Ο Ρωμιός, ο Γραικός, ο Έλληνας


Αναδημοσιεύω σήμερα ένα άρθρο -εξαιρετικό πόνημα-  που άντλησα από την ιστοσελίδα «Smerdaleos»  υπό τον τίτλο «Όταν ο όρος Graecus σήμαινε Ρωμαίος». 

Είναι που το βρήκα εξαιρετικά ενδιαφέρον, γιαυτό και το φιλοξενώ στον χώρο μου εδώ. Απαντά εξηγώντας στα εξής ερωτήματα:

Εμείς, οι Έλληνες που λεγόμαστε και Ρωμιοί και που ζούμε σε μια χώρα, την Ελλάδα, που όλοι όμως οι ξένοι διεθνώς την ξέρουν με το όνομα Greece, εμάς ως Greeks (Γραικούς) μα την εννοούν ως Ελλάδα και εμάς ως ‘Έλληνες. Γιατί;

Ποιά ήταν-είναι η Ελλάδα για να αποκαλείται διεθνώς και επισήμως Γραικία «Greece»; Ποιοί εμείς ως Γραικοί, ποιοί ως Ρωμιοί και ποιοί ως ‘Έλληνες;  Γιατί αποκαλούμαστε έτσι; Πότε στο παρελθόν , γιατί το σήμερα;

Διαβάστε το, αν ενδιαφέρει και σας:

smerdaleos

Αν ξεφυλλίσετε ένα σύγχρονο αγγλο-ελληνικό και ένα ιταλο-ελληνικό λεξικό θα δείτε ότι οι όροι Greek και Greco μεταφράζονται  ως «Έλληνας».  Αυτή η μετάφραση ισχύει επειδή σήμερα υπάρχει ένα σύγχρονο ελληνικό έθνος, του οποίου τα μέλη διαθέτουν ελληνική συνείδηση. Πολλοί, ωστόσο, κάνουν το λάθος να νομίζουν ότι οι όροι Graecus, Greco, Greek κλπ που απαντούν σε δυτικά κείμενα τα οποία γράφτηκαν πριν το 1800, εξακολουθούν να σημαίνουν «Έλληνας» και τότε. Φυσικά, αυτό είναι σφάλμα αναχρονισμού και δεν ισχύει γιατί τότε δεν υπήρχε ένα Ελληνικό έθνος. Η αντίληψη ότι ο ητικός όρος Graecusσήμαινε ανέκαθεν «Έλληνας» είναι συνέπεια του αξιώματος του νεοελληνικού εθνικισμού περί διηνεκούς και αδιάλειπτης ελληνικής συνέχειας.

Τίθεται επομένως το ερώτημα, όταν πριν από το 1800 οι δυτικοί μιλάνε για τους σύγχρονους Graeci, Greci, Greeks κλπ, ποιους ακριβώς εννοούν;

Δείτε την αρχική δημοσίευση 1.886 επιπλέον λέξεις

Advertisements

Hsin Ch’i-chi : Τι δροσερή φθινοπωριάτικη ημέρα!


a4 Watercolor by  William Thon 1906-2000 16x24in (3)

       

    Ως νέος, δεν ήξερα τίποτε για την γεύση της θλίψης          As a lad I never knew the taste                                                                                                              of  sorrow,

 Αλλά μου άρεσε να σκαρφαλώνω σε πύργους,                        But loved to climb towers

Μου άρεσε να σκαρφαλώνω σε πύργους,                                 But loved to climb towers

              Και να σέρνω την θλίψη                                                            And drag sorrow 

σε κάθε νέο τραγούδι που είχα τραγουδήσει.                      into each new song I sung.

  Τώρα γνωρίζω καλά τη γεύση της θλίψης,                 Now I know well the taste of sorrow,

Είναι στην άκρη της γλώσσας μου,                                        It is on the tip of my tongue,

           Στην άκρη της γλώσσας μου,                                          It is on the tip of my tongue,

  Αλλά αντί γι΄αυτήν, εγώ λέω,                                             But instead,  I say,

‘Τι εξαίσια, δροσερή φθινοπωριάτικη ημέρα!’                «What a fine, cool autumn day!»

2015-06-27-xinqiji_zonayeh_et

Original poem:- ( στην Κινεζική γλώσσα)
辛棄疾:寄調:醜奴兒/采桑子 : 書博山道中壁
1 少年不識愁滋味
2 愛上層樓
3 愛上層樓
4 為赋新詞強說愁

5 而今識盡愁滋味
6 欲說還休
7 欲說還休
8 卻道天凉好個秋

poem by Hsin Ch’i-chi,辛弃疾 , Xin Qiji (1140 − 1207)

1. blu

1. To παραπάνω ποίημα που φέρει τον τίτλο “»Written on the Wall on My Way to Boshan” to the Melody  “Chou Nu Er» είναι του σπουδαίου Κινέζου ποιητή της Κλασσικής περιόδου της Κινεζικής ποίησης και στρατιωτικού ηγέτη επίσης, Hsin Ch’i-chi ή Xin Qiji ή 辛弃疾  με το λογοτεχνικό όνομα Jiaxuan. Είναι εδώ αποδοσμένο  στα αγγλικά και σε ελεύθερο στίχο  από τον φημισμένο  Κινέζο μεταφραστή Yang Xianyi 楊憲益 (1915-2009) και την Αγγλίδα σύζυγό του Gladys Margaret Tayler ( Gladys Yang 戴乃迭.) και εμπεριέχεται στο βιβλίο τους «Poetry and Prose of the Tang and Song»唐宋詩文选,  Πεκίνο (Beijing): Panda Books (Foreign Languages Press 外文出版社) 2005. H απόδοση του ποιήματος από την αγγλική στην ελληνική γλώσσα έγινε από μένα.

