“Dust of snow” by Robert Frost


Winter-wonderland-in-a-spruce-and-hemlock-forest1.jpg

The way a crow                           Ο τρόπος που ένα κοράκι

                               Shook down on me                              με ράντισε

The dust of snow                           τ’ αποτρίμματα χιονιού

From a hemlock tree                      από ένα δέντρο hemlock

1. blu

Has given my heart                         χάρισε στην καρδιά μου

A change of mood                          μια αλλαγή της διάθεσης

And saved some part                      και έσωσε κάποιο μέρος

             Of a day I had rued.                      μιας μέρας που ήμουν βαθειά θλιμμένος

Robert Lee Frost (26/3/1874 – 29/1/1963)

“Dust of snow” poem, ποίημα

Απόδοση: Βεατρίκη Α

1.-blu_thumb.gif

       To ποίημα αυτό του Ρόμπερτ Φροστ, το έχω διαβασμένο από χρόνια και οι εικόνες του λες και σφηνώθηκαν στην μνήμη μου. Τις ανακαλούσα κάθε τόσο, αυτές και τις λέξεις, τις δύσλυτες για μένα, που ο ποιητής χρησιμοποίησε για να μας μεταφέρει τις εικόνες του και πίσω από αυτές το νόημα, το μήνυμα του λόγου του. Τις  λέξεις του αυτές, δεν τις είχα ”ανιχνεύσει” αν και τις είχα έγνοια. Έτσι, αυτό το ποίημά του έχασκε από ερωτηματικά, για μένα. Οι όποιες μεταφράσεις του. στην Ελληνική που είχα δει, δεν με ικανοποιούσαν. Οπότε, το πήρα απόφαση να τις ξεδιαλύνω και να προσπαθήσω να αποδώσω το ποίημά του στα Ελληνικά, όπως με την ματιά μου το εννόησα.

Το ποίημα του αυτό, όπως και πολλά άλλα του,  χάνεται στην μετάφραση, δεν μεταφράζεται, μπορεί να αποδοθεί μοναχά.. Και ιδού το δικό μου αποτέλεσμα! Για το αν το απέδωσα το ποίημα στα Ελληνικά καθώς του πρέπει, ίσως συμφωνήσετε κατανοώντας τους λόγους μου, ίσως διαφωνήσετε αντιπροτείνοντάς μου κάτι άλλο. Ούτε φιλόλογος είμαι, ούτε καλή γνώστρια της αγγλικής γλώσσας, δηλώνω. Οι παρατηρήσεις, οι υποδείξεις σας, καλόδεχτες! Eξ άλλου, ο ίδιος ο Ρόμπερτ Φροστ είχε πει “Poetry is what gets lost in translation.” ‘Η ποίηση είναι αυτό που χάνεται στη μετάφραση.’ Από την μεριά μου, ας πω, ότι επειδή το ποίημα είναι συμβολικό, το απέδωσα έτσι λαμβάνοντας υπ’ όψιν μου τα παρακάτω:

1. Αυτό το λιγόλογο και τόσο λιτό ποίημά του, που ο ποιητής πρωτοδημοσίευσε  τον Δεκέμβριο του 1920 υπό τον τίτλο “Favour” στην London Mercury και αργότερα ανατυπώθηκε ως “Snow Dust” στην Yale Review στις 21 Ιανουαρίου του 1921 πριν αποτελέσει μέρος της ποιητικής του συλλογής στην έκδοση του 1923 New Hampshire: A Poem with Notes and Grace Notes.” για την οποία τιμήθηκε με το πρώτο του βραβείο Pulitzer στην Ποίηση το 1924, και το οποίο αν και θα μπορούσε να είναι όλο σε μια πρόταση, ο ποιητής το μοίρασε σε δυο στροφές(σε ιαμβικό δίμετρο) :

Στην πρώτη στροφή, μας μεταφέρει την εικόνα του ως μοναχικού περιπατητή σε ένα χιονισμένο δάσος στο καταχείμωνο,  όπου ένα επίσης μοναχό κοράκι ΄κουνώντας κυκλικά το χιόνι, από ένα χιονισμένο κλαδί προφανώς, ενός δέντρου hemlock, προκάλεσε μια ελαφριά “σκόνη “χιονιού ( ακριβής μετάφραση του “dust of snow”) που την έριξε πάνω του κυκλικά { “Shook down on me”  όπου το ρήμα shook είναι ο αόριστος χρόνος του ρήματος   shake+down =κινώ περιστροφικώς προς τα κάτω, ρίχνω κυκλικά)

Το ρήμα “Shook down on me” το απέδωσα με το ελληνικό ρήμα “ράντισε”= με ράντισε με το εξής σκεπτικό :

Ο ποιητής δεν προσδιορίζει την θέση του κόρακα σε σχέση με το δέντρο. Το πουλί μπορεί να πέταγε πάνω ή γύρω από το δέντρο με τα κατάφορτα από χιόνι κλαδιά του, μπορεί να καθόταν σε ένα από αυτά ή να εκινείτο για να πετάξει.. Έτσι, στην  πρώτη περίπτωση μπορεί να έξυσε  ελαφρά με τα φτερά του την επιφάνεια του χιονιού  που ήταν πάνω στο κλαδί καθώς πετούσε πάνω από αυτό, στις άλλες δυο μπορεί να έξυσε με τα πόδια του την επιφάνεια του χιονιού ενώ καθόταν στο χιονισμένο κλαδί του ή καθώς κινήθηκε για να πετάξει.

Όπου όμως κι αν ήταν το πουλί,  περί τριβής πάνω σε επιφάνεια χιονιού, πρόκειται. Απ’ αυτήν την τριβή αυτή είναι που παράχθηκε η “σκόνη του χιονιού” όπως την λέει ο ποιητής. Όχι νιφάδες του χιονιού αλλά λεπτά μόρια χιονιού που το πουλί  τα κούνησε κυκλικά ρίχνοντάς τα πάνω στον ποιητή σαν να σκόπευε σε αυτόν- σαν η κίνησή του αυτή, δηλαδή, να ήταν όχι τυχαία αλλά ακριβώς για να προκαλέσει ένα επιδιωκόμενο αποτέλεσμα στον ποιητή. Δηλαδή, ο κόρακας έρανε (εκ του ραίνω= ραντίζω – ρήμα που εκφράζει κατευθυνόμενη κίνηση κυκλική  με υγρό) τον ποιητή με τα αποτρίμματα ( από την λέξη  το τρίμμα που προέρχεται  από την αρχαία ελληνική τρῖμμα < τρίβω και απότριμμα= το εντελώς τριμμένο= εκείνο που γίνεται σα σκόνη και  στην συγκεκριμένη περίπτωση  απότριμμα χιονιού.) έτσι που αυτά κατέληξαν στο πρόσωπό του  ως σταλαματιές καθάριου, κρύου νερού που έγιναν ευθύς.

