Γεια σου κόσμε!


1217410299mtPwJ3T

Θαρρώ πως φύσηξα μαζί σας, άνεμοι,

νερά, ψηλάφισα μαζί σας όλες τις ακρογιαλιές.

κύλησα σε κοίτες όπου όλα τα ποτάμια ή τα στενά της θάλασσας θα μπορούσαν να κυλήσουν,

σταμάτησα στα ακρωτήρια και στα βράχια πάνω στα ψηλώματα για να φωνάξω από κει:

Γεια σου κόσμε!

giphy-2gif.gif

 Το κείμενο είναι απόσπασμα από το ποίημα του Αμερικανού ποιητή Waltwalt-whitman-2.jpg

 

 Whitman 1819-1892 (Ουόλτ  Ουίτμαν) με τίτλο

«Χαιρετισμός στον Κόσμο» «Salut Au Monde»

Με την καλημέρα μου σε όλους!

Advertisements

Το λυχνάρι που πήγε χαμένο


πενασα γρ, κα οκ δκατ μοι φαγενE-010 (2)

δψησα, κα οκ ποτσατ με,

ξνος μην, κα ο συνηγγετ με,

   γυμνς, κα ο περιεβλετ με,   ἀσθενς κα ν φυλακή κα οκ πεσκψασθ με.

ττε ποκριθσονται ατ κα ατο λγοντες·

κριε, πτε σε εδομεν πεινντα διψντα ξνον

γυμνν σθεν  ν φυλακ, κα ο διηκονσαμν σοι; 

1.-blu.gif   Ravi-Varma-Painting-Lady-With-The-Lamp-3.jpg   

 Απάνω στην ερημική πλαγιά της ακροποταμιάς, 

ανάμεσα στα χόρτα τα ψηλά,τη ρώτησα: 

---

«Κόρη! Πού τραβάς,σκεπάζοντας με την ποδιά σου τη φλόγα του λύχνου σου; Το σπίτι μου είνε σκοτεινό και έρημο· δάνεισέ μου το φως σου».

Σήκωσε μια στιγμή σε μένα τα σκοτεινά της μάτια και με ατένισε στο σούρουπο της βραδειάς.

«Ήρθα κατά το ποτάμι», μούπε, για να εμπιστευθώ στο ρέμα το λυχνάρι μου, όταν σβύση η τελευταία του ήλιου αναλαμπή»

---

Στη σιγαλιά του πυκνωμένου σκοταδιού, τη ρώτησα.

---

«Κόρη! Όλα τα φώτα σας είνε αναμμένα. Πού πας, λοιπόν, με το λύχνο σου;

Το σπίτι μου είνε σκοτεινό και έρημο, δάνεισέ μου το φως σου».

«Ήρθα», μου ‘πε σε λίγο, «ν’ αφιερώσω το λύχνο μου στον ουρανό».

---

 Και στάθηκα εκεί, κοιτάζοντας με μελαγχολία 

το αδύνατο εκείνο φως, ανώφελα να χωνεύη στην έρημο.

---

Στα σκοτάδια της νύχτας της βαθειάς κι’ αφέγγαρης, τη ρώτησα.

---

 «Κόρη! Τι ζητάς, λοιπόν, κρατώντας, έτσι το

λύχνο σου απάνω στην καρδιά σου; Το σπίτι μου

 είνε σκοτεινό και έρημο· δάνεισέ μου το φως σου».

 Μια στιγμή σταμάτησε και σκεπτική με κοίταξε

 μέσα στο σκοτάδι.

 «Έφερα το φως μου», είπε, «για να λάβω κι’

 εγώ μέρος στη «Γιορτή των Φαναριών».

--- Και στάθηκα και κοίταζα με λύπη το μικρό

λυχνάρι να χάνεται ανώφελα μέσα στα πάμπολλα

φώτα της γιορτής.

  του Rabîndranâth Tagore

(Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ)

από την ποιητική του συλλογή

গীতাঞ্জলি, Gitanjali «Γιταντζαλί» (Λυρικά Αφιερώματα),1910, σε μετάφραση Κ. Τρικογλίδη.

1.-blu.gif

2ΒΙΒΛΙΑΣημειώσεις

1.Το πρώτο κείμενο είναι απόσπασμα από το Κατά Ματθαίο Ευαγγέλιο , 25, 31-39

2.Ο Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ 1861-1941), υπήρξε ο Μεγάλος  Ινδός ποιητής,  συνθέτης, συγγραφέας και φιλόσοφος, στιχουργός, τραγουδιστής, ζωγράφος, από την φυλή των RabindranathTagore_185_ABengali, γεννημένος στην Καλκούτα της τότε Βρετανικής Ινδίας όπου και πέθανε.. Μια πολυσήμαντη, μοναδική και εξαίσια προσωπικότητα διεθνούς ακτινοβολίας και κύρους, κοσμογυρισμένος και με σημαντικές σχέσεις με άλλους εξαιρετικούς Λογοτέχνες και ποιητές παγκόσμιας εμβέλειας και πρόσωπα διεθνούς κύρους: όπως ο Γκάντι, Albert Einstein, ο William Butler Yeats, ο Henri Bergson, Robert Frost, George Bernard Shaw, H.G. Wells, and Romain Rolland. Charles F. Andrews, Ezra Pound, Robert Bridges, Ernest Rhys, Thomas Sturge Moore, ο Paul Thomas Mann  και πολλοί άλλοι.

Ήταν ο άνθρωπος που για το ποιητικό του έργο κέρδισε το βραβείο Νόμπελ στην λογοτεχνία το 1913,  και συγκεκριμένα για την μεταφρασμένη από τον ίδιον στην αγγλική γλώσσα ποιητική του συλλογή με τ’ όνομα Gitanjali: Song Offerings  που πρωτοδημοσιεύτηκε στο Λονδίνο τον Νοέμβρη του 1912.  Ο λόγος που μεταξύ άλλων ανέφερε η Σουηδική Επιτροπή για την επιλογή της στο πρόσωπο του Ρ. Ταγκόρ ήταν: «because of his profoundly sensitive, fresh and beautiful verse, by which, with consummate skill, he has made his poetic thought, expressed in his own English words, a part of the literature of the West» Ήταν ο πρώτος μη Ευρωπαίος και Ασιάτης λογοτέχνης που έλαβε αυτό το βραβείο.

Einstein_Tagore_1.jpgΣπουδαίοι ποιητές άλλων χωρών, τιμώντας τον Ρ. Ταγκόρ μετέφρασαν τα ποιήματα της συλλογής του στην γλώσσα τους, όπως για παράδειγμα η  Anna Akhmatova  και ο Boris Pasternak στα ρωσικά, ο Juan Ramón Jiménez στα Ισπανικά και πολλοί άλλοι.

 Ο Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ ήταν επίσης αγγειοπλάστης και παράλληλα καθηγητής φιλοσοφίας, όπως  και 

tagore-61 (2)
       ζωγραφικός πίνακας του Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ

εκείνος που το 1921 ίδρυσε  το Κολέγιο Visva-Bharati στην Δυτική Βεγγάλη της Ινδίας ως έκφραση του οικουμενισμού Βραχμανισμού (Brahmo) στο οποίο και δίδασκε και που μετά την ανεξαρτησία της Ινδίας το 1951,  έγινε Πανεπιστήμιο.. 

‘Έγραψε οκτώ μυθιστορήματα και τέσσερις νουβέλες, τα τραγούδια που έγραψε υπερβαίνουν τα 2.500 και ήταν ένας παραγωγικός ζωγράφος. Οι μουσικές του συνθέσεις επιλέχτηκαν από δύο έθνη {της Ινδίας και του Μπαγκλαντές (σημερινό Πακιστάν)} και ενέπνευσε τον εθνικό ύμνο επίσης, της Σρι Λάνκα. 

Ο Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ δεν υπήρξε μοναχός ή ιερέας,  κι όμως τιμάται ως άγιος στην Ινδία.  Ήταν μέλος της  μονοθεϊστικής αίρεσης Brahmo Samaj της κάστας (Brahmin) Βραχμάνων του Ινδουϊσμού μα είχε αναπτύξει και την δικιά του φιλοσοφία, εστιασμένη στον άνθρωπο, την οποία και διέδωσε με τις περιοδείες και τις διδασκαλίες του σε όλο σχεδόν τον κόσμο. Ήταν επίσης, ο άνθρωπος  εκείνος που στην κηδεία του τον κατευόδωσαν Χριστιανοί, Μωαμεθανοί, Βουδιστές και Ινδουϊστές, πλήθος λαού..Ήταν ένα προσκύνημα σε εκείνον..

Για τις αρχές της αίρεσης Brahmo Samaj και τα της Πίστης του Ταγκόρ, ιδωμένη από τους Ινδουϊστές, δείτε εδώ:

https://www.hinduismtoday.com/modules/smartsection/item.php?itemid=1483 και,

για την ιστορία της αίρεσης και το πως αυτή πήρε στοιχεία της από τον Χριστιανισμό, που τα ενσωμάτωσε στις αρχές της, δείτε εδώ: 

http://www.ramakrishnavivekananda.info/gospel/introduction/brahmo_samaj.htm

για την προσωπικότητα, την θρησκευτικότητα των τραγουδιών του και για την ποιητική του συλλογή απ’όπου το ποίημα , δείτε εδώ μια ενδιαφέρουσα συνέντευξη με τον βραβευμένο λογοτέχνη Amit Chaudhurihttps://www.asymptotejournal.com/interview/an-interview-with-amit-chaudhuri-on-rabindranath-tagore/

http://www.qcc.cuny.edu/socialsciences/ppecorino/phil_of_religion_text/CHAPTER_2_RELIGIONS/Hinduism.htm περί Ινδουϊσμού τινα.