2. Στα σχόλια, κάτω από το κείμενό μου, θα ακολουθήσουν και άλλες μεταφράσεις του ίδιου ποιήματος..Είναι που η κινεζική γλώσσα λόγω της ιδιαιτερότητάς της -με μια  εικόνα αποδίδονται πολύ περισσότερες όμοιες, παρόμοιες ή διαφορετικές λέξεις και σημασίες- καθιστά δύσκολη την απόδοση του ορθού νοήματος και η κατανόηση, πχ στην συγκεκριμένη περίπτωση του εν λόγω ποιήματος του ποιητή, μπορεί να επιτευχθεί όχι από την αποσπασματική απόδοση των λέξεων στην γλώσσα του την αυθεντική και πολλώ μάλλον από την μετάφρασή του σε άλλη ξένη προς αυτήν γλώσσα, αλλά κυρίως από την μελέτη του έργου και της όλης προσωπικότητας του ποιητή..

3. Ο Xin Qiji ,辛弃疾  ή Hsin Ch’i-chi με το λογοτεχνικό όνομα Jiaxuan και τ’ όνομα ευγενείας (zi) You’an (1140-1207) γεννήθηκε στην πόλη Licheng [τώρα Jinan], της Επαρχίας Shandong της Κίνας όταν αυτή είχε ήδη κυριευθεί από την δυναστεία Jin και απεβίωσε στο Shangrao της Κινεζικής Επαρχίας Jiangxi. Θεωρείται από πολλούς μελετητές και κριτικούς, ως  ο καλύτερος ποιητής της Κινέζικης δυναστείας Southern Sung ή Song (1127–1279). Τα ποιήματά του, που υπερβαίνουν τον αριθμό των 623, τα έγραψε σε υπάρχοντα μουσικά μοτίβα ως ποιητής της κινεζικής ποιητικής φόρμας του ci  και χαρακτηρίζονται από  έντονο συναισθηματικό βάθος, την αρμονία και την που την μουσικότητα του λόγου του.辛弃疾 Xin Qiji (1140-1207)1

Ο Jiaxuan (Τζιαχουάν) ή Xin Qiji δεν υπήρξε μοναχά ποιητής μα ήταν και ένας εξαιρετικός στρατηγικός ηγέτης, ένας αντάρτης στρατηγός, από τους πιο αξιόλογους και επιτυχημένους στρατηγούς και πολιτικούς στην δυναστεία southern Sung , όπως λέγεται.  Από την ηλικία των  22 ετών ξεκινώντας την στρατιωτική του καρριέρα, ηγήθηκε σε πολλές μάχες πολεμώντας για την ενοποίηση της Κίνας με την επανάκτηση του βόρειου- ανατολικού τμήματός της που είχε κυριευθεί κατά το έτος 1125 από την νεοσύστατη δυναστεία του Great Jin  (1115 to 1234) η οποία είχε ως βάση της, την πρωτεύουσα της Νothern Dynasty, Yanjing (νυν Kaifeng ),  την οποίαν αφού λεηλάτησαν μερικά χρόνια μετά την έκαναν την νότια πρωτεύουσά τους.

Το ότι ο Jiaxuan ήταν και στρατηλάτης, δεν πρέπει να ξαφνιάζει. Οι ποιητές στην Κίνα υπήρχαν από πάντα. Κάθε άνδρας σχεδόν προσπαθούσε να εκφρασθεί ποιητικά. Για να το θέσω πιο ρομαντικά, η Κίνα ήταν για χιλιάδες χρόνια κυβερνημένη από τους ποιητές.  Στην αυτοκρατορική Κίνα, η σύντηξη της πνευματικής και πολιτικής ηγεσίας δεν ήταν μόνο παραδοσιακή, είχε και θεσμοθετηθεί μέσω του εξεταστικού συστήματος, μια πρακτική ήδη αρχαία στον 10ο αιώνα.

Η είσοδος στην κυβέρνηση ήταν μέσω εξετάσεων, με επίκεντρο τους Κομφουκιανούς κλασσικούς και με ιδιαίτερη έμφαση στη λογοτεχνική ικανότητα στην ποίηση. Στη Δυναστεία των Σουνγκ, οι εξετάσεις ήταν ανοιχτές σε οποιοδήποτε άνθρωπο που θα μπορούσε να αντέξει οικονομικά τις δεκαετίες προετοιμασίας. Ένας υποψήφιος θα μάθαινε με τη σειρά του χιλιάδες ποιήματα και θα μπορούσε να εκφρασθεί με ευκολία σ’ όλες τους τις μορφές. Ως αποτέλεσμα, υπήρχε μια τεράστια στρατιά διανοουμένων, της οποίας πρωταρχική έννοια και ανησυχία ήταν η πατερναλιστική διοίκηση μιας εξαιρετικά κεντρικής αυτοκρατορίας: όχι φιλοσόφων, όπως ο Πλάτωνας (αν και μερικοί ήταν και Πλατωνικοί), αλλά ποιητών. Εξ άλλου,  ο Κομφούκιος ήταν που είχε πει ότι ο πολιτισμός αρχίζει με ποίηση.

southern song dynasty

Ο Jiaxuan, επίσης, όπως εξ άλλου  και άλλοι μορφωμένοι ευγενείς Κινέζοι, ζωγράφιζε, έκανε καλλιγραφία, έπαιζε ένα μουσικό όργανο, σχεδίαζε έναν κήπο, έκανε συλλογές, έγραφε ποίηση κλπ. Γενικότερα ως προς την ζωγραφική στην Κίνα, ο όποιος ερασιτέχνης -αν όντως ο μελετητής ήταν ερασιτέχνης- είχε εντελώς εκτοπίσει τον ακαδημαϊκό. Υπήρχε μια απόλυτη μετατόπιση της αξίας από την ρεαλιστική αναπαράσταση της φύσης που υποστηριζόταν από την ακαδημία, σε μια λυρική έννοια βασισμένη στον αυθορμητισμό πέρα από τις εικόνες την οποία και ευνόησε ο μελετητής. Ειδικότερα στην κοινωνία της Southern Sung, η ζωγραφική χαρακτηριζόταν από την επιδίωξη ενός άκρως αισθητικοποιημένου τρόπου ζωής και οι πίνακες της εποχής συχνά επικεντρώνονται σε φανταστικές απολαύσεις και την παροδικότητα της ομορφιάς. Οι εικόνες της προκαλούν ποιητικές ιδέες που προσελκύουν τις αισθήσεις ή καταγράφουν τις φευγαλέες ιδιότητες μιας στιγμής.

