε το ψιλόχιονο από το δέντρο αυτό γυροφέρνοντάς το πάνω του,  και όλο αυτό ότι γίνηκε σε καιρό βαρυχειμωνιάς μες σε ένα έρημο, νεκρικά σιωπηλό και σκιερό δάσος και ότι το αποτέλεσμα αυτής της κίνησής του,  ήταν ότι εκείνος ένοιωσε ότι σώθηκε από την βαθειά θλίψη του για το μέρος της ημέρας που του είχε απομείνει, για να την χαρεί, να την απολαύσει.  Ζοφερή ατμόσφαιρα, μυστηριακή!

Τίποτε από όλα στο ποίημα μπορεί να μην είναι τυχαίο!.σκέφθηκα. τότε.Το κάθε τι δείχνει να υπακούει, άλλως να εναρμονίζεται, σε σύμβολα/συμβολισμούς κατά τρόπο που το καθένα τους “δένει” με το άλλο ταιριαστά και με ακολουθία τελετουργίας, μάλιστα!.

3. Ο ποιητής σ’ αυτό το λιτό ποίημά του έχει σαφήνεια στον λόγο του  και αλλού μέσα από τα σύμβολα που χρησιμοποιεί και τα οποία ανάγονται σε μύθους και παραδόσεις αλλοτινών χρόνων, γίνεται,  ηθελημένα ασαφής, ίσα, καθώς πιστεύω, για να αφήσει τον αναγνώστη του ελεύθερο νάναι στην βαθύτερη ερμηνεία που μπορεί να του αποδώσει. Θα επιχειρήσω να τα εξηγήσω αυτά πιο κάτω.

Ο Robert Frost είχε πει:.”.If poetry isn’t understanding all, the whole world, then it isn’t worth anything” (Εάν η ποίηση δεν είναι κατανοητή σε όλους, σε όλο τον κόσμο, τότε δεν αξίζει τίποτε), δηλαδή ότι στην ποίησή του φρόντιζε να είναι κατανοητός γιά όλο τον κόσμο, επειδή με αυτή ο ίδιος απευθυνόταν σ’ ολόκληρο τον κόσμο, όπως το κατάλαβα. Κάπως σαν αυτό που είχε πει  ο Αριστοτέλης:«Ας δώσουμε τον ορισμό πως η κυριότερη αρετή του λεκτικού είναι η σαφήνεια. Κι απόδειξη γι’ αυτό είναι ότι ο λόγος που δεν περικλείει την απόδειξη του περιεχομένου του, δεν εκπληρώνει τον προορισμό του» («Ωρίσθω λέξεως αρετή σαφή είναι· σημείον γαρ ότι ο λόγος, ως εάν μη δηλοί, ου ποιήσει το εαυτού έργον»), και αλλού είχε πει:“A poem begins in delight and ends in wisdom”.(“Ένα ποίημα ξεκινάει με το να σε γοητεύει και τελειώνει σε σοφία”)

Ο Ρόμπερτ Φροστ χρησιμοποιούσε στην ποίησή του σύμβολα/συμβολισμούς. Δείτε:Use of Symbols/Symbolism in the Poetry of Robert Frost, symbols in Robert Frost’s poetry . Δείτε και σε σχέση με την φιλοσοφική ποίηση του Robert Frost: https://home.isi.org/robert-frost-philosopher-poet-irobert-frost-poet-philosopheri-peter-j-stanlis,