Το 1883 παντρεύτηκε την 10χρονη Mrinalini Devi, Bhabatarini, 1873-1902 (αυτή ήταν μια κοινή πρακτική εκείνη την εποχή). Τέσσερις μήνες μετά τον γάμο του, αυτοκτόνησε η γυναίκα του αδελφού του, η Kadambari Devi, με την οποία είχε αναπτύξει μια ισχυρή, μάλλον αμφιλεγόμενη σχέση που τον είχε επηρρεάσει. Ήταν εκείνη που τον ενέπνεε στην ποίησή του. Ο θάνατός της του επέφερε βαρύ κλονισμό και περιήλθε σε κατάθλιψη από την οποία έκανε έτη να συνέλθει. Με την σύζυγό του απέκτησαν μαζί πέντε παιδιά, τa δύο εκ των οποίων έχασαν τη ζωή τους στην παιδική ηλικία.

Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα για τον Ταγκόρ στην Αγγλική Βικιπαίδεια  όπως επίσης και ένα ενδιαφέρον άρθρο γιαυτόν από την Σταυρούλα Γ. Τσούπρου στην Ελευθεροτυπία

3. Για την ποιητική του συλλογή Gitanjali «Γιταντζαλί» (Λυρικά Αφιερώματα) της  αγγλικής έκδοσης για την οποία ο Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ  έλαβε το Νόμπελ:

 Ο Ιρλανδός ποιητής William Butler Yeats (Ουίλιαμ Μπάτλερ Γέιτς), ένθερμος υποστηρικτής και θαυμαστής της ποίησης του Ταγκόρ ήταν εκείνος που έγραψε την εισαγωγή στην δεύτερη αγγλική έκδοση της συλλογής του Gitanjali Song Offerings« Γιταντζαλί» (Λυρικά Αφιερώματα), 1913.  Διαβάστε την, αν θέλετε, πατώντας εδώ

Η αυθεντική συλλογή των ποιημάτων της συλλογής είναι γραμμένη στην Βεγγαλική γλώσσα,  αποτελείται από 103 με 157 ποιήματα και πρωτοδημοσιεύτηκε στην Ινδία το 2010 ενώ η μεταφρασμένη από τον ίδιον τον Ταγκόρ στα αγγλικά, στην Αγγλική έκδοση του 2012 αποτελείτο από 103 ποιήματα εκ των οποίων τα 53 ποιήματα προέρχονταν από την παραπάνω συλλογή και τα άλλα 50 ποιήματα ήσαν  επιλογές του Ταγκόρ από το δραματικό του έργο Achalayatan  και από άλλες οκτώ προηγούμενες ποιητικές του συλλογές {Gitimalya (17 ποιήματα), Naivedya (15 ποιήματα) και Kheya (11 ποιήματα)}.

Ας σημειωθεί εδώ οτι η Λέξη gitanjali είναι σύνθετη και αποτελείται από την λέξη «geet»=τραγούδι και την λέξη «anjali»= αφιέρωμα. Θα μπορούσε να μεταφραστεί στα αγγλικά  «An offering of songs» αλλά η λέξη για το offering, anjali, είναι λέξη λατρευτικού χαρακτήρα, πχ. ένα αφιέρωμα στον Θεό (πως όταν εκπληρώνουμε το τάμα μας). οπότε ο τίτλος της συλλογής θα ήταν πιο σωστό να είναι «prayer offering of song».

Και, εν τέλει, ας πω οτι η ΟΥΝΕΣΚΟ είχε συμπεριλάβει στον κατάλογο των αντιπροσωπευτικών έργων  (UNESCO Collection of Representative Works) το οποίο αφορούσε σε πρόγραμμα μετάφρασης λογοτεχνικών κειμένων της Παγκόσμιας Λογοτεχνίας και ήταν ενεργό από το 1948 έως το 2005, τα ποιήματα και έργα του Rabindranath_Tagore.Ch1D0iQWUAAHJH3 (2)

https://www.wikiwand.com/en/Rabindranath_Tagore

http://www.radioswissclassic.ch/en/music-database/musician/17863053611bd7fcf5d4e6fab231fd79e0704/biography?app=true

https://en.wikisource.org/wiki/The_Philosophy_of_Rabindranath_Tagore

https://www.britannica.com/biography/Rabindranath-Tagore

Σςς…Το μωρό κοιμάται


Σςςς…το μωρό κοιμάται..

sleeping-female-child (2)

«Ο ύπνος που φτερουγίζει απάνω απ’ τα ματάκια

του μωρού — ξέρει κανείς από πού ξεκινάει κ’

έρχεται;

Ναι! Λένε πως έχει τη φωληά του στη χώρα

την ξωτική, μες στων δασών τη σκοτεινιά, που αδύνατα

τήνε φωτίζουν η πυγολαμπίδες, ‘κεί που κρέμουνται

δυο άγρια μπουμπούκια γοητείας — από ‘κεί

έρχεται για να φιλήση τα ματάκια του μωρού.

---

Το χαμόγελο που φτερουγίζει στα χειλάκια του

μωρού όταν κοιμάται, — ξέρει κανείς σας πού γεννήθηκε;

Ναι! Λένε πως η πρώτη χλωμή ακτίνα ενός

νέου φεγγαριού άγγισε τις άκρες ενός ταξιδιάρικου

φθινοπωρινού συννέφου και ‘κεί το χαμόγελο

πρωτογεννήθηκε, στο όνειρο μιας δροσόλουστης αυγής,

— το χαμόγελο που ανθεί στα χειλάκια του μωρού,

όταν κοιμάται.

---

Η δροσερή και απαλή τρυφεράδα, που λουλουδίζει

στα μέλη του μωρού, — ξέρει κανείς πού ήταν

κρυμμένη τόσον καιρό;

Ναι! Όταν η μητερούλα

του ήταν ακόμα κόρη, πλημμύριζε την καρδιά της

με τρυφερό και σιγαληνό μυστήριο αγάπης, η δροσερή

κι’ απαλή τρυφεράδα που λουλουδίζει τώρα στα

μέλη του μωρού.»

 

---

Η νύχτα ξεδίπλωσε τα φτερά της από ώρα… Σςςς! Το μωρό μου κοιμάται

a4959d629bb696823c3322f8351ec4d4

Καλή σας νύχτα!! Αγαπησιάρικη!

Κι ύπνον ελαφρύ!!Καλό ξημέρωμα νάχουμε!! Και..

.. Σςςς!

χελιδονάκια

Το υπέροχο και τόσο τρυφερό ποίημα είναι του Μεγάλου Ινδού Νομπελίστα ποιητή Rabindranath Tagore (Ραμπιτρανάθ Ταγκόρ 1861-1941) και προέρχεται από την ποιητική του συλλογή Gitanjali «Γιταντζαλί» (Λυρικά Αφιερώματα),1910, σε μετάφραση Κ. Τρικογλίδη- έκδοση «Ελευθερουδακης» 1921. (περισσότερα για τον ποιητή και την ποιητική του αυτή συλλογή, θα πω στο επόμενο δημοσίευμα-)

Στο video,το γλυκύτατο νανούρισμα (lullaby) σε στίχους και μουσική σύνθεση του Θανάση Μωραϊτη ( Thanasis Moraitis) αποδίδεται από την Λυδία Κονιόρδου (Lydia Koniordou)

Κι ας πάρουμε από την γλύκα όλων τους…

Σε στάδιο μεταμόρφωσης


moritake script         “A fallen blossom                         

   returning to the bough, I thought —

                    But no, a butterfly.”                                        Arakida Moritake

sensational-butterflies-pupa-on-tree-two-column (2)

“Ένα πεσμένο άνθος

που επιστρέφει στην κλάρα, νόμισα-

Αλλά όχι, μια πεταλούδα”

9a0f7042

1. blu

aniflow-01

Τα πάντα ρει, μηδέποτε κατά τ’ αυτό μένειν” είχε πει ο Ηράκλειτος

 

Από τα πανάρχαια χρόνια, οι άνθρωποι είχαν παρατηρήσει τον θαυμαστό κύκλο δημιουργίας των πεταλούδων στα στάδια μεταμόρφωσής τους μέχρι την ολοκλήρωση της γέννησής τους, όπως ξεκινάν’ από τις κάμπιες, πως  ύστερα μες στο κουκούλι τους μετασχηματίζονται σε χρυσαλλίδες και έπειτα πως στο τελικό στάδιο μεταμόρφωσής τους από χρυσαλλίδες γίνονται πεταλούδες, ολοκληρώνοντας έτσι τον κύκλο της δημιουργίας τους. Αυτό το εγγενές φυσικό φαινόμενο της μεταμόρφωσης αναγορεύτηκε από τους ανθρώπους αρχικά ως θεϊκό σημείον, ύστερα οι πεταλούδες γίνηκαν το σύμβολο της ψυχής, το σύμβολο της αναδημιουργίας, της αναγέννησης, της αθανασίας,  ένα από τα κύρια σύμβολα της μεταμόρφωσης των νεκρικών πνευμάτων κι άλλοτε της ανάστασής τους. Κι ανάλογα με τους πολιτισμούς των λαών, ήλθε η ώρα που οι πεταλούδες γίνηκαν και σύμβολα της χαράς της ζωής  χάρις στην ομορφιά των φτερών τους και την ελαφράδα του φτερουγισμού τους, όμοιου με χορού στ’ αγέρι. .Απαλές, τόσο που να φαίνονται ανεπαίσθητες, οι κινήσεις των ελαφρών πολύχρωμων φτερών τους  σαν στροβιλίζονται χορεύοντας στ’ αλαφρύ τ’ αγέρι,  μέγιστη, όμως, η επιρροή τους. .