painting by the Song dynasty artist Zhang Zeduan (1085–1145)

Λίγα ιστορικά στοιχεία από την ζωή και την δράση του Hsin Ch’i-chi  ως στρατηλάτη και ποιητή

Όπως ήδη προανέφερα, ο  Hsin Ch’i-chi ξεκίνησε την στρατιωτική του καριέρα από τα 22 του χρόνια. Τότε,  το 1161, οργάνωσε ένα στρατό από 2000 άτομα για να πολεμήσει την Μεγάλη δυναστεία  Jin ήJin_Song_Dynasty Jurchen dynasty» (1115-1234),- γράφεται μερικές φορές και ως Jurchen Jin or Jinn – η οποία, ας σημειωθεί, ήταν η τελευταία δυναστεία πριν από την εισβολή των Μογγόλων στην Κίνα. Μπρος στην δυσαναλογία των στρατιωτικών δυνάμεων,  ο Hsin Ch’i-chi  έπεισε τον Geng Jing, αρχηγό ενός αυτόνομου στρατού εξεγερμένων αγροτών που αριθμούσε δεκάδες χιλιάδες άντρες, να υποταχθεί στην δυναστεία Southern Song και να ενώσουν τις δυνάμεις τους για να πολεμήσουν ενάντια στους Jurchen. Κύριος μεγάλος και απώτερος στόχος του Hsin Ch’i-chi  ήταν η ενοποίηση της Κίνας- γεγονός που τελικά επετεύχθη από την δυναστεία Song στα τέλη του δέκατου αιώνα. Για τον Hsin, η δήλωση υποταγής του Geng Jing στην δυναστεία Southern Song ήταν το ξεκίνημα της υλοποίησής του στόχου του.. Στον χρόνο όμως που ο Hsin είχε φύγει για να βρει τον αυτοκράτορα για να τον ενημερώσει και να κανονίσει τα της υποταγής του Geng Jing και του στρατού του σε αυτόν- γεγονός που έγινε και ποJurchenυ ο αυτοκράτορας ενέκρινε τις πράξεις του,  πληροφορήθηκε οτι  ο Geng Jing είχε στο μεταξύ δολοφονηθεί προδομένος από τον πρώην φίλο του  Zhang Anguo (张安国 / 張安國). Εξοργισμένος τότε, ο Hsin με μια ομάδα  μόνο πενήντα ανδρών, κατάφερε και εισήλθε στο στρατόπεδο των Jurchen “σπάζοντας” την άμυνά του,  όπου και συνέλαβε τον Zhang Anguo ζωντανό. Στην συνέχεια τον παρέδωσε στον Αυτοκράτορα και παράλληλα οδήγησε χιλιάδες στρατιώτες του δολοφονημένου να υποταχθούν στον αυτοκράτορα. Από εκείνη την στιγμή ο Hsin έγινε διάσημος σε όλη την χώρα. { Ως πηγή μου για τα παραπάνω είναι το βιβλίο των Yong Ma, Hongxia Su, Qian Jin, Wei Feng, Jianuo Liu και Wenying Huan “The General History Of Chinese Tourism Culture» 

Αυτή, η σπουδαία νίκη του Hsin είχε ως αποτέλεσμα να του προσφερθεί μια θέση στην αυτοκρατορική αυλή της Southern Song, την οποία και αποδέχτηκε. Εκ παραλλήλου όμως, όπως και στην συνέχεια, παρά την κατάταξή του σε χαμηλής αξίας κυβερνητικές θέσεις, ο Hsin εξακολούθησε να προτείνει στον αυτοκράτορα ένα “ανοιχτό πόλεμο” με τους Jurchen στοχεύοντας στην ενοποίηση της χώρας και να του εισηγείται με μια σειρά πολιτικών γραπτών του που προορίζονταν ως προσωπική συμβουλή στην Κυβέρνηση του Sοng για αυτά που εκείνος είχε δει ως την κατάλληλη στρατηγική πολιτική για την απώθηση του Jin και τη διασφάλιση της πίστης των υπηκόων Song.

Οι εισηγήσεις του αυτές που σώζονται έως σήμερα ως αυτοκρατορικό momentum, και περιλαμβάνoυν τις δέκα συζητήσεις και τις εννέα γνωμοδοτήσεις του., αγνοήθηκαν από τον Αυτοκράτορα και τις μετέπειτα αυτοκρατορικές γενιές. και αυτό, ίσως, και απ’ οτι φαίνεται, έγινε: “Κατά ένα μεγάλο μέρος,…λόγω της πολύπλοκης γλώσσας και των εσωτερικών ιστορικών αναφορών και συχνά σκοτεινής πρόθεσης” όρα “Political and Military Thought of Xin Qiji (1140-1207) with a Translation of his Ten Discussions (mei Qin Shi Lun) με συγγραφέα τον δόκτορα Bai Yan, 2005

Βόρειας Δυναστεία των Σονγκ Kaifeng Bianjing,

Το περιβάλλον της αυτοκρατορικής αυλής που επιθυμούσε “τον κατευνασμό των πραγμάτων μέσω της πολιτικής” δυσαρεστήθηκε από τις εισηγήσεις και την όλη στάση του Hsin Ch’i-chi και επέτυχε να τον απομακρύνει από τον αυτοκράτορα και την όποια κυβερνητική θέση θα μπορούσε να έχει  στην Δημόσια Διοίκηση και λειτουργία..