Στην δεύτερη στροφή, ο ποιητής τονίζει την καταλυτική επίδραση που επέφερε στην διάθεσή του ο τρόπος που το κοράκι έριξε πάνω του την σκόνη του χιονιού – δηλαδή το συμβάν- και το είδος της επίδρασης, ότι δηλαδή,  η ενέργειά της ήταν τόσο θετική στην ψυχή του ώστε να αλλάξει- μεταβάλει- την διάθεσή του- και έτσι να σώσει ένα μέρος από μια μέρα του (όχι την ημέρα αλλά μια από τις μέρες= of a day) που διακατεχόταν από θλίψη { I had ruid  είναι ο υπερσυντέλικος του αρχαίου αγγλικού ρήματος I rue= ρήμα (Λυτρωτικό) = νοιώθω βαθειά λύπη, θρηνώ, κλαίω για τους νεκρούς, νοιώθω τύψεις για κάτι που δεν έκανα, αμαρτάνω,  και κατ’ επέκταση μετανοώ για κάτι, (από το λεξικό του Collins “Thesaurus of the English Language”) Δείτε και εδώ

  2. Στην πρώτη μου ανάγνωση του ποιήματος,  εκείνο το μόνο που αναγνώρισα είναι την χαρά, την ανακούφιση, την ευγνωμοσύνη που ένοιωσε ο  θλιμμένος ποιητής, αυτός ο μοναχικός περιπατητής μες σ’ ένα σιωπηλό δάσος στην καρδιά της βαρυχειμωνιάς, από το δώρο που του χάρισε ένα κοράκι, το άλλο μοναχό ζωντανό πλάσμα που συνάντησε στην ερημιά του δάσους, όταν αυτό τον έρανε απαλά με τ’ αποτρίμματα του χιονιού που έριξε πάνωθέ του από τα κλαριά ενός δέντρου hemlock , έτσι που οι σταλαματιές του κρύου καθάριου χιονίσιου νερού που δέχτηκε, τον δρόσισαν, τον αναζωογόνησαν, του απόδιωξαν την βαρύθυμη διάθεσή του, και του ‘σωσαν από κει και μετά, το υπόλοιπο μιας μέρας του που αλλιώς θα χανόταν κι αυτό μες στην βαθειά του θλίψη. Ένα μικρό ασυνήθιστο δώρο, μια χάρη, μια εύνοια κι ευλογία όμως απρόσμενη που έσωσε τον ίδιον! Αυτό είχε δεχθεί ο ποιητής εκείνη την περασμένη ώρα της μέρας του σ’ εκείνο το δάσος της νεκρικής σιγής, ένα δώρο ζωής!….

Πόση ομορφιά, σκέφθηκα τότε, από ένα μικρό τυχαίο(;) γεγονός! Τι ασυνήθιστο δώρο από ένα φτερωτό πλάσμα που δεν τόξερα για γενναιόδωρο, ούτε καλοσυνάτο!! Να σου αλλάξει την μέρα χαρίζοντάς της φως, αλλάζοντας εσένα τον ίδιον! Για δες!. Η γνήσια χαρά είναι η χαρά που σου φέρνει η στιγμή σαν την ζεις, πριν την σκεφτείς καν, συλλογίστηκα. Αρκεί να ’σαι εκεί, να την δεις, να την νοιώσεις..Μετά, είναι απλά παρελθόν, πλούτος για την μνήμη σου..Έτσι κάπως, το είχα δει το  ποίημα..

Μετά, στην δεύτερη ανάγνωσή του, είδα ότι το πουλί είναι κοράκι, ότι το δέντρο ονομάζεται Hemlock που δεν ήξερα καν τι ήταν αυτό, ότι ο ποιητής εστίαζε κυρίως στον τρόπο που το πουλί κούνησε το ψιλόχιονο από το δέντρο αυτό γυροφέρνοντάς το πάνω του,  και όλο αυτό ότι γίνηκε σε καιρό βαρυχειμωνιάς μες σε ένα έρημο, νεκρικά σιωπηλό και σκιερό δάσος και ότι το αποτέλεσμα αυτής της κίνησής του,  ήταν ότι εκείνος ένοιωσε ότι σώθηκε από την βαθειά θλίψη του για το μέρος της ημέρας που του είχε απομείνει, για να την χαρεί, να την απολαύσει.  Ζοφερή ατμόσφαιρα, μυστηριακή!

Τίποτε από όλα στο ποίημα μπορεί να μην είναι τυχαίο!.σκέφθηκα. τότε.Το κάθε τι δείχνει να υπακούει, άλλως να εναρμονίζεται, σε σύμβολα/συμβολισμούς κατά τρόπο που το καθένα τους “δένει” με το άλλο ταιριαστά και με ακολουθία τελετουργίας, μάλιστα!.

3. Ο ποιητής σ’ αυτό το λιτό ποίημά του έχει σαφήνεια στον λόγο του  και αλλού μέσα από τα σύμβολα που χρησιμοποιεί και τα οποία ανάγονται σε μύθους και παραδόσεις αλλοτινών χρόνων, γίνεται,  ηθελημένα ασαφής, ίσα, καθώς πιστεύω, για να αφήσει τον αναγνώστη του ελεύθερο νάναι στην βαθύτερη ερμηνεία που μπορεί να του αποδώσει. Θα επιχειρήσω να τα εξηγήσω αυτά πιο κάτω.

Ο Robert Frost είχε πει:.”.If poetry isn’t understanding all, the whole world, then it isn’t worth anything” (Εάν η ποίηση δεν είναι κατανοητή σε όλους, σε όλο τον κόσμο, τότε δεν αξίζει τίποτε), δηλαδή ότι στην ποίησή του φρόντιζε να είναι κατανοητός γιά όλο τον κόσμο, επειδή με αυτή ο ίδιος απευθυνόταν σ’ ολόκληρο τον κόσμο, όπως το κατάλαβα. Κάπως σαν αυτό που είχε πει  ο Αριστοτέλης:«Ας δώσουμε τον ορισμό πως η κυριότερη αρετή του λεκτικού είναι η σαφήνεια. Κι απόδειξη γι’ αυτό είναι ότι ο λόγος που δεν περικλείει την απόδειξη του περιεχομένου του, δεν εκπληρώνει τον προορισμό του» («Ωρίσθω λέξεως αρετή σαφή είναι· σημείον γαρ ότι ο λόγος, ως εάν μη δηλοί, ου ποιήσει το εαυτού έργον»), και αλλού είχε πει:“A poem begins in delight and ends in wisdom”.(“Ένα ποίημα ξεκινάει με το να σε γοητεύει και τελειώνει σε σοφία”)