https://www.poetryfoundation.org/poets/robert-frost

Ο Ερατοσθένης Γ. Καψωμένος είπε σχετικά με την ποιητική συγγραφή, όπως προσδιορίζεται μες από τους συμβολισμούς και τα σύμβολα στην μελέτη του για την ποίηση του Κωνσταντίνου Καβάφη “Η ποίηση και η ποιητική του Κ. Π. Καβάφη”, μεταξύ άλλων, και τα εξής: “.Τα σύμβολα έχουν δύο επίπεδα, την υλική παράσταση και την υπονοούμενη συμβολική σημασία. Τα λογοτεχνικά σύμβολα, ειδικότερα, ανήκουν στα συνδηλωτικά συστήματα και διακρίνονται, από τη σκοπιά που μας ενδιαφέρει εδώ, σε σύμβολα κοινά, καθιερωμένα από μια λογοτεχνική παράδοση, τα οποία ο ποιητής ενσωματώνει στο έργο του, και σύμβολα που δημιουργεί ο ίδιος εξ αρχής…Σύμβολο και συμβολισμός είναι δυο πολύ ταλαιπωρημένες έννοιες, καθώς η κατάχρηση που υφίστανται στη γλώσσα της καθημερινής επικοινωνίας έχει δημιουργήσει μεγάλη σύγχυση, ανάμεσα στην τρέχουσα σημασία και στο ειδικό περιεχόμενο που έχουν οι δύο όροι στη θεωρία της λογοτεχνίας. Για το συμβολισμό, ως λογοτεχνικό ρεύμα και τύπο γραφής, δε θα μιλήσουμε εδώ . Είναι αρκετό να πούμε ότι σχετίζεται αλλά δεν ταυτίζεται με τον όρο «σύμβολο», που είναι, ως φαινόμενο και ως έννοια, πολύ παλαιότερο από το κίνημα του συμβολισμού· και δεν περιορίζεται μόνο στη λογοτεχνία και στην τέχνη, αλλά εκτείνεται σε πολλές εκφράσεις της συλλογικής ζωής.”  Για την φιλοσοφική ποίηση:”..Η υποδειγματική αφήγηση είναι ένα από τα εργαλεία της συμβολικής γλώσσας του Καβάφη, αλλά δεν είναι το μόνο. Είναι επίσης το λιτό, απογυμνωμένο από τη λάμψη της παραδοσιακής εικονοπλασίας, μεταφορικό του σύστημα, που ανέδειξε μια άλλου είδους παραστατική αντιστοιχία σημαινόντων – σημαινομένων..,”

Και, ας δούμε και τα υπόλοιπα στοιχεία του ποιήματος “Dust of snow” σε σχέση με το τι μπορεί να είναι ή να σημαίνουν:

4.1. Το δάσος και ο συμβολισμός του: “Στο δάσος καταφεύγει ο ήρωας για να βρει την ψυχή του ή ένα καταφύγιο. Το δάσος είναι μέρος της μαγείας. Στη συνέχεια, η μαγεία μπορεί να γίνει επικίνδυνη. Είναι ένας χώρος ευκαιριών και μετασχηματισμού. Είναι μέρος της ημιμάθειας, καθώς εκεί κάτι βρίσκεις, κάτι χάνεις. Τα δέντρα εκφράζουν την αρχέγονη γλώσσα από την οποία προήλθαν όλες οι γλώσσες του κόσμου.  Μιλάμε δηλαδή με τα δέντρα, όπως, μιλάει ένα παιδί με τα παιχνίδια του” Του Παντελή Λιάκα

4.2 Ο χειμώνας: Ο χειμώνας στην λογοτεχνία συμβολίζει την νέκρωση, τον θάνατο, την παγωνιά των συναισθημάτων, τον λήθαργο, είναι η εποχή που η ζωή μένει σιωπηλή αργοπεθαίνοντας κάτω από το χιόνι και την παγωνιά του . Είναι, επίσης, η ώρα της εσωστρέφειας και της περισυλλογής.

4.3 Το χιόνι: Το χιόνι στην λογοτεχνία συμβολίζει κυρίως, ως και άσπρο καθώς είναι, τη παγωνιά και τη µοναξιά, την αποξένωση, καθώς η λέξη «χιόνι» ανακαλεί εικόνες από σάβανα, από µοναχικό θάνατο.