Απομονωμένος και απογοητευμένος ο Hsin αποφάσισε να δράσει από μόνος του Επέστρεψε στην περιοχή του και βελτίωσε τα συστήματα άρδευσής της, μετέφερε σε νέο καλύτερο και πιο εύφορο μέρος τους πληγμένους από την φτώχεια αγρότες και εκπαίδευσε τα στρατεύματά του. Οι φιλοδοξίες του για την ανάληψη κυβερνητικών αξιωμάτων σε συνδυασμό με τις κινήσεις του σύντομα δημιούργησε υποψίες εναντίον του. Το 1181 εξαναγκάστηκε να παραιτηθεί απ’ ο,τιδήποτε. Μετά από είκοσι θυελλώδη χρόνια σε επίσημες κυβερνητικές θέσεις, ο Hsin κατέφυγε στην Επαρχία Jiangxi όπου έμεινε και τελειοποίησε τη διάσημη μορφή ci στον ποιητικό του λόγο στα επόμενα δέκα καταθλιπτικά του χρόνια. Ο ίδιος, όπως είπε απομονώνομαι για: «… να ονειρευτώ το χρόνο της νιότης μου που ξόδεψα στη σέλα και να βυθιστώ στην ποίηση και τα κλασικά των αρχαίων.»

Τα περισσότερα από τα 600 του σωζόμενα tz’u ποιήματά του τα δημιούργησε σε αυτά τα δέκα χρόνια μετά την απόσυρσή του από τα δημόσια πράγματα..Το 1192, ο Hsin επανακλήθηκε στην αυτοκρατορική αυλή της δυναστείας Song για να αναλάβει μια μικρή θέση, επειδή ο προηγούμενος εγκατεστημένος είχε πεθάνει. Μα και αυτή του η εργασία δεν διήρκεσε πολύ διότι ο Hsin, αφού ολοκλήρωσε τις απαιτήσεις της δουλειάς του, ξεκίνησε εκ νέου την εκπαίδευση ανδρών για στρατιωτικούς σκοπούς. Έτσι, σύντομα τον απέλυσαν, εκδιώκοντάς τον.

Στα 1203, όταν τα σύνορα της δυναστείας Southern Song άρχισαν να υποχωρούν από την πίεση των στρατιωτικών δυνάμεων της δυναστείας Jin, o Han Tuozhou, καγκελάριος του αυτοκράτορα Ningzong  απεφάσισε λόγω της ανάγκης της δυναστείας για ικανούς στρατηγούς επανεκάλεσε  τον Hsin για να αναλάβει την στρατιωτική διοίκηση, κάτι που ο ίδιος δέχτηκε με χαρά . Λίγο καιρό όμως, μετά ο ίδιος ήταν εκείνος που απεμάκρυνε τον Hsin μη αποδεχόμενος τις εισηγήσεις του επί των στρατηγικών κινήσεων ενάντια στους Jin και κατηγορώντας τον για πολλά άλλα. Τελικά, κατά το 1207, όταν ο αυτοκράτορας της δυναστείας Jin συμφώνησε για την σύναψη ειρηνευτικής συνθήκης με τους της Southern Song Song με τον όρο να του παραδοθεί το κεφάλι του Han Tuozhou, εκείνος ξαναζήτησε την βοήθεια του Hsin, ο οποίος και δέχτηκε να τον βοηθήσει πλην όμως δεν μπόρεσε γιατί τον πρόλαβε ο θάνατος.辛弃疾 Xin Qiji

1ανοιχτό βιβλίο - notes

Ο Hsin Ch’i-chi θεωρείται από τους πολλούς, ως ο μέγας ποιητής, ο μέγας διδάσκαλος της ποιητικής μορφής του ci XX και των λυρικών τραγουδιών, ο μεγάλος πατριώτης, ο άρχοντας του πολέμου, ο ήρωας της Κίνας . Η φήμη του αυτή, στις μέρες μας, έχει αποκορυφωθεί. Σύμφωνα όμως με άλλους μελετητές του,  μέσα από τα ποιήματά του διαφαίνεται η ναρκισσιστική αυτο-έκφραση μιας ανήσυχης, άγριας ​​και αλαζονικής ιστορικής προσωπικότητας: “Through an analytical definition of the idiosyncratic features of Xin’s works that would unmistakably distinguish him from others, I find that, instead of being an expression of the poet’s patriotic sentiment, the central issue of Xin’s song lyrics is the eccentrically fascinating personality of the poetic protagonist, especially those self expressive and self promoting traits that contrast with the Confusion value of yielding. In the two chapters that follow, by examining closely internal evidence in Xin’s works, I try to demonstrate how this fascinating personality expresses itself in a series of wild/arrogant self-images and through an untrammeled masculine voiceWhat is projected in Xin’s song lyrics is an unruly spirit in the Ruist tradition who dares to test the limits of the concept of self–a passionate and acutely self-conscious individual who aggressively desires to magnify his human potential, who exults in celebrating his individualistic traits, and who takes great delight in expressing what he truly feels, paying little attention to the time-honored ethical-aesthetic principle of being mild and gentle (wen rou dun hou XXXX” όρα “The wild and arrogant: Expression of self in Xin Qiji’s song lyrics.” 1995 του Lian, Xinda , καθηγητή των Κινεζικών και Ασιατικών σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Denison, Οχάϊο , Η.Π.Α.