Κι όλα αυτά είναι γνωστά, πιστεύω. Στα χρόνια και στις χιλιετίες που ακολούθησαν, εμείς οι άνθρωποι ακόμη παρατηρούμε θαυμάζοντας αυτό το φυσικό εγγενές φαινόμενο των σταδίων της μεταμόρφωσης των πεταλούδων και όχι μόνον αυτών,  πως μεταμορφώνονται όντας από το κάτι που ήσαν σε κάτι άλλο που πριν δεν ήταν

Όπως είναι, επίσης, γνωστό το ότι εμείς, οι άνθρωποι  ανέκαθεν επηρεαζόμασταν από την Φύση, ως μέρος της. Η φύση ήταν εκείνη που μας έδειξε, εκείνη που μας δείχνει τον δρόμο.. Ο άνθρωπος την παρατηρεί, την παρακολουθεί, την ακολουθεί, την μιμείται..Αλληλεπιδράμε μαζί της στον βαθμό που εκείνη μας επιτρέπει κι ας νομίζουν μερικοί πως μπορούν να γίνουν, μολονότι άνθρωποι, κυρίαρχοί της..

Μέσα από την παρατήρηση των φυσικών φαινομένων, ο Αναξαγόρας ήταν εκείνος που είπε “η φύση δεν γνωρίζει εξαφάνιση, αλλά μόνο μεταμόρφωση” Και, είναι ιστορικά διαπιστωμένο ότι  η ύπαρξη, η ευημερία της ανθρωπότητας οφείλεται κυρίως σε αυτήν την  μεταμόρφωση της φύσης, στον διαρκή μετασχηματισμό της από το κάτι που ήταν σε κάτι άλλο που πριν δεν ήταν ..

Αυτή η φύση, στην παρατήρηση και μελέτη των και “φυσικών” της λεγομένων, μιας και τα άλλα, τα επίσης φυσικά, παραμένουν για τους πολλούς αόρατα και δυσεπίτευκτα εμπειρικής παρατήρησης και μελέτης, είναι εκείνη που, κατά κύριο λόγο, μας καταδεικνύει και την αναγκαιότητα της αλλαγής στην ζωή μας για την ύπαρξή μας την ίδια, την αναγκαιότητα της ετοιμότητάς μας προς την κατεύθυνση της αλλαγής, της μεταμορφώσεώς μας από αυτό που είμαστε σε κάτι άλλο..Έτσι τα βλέπω.

Είναι ανάγκη, εκτιμώ, επιβίωσης και ψυχοπνευματικής ισορροπίας για τον άνθρωπο, η ανάλογη προς τα της φύσης κίνησή του προς την κάθε, ίσως ανεπαίσθητη για τους άλλους, μικρή ή μεγάλη αλλαγή στην ζωή του, εκκινώντας από τον τρόπο που σκέφτεται, τον τρόπο και τον χρόνο που τις αντιλαμβάνεται ή και τις βιώνει στα πράγματα και τις καταστάσεις, είτε είναι ο ίδιος που τις προκαλεί είτε εκείνος που τις υφίσταται απ’ άλλους που τις προκάλεσαν έτσι ώστε να δύναται να προσαρμόζεται στο κάθε παρόν και να μπορεί να διαχειρίζεται με καλύτερο τρόπο εκείνο που το αύριο θα φέρει..

Στην φύση υπάρχει η τάξη, υπάρχει και η αταξία. Η δεύτερη, ως μη περιττό αλλά αναγκαίο στοιχείο, εντάσσεται στην τάξη για την ισορροπία, για την αρμονία των πραγμάτων και για την κατάδειξη της κυριαρχίας της πρώτης στα πράγματα. Όποτε το στοιχείο της αταξίας επισκίασε την τάξη, τότε και η αναρχία γέννησε το χάος. Που, και αυτό με την σειρά του αποτελεί φυσική αναγκαιότητα της εξαίρεσης στον κανόνα. Για την ριζική μεταμόρφωση των πραγμάτων σε κάτι άλλο.

’Έτσι, με αυτές μου τις σκέψεις, καταλήγω στο ότι ο άνθρωπος ως μονάδα αλλά και ως μέλος της κοινωνίας των ανθρώπων, καλείται, για να μπορέσει να κινηθεί προς την κάθε αναγκαία αλλαγή στην ζωή του και στην μεταβολή των έως τότε συνθηκών της σε κάτι άλλο, να διατηρεί την τάξη κατά την κίνησή του προς την αλλαγή. Γιατί, μέσω της τήρησης της τάξης μπορεί να γνωρίζει τον χρόνο ετοιμότητάς του για την κίνηση, τον λόγο, την αιτία των βημάτων του, την κατεύθυνση της πορείας του προς την αλλαγή που επιδιώκει να επιφέρει από την κατάσταση που είναι, τις επιρροές που αυτή θα φέρει στο περιβάλλον του, όπως και μέσα από αυτή καθαυτή την πορεία του να είναι σε θέση να εντοπίζει το στοιχείο της αταξίας στην τάξη μέσα στην διαδικασία της αλλαγής και όπου θα καταλήξει.

Ο Χρόνος, σε κάθε περίπτωση αλλαγής, μεταβολής ή μεταμόρφωσης αν θέλετε,  είναι χρεία ζωτικής σημασίας..Χρειάζεται χρόνο ο άνθρωπος για να δει και να παρατηρήσει τις καταστάσεις, τις συνθήκες, να δει τις αλλαγές γύρω του ή μέσα του, ώστε να αποφασίσει την κίνησή του σε αυτές, είτε για εξυψωθεί στο νέο “επίπεδ﨔 εντασσόμενος στην ροή τους, είτε για να τις μετασχηματίσει, στο μέτρο των δυνάμεων του και στον βαθμό που εξαρτώνται από αυτόν, σε κάτι άλλο. Κι αν ο ίδιος αδυνατεί να έχει την γνώση ή έστω την αντίληψη της διαρκούς ροής των πραγμάτων στο σύμπαν και στον κόσμο μας, έχει την δυνατότητα, την ικανότητα μα και την υποχρέωση να γνωρίζει  τα στάδια των αλλαγών στην ντόπια και ευρύτερη κοινωνία του οι οποίες επηρρεάζουν ή μπορούν να επηρρεάσουν και τον ίδιον. Για να μπορεί έτσι, να λάβει θέση παρατηρώντας τες, σκεπτόμενος και αποφασίζοντας πάνω σε αυτές.

Πρόσφατα, διάβασα κάτι που είχε πει ο γνωστός ως ψυχίατρος Ronald David Laing (1927 – 1989) :“Ζούμε σε μια στιγμή της ιστορίας όπου οι αλλαγές συμβαίνουν τόσο γρήγορα, ώστε αρχίζουμε να βλέπουμε το παρόν μόνο όταν έχει ήδη αποτελέσει παρελθόν

Συμφωνώ μαζί του. Από τότε, μάλιστα, που είχε διαμορφώσει ο Laing αυτήν την άποψη έως τα τώρα, θεωρώ ότι  οι ιστορικά μη καταγεγραμμένες ακόμη στην πλειονότητά τους αλλαγές των συνθηκών ζωής στις κοινωνίες των ανθρώπων και των λαών μα και στα επί της φύσης του κόσμου μας, δεν συμβαίνουν μόνο τόσο γρήγορα αλλά ότι πια είναι καταιγιστικές στην εναλλαγή και στην οξύτητά τους σε όλο το φάσμα της ζωής των ανθρώπων και της φύσης μες στον κόσμο μας.