Ο Ρόμπερτ Φροστ χρησιμοποιούσε στην ποίησή του σύμβολα/συμβολισμούς. Δείτε:Use of Symbols/Symbolism in the Poetry of Robert Frost, symbols in Robert Frost’s poetry . Δείτε και σε σχέση με την φιλοσοφική ποίηση του Robert Frost: https://home.isi.org/robert-frost-philosopher-poet-irobert-frost-poet-philosopheri-peter-j-stanlis,

https://www.poetryfoundation.org/poets/robert-frost

Ο Ερατοσθένης Γ. Καψωμένος είπε σχετικά με την ποιητική συγγραφή, όπως προσδιορίζεται μες από τους συμβολισμούς και τα σύμβολα στην μελέτη του για την ποίηση του Κωνσταντίνου Καβάφη “Η ποίηση και η ποιητική του Κ. Π. Καβάφη”, μεταξύ άλλων, και τα εξής: “.Τα σύμβολα έχουν δύο επίπεδα, την υλική παράσταση και την υπονοούμενη συμβολική σημασία. Τα λογοτεχνικά σύμβολα, ειδικότερα, ανήκουν στα συνδηλωτικά συστήματα και διακρίνονται, από τη σκοπιά που μας ενδιαφέρει εδώ, σε σύμβολα κοινά, καθιερωμένα από μια λογοτεχνική παράδοση, τα οποία ο ποιητής ενσωματώνει στο έργο του, και σύμβολα που δημιουργεί ο ίδιος εξ αρχής…Σύμβολο και συμβολισμός είναι δυο πολύ ταλαιπωρημένες έννοιες, καθώς η κατάχρηση που υφίστανται στη γλώσσα της καθημερινής επικοινωνίας έχει δημιουργήσει μεγάλη σύγχυση, ανάμεσα στην τρέχουσα σημασία και στο ειδικό περιεχόμενο που έχουν οι δύο όροι στη θεωρία της λογοτεχνίας. Για το συμβολισμό, ως λογοτεχνικό ρεύμα και τύπο γραφής, δε θα μιλήσουμε εδώ . Είναι αρκετό να πούμε ότι σχετίζεται αλλά δεν ταυτίζεται με τον όρο «σύμβολο», που είναι, ως φαινόμενο και ως έννοια, πολύ παλαιότερο από το κίνημα του συμβολισμού· και δεν περιορίζεται μόνο στη λογοτεχνία και στην τέχνη, αλλά εκτείνεται σε πολλές εκφράσεις της συλλογικής ζωής.”  Για την φιλοσοφική ποίηση:”..Η υποδειγματική αφήγηση είναι ένα από τα εργαλεία της συμβολικής γλώσσας του Καβάφη, αλλά δεν είναι το μόνο. Είναι επίσης το λιτό, απογυμνωμένο από τη λάμψη της παραδοσιακής εικονοπλασίας, μεταφορικό του σύστημα, που ανέδειξε μια άλλου είδους παραστατική αντιστοιχία σημαινόντων – σημαινομένων..,”

Και, ας δούμε και τα υπόλοιπα στοιχεία του ποιήματος “Dust of snow” σε σχέση με το τι μπορεί να είναι ή να σημαίνουν:

4.1. Το δάσος και ο συμβολισμός του: “Στο δάσος καταφεύγει ο ήρωας για να βρει την ψυχή του ή ένα καταφύγιο. Το δάσος είναι μέρος της μαγείας. Στη συνέχεια, η μαγεία μπορεί να γίνει επικίνδυνη. Είναι ένας χώρος ευκαιριών και μετασχηματισμού. Είναι μέρος της ημιμάθειας, καθώς εκεί κάτι βρίσκεις, κάτι χάνεις. Τα δέντρα εκφράζουν την αρχέγονη γλώσσα από την οποία προήλθαν όλες οι γλώσσες του κόσμου.  Μιλάμε δηλαδή με τα δέντρα, όπως, μιλάει ένα παιδί με τα παιχνίδια του” Του Παντελή Λιάκα

4.2 Ο χειμώνας: Ο χειμώνας στην λογοτεχνία συμβολίζει την νέκρωση, τον θάνατο, την παγωνιά των συναισθημάτων, τον λήθαργο, είναι η εποχή που η ζωή μένει σιωπηλή αργοπεθαίνοντας κάτω από το χιόνι και την παγωνιά του . Είναι, επίσης, η ώρα της εσωστρέφειας και της περισυλλογής.

4.3 Το χιόνι: Το χιόνι στην λογοτεχνία συμβολίζει κυρίως, ως και άσπρο καθώς είναι, τη παγωνιά και τη µοναξιά, την αποξένωση, καθώς η λέξη «χιόνι» ανακαλεί εικόνες από σάβανα, από µοναχικό θάνατο.

Το ερώτημα που μένει είναι αν ο ποιητής τα παραπάνω στοιχεία τα χρησιμοποίησε στο συμβολισμό τους ή αν ήταν απλά μέρος της πραγματικότητάς του..Έχω την άποψη ότι είναι και τα δυο. Ο ποιητής, όταν έγραψε το ποίημά του αυτό, ζούσε κοντά στην πόληfrost_house-friends_of_robert_frost Shaftsbury  της επαρχίας Bennington στο Vermont, των Η.Π.Α. Εκεί, σε αυτό το πέτρινο σπίτι, της φωτογραφίας, o Frost έμεινε από το 1920 έως το 1929. Σήμερα, το πέτρινο αυτό σπίτι του Φροστ είναι μουσείο και ανήκει στην ιδιοκτησία του κολλεγίου Bennington : http://www.bennington.edu/robert-frost-stone-house-museum

Εκεί, στην Νέα Αγγλία,ο χειμώνας είναι βαρύς και τα  δάση μεγάλα και σκιερά.