             Δυο άλλα ποιήματα του ποιητή, γραμμένα στην περίοδο της απομόνωσής του:

If in Chang-an old friends ask for me

Say sorrow is congealed with wine in my intestines still

I see only to the horizon, where geese fall from autumn skies

And when I’m drunk, sometimes I vainly play the ch’in

Εάν στην Chang-an οι παλιοί μου φίλοι με ρωτήσουν

λέω ότι η θλίψη παγώνει με κρασί ακόμη στα έντερά μου

Βλέπω μοναχά στον ορίζοντα όπου οι χήνες πέφτουν από τον φθινοπωρινό ουρανό

και όταν είμαι μεθυσμένος κάποιες φορές, μάταια παίζω το ch’in

144ffd9d7b5c58118c07f34c3080e868.jpg

Old age comes, feeling and taste go

We drink at parting

And fear the flowing years,

Count the autumn festivals

When the full moon

Did not shine on our reunion!

The river doesn’t care—

Nor the West wind—

They only speed your boat away. . . .

Late autumn seaweed—lu fish along the river

Deep in the night, the lamps of children, fishing   

1. blu

 Αυτά, προς το παρόν! Με την καλημέρα μου και τις ευχές μου για ένα ωραίο Σαββατοκύριακο σε όλους! 

Nautilus?O Ναυτίλος; Υπήρξε και υπάρχει.


      Εγώ, μέχρις τώρα, για ένα Ναυτίλο ήξερα. Για το φανταστικό υποβρύχιο με το όνομα “Ναυτίλος” στο βιβλίο του Ιουλίου Βερν “20.000 μέτρα υπό τις θάλασσες”. Νόμιζα ότι ο Ιούλιος Βερν ήταν εκείνος που φαντάστηκε το υποβρύχιο όπως και τ’ όνομά του.  Όμως, αυτό δεν είναι αλήθεια, όπως ανακάλυψα.

Ο “Ναυτίλος” με τ’ όνομα, είχε προϋπάρξει ως αληθινό υποβρύχιο.

Ο Ναυτίλος με τ’ όνομα είχε προϋπάρξει ως οστρακοειδές 530.000.000 χρόνια πριν και υπάρχει ακόμη!.

Ο Ιούλιος Βερν ήταν εκείνος που εμπνεύστηκε από το αληθινό υποβρύχιο που είχε ήδη φτειάξει ο Ρόμπερτ Φούλτον και το ονόμασε έτσι προς τιμή του,  ο δε Φούλτον είχε ονομάσει το δικό του αληθινό υποβρύχιο Ναυτίλο από το ζωντανό απολίθωμα οστρακοειδές με τ’ όνομα Ναυτίλος, το οποίο όνομα  προέρχεται από την ελληνική λέξη “ναυτίλος”, λέξη που μας έρχεται από τα αρχαιοελληνικά χρόνια και που μιλάμε και τώρα (για την ετυμολογία της λέξης και τα σχετικά δείτε παρακάτω)!  ….        Και. μετά τον Ιούλιο Βερν, Ναυτίλος με τ’ όνομα υπήρξε και το πρώτο  πυρηνικό υποβρύχιο στον κόσμο, που πήρε τ’ όνομά του από την ελληνική λέξη ναύτης, από το μαλάκιο και από το φανταστικό υποβρύχιο του Ιουλίου Βερν. Για φαντασθείτε! Η Ιστορία κάνει κύκλους…

      Μπορεί να τα ξέρετε αυτά πολλοί από σας που διαβάζετε τούτες τις γραμμές κι άλλοι τόσοι, όμως, όχι. Για ακούστε τις ιστορίες του Ναυτίλου  με τ’ όνομα, εσείς οι δεύτεροι, όπως τις έμαθα κι εγώ ως τα τώρα, αναφέροντας εδώ στοιχεία τους, μόνο. Κι ας ξεκινήσω από την αρχική και σημαντική, την ιστορία του Ναυτίλου που συνεισέφερε στην ύπαρξη και εξέλιξη του κόσμου μας :

Ο Ναυτίλος ως  το οστρακόδερμα ασπόνδυλο κεφαλόποδο των θαλασσών

      Στο τέλος της έκρηξης Cambrian ( της Καμβριανής περιόδου διάρκειας από  570.000.000 έως 510.000.000 χρόνια), τότε που μόλις είχε ξεκινήσει να σχηματίζεται η ζωή στις θάλασσες, δηλαδή στα  500.000.000 χρόνια περίπου πριν, στην λεγόμενη παλαιοζωϊκή εποχή και μάλιστα, στην Ορδοβίκια περίοδό της (Ordovician period )που διάρκεσε 45.000.000 χρόνια, τότε που δεν είχε ακόμη εποικηθεί η ξηρά ούτε από φυτά ούτε κι από ζώα,  τότε που  τα πρώτα αρχέγονα ψάρια δεν είχαν κολυμπήσει ακόμη στους ωκεανούς, τότε ήταν που εμφανίστηκαν σε θάλασσες με τροπικό περιβάλλον, τα πρώτα  κεφαλόποδα (cephalopods) και από αυτά, τα οστρακόδερμα ναυτιλοειδή ( Nautiloidea). Δείτε το απολίθωμα ενός ναυτιλοειδούς (σε ολόκληρο και σε μισό (διατομή):

ναυτιλοειδές απολίθωμα και σε διατομή nautilo4

Από τα είδη των κεφαλόποδων, μόνον τα ναυτιλοειδή που ήταν τα μόνα με εξωτερικό περίβλημα, είναι και τα μόνα που επιζούν ως σήμερα.