Όντας μέσα σε αυτό το διαρκώς εναλλασσόμενο στάδιο μεταμόρφωσης των πραγμάτων γύρω μας που μας επιβάλλονται εκ των άνω,  παρατηρώ ότι στο μεγαλύτερο μέρος του,  δεν εντάσσεται στην  φύσει και τάξει αναγκαιότητα της αλλαγής αλλά σε επιδιωκόμενη αλλαγή έως μεταμορφώσεως  της πλειονότητας των πριν ισχυόντων προς την δημιουργία μιας νέας κατάστασης στα πράγματα, και από όσο είμαι σε θέση να αντιληφθώ, σήμερα διανύουμε και από ένα στάδιο αυτής της πολύμορφης και πολυεπίπεδης μεταμόρφωσης, η οποία δεν φαίνεται ακόμη να ολοκληρώνεται στην όποια τελική μορφή ή ποικιλομορφία της. ’Όπως οι πιο πολλοί, έτσι και εγώ προχωρώ προσπαθώντας μεν να βλέπω μπροστά και πιο σφαιρικά, μα κοιτάζοντας και πίσω μου, σε αυτό που αφήνουμε και το οποίο μπορώ καλύτερα να δω, αναζητώντας τις αλληλουχίες, τους συνδετικούς κρίκους στην κάθε αλλαγή με την επόμενή της

Πορευόμενοι, λοιπόν, σε στάδια μετασχηματισμού,  χωρίς ούτε την κατεύθυνση να μπορώ να πω ότι γνωρίζω, ούτε και για την ολοκλήρωσή της να πω ότι μπορώ να μιλήσω, μα και που αυτά τα χαρακτηριστικά αναγνωρίζω ότι είναι τα σχετικά ασαφή της κάθε αλλαγής, μένω να αναρωτιέμαι για το πως θα μπορεί ο άνθρωπος να διαμορφώσει την όποια ετοιμότητά του για την ικανότητά του προσαρμογής που του είναι αναγκαία όταν βρεθεί μπροστά στο τελικό αποτέλεσμα αυτής της επιχειρούμενης  αλλαγής αφού, καθώς παρατηρώ, αδυνατεί να εναρμονισθεί με τα εκάστοτε στάδιά της στο κάθε παρόν της. Θα πάθει σύγχυση; Θα ακολουθήσει άσκεφτα, αναντίρρητα; θα αντιδράσει; Η όποια αντίδρασή του τότε, άραγε θα τον θέσει εκτός της νέας κοινωνίας; .Είναι και κείνο το στοιχείο της αταξίας..Είπα, μπορεί να γίνει καταλυτικό..Η εξαίρεση του Κανόνα. Είναι να είμαστε κατά το δυνατόν έτοιμοι και θα δούμε.. Έχει ο καιρός γυρίσματα, πως λέγαν’ οι παλιοί.

Είναι μερικές σκέψεις μου που εκφράζω πάνω στις αλλαγές των πραγμάτων γύρω μου, πάνω σε αυτό που αποκαλώ στάδιο μεταμόρφωσης, με αφορμή το πέταγμα της πεταλούδας, με την ανύψωσή της, χάρις στην μεταμόρφωσή της, σε κάτι άλλο..Η ζωή, όπως και νάχει, εξακολουθεί να έχει την χάρη της, την ομορφάδα της…Και, όπως κάθε σκέψη, επισημαίνω, έτσι και η δικιά μου ενέχει το στοιχείο της υποκειμενικότητας αλλά και την δυνατότητα κάθε διαφοροποίησης.

الفراشات،-ثقف-نفسك-1

Σημείωση: Ο Ιάπωνας Arakida Moritake (1473 –1549) (荒木田 守武), είναι ο ποιητής που έγραψε το πιο πάνω χαϊκού, το οποίο τίθεται όπως έχει μεταφραστεί στην αγγλική από τον Steven D. Carter. Εδώ,  μια άλλη μετάφραση του ίδιου ποιήματος από τον William George Aston: «Thought I, the fallen flowers
Are returning to their branch;
But lo! they were butterflies.»

Κωστής Παλαμάς, ο ποιητής :«…ν’ αντιβογκήσει τ’ όνομά του η οικουμένη!»


Στις 27 Φεβρουαρίου του 1943, φεύγει για το τελευταίο του ταξίδι ο Κωστής Παλαμάς.  Το νέο του θανάτου του κυκλοφόρησε με αστραπιαία ταχύτητα στην κατοχική Αθήνα. «Χτες βράδυ μία είδηση ακατανόητη μας ήρθε. Μία είδηση ασύλληπτη. Ο Γέρο-Παλαμάς πέθανε. Είχαμε ξεχάσει πως ήταν θνητός» έγραφε στο προσωπικό της ημερολόγιο η Ιωάννα Τσάτσου.

kostis_palamas

«Ηχήστε οι σάλπιγγες… Καμπάνες βροντερές,
δονήστε σύγκορμη τη χώρα πέρα ως πέρα…
Βογκήστε τύμπανα πολέμου… Οι φοβερές
σημαίες, ξεδιπλωθείτε στον αέρα!

Σ’ αυτό το φέρετρο ακουμπά η Ελλάδα!»

Αυτός, ο Μεγάλος,  ο Αθάνατος ποιητής μας! 

Ο ‘Ελληνας Κωστής Παλαμάς

α

Εδώ, μπορείτε να διαβάσετε ένα απόσπασμα, μοναδικής αξίας για μένα, από τον Λόγο Θ’  “Το βιολί” του ποιήματος του Κωστή Παλαμά

“Ο Δωδεκάλογος του γύφτου”

Ακολουθεί το άρθρο,  που αναφέρεται στα συμβάντα μετά την είδηση του θανάτου του μεγάλου μας ποιητή,  φιλοξενούμενο από την ιστοσελίδα της ‘Μηχανής του Λόγου»:

Η μηχανή του λόγου

της Νατάσσας Συλλιγνάκη

Ο Κωστής Παλαμάς πέθανε στο σπίτι του στην Πλάκα, στις 27 Φεβρουαρίου του 1943, στις 3 τα ξημερώματα. Ήταν 84 χρονών και βαριά άρρωστος στα χρόνια της Κατοχής· λίγες μέρες νωρίτερα είχε για πάντα αποχαιρετήσει τη γυναίκα του, Μαρία, η οποία τον ακολούθησε περίπου δυο μήνες μετά. Η κηδεία του, την επόμενη μέρα, έμεινε ιστορική: μπροστά στους έκπληκτους Γερμανούς κατακτητές, χιλιάδες άνθρωποι τον συνόδευσαν στο Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών.

Ο Μενέλαος Λουντέμης περιγράφει εκείνες τις στιγμές όπως τις έζησε. «Ο Κωστής Παλαμάς ήταν ένας αινιγματικός μελλοθάνατος. Τα τελευταία δέκα χρόνια τα περνούσε (όχι καθισμένος) αλλά αποθεμένος στην πολυθρόνα του. Έτσι –εκτός από έναν πολύ στενό κύκλο–, για όλους μας ήταν, περίπου, νεκρός. Ένας μεγάλος ποιητής, που πέθαινε. Μα, με τόσο αργό ρυθμό, που νόμιζες πως δεν θα πεθάνει ποτέ». Τα αποσπάσματα που ακολουθούν είναι από το βιβλίο του «Ο Εξάγγελος» – ένα από τα τρία που έχει γράψει…

Δείτε την αρχική δημοσίευση 1.104 επιπλέον λέξεις

Είναι ν’ απορείς;


Vincent_van_Gogh_-_Peasant_woman_binding_sheaves_(after_Millet)_-_Google_Art_Project

Φυσά ο αγέρας

μα τα σπαρτά δεν γέρνουν,

ζωγραφισμένα . . .

Guan Shanyue (1912-2000)

 

 

 

Ακόμα χιόνι!

Πώς μεθυσμένα πουλιά

μαζεύουν άνθη;

pen

γιρλάντα 1

Τα δυο ποιήματα χαϊκού είναι του ποιητή μας Δ. Ι. Αντωνίου,

Ο πρώτος επάνω ζωγραφικός πίνακας είναι του  Vincent_van_Gogh_με τίτλο “Peasant woman_binding_sheaves”_(after_Millet),

Ο δεύτερος κάτω ζωγραφικός πίνακας είναι της Κινέζας ζωγράφου Guan Shanyue (1912-2000)

Η μουσική σύνθεση είναι  του  Γάλλου συνθέτη Armand Amar υπό τον τίτλο Inanna από τον ομώνυμο δίσκο του

“Dust of snow” by Robert Frost


Winter-wonderland-in-a-spruce-and-hemlock-forest1.jpg

The way a crow                           Ο τρόπος που ένα κοράκι

                               Shook down on me                              με ράντισε

The dust of snow                           τ’ αποτρίμματα χιονιού

From a hemlock tree                      από ένα δέντρο hemlock

1. blu

Has given my heart                         χάρισε στην καρδιά μου

A change of mood                          μια αλλαγή της διάθεσης

And saved some part                      και έσωσε κάποιο μέρος

             Of a day I had rued.                      μιας μέρας που ήμουν βαθειά θλιμμένος

Robert Lee Frost (26/3/1874 – 29/1/1963)

“Dust of snow” poem, ποίημα

Απόδοση: Βεατρίκη Α

1.-blu_thumb.gif

       To ποίημα αυτό του Ρόμπερτ Φροστ, το έχω διαβασμένο από χρόνια και οι εικόνες του λες και σφηνώθηκαν στην μνήμη μου. Τις ανακαλούσα κάθε τόσο, αυτές και τις λέξεις, τις δύσλυτες για μένα, που ο ποιητής χρησιμοποίησε για να μας μεταφέρει τις εικόνες του και πίσω από αυτές το νόημα, το μήνυμα του λόγου του. Τις  λέξεις του αυτές, δεν τις είχα ”ανιχνεύσει” αν και τις είχα έγνοια. Έτσι, αυτό το ποίημά του έχασκε από ερωτηματικά, για μένα. Οι όποιες μεταφράσεις του. στην Ελληνική που είχα δει, δεν με ικανοποιούσαν. Οπότε, το πήρα απόφαση να τις ξεδιαλύνω και να προσπαθήσω να αποδώσω το ποίημά του στα Ελληνικά, όπως με την ματιά μου το εννόησα.