Το ερώτημα που μένει είναι αν ο ποιητής τα παραπάνω στοιχεία τα χρησιμοποίησε στο συμβολισμό τους ή αν ήταν απλά μέρος της πραγματικότητάς του..Έχω την άποψη ότι είναι και τα δυο. Ο ποιητής, όταν έγραψε το ποίημά του αυτό, ζούσε κοντά στην πόληfrost_house-friends_of_robert_frost Shaftsbury  της επαρχίας Bennington στο Vermont, των Η.Π.Α. Εκεί, σε αυτό το πέτρινο σπίτι, της φωτογραφίας, o Frost έμεινε από το 1920 έως το 1929. Σήμερα, το πέτρινο αυτό σπίτι του Φροστ είναι μουσείο και ανήκει στην ιδιοκτησία του κολλεγίου Bennington : http://www.bennington.edu/robert-frost-stone-house-museum

Εκεί, στην Νέα Αγγλία,ο χειμώνας είναι βαρύς και τα  δάση μεγάλα και σκιερά.

Στην έκταση γύρω από το σπίτι του και ιδιαίτερα όπως απλώνεται μπροστά του, είναι το άνοιγμα ενός δάσους όπου ο ποιητής έκανε μακρυνούς περιπάτους σε αυτό, μέχρις που τα μονοπάτια του πήραν μετά το όνομά του.

http://northbennington.org/frost_farm.html

4.4  Το κοράκι:  To ευφυές πτηνό. Το μυαλό τους παρουσιάζει εντελώς διαφορετική δομή από εκείνη των άλλων πτηνών, κατορθώνουν να πραγματοποιούν το συνδυασμό των ίδιων διανοητικών εργαλείων, να χρησιμοποιούν τη φαντασία και την πρόβλεψη πιθανών μελλοντικών γεγονότων προκειμένου να επιλύσουν προβλήματα, όπως και τα μικρά παιδιά. Παρατηρούν και συγκεντρώνονται πάντα γύρω από έναν νεκρό πτηνό του είδους τους, τιμώντας την μνήμη του . Είναι το ολόμαυρο πτηνό, το ντυμένο με το στιλπνό μαύρο, το χρώμα του θανάτου και την θνητότητας, που μπορεί, υπό συγκεκριμένες συνθήκες,  ναcrow in the snow ακτινοβολεί ένα παράξενο βαθύ μπλε χρώμα… Στην δικιά μας μυθολογία ο κόρακας ήταν ιερό πουλί, ο αγγελιοφόρος του Θεού Απόλλωνα, σημάδι ευημερίας και σοφίας…

Συμβολίζει την Θεία Πρόνοια. Πιθανώς αντιπροσωπεύει τις γερμανικές και τευτονικές προχριστιανικές πεποιθήσεις,  σύμφωνα με τις οποίες ο θεός Woden των αρχαίων Σκανδιναβών κουβαλούσε από ένα κοράκι στον κάθε του ώμο. “Τα δύο κοράκια του Όντιν(Woden), ο Hugin και ο Munin, καθημερινά πετούσαν πάνω από το πεδίο της μάχης, φέρνοντάς του πολύτιμες πληροφορίες. Hugin σημαίνει νους και Munin μνήμη, όμως το νόημά τους είναι πολύ πιο βαθύ από όσο οι λέξεις υποδηλώνουν. Ο Hugin, ο νους, περιλαμβάνει χαρακτηριστικά όπως τάσεις, διανοητικές στάσεις, επιθυμίες, συναίσθημα, πρόθεση, κίνητρο. Ο Munin, η μνήμη, είναι η συσσώρευση ολόκληρου του παρελθόντος σε ένα κατά συνέπεια αναπόφευκτο παρόν, αυτό που μπορούμε να ονομάσουμε κάρμα, το οποίο φέρει όλες τις δυνατές συνθήκες που θα πρέπει η ψυχή να ξεπεράσει.Το ένα αντιπροσωπεύει το μυαλό και το άλλο την μνήμη”http://inmythunite.gr/2016/02/the-road-to-valhalla/>