      Ο Ναυτίλος ανήκει στα cephalopods (κεφαλόποδα)  και είναι ως κλώνος με τους ναυτιλοειδείς προγόνους του  που έζησαν σε εκείνη την Ορδοβίκια περίοδο. Έχει λεπτό αλλά πολύ σκληρό κέλυφος που το περιβάλλει με τέτοιο τρόπο που το ζώο μπορεί να αποσυρθεί πλήρως στο κέλυφος του και να κλείσει το άνοιγμα με μια δερμάτινη κουκούλα που αποτελείται από δύο ειδικά διπλωμένα πλοκάμια από τα συνολικά ενενήντα πλοκάμια που διαθέτει. Ζει ως ομάδα μόνον ανά είδος, από τα έξι είδη του που έχουν βρεθεί ως σήμερα, στους Ωκεανούς προς τα πιο ζεστά νερά και φθάνει ως οκτακόσια μέτρα βάθος, κινείται με αεριώθηση μέσω του νερού που συγκρατεί στους θαλάμους του κελύφους του για να τους εξαπολύσει στην συνέχεια κατά πως θέλει να κινηθεί,  είναι σεξουαλικά διμορφικός και το θηλυκό γεννάει αυγά. Θεωρείται ένας από τις πιο ευφυείς και επιτυχημένες ομάδες ασπόνδυλων στους ωκεανούς και μάλιστα ότι είναι  το ζώο που μπορεί να αλλάξει εμφάνιση γρηγορότερα και από τον χαμελαίοντα.                         

      Ο Ναυτίλος ανακαλύφθηκε ζωντανός μόλις το 1984. Μέχρι τότε το ξέραμε ως απολίθωμα. Το 1997 ανακαλύφθηκε και ένα άλλο είδος ναυτίλου, που όμως είναι τόσο διαφορετικό από τον άλλο ναυτίλο, που του δώσανε το όνομα  Allonautilus (άλλος ναυτίλος) Είδατε τα ελληνικά, έστω και με λατινική κατάληξη;;

Ο Ναυτίλος είναι ένας από τους μακροβιότερους  επιζήσαντες οργανισμούς ως σήμερα!

Ο Oliver Wendell Holmes το έτος 1858, έφτειαξε το ποίημα “The Chambered Nautilus” που έχει γίνει και τραγούδι στις μέρες μας.

Τώρα, δείτε τα δυο είδη ναυτίλου που προανέφερα,στον μόνο τόπο στον κόσμο που μπορεί να’ ναι μαζί δυο διαφορετικά είδη: Στο νησί Παπούα της Νέα Γουϊνέας (New Guinea) κατά μήκος της ακτής του νησιού Manus( οι φωτο από τον Peter Ward, Nationalgeographic):

   Ο ναυτίλος,  ως το υποβρύχιο που φτειάχτηκε από τον Robert Fulton

Ένα αντίγραφο του υποβρυχίου Nautilus του Ρόμπερτ Fulton που βρίσκεται στην πόλη Cite de la Mer της Γαλλίας.A replica of Fulton’s Nautilus at Cite de la Mer in France. It was the first practical submarine he designed for Napoleon

Ο Nautilus του Fulton, ήταν το πρώτο πρακτικό υποβρύχιο στον κόσμο  και σχεδιάστηκε για τον Ναπολέοντα Βοναπάρτη το 1800.

      O Ρόμπερτ Fulton γεννήθηκε στις 14/11/1765 στην Μικρή Βρεττανία της Πενσυλβάνια των ΗΠΑ και αρχικά ήθελε να γίνει ζωγράφος. Και, πράγματι, υπήρξε ζωγράφος πορτραίτων που παρουσίασε έργα του και στην Βασιλική Πινακοθήκη το 1791. Ήδη, όμως, από το 1794 είχε στρέψει το ενδιαφέρον του στην κατασκευή μηχανικών καναλιών για την ναυσιπλοΐα στις πόλεις.   Ενώ ήταν στο Λονδίνο και ζωγράφιζε το πορτραίτο του Βενιαμίν Φραγκλίνου (Benjamin Franklin), και από τις μεταξύ τους συνομιλίες, προέκυψε το  ενδιαφέρον του Φούλτον να στραφεί προς τα ατμόπλοια, όπως και έγινε. Ο Fulton ήταν Κουακέρος, είχε σπουδάσει  γαλλικά και γερμανικά, μαζί με τα μαθηματικά και τη χημεία. Έμεινε στην Ιστορία, ως μηχανικός και μεγάλος εφευρέτης που  κατασκεύασε το πρώτο πρακτικό**υποβρύχιο στον κόσμο για τον Ναπολέοντα το 1800, το πρώτο εμπορικά αξιοποιήσιμο ατμόπλοιο για τις Η.Π.Α, το “The North River Steamboat of Claremont” γνωστό ως Claremont , που πρωτοταξίδεψε στις 18/8/1807 και την πρώτη τορπίλλη (torpedo) για την Μ. Βρεττανία! Ο άνθρωπος αυτός έγινε ένας ζωντανός μύθος, το πρόσωπό του αποτυπώθηκε σε νόμισμα στις Η.Π.Α., αγάλματα και προτομές του στήθηκαν σε Η.Π.Α, Γαλλία και Μ. Βρεττανία.