Στην έκταση γύρω από το σπίτι του και ιδιαίτερα όπως απλώνεται μπροστά του, είναι το άνοιγμα ενός δάσους όπου ο ποιητής έκανε μακρυνούς περιπάτους σε αυτό, μέχρις που τα μονοπάτια του πήραν μετά το όνομά του.

http://northbennington.org/frost_farm.html

4.4  Το κοράκι:  To ευφυές πτηνό. Το μυαλό τους παρουσιάζει εντελώς διαφορετική δομή από εκείνη των άλλων πτηνών, κατορθώνουν να πραγματοποιούν το συνδυασμό των ίδιων διανοητικών εργαλείων, να χρησιμοποιούν τη φαντασία και την πρόβλεψη πιθανών μελλοντικών γεγονότων προκειμένου να επιλύσουν προβλήματα, όπως και τα μικρά παιδιά. Παρατηρούν και συγκεντρώνονται πάντα γύρω από έναν νεκρό πτηνό του είδους τους, τιμώντας την μνήμη του . Είναι το ολόμαυρο πτηνό, το ντυμένο με το στιλπνό μαύρο, το χρώμα του θανάτου και την θνητότητας, που μπορεί, υπό συγκεκριμένες συνθήκες,  ναcrow in the snow ακτινοβολεί ένα παράξενο βαθύ μπλε χρώμα… Στην δικιά μας μυθολογία ο κόρακας ήταν ιερό πουλί, ο αγγελιοφόρος του Θεού Απόλλωνα, σημάδι ευημερίας και σοφίας…

Συμβολίζει την Θεία Πρόνοια. Πιθανώς αντιπροσωπεύει τις γερμανικές και τευτονικές προχριστιανικές πεποιθήσεις,  σύμφωνα με τις οποίες ο θεός Woden των αρχαίων Σκανδιναβών κουβαλούσε από ένα κοράκι στον κάθε του ώμο. “Τα δύο κοράκια του Όντιν(Woden), ο Hugin και ο Munin, καθημερινά πετούσαν πάνω από το πεδίο της μάχης, φέρνοντάς του πολύτιμες πληροφορίες. Hugin σημαίνει νους και Munin μνήμη, όμως το νόημά τους είναι πολύ πιο βαθύ από όσο οι λέξεις υποδηλώνουν. Ο Hugin, ο νους, περιλαμβάνει χαρακτηριστικά όπως τάσεις, διανοητικές στάσεις, επιθυμίες, συναίσθημα, πρόθεση, κίνητρο. Ο Munin, η μνήμη, είναι η συσσώρευση ολόκληρου του παρελθόντος σε ένα κατά συνέπεια αναπόφευκτο παρόν, αυτό που μπορούμε να ονομάσουμε κάρμα, το οποίο φέρει όλες τις δυνατές συνθήκες που θα πρέπει η ψυχή να ξεπεράσει.Το ένα αντιπροσωπεύει το μυαλό και το άλλο την μνήμη”http://inmythunite.gr/2016/02/the-road-to-valhalla/>

4.4 Το δέντρο Hemlock: Έχει διττή σημασία. Είναι αειθαλές κωνοφόρο δέντρο, προσαρμοσμένο για να αντιμετωπίζει τις βαριές έως πολύ βαριές χειμερινές χιονοπτώσεις και να ανέχεται τις καταιγίδες, την παγωνιά καλύτερα από τα περισσότερα άλλα δέντρα  και αναπτύσσεται κυρίως σε κρύα, βουνίσια μέρη, σε σκοτεινά σημεία, μακρυά από τον ήλιο.  Δεν είναι το είδος του δέντρου που κρατά το χιόνι καλά, εκτός αν η χιονόπτωση είναι βαριά και υγρή. Στη συνέχεια, όλα τα κλαδιά του κλίνουν προς τα κάτω με το βάρος, και το χιόνι στα κλαδιά του θα γλιστρήσει προς την γη με θόρυβο..”If you have ever entered a grove of hemlocks, you will find this to be the darkest, shadiest part of the forest. But it has a different quality to it, a deeper quality. This is because hemlocks cast very dense shade; their canopies filter out different kinds of light, creating a “blue shade” (different from a “green shade” created by deciduous trees)”https://druidgarden.wordpress.com/tag/hemlock-tree-meaning/

hemlock-standingα) Το  δέντρο Hemlock (genus Tsuga,τ canadensis, γνωστό ως eastern hemlock)= Είναι ενδημικό δέντρο της Νέας Αγγλίας (New England) των Η.Π.Α, όπου είναι η ευρύτερη περιοχή που έζησε ο ποιητής.  Είναι το Εθνικό σύμβολο της Πενσυλβανίας,.Είναι υπεραιωνόβιο, ζει πάνω από 500 χρόνια και μπορεί να φτάσει σε ύψος έως 53 μέτρα. Η διάμετρος του κορμού του μπορεί να φτάσει πάνω από 1,75 μέτρα. Αναπτύσσεται σε σκοτεινά μέρη, μακρυά από το φως του ήλιου, με τον ίσκιο του δεν αφήνει γύρω του να αναπτυχθεί κανένα άλλο φυτό και απαντάται σε μεγάλα δάση και σε υψόμετρο από 600 έως 1800 μέτρα.  Είναι πολύτιμο για την ξυλεία του και χρησιμοποιείται κυρίως στην κατασκευή σιδηροδρόμων.Δεν είναι δηλητηριώδες.

β) Το poison hemlock, snakeweed, με επιστημονικό όνομα Conium maculatum (Κώνειο το στικτόν) = Είναι το πασίγνωστο σε ολόκληρο τον κόσμο, θανατηφόρο, δηλητηριώδες φυτό. Ενδημεί στην Ευρώπη και αναπτύσσεται σε όλες τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Φτάνει σε ύψος 2-3 μέτρων και είναι δηλητηριώδες σε όλα του τα μέρη (φύλλα, στέλεχος, άνθη και ρίζα)  Ειδικά τα φύλλα του μέχρι το λουλούδι του φυτού είναι  εξαιρετικά δηλητηριώδη την άνοιξη,  Τα φρέσκα φύλλα του είναι δύσοσμα και πικρά. Από το φυτό αυτό εξάγεται το δηλητήριο κώνειο. Είναι το πασίγνωστο δηλητήριο που κατάπιε ο φιλόσοφος Σωκράτης όταν αυτοκτόνησε..Το κώνειο (Conium) πήρε το όνομά του από το ελληνικό ρήμα κωνάω που σημαίνει περιστρέφω κυκλικά (αρχ. ελλ. παράγωγο του ουσιαστικού «κώνος» = σβούρα) και τούτο «διά τον ελιγμόν και σκότον τοις πίνουσι γιγνόμενον» Η λέξη maculatum (στικτόν) είναι λατινικής προέλευσης και σημαίνει στίγματα (ο κορμός του έχει βαθυκόκκινα στίγματα- πιτσιλιές)  Αναπτύσσεται και αυτό όπως και το παραπάνω είδος, το μη δηλητηριώδες, σε σκιερούς τόπους, χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση του καρκίνου και άλλων σοβαρών παθήσεων και τα ειδικότερα χαρακτηριστικά του μπορείτε να τα διαβάσετε τα στα ελληνικά στην σελίδα http://www.iama.gr/ethno/plaka/filianos.htm Δείτε το και στις φωτογραφίες:

 “Το «κώνειο το πιτσιλωτό» είναι μεγάλο διετές φυτό, μέχρι 2 μέτρα ψηλό, με λευκά άνθη, της οικογένειας των σκιαδανθών (Umbelliferae) ιδιαίτερα τοξικό με βαρειά, άσχημη μυρωδιά.Οι βλαστοί του είναι κούφιοι με κάθετες αυλακώσεις και εμφανίζουν χαρακτηριστικές πορφυρές κηλίδες.Τα φύλλα του είναι πτεροσχιδή μέχρι τέσσερες φορές και ο αριθμός των ακτίνων στα σκιάδια από 10 μέχρι και 20.”