4.4 Το δέντρο Hemlock: Έχει διττή σημασία. Είναι αειθαλές κωνοφόρο δέντρο, προσαρμοσμένο για να αντιμετωπίζει τις βαριές έως πολύ βαριές χειμερινές χιονοπτώσεις και να ανέχεται τις καταιγίδες, την παγωνιά καλύτερα από τα περισσότερα άλλα δέντρα  και αναπτύσσεται κυρίως σε κρύα, βουνίσια μέρη, σε σκοτεινά σημεία, μακρυά από τον ήλιο.  Δεν είναι το είδος του δέντρου που κρατά το χιόνι καλά, εκτός αν η χιονόπτωση είναι βαριά και υγρή. Στη συνέχεια, όλα τα κλαδιά του κλίνουν προς τα κάτω με το βάρος, και το χιόνι στα κλαδιά του θα γλιστρήσει προς την γη με θόρυβο..”If you have ever entered a grove of hemlocks, you will find this to be the darkest, shadiest part of the forest. But it has a different quality to it, a deeper quality. This is because hemlocks cast very dense shade; their canopies filter out different kinds of light, creating a “blue shade” (different from a “green shade” created by deciduous trees)”https://druidgarden.wordpress.com/tag/hemlock-tree-meaning/

hemlock-standingα) Το  δέντρο Hemlock (genus Tsuga,τ canadensis, γνωστό ως eastern hemlock)= Είναι ενδημικό δέντρο της Νέας Αγγλίας (New England) των Η.Π.Α, όπου είναι η ευρύτερη περιοχή που έζησε ο ποιητής.  Είναι το Εθνικό σύμβολο της Πενσυλβανίας,.Είναι υπεραιωνόβιο, ζει πάνω από 500 χρόνια και μπορεί να φτάσει σε ύψος έως 53 μέτρα. Η διάμετρος του κορμού του μπορεί να φτάσει πάνω από 1,75 μέτρα. Αναπτύσσεται σε σκοτεινά μέρη, μακρυά από το φως του ήλιου, με τον ίσκιο του δεν αφήνει γύρω του να αναπτυχθεί κανένα άλλο φυτό και απαντάται σε μεγάλα δάση και σε υψόμετρο από 600 έως 1800 μέτρα.  Είναι πολύτιμο για την ξυλεία του και χρησιμοποιείται κυρίως στην κατασκευή σιδηροδρόμων.Δεν είναι δηλητηριώδες.

β) Το poison hemlock, snakeweed, με επιστημονικό όνομα Conium maculatum (Κώνειο το στικτόν) = Είναι το πασίγνωστο σε ολόκληρο τον κόσμο, θανατηφόρο, δηλητηριώδες φυτό. Ενδημεί στην Ευρώπη και αναπτύσσεται σε όλες τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Φτάνει σε ύψος 2-3 μέτρων και είναι δηλητηριώδες σε όλα του τα μέρη (φύλλα, στέλεχος, άνθη και ρίζα)  Ειδικά τα φύλλα του μέχρι το λουλούδι του φυτού είναι  εξαιρετικά δηλητηριώδη την άνοιξη,  Τα φρέσκα φύλλα του είναι δύσοσμα και πικρά. Από το φυτό αυτό εξάγεται το δηλητήριο κώνειο. Είναι το πασίγνωστο δηλητήριο που κατάπιε ο φιλόσοφος Σωκράτης όταν αυτοκτόνησε..Το κώνειο (Conium) πήρε το όνομά του από το ελληνικό ρήμα κωνάω που σημαίνει περιστρέφω κυκλικά (αρχ. ελλ. παράγωγο του ουσιαστικού «κώνος» = σβούρα) και τούτο «διά τον ελιγμόν και σκότον τοις πίνουσι γιγνόμενον» Η λέξη maculatum (στικτόν) είναι λατινικής προέλευσης και σημαίνει στίγματα (ο κορμός του έχει βαθυκόκκινα στίγματα- πιτσιλιές)  Αναπτύσσεται και αυτό όπως και το παραπάνω είδος, το μη δηλητηριώδες, σε σκιερούς τόπους, χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση του καρκίνου και άλλων σοβαρών παθήσεων και τα ειδικότερα χαρακτηριστικά του μπορείτε να τα διαβάσετε τα στα ελληνικά στην σελίδα http://www.iama.gr/ethno/plaka/filianos.htm Δείτε το και στις φωτογραφίες:

 “Το «κώνειο το πιτσιλωτό» είναι μεγάλο διετές φυτό, μέχρι 2 μέτρα ψηλό, με λευκά άνθη, της οικογένειας των σκιαδανθών (Umbelliferae) ιδιαίτερα τοξικό με βαρειά, άσχημη μυρωδιά.Οι βλαστοί του είναι κούφιοι με κάθετες αυλακώσεις και εμφανίζουν χαρακτηριστικές πορφυρές κηλίδες.Τα φύλλα του είναι πτεροσχιδή μέχρι τέσσερες φορές και ο αριθμός των ακτίνων στα σκιάδια από 10 μέχρι και 20.”

>Ο Θεόφραστος αναφέρει ότι στην Κέα φύτρωνε άφθονο και καλής ποιότητας κώνειο του οποίου οι Κείοι αρχικά ξέραιναν και έτριβαν τα φύλλα και την ρίζα και χρησιμοποιούσαν αυτή τη σκόνη ανακατεμένη με νερό. Τον ίδιο τρόπο παρασκευής του δηλητηρίου αναφέρει και ο Πλάτων περιγράφοντας τις τελευταίες στιγμές του Σωκράτη.Οι Αθηναίοι το χρησιμοποιούσαν για την θανατική εκτέλεση των καταδικασμένων από τον Άρειο Πάγο με πιο γνωστή την περίπτωση της θανάτωσης του Σωκράτη. Σήμερα θεωρείται φαρμακευτικό φυτό για πολλές παθήσεις, κυρίως δερματικές, όμως απαιτείται τεράστια προσοχή στην χρήση η οποία πρέπει να είναι πάντα εξωτερική (καταπλάσματα, αλοιφές) και μόνο!!” Η Πηγή μου μαζί με άλλες χρήσιμες πληροφορίες για το κώνειο στην πατρίδα μας και την ιστορία του από την αρχαιότητα δείτε:http://eliastselos.blogspot.gr/2015/05/conium-maculatum.html

1. blu

Ποιό είδος από τα δυο είδους Hemlock να επέλεξε άραγε ο ποιητής, ο Ρόμπερτ Φροστ, για το ποίημά του αυτό;  Το άκακο, το εντόπιο ή το δηλητηριώδες, το πασίγνωστο, κώνειο που επίσης αναπτύσσεται και στον τόπο του; Που όμως, και τα δυο, αν τα εντάξουμε στο θανατερό σκοτεινό τοπίο του σιωπηλού νεκρικά δάσους, με τον χειμώνα και το χιόνι, έχουν την οσμή του θανάτου; Δεν το γνωρίζω να σας απαντήσω με βεβαιότητα, οι πολλοί λεν΄για το δεύτερο, ο ποιητής δεν το προσδιώρισε ούτε στο ποίημά του, ούτε ύστερα άλλοτε. Το είπε, όμως, δέντρο.  Αναρωτιέμαι όμως:

Να ήταν η διάθεση του ποιητή εκείνη την ώρα τόσο καταθλιπτική, να πονούσε ψυχικά τόσο, ώστε να σκεφτόταν και το απενενοημένο; Να ανέτρεχε άραγες η μνήμη του στα νεκρά παιδιά του; Να ένοιωθε τόσο βαθειά πίκρα, τέτοια σαν του πικρού δηλητηρίου, του κώνειου; Η΄τέτοια σκοτεινιά στην ψυχή του σαν και του δέντρου που ζούσε στις σκιές; 503238971