Robert_FultonΜόλις στη Γαλλία,  και μεταξύ των ετών 1793 και 1797 ο Fulton άρχισε να σχεδιάζει υποβρύχιο και τορπίλλες για το γαλλικό Ναυτικό του Βοναπάρτη (Πρώτη Γαλλική Δημοκρατία) με σκοπό να το χρησιμοποιήσουν στον πόλεμο εναντίον των Βρεττανών. Ενώ, όμως,  οι Γάλλοι στρατιωτικοί αξιωματούχοι εξέφρασαν αρχικό ενδιαφέρον, τελικά άλλαξαν γνώμη, παρά το γεγονός ότι κατά την δοκιμή του υποβρυχίου του Φούλτον στις 29/7/1800, που ο ίδιος είχε ονομάσει Ναυτίλο και είχε κατασκευάσει στην πόλη Rouen, το σκάφος παρέμεινε βυθισμένο και λειτουργικό σε είκοσι πέντε πόδια θαλάσσιου βάθους για δεκαεπτά λεπτά. Το 1801 με αναθεωρημένο το υποβρύχιο (για τριμελές πλήρωμα και διάρκεια υποβρύχιας παραμονής  περί τις 4,30’ ώρες) με επανειλημμένες και πετυχημένες δοκιμές,  όπως και παρά το επανασχεδιασμό του υποβρυχίου με διάρκεια οκτάωρης υποβρύχιας παραμονής, ο Ναπολέοντας δεν ενέκρινε την κατασκευή του. Τότε, απογοητευμένος ο Fulton επέστρεψε στην Μεγάλη Βρετανία, όπου σχεδίασεFulton design 1806 υποβρύχια για το Βρετανικό ναυτικό. Είχε πολύ μεγαλύτερη επιτυχία με τη Βρετανούς αξιωματούχους. Χρησιμοποιώντας τορπίλες που ο ίδιος εφηύρε, ο Fulton πέτυχε να καταστρέψει ένα πλοίο τριακοσίων τόνων αλλά μετά την νίκη στην ναυμαχία του Τράφαλγκαρ, ο Φούλτον και το υποβρύχιό του αγνοήθηκε, οπότε αυτός έφυγε για τις Η.Π.Α τον Οκτώβριο του 1806, 20_Dollars_Military_Payment_Certificates,_Series_701αφήνοντας πίσω τα σχέδιά του. Δείτε, δεξιά, ένα από τα σχέδια του αναθεωρημένου υποβρυχίου του Φούλτον το 1806, τα οποία και παρέμειναν αδημοσίευτα μέχρι το 1920, δηλαδή μετά τον θάνατο του Φούλτον  που συνέβη στην Νέα Υόρκη στις 24/2/ 1815. Και, στα αριστερά, δείτε το χαρτονόμισμα των Η.Π.Α με την εικόνα του Φούλτον.

  Ο Ναυτίλος, ως το υποβρύχιο στο βιβλίο του Ιουλίου Βερν

Jules-Verne-007Ο Ιούλιος Βερν (Jules Verne) υπήρξε ο πασίγνωστος Γάλλος  συγγραφέας μυθιστορημάτων επιστημονικής φαντασίας, τα οποία αποδείχτηκαν και προφητικά. Υπήρξε επίσης και ποιητής και θεατρικός συγγραφέας. Γεννήθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 1828 στην Ναντ της Γαλλίας και πέθανε στην πόλη της Αμιένη στις 24/3/1905.Το 1870, του δόθηκε ο τίτλος του Ιππότη της Λεγεώνας της Τιμής και για την Γαλλία ειδικά έγινε ένα από τα μεγάλα σύμβολά της. Μεταξύ των μυθιστορημάτων που συνέγραψε ήταν και το περίφημο “ 20.000 λεύγες υπό τις θάλασσες”(Vingt Mille Lieues sous les mers) που εκδόθηκε το 1869. Στο βιβλίο αυτό περιγράφει ένα φανταστικόHoughton_Verne,_frontispiece υποβρύχιο να κινείται με  ηλεκτρισμό (ηλεκτρικές μπαταρίες), πράγμα που ήταν ανήκουστο τότε αλλά που μετά υπήρξε ως γεγονός όταν στις 8/9/1888 ο Ισπανός Isaac Peral καθέλκυσε για την πρώτη του δοκιμή το πρώτο στον κόσμο ηλεκτροκίνητο με μπαταρίες υποβρύχιο που είχε εφεύρει, το Peral, το οποίο όμως, αν και πετυχημένο, δεν έγινε τελικά δεκτό από τις Ναυτικές Ισπανικές Αρχές .

Μνεία του “Ναυτίλου” του, ο Ιούλιος Βερν έκανε και στο μεταγενέστερα χρονικά βιβλίο του “Η μυστηριώδης νήσος”

Ο Ιούλιος Βερν ονόμασε το υποβρύχιο του βιβλίου του Ναυτίλο προς τιμήν του Nautilus, που αναπτύχθηκε το 1797 από τον Robert Fulton από το υποβρύχιο του οποίου είχε εμπνευσθεί.

Είναι επίσης γεγονός όμως, ότι τρία χρόνια πριν από τη σύνταξη του μυθιστόρηματός του “20.000 λεύγες υπό την θάλασσα”, στα 1867, ο Jules Verne είχε μελετήσει επίσης, ένα μοντέλο του νεοαποκτηθέντος από το Γαλλικό Ναυτικό υποβρυχίου Plongeur(ελλ. Δύτης)  (Exposition Universelle), που η κατασκευή του είχε εμπνευστεί επίσης από τον  Ναυτίλο του Φούλτον και που καθελκύστηκε.στις 16/4/1863.Το υποβρύχιο Plongeur υπήρξε το πρώτο στον Κόσμο υποβρύχιο με μηχανική προπέλλα και όχι με ανθρώπινη ενέργεια.

Ο ίδιος ο Ιούλιος Βερν είπε για τον Ναυτίλο του ότι είναι ένα αριστούργημα που περιέχει αριστουργήματα.Κι εδώ, ο Ναυτίλος του Βερν:”..” TI’s words, the kit is: «…based on the Harper Goff visualization built by Tom Scherman Hollywood set designer and Lee Seiler hydrodynamic model ship builder at the Department of Naval Architecture University of California Berkeley model ship towing tank». Jules-Verne-Nautilus-Submarine-to-1-72-scale

Ο Ναυτίλος, ως το πρώτο πυρηνικό υποβρύχιο στον κόσμο (nuclear powered submarine)

Στις φωτογραφίες: Στην πρώτη, όταν στις 21/1/1955 στο Groton  του Κονέκτικατ (Connecticut) των Η.Π.Α καθελκύεται το πρώτο πυρηνικό υποβρύχιο στον κόσμο και στην δεύτερη, όταν στις 9/4/1978 ξεκίνησε από πάλι από το Groton για το τελευταίο του ταξίδι όπου και  κατέληξε να αδρανοποιηθεί στο νησί Mare στις 3/3/1980.