Το ποίημα του αυτό, όπως και πολλά άλλα του,  χάνεται στην μετάφραση, δεν μεταφράζεται, μπορεί να αποδοθεί μοναχά.. Και ιδού το δικό μου αποτέλεσμα! Για το αν το απέδωσα το ποίημα στα Ελληνικά καθώς του πρέπει, ίσως συμφωνήσετε κατανοώντας τους λόγους μου, ίσως διαφωνήσετε αντιπροτείνοντάς μου κάτι άλλο. Ούτε φιλόλογος είμαι, ούτε καλή γνώστρια της αγγλικής γλώσσας, δηλώνω. Οι παρατηρήσεις, οι υποδείξεις σας, καλόδεχτες! Eξ άλλου, ο ίδιος ο Ρόμπερτ Φροστ είχε πει “Poetry is what gets lost in translation.” ‘Η ποίηση είναι αυτό που χάνεται στη μετάφραση.’ Από την μεριά μου, ας πω, ότι επειδή το ποίημα είναι συμβολικό, το απέδωσα έτσι λαμβάνοντας υπ’ όψιν μου τα παρακάτω:

1. Αυτό το λιγόλογο και τόσο λιτό ποίημά του, που ο ποιητής πρωτοδημοσίευσε  τον Δεκέμβριο του 1920 υπό τον τίτλο “Favour” στην London Mercury και αργότερα ανατυπώθηκε ως “Snow Dust” στην Yale Review στις 21 Ιανουαρίου του 1921 πριν αποτελέσει μέρος της ποιητικής του συλλογής στην έκδοση του 1923 New Hampshire: A Poem with Notes and Grace Notes.” για την οποία τιμήθηκε με το πρώτο του βραβείο Pulitzer στην Ποίηση το 1924, και το οποίο αν και θα μπορούσε να είναι όλο σε μια πρόταση, ο ποιητής το μοίρασε σε δυο στροφές(σε ιαμβικό δίμετρο) :

Στην πρώτη στροφή, μας μεταφέρει την εικόνα του ως μοναχικού περιπατητή σε ένα χιονισμένο δάσος στο καταχείμωνο,  όπου ένα επίσης μοναχό κοράκι ΄κουνώντας κυκλικά το χιόνι, από ένα χιονισμένο κλαδί προφανώς, ενός δέντρου hemlock, προκάλεσε μια ελαφριά “σκόνη “χιονιού ( ακριβής μετάφραση του “dust of snow”) που την έριξε πάνω του κυκλικά { “Shook down on me”  όπου το ρήμα shook είναι ο αόριστος χρόνος του ρήματος   shake+down =κινώ περιστροφικώς προς τα κάτω, ρίχνω κυκλικά)

Το ρήμα “Shook down on me” το απέδωσα με το ελληνικό ρήμα “ράντισε”= με ράντισε με το εξής σκεπτικό :

Ο ποιητής δεν προσδιορίζει την θέση του κόρακα σε σχέση με το δέντρο. Το πουλί μπορεί να πέταγε πάνω ή γύρω από το δέντρο με τα κατάφορτα από χιόνι κλαδιά του, μπορεί να καθόταν σε ένα από αυτά ή να εκινείτο για να πετάξει.. Έτσι, στην  πρώτη περίπτωση μπορεί να έξυσε  ελαφρά με τα φτερά του την επιφάνεια του χιονιού  που ήταν πάνω στο κλαδί καθώς πετούσε πάνω από αυτό, στις άλλες δυο μπορεί να έξυσε με τα πόδια του την επιφάνεια του χιονιού ενώ καθόταν στο χιονισμένο κλαδί του ή καθώς κινήθηκε για να πετάξει.

Όπου όμως κι αν ήταν το πουλί,  περί τριβής πάνω σε επιφάνεια χιονιού, πρόκειται. Απ’ αυτήν την τριβή αυτή είναι που παράχθηκε η “σκόνη του χιονιού” όπως την λέει ο ποιητής. Όχι νιφάδες του χιονιού αλλά λεπτά μόρια χιονιού που το πουλί  τα κούνησε κυκλικά ρίχνοντάς τα πάνω στον ποιητή σαν να σκόπευε σε αυτόν- σαν η κίνησή του αυτή, δηλαδή, να ήταν όχι τυχαία αλλά ακριβώς για να προκαλέσει ένα επιδιωκόμενο αποτέλεσμα στον ποιητή. Δηλαδή, ο κόρακας έρανε (εκ του ραίνω= ραντίζω – ρήμα που εκφράζει κατευθυνόμενη κίνηση κυκλική  με υγρό) τον ποιητή με τα αποτρίμματα ( από την λέξη  το τρίμμα που προέρχεται  από την αρχαία ελληνική τρῖμμα < τρίβω και απότριμμα= το εντελώς τριμμένο= εκείνο που γίνεται σα σκόνη και  στην συγκεκριμένη περίπτωση  απότριμμα χιονιού.) έτσι που αυτά κατέληξαν στο πρόσωπό του  ως σταλαματιές καθάριου, κρύου νερού που έγιναν ευθύς.

Στην δεύτερη στροφή, ο ποιητής τονίζει την καταλυτική επίδραση που επέφερε στην διάθεσή του ο τρόπος που το κοράκι έριξε πάνω του την σκόνη του χιονιού – δηλαδή το συμβάν- και το είδος της επίδρασης, ότι δηλαδή,  η ενέργειά της ήταν τόσο θετική στην ψυχή του ώστε να αλλάξει- μεταβάλει- την διάθεσή του- και έτσι να σώσει ένα μέρος από μια μέρα του (όχι την ημέρα αλλά μια από τις μέρες= of a day) που διακατεχόταν από θλίψη { I had ruid  είναι ο υπερσυντέλικος του αρχαίου αγγλικού ρήματος I rue= ρήμα (Λυτρωτικό) = νοιώθω βαθειά λύπη, θρηνώ, κλαίω για τους νεκρούς, νοιώθω τύψεις για κάτι που δεν έκανα, αμαρτάνω,  και κατ’ επέκταση μετανοώ για κάτι, (από το λεξικό του Collins “Thesaurus of the English Language”) Δείτε και εδώ

  2. Στην πρώτη μου ανάγνωση του ποιήματος,  εκείνο το μόνο που αναγνώρισα είναι την χαρά, την ανακούφιση, την ευγνωμοσύνη που ένοιωσε ο  θλιμμένος ποιητής, αυτός ο μοναχικός περιπατητής μες σ’ ένα σιωπηλό δάσος στην καρδιά της βαρυχειμωνιάς, από το δώρο που του χάρισε ένα κοράκι, το άλλο μοναχό ζωντανό πλάσμα που συνάντησε στην ερημιά του δάσους, όταν αυτό τον έρανε απαλά με τ’ αποτρίμματα του χιονιού που έριξε πάνωθέ του από τα κλαριά ενός δέντρου hemlock , έτσι που οι σταλαματιές του κρύου καθάριου χιονίσιου νερού που δέχτηκε, τον δρόσισαν, τον αναζωογόνησαν, του απόδιωξαν την βαρύθυμη διάθεσή του, και του ‘σωσαν από κει και μετά, το υπόλοιπο μιας μέρας του που αλλιώς θα χανόταν κι αυτό μες στην βαθειά του θλίψη. Ένα μικρό ασυνήθιστο δώρο, μια χάρη, μια εύνοια κι ευλογία όμως απρόσμενη που έσωσε τον ίδιον! Αυτό είχε δεχθεί ο ποιητής εκείνη την περασμένη ώρα της μέρας του σ’ εκείνο το δάσος της νεκρικής σιγής, ένα δώρο ζωής!….

Πόση ομορφιά, σκέφθηκα τότε, από ένα μικρό τυχαίο(;) γεγονός! Τι ασυνήθιστο δώρο από ένα φτερωτό πλάσμα που δεν τόξερα για γενναιόδωρο, ούτε καλοσυνάτο!! Να σου αλλάξει την μέρα χαρίζοντάς της φως, αλλάζοντας εσένα τον ίδιον! Για δες!. Η γνήσια χαρά είναι η χαρά που σου φέρνει η στιγμή σαν την ζεις, πριν την σκεφτείς καν, συλλογίστηκα. Αρκεί να ’σαι εκεί, να την δεις, να την νοιώσεις..Μετά, είναι απλά παρελθόν, πλούτος για την μνήμη σου..Έτσι κάπως, το είχα δει το  ποίημα..