Ας λάβουμε εδώ υπ’ όψη ότι μέχρι τότε του είχαν πεθάνει δυο από τα πέντε παιδιά του, το ένα, ο Elliot, από χολέρα, το άλλο, το τελευταίο, η Elinor, λίγο μετά την γέννησή της, ενώ η κόρη του Irma είχε ήδη πάθει από ψυχικό νόσημα..Πολύ αργότερα, από τότε που έγραψε το ποίημα κι ο άλλος του γιός ο Carol αυτοκτόνησε..Δεν είναι ελαφρά τούτα, βαρειά είναι, ικανά να επιφέρουν στον γονιό πολύ βαθύ πόνο, θρήνο και χρόνια θλήψη.. Εξ άλλου, το αρχαϊκό, βαρύ στην σημασιολογία του ρήμα “Ι had rued”  επέλεξε ο ποιητής για να εκφράσει την διάθεσή του ενώ είχε την δυνατότητα να χρησιμοποιήσει άλλες πιο σύγχρονες και ¨ελαφρές” στην σημασία τους λέξεις..,

Οι θεάσεις των αναλυτών του ποιήματος που κοίταξα διίστανται. αναφορικά με το είδος του hemlock. Στην ομάδα του Πανεπιστημίου, όμως, “The Cambridge Companion to Robert Frost” αναφέρεται σχετικά: “The sudden appearance of the black crow shaking the snow suggests a saving revelation. But aspects of the poem remain troubling, espesially we have with crow, dust, and hemlock but also the mythic resonance of Satan as the cormorant alighiting on a tree in paradise lost:: » Thence up he flew, and on the tree of life/ the middle tree and highest There that grew, / sat like a cormorant, get no true life/Thereby regained, but devising death/ to them who lived; nor on the virtue thought/ Of that life -giving plant, but only used/ for prospect, what well used had been the pledge/of immortality (book IV, lines 194-201).Crows eat hemlock seeds that burst forth in winter; hemlock trees prevent others from growing in shade. We Begin to wonder what of a day the speaker had «rued» is really saved?Is non – human nature more or less cruel or kind than our perceptions of it? What kind of innocence can ever recollected after experience?Frost often lures readers to read nature an an edifying scripture but leaves us only with suggestions of uncertaintity”

5. Και το τελευταίο που, κατά την γνώμη μου, είναι και το κεντρικό στοιχείο του ποιήματος, δηλαδή, εκείνο βασικό στοιχείο που εστιάζει ο ποιητής:

 Είναι, από την μια μεριά,  ο τρόπος που το κοράκι κούνησε το χιόνι, σκόπιμα, όπως είδα να το προσδιορίζει στο ποίημά του μιας και του ελλείπει οιοσδήποτε προσδιορισμός, επιθετικός ή επιρρηματικός, πάνω του και τον έρανε με τα αποτρίμματα του χιονιού “ ως σκόνη χιονιού”, το οποίο γεγονός περιγράφει στην πρώτη στροφή του ποιήματος και από την άλλη, το τόσο ευεργετικό αποτέλεσμα της ενέργειας του γεγονότος μες στην ψυχή του, το σωτήριο αποτέλεσμα της αλλαγής της διάθεσής του, το οποίο αποτέλεσμα ως συναισθηματική καταλυτική επιρροή, περιγράφει στην δεύτερη στροφή του ποιήματός του

5.1 Συνδυάζοντας τα παραπάνω στοιχεία του περιεχομένου του ποιήματος και με τον αρχικό τίτλο του ποιήματος “Favour” όπου η λέξη αποδίδεται στην Αγγλική γλώσσα και όχι στην αμερικανική “favor”, στην γλώσσα και με τον ιδιωματισμό , της περιοχής “ New England”,  που είχε επιλέξει ο Φροστ για να γράφει και να εκφράζεται με τα παρακάτω στοιχεία:

Η λέξη  favour σημαίνει = η χάρη, η Χάρις, η εύνοια, η ευλογία…δείτε εδώ

5.2 O τίτλος της ποιητικής συλλογής του ποιητή στην οποία περιλαμβάνεται το ποίημα, ας υπενθυμίσω είναι “New Hampshire: A Poem with Notes and Grace Notes.” μπορεί ν αποδοθεί : Νεο Χαμσάϊρ, Ενα Ποίημα με Σημεία (σύμβολα) και Σημεία (αναφορές) Χάριτος”