>Ο Θεόφραστος αναφέρει ότι στην Κέα φύτρωνε άφθονο και καλής ποιότητας κώνειο του οποίου οι Κείοι αρχικά ξέραιναν και έτριβαν τα φύλλα και την ρίζα και χρησιμοποιούσαν αυτή τη σκόνη ανακατεμένη με νερό. Τον ίδιο τρόπο παρασκευής του δηλητηρίου αναφέρει και ο Πλάτων περιγράφοντας τις τελευταίες στιγμές του Σωκράτη.Οι Αθηναίοι το χρησιμοποιούσαν για την θανατική εκτέλεση των καταδικασμένων από τον Άρειο Πάγο με πιο γνωστή την περίπτωση της θανάτωσης του Σωκράτη. Σήμερα θεωρείται φαρμακευτικό φυτό για πολλές παθήσεις, κυρίως δερματικές, όμως απαιτείται τεράστια προσοχή στην χρήση η οποία πρέπει να είναι πάντα εξωτερική (καταπλάσματα, αλοιφές) και μόνο!!” Η Πηγή μου μαζί με άλλες χρήσιμες πληροφορίες για το κώνειο στην πατρίδα μας και την ιστορία του από την αρχαιότητα δείτε:http://eliastselos.blogspot.gr/2015/05/conium-maculatum.html

1. blu

Ποιό είδος από τα δυο είδους Hemlock να επέλεξε άραγε ο ποιητής, ο Ρόμπερτ Φροστ, για το ποίημά του αυτό;  Το άκακο, το εντόπιο ή το δηλητηριώδες, το πασίγνωστο, κώνειο που επίσης αναπτύσσεται και στον τόπο του; Που όμως, και τα δυο, αν τα εντάξουμε στο θανατερό σκοτεινό τοπίο του σιωπηλού νεκρικά δάσους, με τον χειμώνα και το χιόνι, έχουν την οσμή του θανάτου; Δεν το γνωρίζω να σας απαντήσω με βεβαιότητα, οι πολλοί λεν΄για το δεύτερο, ο ποιητής δεν το προσδιώρισε ούτε στο ποίημά του, ούτε ύστερα άλλοτε. Το είπε, όμως, δέντρο.  Αναρωτιέμαι όμως:

Να ήταν η διάθεση του ποιητή εκείνη την ώρα τόσο καταθλιπτική, να πονούσε ψυχικά τόσο, ώστε να σκεφτόταν και το απενενοημένο; Να ανέτρεχε άραγες η μνήμη του στα νεκρά παιδιά του; Να ένοιωθε τόσο βαθειά πίκρα, τέτοια σαν του πικρού δηλητηρίου, του κώνειου; Η΄τέτοια σκοτεινιά στην ψυχή του σαν και του δέντρου που ζούσε στις σκιές; 503238971

Ας λάβουμε εδώ υπ’ όψη ότι μέχρι τότε του είχαν πεθάνει δυο από τα πέντε παιδιά του, το ένα, ο Elliot, από χολέρα, το άλλο, το τελευταίο, η Elinor, λίγο μετά την γέννησή της, ενώ η κόρη του Irma είχε ήδη πάθει από ψυχικό νόσημα..Πολύ αργότερα, από τότε που έγραψε το ποίημα κι ο άλλος του γιός ο Carol αυτοκτόνησε..Δεν είναι ελαφρά τούτα, βαρειά είναι, ικανά να επιφέρουν στον γονιό πολύ βαθύ πόνο, θρήνο και χρόνια θλήψη.. Εξ άλλου, το αρχαϊκό, βαρύ στην σημασιολογία του ρήμα “Ι had rued”  επέλεξε ο ποιητής για να εκφράσει την διάθεσή του ενώ είχε την δυνατότητα να χρησιμοποιήσει άλλες πιο σύγχρονες και ¨ελαφρές” στην σημασία τους λέξεις..,

Οι θεάσεις των αναλυτών του ποιήματος που κοίταξα διίστανται. αναφορικά με το είδος του hemlock. Στην ομάδα του Πανεπιστημίου, όμως, “The Cambridge Companion to Robert Frost” αναφέρεται σχετικά: “The sudden appearance of the black crow shaking the snow suggests a saving revelation. But aspects of the poem remain troubling, espesially we have with crow, dust, and hemlock but also the mythic resonance of Satan as the cormorant alighiting on a tree in paradise lost:: » Thence up he flew, and on the tree of life/ the middle tree and highest There that grew, / sat like a cormorant, get no true life/Thereby regained, but devising death/ to them who lived; nor on the virtue thought/ Of that life -giving plant, but only used/ for prospect, what well used had been the pledge/of immortality (book IV, lines 194-201).Crows eat hemlock seeds that burst forth in winter; hemlock trees prevent others from growing in shade. We Begin to wonder what of a day the speaker had «rued» is really saved?Is non – human nature more or less cruel or kind than our perceptions of it? What kind of innocence can ever recollected after experience?Frost often lures readers to read nature an an edifying scripture but leaves us only with suggestions of uncertaintity”

5. Και το τελευταίο που, κατά την γνώμη μου, είναι και το κεντρικό στοιχείο του ποιήματος, δηλαδή, εκείνο βασικό στοιχείο που εστιάζει ο ποιητής:

 Είναι, από την μια μεριά,  ο τρόπος που το κοράκι κούνησε το χιόνι, σκόπιμα, όπως είδα να το προσδιορίζει στο ποίημά του μιας και του ελλείπει οιοσδήποτε προσδιορισμός, επιθετικός ή επιρρηματικός, πάνω του και τον έρανε με τα αποτρίμματα του χιονιού “ ως σκόνη χιονιού”, το οποίο γεγονός περιγράφει στην πρώτη στροφή του ποιήματος και από την άλλη, το τόσο ευεργετικό αποτέλεσμα της ενέργειας του γεγονότος μες στην ψυχή του, το σωτήριο αποτέλεσμα της αλλαγής της διάθεσής του, το οποίο αποτέλεσμα ως συναισθηματική καταλυτική επιρροή, περιγράφει στην δεύτερη στροφή του ποιήματός του