Μετά, στην δεύτερη ανάγνωσή του, είδα ότι το πουλί είναι κοράκι, ότι το δέντρο ονομάζεται Hemlock που δεν ήξερα καν τι ήταν αυτό, ότι ο ποιητής εστίαζε κυρίως στον τρόπο που το πουλί κούνησε το ψιλόχιονο από το δέντρο αυτό γυροφέρνοντάς το πάνω του,  και όλο αυτό ότι γίνηκε σε καιρό βαρυχειμωνιάς μες σε ένα έρημο, νεκρικά σιωπηλό και σκιερό δάσος και ότι το αποτέλεσμα αυτής της κίνησής του,  ήταν ότι εκείνος ένοιωσε ότι σώθηκε από την βαθειά θλίψη του για το μέρος της ημέρας που του είχε απομείνει, για να την χαρεί, να την απολαύσει.  Ζοφερή ατμόσφαιρα, μυστηριακή!

Τίποτε από όλα στο ποίημα μπορεί να μην είναι τυχαίο!.σκέφθηκα. τότε.Το κάθε τι δείχνει να υπακούει, άλλως να εναρμονίζεται, σε σύμβολα/συμβολισμούς κατά τρόπο που το καθένα τους “δένει” με το άλλο ταιριαστά και με ακολουθία τελετουργίας, μάλιστα!.

3. Ο ποιητής σ’ αυτό το λιτό ποίημά του έχει σαφήνεια στον λόγο του  και αλλού μέσα από τα σύμβολα που χρησιμοποιεί και τα οποία ανάγονται σε μύθους και παραδόσεις αλλοτινών χρόνων, γίνεται,  ηθελημένα ασαφής, ίσα, καθώς πιστεύω, για να αφήσει τον αναγνώστη του ελεύθερο νάναι στην βαθύτερη ερμηνεία που μπορεί να του αποδώσει. Θα επιχειρήσω να τα εξηγήσω αυτά πιο κάτω.

Ο Robert Frost είχε πει:.”.If poetry isn’t understanding all, the whole world, then it isn’t worth anything” (Εάν η ποίηση δεν είναι κατανοητή σε όλους, σε όλο τον κόσμο, τότε δεν αξίζει τίποτε), δηλαδή ότι στην ποίησή του φρόντιζε να είναι κατανοητός γιά όλο τον κόσμο, επειδή με αυτή ο ίδιος απευθυνόταν σ’ ολόκληρο τον κόσμο, όπως το κατάλαβα. Κάπως σαν αυτό που είχε πει  ο Αριστοτέλης:«Ας δώσουμε τον ορισμό πως η κυριότερη αρετή του λεκτικού είναι η σαφήνεια. Κι απόδειξη γι’ αυτό είναι ότι ο λόγος που δεν περικλείει την απόδειξη του περιεχομένου του, δεν εκπληρώνει τον προορισμό του» («Ωρίσθω λέξεως αρετή σαφή είναι· σημείον γαρ ότι ο λόγος, ως εάν μη δηλοί, ου ποιήσει το εαυτού έργον»), και αλλού είχε πει:“A poem begins in delight and ends in wisdom”.(“Ένα ποίημα ξεκινάει με το να σε γοητεύει και τελειώνει σε σοφία”)

Ο Ρόμπερτ Φροστ χρησιμοποιούσε στην ποίησή του σύμβολα/συμβολισμούς. Δείτε:Use of Symbols/Symbolism in the Poetry of Robert Frost, symbols in Robert Frost’s poetry . Δείτε και σε σχέση με την φιλοσοφική ποίηση του Robert Frost: https://home.isi.org/robert-frost-philosopher-poet-irobert-frost-poet-philosopheri-peter-j-stanlis,

https://www.poetryfoundation.org/poets/robert-frost

Ο Ερατοσθένης Γ. Καψωμένος είπε σχετικά με την ποιητική συγγραφή, όπως προσδιορίζεται μες από τους συμβολισμούς και τα σύμβολα στην μελέτη του για την ποίηση του Κωνσταντίνου Καβάφη “Η ποίηση και η ποιητική του Κ. Π. Καβάφη”, μεταξύ άλλων, και τα εξής: “.Τα σύμβολα έχουν δύο επίπεδα, την υλική παράσταση και την υπονοούμενη συμβολική σημασία. Τα λογοτεχνικά σύμβολα, ειδικότερα, ανήκουν στα συνδηλωτικά συστήματα και διακρίνονται, από τη σκοπιά που μας ενδιαφέρει εδώ, σε σύμβολα κοινά, καθιερωμένα από μια λογοτεχνική παράδοση, τα οποία ο ποιητής ενσωματώνει στο έργο του, και σύμβολα που δημιουργεί ο ίδιος εξ αρχής…Σύμβολο και συμβολισμός είναι δυο πολύ ταλαιπωρημένες έννοιες, καθώς η κατάχρηση που υφίστανται στη γλώσσα της καθημερινής επικοινωνίας έχει δημιουργήσει μεγάλη σύγχυση, ανάμεσα στην τρέχουσα σημασία και στο ειδικό περιεχόμενο που έχουν οι δύο όροι στη θεωρία της λογοτεχνίας. Για το συμβολισμό, ως λογοτεχνικό ρεύμα και τύπο γραφής, δε θα μιλήσουμε εδώ . Είναι αρκετό να πούμε ότι σχετίζεται αλλά δεν ταυτίζεται με τον όρο «σύμβολο», που είναι, ως φαινόμενο και ως έννοια, πολύ παλαιότερο από το κίνημα του συμβολισμού· και δεν περιορίζεται μόνο στη λογοτεχνία και στην τέχνη, αλλά εκτείνεται σε πολλές εκφράσεις της συλλογικής ζωής.”  Για την φιλοσοφική ποίηση:”..Η υποδειγματική αφήγηση είναι ένα από τα εργαλεία της συμβολικής γλώσσας του Καβάφη, αλλά δεν είναι το μόνο. Είναι επίσης το λιτό, απογυμνωμένο από τη λάμψη της παραδοσιακής εικονοπλασίας, μεταφορικό του σύστημα, που ανέδειξε μια άλλου είδους παραστατική αντιστοιχία σημαινόντων – σημαινομένων..,”

Και, ας δούμε και τα υπόλοιπα στοιχεία του ποιήματος “Dust of snow” σε σχέση με το τι μπορεί να είναι ή να σημαίνουν:

4.1. Το δάσος και ο συμβολισμός του: “Στο δάσος καταφεύγει ο ήρωας για να βρει την ψυχή του ή ένα καταφύγιο. Το δάσος είναι μέρος της μαγείας. Στη συνέχεια, η μαγεία μπορεί να γίνει επικίνδυνη. Είναι ένας χώρος ευκαιριών και μετασχηματισμού. Είναι μέρος της ημιμάθειας, καθώς εκεί κάτι βρίσκεις, κάτι χάνεις. Τα δέντρα εκφράζουν την αρχέγονη γλώσσα από την οποία προήλθαν όλες οι γλώσσες του κόσμου.  Μιλάμε δηλαδή με τα δέντρα, όπως, μιλάει ένα παιδί με τα παιχνίδια του” Του Παντελή Λιάκα

4.2 Ο χειμώνας: Ο χειμώνας στην λογοτεχνία συμβολίζει την νέκρωση, τον θάνατο, την παγωνιά των συναισθημάτων, τον λήθαργο, είναι η εποχή που η ζωή μένει σιωπηλή αργοπεθαίνοντας κάτω από το χιόνι και την παγωνιά του . Είναι, επίσης, η ώρα της εσωστρέφειας και της περισυλλογής.

4.3 Το χιόνι: Το χιόνι στην λογοτεχνία συμβολίζει κυρίως, ως και άσπρο καθώς είναι, τη παγωνιά και τη µοναξιά, την αποξένωση, καθώς η λέξη «χιόνι» ανακαλεί εικόνες από σάβανα, από µοναχικό θάνατο.

Το ερώτημα που μένει είναι αν ο ποιητής τα παραπάνω στοιχεία τα χρησιμοποίησε στο συμβολισμό τους ή αν ήταν απλά μέρος της πραγματικότητάς του..Έχω την άποψη ότι είναι και τα δυο. Ο ποιητής, όταν έγραψε το ποίημά του αυτό, ζούσε κοντά στην πόληfrost_house-friends_of_robert_frost Shaftsbury  της επαρχίας Bennington στο Vermont, των Η.Π.Α. Εκεί, σε αυτό το πέτρινο σπίτι, της φωτογραφίας, o Frost έμεινε από το 1920 έως το 1929. Σήμερα, το πέτρινο αυτό σπίτι του Φροστ είναι μουσείο και ανήκει στην ιδιοκτησία του κολλεγίου Bennington : http://www.bennington.edu/robert-frost-stone-house-museum

Εκεί, στην Νέα Αγγλία,ο χειμώνας είναι βαρύς και τα  δάση μεγάλα και σκιερά.