Ας πω εδώ ότι η έννοια της λέξης note ως προερχόμενη από την αρχαία Αγγλική και αρχαία Γαλλική γλώσσα και πιο πριν από την λατινική λέξη nota, σημαίνει αναφορά, σύμβολο, σημείον, σημάδι, δείτε εδώ, ενώ

η λέξη Grace σημαίνει, μεταξύ άλλων= την κίνηση με έναν ομαλό, ελεγχόμενο και ελκυστικό τρόπο,η χάρις της κομψότητας στην συμπεριφορά, το δώρο, ως ρηματικός τύπος σημαίνει χαρίζω,με την θεολογική του έννοια σημαίνει η Χάρις, δείτε εδώ.

“ ῇ γὰρ χάριτί ἐστε σεσωσμένοι διὰ τῆς πίστεως· καὶ τοῦτο οὐκ ἐξ ὑμῶν, Θεοῦ τὸ δῶρον” ( Προς Εφεσίους επιστολή Παύλου 2:8)

  ( Διότι πράγματι έχετε σωθεί δωρεάν με την χάριν δια μέσου της πίστεως. Και αυτή η ανεκτίμητος σωτηρία σας δεν προήλθεν από σας,· το δώρον είναι του Θεού.)

«For it is by grace you have been saved, through faith—and this is not from yourselves, it is the gift of God.”(Ephesians 2:8 )

Definition of God’s Grace: «What is grace? In the New Testament grace means God’s love in action towards men who merited the opposite of love. Grace means God moving heaven and earth to save sinners who could not lift a finger to save themselves. Grace means God sending His only Son to descend into hell on the cross so that we guilty ones might be reconciled to God and received into heaven. ‘(God) hath made him to be sin for us, who knew no sin, that we might be made the righteousness of God in him’» (2 Corinthians 5:21).

      Από τα παραπάνω, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι ο ποιητής ερμήνευσε την κίνηση του κορακιού καθώς τον έρανε με τα αποτρίμματα του χιονιού ( το γεγονός) με την μέσω του πτηνού επέμβαση της Θείας Χάριτος την οποία δέχτηκε ως ευλογία με το ράντισμα του καθαρού χιόνινου νερού επάνω του και στο πρόσωπό του, που του επέφερε ευθύς την κάθαρση στο πνεύμα και στον ψυχισμό του. Και, ότι αυτό είναι το μήνυμα μες από το ποίημά του.

Αυτά τα ολίγα. Και μιας και δεν μπορώ να αντισταθώ, ας κλείσω το θέμα μου, με τον περίφημο ζωγραφικό πίνακα του Pieter Bruegel, the Elder: Τίτλος του: “Winter Landscape with Skaters and_Bird_Trap”

Pieter_Bruegel_the_Elder_-_Winter_Landscape_with_Skaters_and_Bird_Trap_-_WGA03333

2.BIBLIA_Μερικές από τις πηγές μου:

https://www.biography.com/people/robert-frost-20796091,https://www.britannica.com/biography/Robert-Frost,

https://www.poets.org/poetsorg/poet/robert-frost, https://shenandoahliterary.org/blog/2013/12/dust-of snow

“Dust of Snow” analysis by: Ahmad Idris Asmaradhani,

http://www.softschools.com/facts/plants/hemlock_facts/1100/

http://www.slate.com/blogs/wild_things/2014/08/21/poisonous_plants_socrates_drank_hemlock_tea_as_his_preferred_mode_of_execution.html

Για το κώνειο Conium maculatum L, 1753, (Κώνειο εκ του κώνος = σβούρα.+ Maculatum = στικτόν): https://http://botanologio.blogspot.gr/2015/01/blog-post.html, http://www.iama.gr/ethno/plaka/filianos.htm

www.whitedragon.org.uk/articles/hemlock.html