5.1 Συνδυάζοντας τα παραπάνω στοιχεία του περιεχομένου του ποιήματος και με τον αρχικό τίτλο του ποιήματος “Favour” όπου η λέξη αποδίδεται στην Αγγλική γλώσσα και όχι στην αμερικανική “favor”, στην γλώσσα και με τον ιδιωματισμό , της περιοχής “ New England”,  που είχε επιλέξει ο Φροστ για να γράφει και να εκφράζεται με τα παρακάτω στοιχεία:

Η λέξη  favour σημαίνει = η χάρη, η Χάρις, η εύνοια, η ευλογία…δείτε εδώ

5.2 O τίτλος της ποιητικής συλλογής του ποιητή στην οποία περιλαμβάνεται το ποίημα, ας υπενθυμίσω είναι “New Hampshire: A Poem with Notes and Grace Notes.” μπορεί ν αποδοθεί : Νεο Χαμσάϊρ, Ενα Ποίημα με Σημεία (σύμβολα) και Σημεία (αναφορές) Χάριτος”

Ας πω εδώ ότι η έννοια της λέξης note ως προερχόμενη από την αρχαία Αγγλική και αρχαία Γαλλική γλώσσα και πιο πριν από την λατινική λέξη nota, σημαίνει αναφορά, σύμβολο, σημείον, σημάδι, δείτε εδώ, ενώ

η λέξη Grace σημαίνει, μεταξύ άλλων= την κίνηση με έναν ομαλό, ελεγχόμενο και ελκυστικό τρόπο,η χάρις της κομψότητας στην συμπεριφορά, το δώρο, ως ρηματικός τύπος σημαίνει χαρίζω,με την θεολογική του έννοια σημαίνει η Χάρις, δείτε εδώ.

“ ῇ γὰρ χάριτί ἐστε σεσωσμένοι διὰ τῆς πίστεως· καὶ τοῦτο οὐκ ἐξ ὑμῶν, Θεοῦ τὸ δῶρον” ( Προς Εφεσίους επιστολή Παύλου 2:8)

  ( Διότι πράγματι έχετε σωθεί δωρεάν με την χάριν δια μέσου της πίστεως. Και αυτή η ανεκτίμητος σωτηρία σας δεν προήλθεν από σας,· το δώρον είναι του Θεού.)

«For it is by grace you have been saved, through faith—and this is not from yourselves, it is the gift of God.”(Ephesians 2:8 )

Definition of God’s Grace: «What is grace? In the New Testament grace means God’s love in action towards men who merited the opposite of love. Grace means God moving heaven and earth to save sinners who could not lift a finger to save themselves. Grace means God sending His only Son to descend into hell on the cross so that we guilty ones might be reconciled to God and received into heaven. ‘(God) hath made him to be sin for us, who knew no sin, that we might be made the righteousness of God in him’» (2 Corinthians 5:21).

      Από τα παραπάνω, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι ο ποιητής ερμήνευσε την κίνηση του κορακιού καθώς τον έρανε με τα αποτρίμματα του χιονιού ( το γεγονός) με την μέσω του πτηνού επέμβαση της Θείας Χάριτος την οποία δέχτηκε ως ευλογία με το ράντισμα του καθαρού χιόνινου νερού επάνω του και στο πρόσωπό του, που του επέφερε ευθύς την κάθαρση στο πνεύμα και στον ψυχισμό του. Και, ότι αυτό είναι το μήνυμα μες από το ποίημά του.

Αυτά τα ολίγα. Και μιας και δεν μπορώ να αντισταθώ, ας κλείσω το θέμα μου, με τον περίφημο ζωγραφικό πίνακα του Pieter Bruegel, the Elder: Τίτλος του: “Winter Landscape with Skaters and_Bird_Trap”

Pieter_Bruegel_the_Elder_-_Winter_Landscape_with_Skaters_and_Bird_Trap_-_WGA03333

2.BIBLIA_Μερικές από τις πηγές μου:

https://www.biography.com/people/robert-frost-20796091,https://www.britannica.com/biography/Robert-Frost,

https://www.poets.org/poetsorg/poet/robert-frost, https://shenandoahliterary.org/blog/2013/12/dust-of snow

“Dust of Snow” analysis by: Ahmad Idris Asmaradhani,

http://www.softschools.com/facts/plants/hemlock_facts/1100/

http://www.slate.com/blogs/wild_things/2014/08/21/poisonous_plants_socrates_drank_hemlock_tea_as_his_preferred_mode_of_execution.html

Για το κώνειο Conium maculatum L, 1753, (Κώνειο εκ του κώνος = σβούρα.+ Maculatum = στικτόν): https://http://botanologio.blogspot.gr/2015/01/blog-post.html, http://www.iama.gr/ethno/plaka/filianos.htm

www.whitedragon.org.uk/articles/hemlock.html

Advertisements

Την ώρα που η γη σκέπασε το κόκκινο φεγγάρι της..


Ήταν χθες το βράδυ, όταν η γη μας βρέθηκε να κινείται αναμεσίς του ήλιου και του φεγγαριού. Οι ακτίνες του ήλιου του ζωοποιού καθώς την αγκάλιαζαν την έκαναν να ‘ματοβάφει το φεγγάρι της . Κι όσο η γη μας σκέπαζε το κόκκινο φεγγάρι της, τόσο και κείνο χανόταν στον ίσκιο της μέχρι που έσβησε στον αστροφωτισμένο ουρανό της..

κόκκινο φεγγάρι

Έτσι η γη μας σκέπασε το φεγγάρι της. Απ’ τ’ αγκάλιασμα του ήλιου εκείνη το ‘κρυψε στην δικιά της αγκαλιά ..Κι εκείνο σαν να λούφαξε μέσα της..Ποτέ άλλοτε δεν θα μπορούσαν να’ ρθούν τόσο κοντά… Μοναχά μια τέτοια ώρα. Μια μεγάλη αγκαλιά που κράτησε τόσο λίγο,  μια υπόσχεση αγάπης ίσα για το επόμενο συναπάντημα.

11-28-setting-moon

      Να, σαν τους ανθρώπους της π’ αγαπιούνται σε καιρούς που δεν τους αφήνουν νάναι μαζί.  Κι έτσι που μένουν μακρυά κι ας αγαπιούνται τόσο, ατενίζουν τις νύχτες μοναχοί κι απ’ άλλη μεριά του σύμπαντος ο καθείς, το φεγγάρι τους, το κίτρινο, τόσο μακρυά τους νάναι όπως κείνος, εκείνη π’ αγαπούν.