Στην έκταση γύρω από το σπίτι του και ιδιαίτερα όπως απλώνεται μπροστά του, είναι το άνοιγμα ενός δάσους όπου ο ποιητής έκανε μακρυνούς περιπάτους σε αυτό, μέχρις που τα μονοπάτια του πήραν μετά το όνομά του.

http://northbennington.org/frost_farm.html

4.4  Το κοράκι:  To ευφυές πτηνό. Το μυαλό τους παρουσιάζει εντελώς διαφορετική δομή από εκείνη των άλλων πτηνών, κατορθώνουν να πραγματοποιούν το συνδυασμό των ίδιων διανοητικών εργαλείων, να χρησιμοποιούν τη φαντασία και την πρόβλεψη πιθανών μελλοντικών γεγονότων προκειμένου να επιλύσουν προβλήματα, όπως και τα μικρά παιδιά. Παρατηρούν και συγκεντρώνονται πάντα γύρω από έναν νεκρό πτηνό του είδους τους, τιμώντας την μνήμη του . Είναι το ολόμαυρο πτηνό, το ντυμένο με το στιλπνό μαύρο, το χρώμα του θανάτου και την θνητότητας, που μπορεί, υπό συγκεκριμένες συνθήκες,  ναcrow in the snow ακτινοβολεί ένα παράξενο βαθύ μπλε χρώμα… Στην δικιά μας μυθολογία ο κόρακας ήταν ιερό πουλί, ο αγγελιοφόρος του Θεού Απόλλωνα, σημάδι ευημερίας και σοφίας…

Συμβολίζει την Θεία Πρόνοια. Πιθανώς αντιπροσωπεύει τις γερμανικές και τευτονικές προχριστιανικές πεποιθήσεις,  σύμφωνα με τις οποίες ο θεός Woden των αρχαίων Σκανδιναβών κουβαλούσε από ένα κοράκι στον κάθε του ώμο. “Τα δύο κοράκια του Όντιν(Woden), ο Hugin και ο Munin, καθημερινά πετούσαν πάνω από το πεδίο της μάχης, φέρνοντάς του πολύτιμες πληροφορίες. Hugin σημαίνει νους και Munin μνήμη, όμως το νόημά τους είναι πολύ πιο βαθύ από όσο οι λέξεις υποδηλώνουν. Ο Hugin, ο νους, περιλαμβάνει χαρακτηριστικά όπως τάσεις, διανοητικές στάσεις, επιθυμίες, συναίσθημα, πρόθεση, κίνητρο. Ο Munin, η μνήμη, είναι η συσσώρευση ολόκληρου του παρελθόντος σε ένα κατά συνέπεια αναπόφευκτο παρόν, αυτό που μπορούμε να ονομάσουμε κάρμα, το οποίο φέρει όλες τις δυνατές συνθήκες που θα πρέπει η ψυχή να ξεπεράσει.Το ένα αντιπροσωπεύει το μυαλό και το άλλο την μνήμη”http://inmythunite.gr/2016/02/the-road-to-valhalla/>

4.4 Το δέντρο Hemlock: Έχει διττή σημασία. Είναι αειθαλές κωνοφόρο δέντρο, προσαρμοσμένο για να αντιμετωπίζει τις βαριές έως πολύ βαριές χειμερινές χιονοπτώσεις και να ανέχεται τις καταιγίδες, την παγωνιά καλύτερα από τα περισσότερα άλλα δέντρα  και αναπτύσσεται κυρίως σε κρύα, βουνίσια μέρη, σε σκοτεινά σημεία, μακρυά από τον ήλιο.  Δεν είναι το είδος του δέντρου που κρατά το χιόνι καλά, εκτός αν η χιονόπτωση είναι βαριά και υγρή. Στη συνέχεια, όλα τα κλαδιά του κλίνουν προς τα κάτω με το βάρος, και το χιόνι στα κλαδιά του θα γλιστρήσει προς την γη με θόρυβο..”If you have ever entered a grove of hemlocks, you will find this to be the darkest, shadiest part of the forest. But it has a different quality to it, a deeper quality. This is because hemlocks cast very dense shade; their canopies filter out different kinds of light, creating a “blue shade” (different from a “green shade” created by deciduous trees)”https://druidgarden.wordpress.com/tag/hemlock-tree-meaning/

hemlock-standingα) Το  δέντρο Hemlock (genus Tsuga,τ canadensis, γνωστό ως eastern hemlock)= Είναι ενδημικό δέντρο της Νέας Αγγλίας (New England) των Η.Π.Α, όπου είναι η ευρύτερη περιοχή που έζησε ο ποιητής.  Είναι το Εθνικό σύμβολο της Πενσυλβανίας,.Είναι υπεραιωνόβιο, ζει πάνω από 500 χρόνια και μπορεί να φτάσει σε ύψος έως 53 μέτρα. Η διάμετρος του κορμού του μπορεί να φτάσει πάνω από 1,75 μέτρα. Αναπτύσσεται σε σκοτεινά μέρη, μακρυά από το φως του ήλιου, με τον ίσκιο του δεν αφήνει γύρω του να αναπτυχθεί κανένα άλλο φυτό και απαντάται σε μεγάλα δάση και σε υψόμετρο από 600 έως 1800 μέτρα.  Είναι πολύτιμο για την ξυλεία του και χρησιμοποιείται κυρίως στην κατασκευή σιδηροδρόμων.Δεν είναι δηλητηριώδες.

β) Το poison hemlock, snakeweed, με επιστημονικό όνομα Conium maculatum (Κώνειο το στικτόν) = Είναι το πασίγνωστο σε ολόκληρο τον κόσμο, θανατηφόρο, δηλητηριώδες φυτό. Ενδημεί στην Ευρώπη και αναπτύσσεται σε όλες τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Φτάνει σε ύψος 2-3 μέτρων και είναι δηλητηριώδες σε όλα του τα μέρη (φύλλα, στέλεχος, άνθη και ρίζα)  Ειδικά τα φύλλα του μέχρι το λουλούδι του φυτού είναι  εξαιρετικά δηλητηριώδη την άνοιξη,  Τα φρέσκα φύλλα του είναι δύσοσμα και πικρά. Από το φυτό αυτό εξάγεται το δηλητήριο κώνειο. Είναι το πασίγνωστο δηλητήριο που κατάπιε ο φιλόσοφος Σωκράτης όταν αυτοκτόνησε..Το κώνειο (Conium) πήρε το όνομά του από το ελληνικό ρήμα κωνάω που σημαίνει περιστρέφω κυκλικά (αρχ. ελλ. παράγωγο του ουσιαστικού «κώνος» = σβούρα) και τούτο «διά τον ελιγμόν και σκότον τοις πίνουσι γιγνόμενον» Η λέξη maculatum (στικτόν) είναι λατινικής προέλευσης και σημαίνει στίγματα (ο κορμός του έχει βαθυκόκκινα στίγματα- πιτσιλιές)  Αναπτύσσεται και αυτό όπως και το παραπάνω είδος, το μη δηλητηριώδες, σε σκιερούς τόπους, χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση του καρκίνου και άλλων σοβαρών παθήσεων και τα ειδικότερα χαρακτηριστικά του μπορείτε να τα διαβάσετε τα στα ελληνικά στην σελίδα http://www.iama.gr/ethno/plaka/filianos.htm Δείτε το και στις φωτογραφίες:

 “Το «κώνειο το πιτσιλωτό» είναι μεγάλο διετές φυτό, μέχρι 2 μέτρα ψηλό, με λευκά άνθη, της οικογένειας των σκιαδανθών (Umbelliferae) ιδιαίτερα τοξικό με βαρειά, άσχημη μυρωδιά.Οι βλαστοί του είναι κούφιοι με κάθετες αυλακώσεις και εμφανίζουν χαρακτηριστικές πορφυρές κηλίδες.Τα φύλλα του είναι πτεροσχιδή μέχρι τέσσερες φορές και ο αριθμός των ακτίνων στα σκιάδια από 10 μέχρι και 20.”

>Ο Θεόφραστος αναφέρει ότι στην Κέα φύτρωνε άφθονο και καλής ποιότητας κώνειο του οποίου οι Κείοι αρχικά ξέραιναν και έτριβαν τα φύλλα και την ρίζα και χρησιμοποιούσαν αυτή τη σκόνη ανακατεμένη με νερό. Τον ίδιο τρόπο παρασκευής του δηλητηρίου αναφέρει και ο Πλάτων περιγράφοντας τις τελευταίες στιγμές του Σωκράτη.Οι Αθηναίοι το χρησιμοποιούσαν για την θανατική εκτέλεση των καταδικασμένων από τον Άρειο Πάγο με πιο γνωστή την περίπτωση της θανάτωσης του Σωκράτη. Σήμερα θεωρείται φαρμακευτικό φυτό για πολλές παθήσεις, κυρίως δερματικές, όμως απαιτείται τεράστια προσοχή στην χρήση η οποία πρέπει να είναι πάντα εξωτερική (καταπλάσματα, αλοιφές) και μόνο!!” Η Πηγή μου μαζί με άλλες χρήσιμες πληροφορίες για το κώνειο στην πατρίδα μας και την ιστορία του από την αρχαιότητα δείτε:http://eliastselos.blogspot.gr/2015/05/conium-maculatum.html