       To  USS Nautilus (SSN-571) (1954-1980) ήταν το πρώτο στον κόσμο επιχειρησιακό πυρηνοκίνητο υποβρύχιο. Πήρε το όνομα Ναυτίλος, σύμφωνα με τον επίσημο κατάλογο των πολεμικών πλοίων του Αμερικανικού ΝαυτικούThe Dictionary of American Naval Fighting Ships (DANFS for short)”  για τα βασικά στοιχεία των πλοίων που έχουν χρησιμοποιηθεί από το Ναυτικό των Η.Π.Α ,  από τρεις πηγές: Από :“A Greek derivative meaning sailor or ship; a tropical mollusk having a many chambered, spiral shell with a pearly interior; and the namesake of Jules Verne’s submersible in his novel 20,000 Leagues Under the Sea” Ένα ελληνικό παράγωγο της ελληνικής λέξης ναύτης ή πλοίο, ένα τροπικό μαλάκιο που έχει πολλούς θαλάμους, εξωτερικό κέλυφος σε μορφή σπειρών,  με μαργαριτώδη εσωτερικό και το όνομα του υποβρυχίου του Ιουλίου Βερν από την νουβέλα του 20.000 λεύγες κάτω από την θάλασσα”

USS Nautilus (SSN-571), in Long Island Sound, off New London

Το USS Nautilus (SSN-571) ήταν το τέταρτο πλοίο με το όνομα “Ναυτίλος” για τις ΗΠΑ αλλά το πρώτο πυρηνικό υποβρύχιο στον κόσμο. Στις 14/6/1952 ορίστηκε να κατασκευασθεί επί προεδρίας  του Harry S. Truman και στην συνέχεια όταν κατασκευάστηκε και καθελκύστηκε στις 21/1/1955 ήταν επί Προεδρίας του Αιζναχάουερ (Eisenhower).

                                                           Ο Ναυτίλος, ως ελληνική λέξη και η σημασία της

      Ναυτίλος είναι ο ναύτης, ο ναυτικός. Ταυτόχρονα και ο αξιωματικός του ναυτικού, ο υπεύθυνος για την ναυσιπλοΐα του πλοίου καλείται ναυτίλος. Ο καθηγητής στις ναυτικές σχολές είναι επίσης ναυτίλος. Ο λεκτικός τύπος είναι μια ποιητική απόδοση του ναύτης, που με την σειρά του προέρχεται από το ναῦς, με γενική νεώς ή νηός που είναι το πλοίο. Στην ίδια οικογένεια ανήκουν και ο ναύλος ή το ναύλο, η ναυτιλία, ο ναυτιλιακός, ο ναυαγός, ο ναύαρχος, η ναυαρχίδα, το ναυπηγείο, η ναυτοσύνη, το ναυλοχώ, η ναυμαχία και τόσα άλλα ναυτικά. Στην αρχαιότητα δήλωνε τον ασχολούμενο με τα ναυτικά. Παράλληλα, ως επίθετο, προσδιόριζε το πλοίο. Ναυτίλον σέλμα ήταν το κατάστρωμα του πλοίου. Και στα αρχαία κείμενα συναντάμε την λέξη με την σημασία του περίφημου οστρακόδερμου. Το ονόμαζαν και ποντίλο, από την λέξη πόντος, που είναι η θάλασσα.

Μερικές από τις πηγές μου:

1.Για τον ναυτίλο, το οστρακοειδές:https://www.wikiwand.com/en/Nautilus, http://www.ussnautilus.org/nautilus/index.shtml?museumNautilus,  https://www.wikiwand.com/en/Evolution_of_fish, http://www.thecephalopodpage.org/

http://www.waterencyclopedia.com/Ce-Cr/Cephalopods.html, https://www.poetryfoundation.org/poems-and-poets/poems/detail/44379

2. Για τον ναυτίλο, το υποβρύχιο του Φούλτον :http://www.encyclopedia.com/people/science-and-technology/technology-biographies/robert-fulton, http://www.ohiohistorycentral.org/w/Robert_Fulton

http://untappedcities.com/2016/08/17/today-in-nyc-history-robert-fultons-revolutionary-steamboat-makes-its-first-run/

3. Για τον ναυτίλο ως το φανταστικό υποβρύχιο του Ιουλίου Βερν: στην Βικιπαίδεια

4. Για τον ναυτίλο ως πυρηνικό υποβρύχιο των Η.Π.Α: https://www.history.navy.mil/research/histories/ship-histories/danfs/n/nautilus-ssn-571-iv.htmlΑυτή η ζωγραφική του δέκατου έκτου αιώνα από την Ινδία παρουσιάζει τον Μέγα Αλέξανδρο (356-323 B.C.E.)

Σημείωση διευκρινιστική:

** Το υποβρύχιο του Φούλτον όπως και τα επόμενα δεν ήταν το πρώτο στον Κόσμο. Γιαυτό και λέγεται το πρώτο του Φούλτον “πρακτικό (practical)” υποβρύχιο.. Από την αρχαιότητα υπάρχουν πολλές αναφορές για υποβρύχιες συσκευές. Επί παραδείγματι, μια χαρακτηριστική χρήση υποβρύχιας συσκευής για πολεμικούς σκοπούς γινόταν και από τον Μεγάλο Αλέξανδρο, όπου έβαζε τα πληρώματα σε συσκευές πχ για να μετρούν τον πυθμένα της θάλασσας ή και να επισκευάζουν τα πλοία. Δείτε ένα χαρακτηριστικό ινδικό πίνακα του 16ου αιώνα, όπου αποτυπώνεται ο Μέγας Αλέξανδρος να καταδύεται μέσα στο υποτυπώδες υποβρύχιο της εποχής.

1. blu