Και έτσι, με πίστη περιμένοντας, προσμένουν την μεγάλη εκείνη την ώρα τ’ αγκαλιάσματος της γης με το φως και τις σκιές, για να μπορέσουνε και κείνοι να αγκαλιαστούν με κι’ ον π’ αγαπάνε στα σκοτάδια του απαγορευμένου των ανθρώπων.

Γιατί το σύμπαν το ‘χει και σε κείνους υποσχεθεί

Αγκαλιάζοντας τις ρωγμές


The birds, they sang                                                                                   Τα πουλιά τραγούδαγαν

At the break of day                                                                                                             το χάραμα

Start again, I heard them say                                                     Ξεκίνα ξανά, τα άκουσα να λένε

Don’t dwell on what has passed away                             Μην κολλάς σε αυτό που έχει πεθάνει

Or what is yet to be…                                                                               ή δεν έχει έρθει ακόμα….

Ring the bells that still can ring

Χτύπα όσες από τις καμπάνες χτυπάν’ ακόμη

Forget your perfect offering

Ξέχνα την τέλεια προσφορά σου

by Billie Bond.1

There is a crack, a crack in everything                           Υπάρχει μια ρωγμή παντού

That’s how the light gets                                                           Έτσι μπαίνει το φως 

by Billie Bond1 (2)

You can add up the parts                                           Μπορείς να προσθέσεις τα επί μέρους

You won’t have the sum                                                    αλλά δεν θα έχεις το σύνολο

You can strike up the march                                          Μπορείς να παίξεις το εμβατήριο

There is no drum                                                                         Δεν υπάρχει τύμπανο

Every heart, every heart                                                       Κάθε καρδιά, κάθε καρδιά

To love, will come                                                                         θα ‘ρθεί στην αγάπη

But like a refugee.                                                                      Αλλά σαν πρόσφυγας

Ring the bells that still can ring..

Χτύπα όσες από τις καμπάνες χτυπάν’ ακόμη

by Billie Bond3

Forget your perfect offering                                                   Ξέχνα την τέλεια προσφορά σου

There is a crack, a crack in everything      Υπάρχει μια ρωγμή, μια ρωγμή στο κάθε τι

      That’s how the light gets                                                         Έτσι μπαίνει το φως

                                                                                 

kintsugi

{“ Οι  Ιάπωνες όταν επιδιορθώνουν σπασμένα αντικείμενα, «αξιοποιούν» τις ρωγμές ή τα σπασμένα κομμάτια, γεμίζοντάς τα με χρυσό. Πιστεύουν ότι, όταν ένα αντικείμενο – που πίσω του υπήρχε μια ιστορία – υποστεί ένα «τραυματισμό», γίνεται πιο όμορφο. Η τεχνική αυτή ονομάζεται Kintsugi.

Χρυσό αντί κόλλας.Πολύτιμο μέταλλο αντί μιας διάφανης κολλητικής ουσίας.

Και εδώ βρίσκεται όλη η διαφορά : απόκρυψη της χαμένης ακεραιότητας ή ενίσχυση της ιστορίας της επιδιόρθωσης;

Όποιος ζει στη Δύση δυσκολεύεται να συμφιλιωθεί με τις «ρωγμές».
Η θραύση, το τραύμα, η πληγή, θεωρούνται μηχανιστική συνέπεια μιας ευθύνης
– ότι είναι σφάλμα κάποιου-, αντίθετα, η αναλογική σκέψη (αρχαϊκή, μυθική, συμβολική) απορρίπτει τις διχοτομήσεις και μας επαναφέρει στη συνύπαρξη των αντιθέτων, που παύουν να είναι, μέσα στη συνεχή ροή της ζωής.

Ας δώσουμε ομορφιά και αξία στους ανθρώπους που έχουν υποφέρει………αυτή η τεχνική ονομάζεται Αγάπη.

Ο πόνος είναι μέρος της ζωής.
Υπάρχουν φορές, που αφορά ένα μεγάλο κομμάτι της και άλλες φορές όχι, αλλά σε κάθε περίπτωση είναι ένα μέρος του μεγάλου παζλ.

Ο πόνος κάνει δύο πράγματα. Σε διδάσκει και σου ΄»λέει» ότι είσαι ζωντανός.
Στη συνέχεια φεύγει και σε αφήνει αλλαγμένο.
Μερικές φορές, θα σε αφήσει πιο σοφό.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, σε αφήνει πιο δυνατό.
Και στις δύο περιπτώσεις, ο πόνος αφήνει το σημάδι του και ό,τι σημαντικό μπορεί να συμβεί στη ζωή σου, θα το μετατρέψει με τον ένα ή τον άλλο τρόπο.

Οι Ιάπωνες που εφηύραν το Kintsugi το είχαν καταλάβει εδώ και έξη αιώνες πριν και μας το θυμίζουν «υπογραμμίζοντάς το σε χρυσό»}

Άρθρο της Μαρίας Λιακάκου, κλινικής Ψυχολόγου στο Πανεπιστήμιο της Ρώμης «La Sapienza»

ahd;oni

1. Οι  παραπάνω στίχοι (lyrics)  είναι από το τραγούδι του  συνθέτη, τραγουδιστή και συγγραφέως Leonard Cohen, Λέοναρντ Κοέν (1934-2016) “Anthem, Ύμνος” (1992)στην Αγγλική και Ελληνική γλώσσα.  Ολόκληρο το τραγούδι Anthem με τους στίχους του στην Αγγλική γλώσσα και  την ιστορία του μπορείτε να το βρείτε εδώ και στην ελληνική εδώ.  