1. blu

Ποιό είδος από τα δυο είδους Hemlock να επέλεξε άραγε ο ποιητής, ο Ρόμπερτ Φροστ, για το ποίημά του αυτό;  Το άκακο, το εντόπιο ή το δηλητηριώδες, το πασίγνωστο, κώνειο που επίσης αναπτύσσεται και στον τόπο του; Που όμως, και τα δυο, αν τα εντάξουμε στο θανατερό σκοτεινό τοπίο του σιωπηλού νεκρικά δάσους, με τον χειμώνα και το χιόνι, έχουν την οσμή του θανάτου; Δεν το γνωρίζω να σας απαντήσω με βεβαιότητα, οι πολλοί λεν΄για το δεύτερο, ο ποιητής δεν το προσδιώρισε ούτε στο ποίημά του, ούτε ύστερα άλλοτε. Το είπε, όμως, δέντρο.  Αναρωτιέμαι όμως:

Να ήταν η διάθεση του ποιητή εκείνη την ώρα τόσο καταθλιπτική, να πονούσε ψυχικά τόσο, ώστε να σκεφτόταν και το απενενοημένο; Να ανέτρεχε άραγες η μνήμη του στα νεκρά παιδιά του; Να ένοιωθε τόσο βαθειά πίκρα, τέτοια σαν του πικρού δηλητηρίου, του κώνειου; Η΄τέτοια σκοτεινιά στην ψυχή του σαν και του δέντρου που ζούσε στις σκιές; 503238971

Ας λάβουμε εδώ υπ’ όψη ότι μέχρι τότε του είχαν πεθάνει δυο από τα πέντε παιδιά του, το ένα, ο Elliot, από χολέρα, το άλλο, το τελευταίο, η Elinor, λίγο μετά την γέννησή της, ενώ η κόρη του Irma είχε ήδη πάθει από ψυχικό νόσημα..Πολύ αργότερα, από τότε που έγραψε το ποίημα κι ο άλλος του γιός ο Carol αυτοκτόνησε..Δεν είναι ελαφρά τούτα, βαρειά είναι, ικανά να επιφέρουν στον γονιό πολύ βαθύ πόνο, θρήνο και χρόνια θλήψη.. Εξ άλλου, το αρχαϊκό, βαρύ στην σημασιολογία του ρήμα “Ι had rued”  επέλεξε ο ποιητής για να εκφράσει την διάθεσή του ενώ είχε την δυνατότητα να χρησιμοποιήσει άλλες πιο σύγχρονες και ¨ελαφρές” στην σημασία τους λέξεις..,

Οι θεάσεις των αναλυτών του ποιήματος που κοίταξα διίστανται. αναφορικά με το είδος του hemlock. Στην ομάδα του Πανεπιστημίου, όμως, “The Cambridge Companion to Robert Frost” αναφέρεται σχετικά: “The sudden appearance of the black crow shaking the snow suggests a saving revelation. But aspects of the poem remain troubling, espesially we have with crow, dust, and hemlock but also the mythic resonance of Satan as the cormorant alighiting on a tree in paradise lost:: » Thence up he flew, and on the tree of life/ the middle tree and highest There that grew, / sat like a cormorant, get no true life/Thereby regained, but devising death/ to them who lived; nor on the virtue thought/ Of that life -giving plant, but only used/ for prospect, what well used had been the pledge/of immortality (book IV, lines 194-201).Crows eat hemlock seeds that burst forth in winter; hemlock trees prevent others from growing in shade. We Begin to wonder what of a day the speaker had «rued» is really saved?Is non – human nature more or less cruel or kind than our perceptions of it? What kind of innocence can ever recollected after experience?Frost often lures readers to read nature an an edifying scripture but leaves us only with suggestions of uncertaintity”

5. Και το τελευταίο που, κατά την γνώμη μου, είναι και το κεντρικό στοιχείο του ποιήματος, δηλαδή, εκείνο βασικό στοιχείο που εστιάζει ο ποιητής:

 Είναι, από την μια μεριά,  ο τρόπος που το κοράκι κούνησε το χιόνι, σκόπιμα, όπως είδα να το προσδιορίζει στο ποίημά του μιας και του ελλείπει οιοσδήποτε προσδιορισμός, επιθετικός ή επιρρηματικός, πάνω του και τον έρανε με τα αποτρίμματα του χιονιού “ ως σκόνη χιονιού”, το οποίο γεγονός περιγράφει στην πρώτη στροφή του ποιήματος και από την άλλη, το τόσο ευεργετικό αποτέλεσμα της ενέργειας του γεγονότος μες στην ψυχή του, το σωτήριο αποτέλεσμα της αλλαγής της διάθεσής του, το οποίο αποτέλεσμα ως συναισθηματική καταλυτική επιρροή, περιγράφει στην δεύτερη στροφή του ποιήματός του

5.1 Συνδυάζοντας τα παραπάνω στοιχεία του περιεχομένου του ποιήματος και με τον αρχικό τίτλο του ποιήματος “Favour” όπου η λέξη αποδίδεται στην Αγγλική γλώσσα και όχι στην αμερικανική “favor”, στην γλώσσα και με τον ιδιωματισμό , της περιοχής “ New England”,  που είχε επιλέξει ο Φροστ για να γράφει και να εκφράζεται με τα παρακάτω στοιχεία:

Η λέξη  favour σημαίνει = η χάρη, η Χάρις, η εύνοια, η ευλογία…δείτε εδώ

5.2 O τίτλος της ποιητικής συλλογής του ποιητή στην οποία περιλαμβάνεται το ποίημα, ας υπενθυμίσω είναι “New Hampshire: A Poem with Notes and Grace Notes.” μπορεί ν αποδοθεί : Νεο Χαμσάϊρ, Ενα Ποίημα με Σημεία (σύμβολα) και Σημεία (αναφορές) Χάριτος”

Ας πω εδώ ότι η έννοια της λέξης note ως προερχόμενη από την αρχαία Αγγλική και αρχαία Γαλλική γλώσσα και πιο πριν από την λατινική λέξη nota, σημαίνει αναφορά, σύμβολο, σημείον, σημάδι, δείτε εδώ, ενώ

η λέξη Grace σημαίνει, μεταξύ άλλων= την κίνηση με έναν ομαλό, ελεγχόμενο και ελκυστικό τρόπο,η χάρις της κομψότητας στην συμπεριφορά, το δώρο, ως ρηματικός τύπος σημαίνει χαρίζω,με την θεολογική του έννοια σημαίνει η Χάρις, δείτε εδώ.

“ ῇ γὰρ χάριτί ἐστε σεσωσμένοι διὰ τῆς πίστεως· καὶ τοῦτο οὐκ ἐξ ὑμῶν, Θεοῦ τὸ δῶρον” ( Προς Εφεσίους επιστολή Παύλου 2:8)

  ( Διότι πράγματι έχετε σωθεί δωρεάν με την χάριν δια μέσου της πίστεως. Και αυτή η ανεκτίμητος σωτηρία σας δεν προήλθεν από σας,· το δώρον είναι του Θεού.)

«For it is by grace you have been saved, through faith—and this is not from yourselves, it is the gift of God.”(Ephesians 2:8 )

Definition of God’s Grace: «What is grace? In the New Testament grace means God’s love in action towards men who merited the opposite of love. Grace means God moving heaven and earth to save sinners who could not lift a finger to save themselves. Grace means God sending His only Son to descend into hell on the cross so that we guilty ones might be reconciled to God and received into heaven. ‘(God) hath made him to be sin for us, who knew no sin, that we might be made the righteousness of God in him’» (2 Corinthians 5:21).

      Από τα παραπάνω, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι ο ποιητής ερμήνευσε την κίνηση του κορακιού καθώς τον έρανε με τα αποτρίμματα του χιονιού ( το γεγονός) με την μέσω του πτηνού επέμβαση της Θείας Χάριτος την οποία δέχτηκε ως ευλογία με το ράντισμα του καθαρού χιόνινου νερού επάνω του και στο πρόσωπό του, που του επέφερε ευθύς την κάθαρση στο πνεύμα και στον ψυχισμό του. Και, ότι αυτό είναι το μήνυμα μες από το ποίημά του.

Αυτά τα ολίγα. Και μιας και δεν μπορώ να αντισταθώ, ας κλείσω το θέμα μου, με τον περίφημο ζωγραφικό πίνακα του Pieter Bruegel, the Elder: Τίτλος του: “Winter Landscape with Skaters and_Bird_Trap”

Pieter_Bruegel_the_Elder_-_Winter_Landscape_with_Skaters_and_Bird_Trap_-_WGA03333

2.BIBLIA_Μερικές από τις πηγές μου:

https://www.biography.com/people/robert-frost-20796091,https://www.britannica.com/biography/Robert-Frost,

https://www.poets.org/poetsorg/poet/robert-frost, https://shenandoahliterary.org/blog/2013/12/dust-of snow

“Dust of Snow” analysis by: Ahmad Idris Asmaradhani,

http://www.softschools.com/facts/plants/hemlock_facts/1100/

http://www.slate.com/blogs/wild_things/2014/08/21/poisonous_plants_socrates_drank_hemlock_tea_as_his_preferred_mode_of_execution.html

Για το κώνειο Conium maculatum L, 1753, (Κώνειο εκ του κώνος = σβούρα.+ Maculatum = στικτόν): https://http://botanologio.blogspot.gr/2015/01/blog-post.html, http://www.iama.gr/ethno/plaka/filianos.htm

www.whitedragon.org.uk/articles/hemlock.html