2. Οι γλυπτές κεφαλές είναι της σύγχρονής μας Βρεττανής γλύπτριας Billie Bond από την συλλογή Billie Bond. The Pie Factory, Margateτης    “ Perfect Imperfection – The Art of Healing” “Τέλεια ατέλεια – Η τέχνη της θεραπείας”, που έχει εμπνευσθεί από την αρχαία ιαπωνική τέχνη του Kintsugi (η  συγκόλληση των σπασμένων κεραμικών με χρυσό) Για την δουλειά της αυτή η διάσημη γλύπτρια είπε:

“I try to open the window to the soul, force its pain outside,
expose its rawness in an attempt to heal the damage and to make it better.
For me, the process or performance of making is the art’

Για την γλύπτρια Billie Bond περισσότερα:       http://www.thepalettepages.com/2017/04/01/billie-bond-solo-exhibition/,                  http://www.essexsculpture.co.uk/who-we-are/, https://www.saatchiart.com/art/Sculpture-Kintsugi-Head-2/153518/3296211/view

2. Kintsugi (ή kintsukuroi) : Ιαπωνική παραδοσιακή τέχνη, αναγόμενη στον 15ο αιώνα,  της συγκόλλησης σπασμένων κεραμικών με πολύτιμα μέταλλα.Μια μορφή τέχνης που γεννιέται από το mottainai – η αίσθηση της λύπης όταν σπαταλάται κάτι – οι ρωγμές είναι ραμμένες με ρητίνη λάκας και κονιορτοποιημένο χρυσό, ασήμι ή πλατίνα και συχνά αναφέρονται σε φυσικές μορφές όπως καταρράκτες, ποτάμια ή τοπία. Αυτή η μέθοδος μετατρέπει το τεχνούργημα σε κάτι νέο, καθιστώντας το πιο σπάνιο, όμορφο και ιστορικό από το πρωτότυπο. Η τέχνη του Kindsugi είναι η ομορφιά της τέλειας ατέλειας.

The philosophy of Kintsugi is far reaching and is much more revealing once probed beyond the simply ceramic repairing technique. It is believed to have many similarities to the Japanese philosophy of Wabi-Sabi: embracing for the imperfect and flawed. This philosophy suggests that an object once kept in the possession for extended periods of time deserves to be taken care of, in ways very similar to the way one takes care of living things around them

Περισσότερα για την σημασία της  τέχνης Kintsugi δείτε: http://www.thebookoflife.org/kintsugi/, https://www.youtube.com/watch?v=t1yIWXUjVxo, https://frapress.gr/2016/12/kintsugi-techni-na-apodechese-katastrofi/,

Ήταν κάποτε ένας κύκνος..


και μια γυναίκα που έγινε η ίδια κύκνος, για χάρη του και για την Τέχνη.

maya-pli

Τ’ όνομά της, Μάγια Πλισέτσκαγια (Ма́йя Миха́йловна Плисе́цкая, Maya Plisetskaya) .

Γεννήθηκε σα σήμερα, στις 11 του Γενάρη το 1925 και έσβησε 89 χρόνια μετά, στις 2/5/2015.

Μάγια Πλισέτσκαγια

Αυτή, η ορφανή Μοσχοβίτισσα από την πάλαι ποτε Σοβιετική Ένωση του Στάλιν, που χόρευε από τα έντεκά της χρόνια και που έμελλε με τον ανεπανάληπτο χορό της, με το μοναδικό ταλέντο της να μαγέψει όλο τον κόσμο!  Και, να τον κατακτήσει.

Ήταν αυτή που είπε κάποτε:

“The only weapon I had was my dancing.
With that I fought like a general without an army.
If I could have saved all the energy I wasted on my struggle
it would have sufficed me to cover a dozen ballets.”

Ήταν αυτή, η Maya Plisetskaya, που τιμήθηκε με τόσα βραβεία, όσα, ίσως,  κανείς άλλος καλλιτέχνις του είδους της έχει τιμηθεί ως τα σήμερα. και που κέρδισε με σπαθί της την τέχνη της όλο τον κόσμο.Αυτή που κέρδισε την αθανασία.

Ήταν αυτή, που για να την τιμήσουν και όσο ζούσε, το 1994, το Ινστιτούτο Θεωρητικής Αστρονομίας έδωκε το όνομά της σ’ ένα μικρό πλανήτη κι από τότε  ο  No. 4626 ονομάζεται Maya Plisetskaya

maya_pli3

Ήταν αυτή, η Maya Plisetskaya στις  7 Απριλίου 1947, όταν για πρώτη  χόρεψε ως Οντέτ-Οντίλ στη «Λίμνη των Κύκνων» του Τσαϊκόφσκι και από τότε το μπαλέτο και ο χορός της σε αυτό  έγινε ένα από τα πιο σημαντικά στην καλλιτεχνική βιογραφία της.Και αυτή που χόρευε και συνέχιζε να χορεύει ως τα γεράματά της. Δείτε και :https://ria.ru/spravka/20051114/42082561.html

Ήταν αυτή, η  Maya Plisetskaya, που είπε:

I am convinced that it was not the word that came first but gesture. A gesture is understood by everyone.

A gesture can be like this or it can be one of despair, such a gesture, every gesture, it can be understood,

you need nothing else, no words.”

                               

Εδώ, σε αυτό το video, την βλέπετε να χορεύει “ τον κύκνο”  “Le Cygne” (“The Swan”) ευρύτερα γνωστό ως “The Dying Swan” το οποίο είναι ένα μέρος από το συνολικό μουσικό έργο ”Το Καρναβάλι των ζώων” “Le Carnaval des animaux” του Γάλλου συνθέτη μουσικής Charles-Camille Saint-Saëns( Καμίγ Σαιν-Σανς)1835- 1921), που το συνέθεσε το έτος 1886.

1. blu

Από την μεριά μου, λίγο πριν από το τέλος της μέρας, ένα στοιχειώδες αφιέρωμά μου για να τιμήσω με την σειρά μου αυτή την υπέροχη και μοναδική γυναίκα, την Maya Plisetskaya που γεννήθηκε σαν σήμερα..

1. blu

1. Για την Ρωσίδα χορεύτρια κλασσικού μπαλλέτου Μάγια Πλισέτσκαγια, μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα εδώ:

https://uznayvse.ru/znamenitosti/biografiya-mayya-pliseckaya.html

http://www.tovima.gr/culture/article/?aid=100026, http://www.lifo.gr/team/politismos/51162, http://www.telegraph.co.uk/culture/theatre/3649988/You-must-blaze-like-a-comet.html

2. Για το μουσικό έργο  του Καμίγ Σαιν- Σανς “Ο κύκνος”μερικά λόγια :

Ο “κύκνος”είναι το μοναδικό μέρος από το “Καρναβάλι των Ζώων” που ο συνθέτης Καμίγ Σαιν-Σανς επέτρεψε να παίζεται δημόσια κατά τη διάρκεια της ζωής του. Θεωρούσε ότι τα υπόλοιπα τμήματα του έργου του ήταν πολύ επιπόλαια και θα έβλαπταν τη φήμη του ως σοβαρού συνθέτη. Έγινε ευρύτερα γνωστό υπό το όνομα The Dying Swan από το ομώνυμο ποίημα του  Άγγλου ποιητή Αλφρεντ Τέννυσον το οποίο χορεύτηκε αρχικά από την Ρωσίδα πρίμα μπαλαρίνα ‘Αννα Πάβλοβα, Anna Pavlova, ως ένα σόλο που φτειάχτηκε ειδικά γι’ αυτήν και κατά παραγγελία της, το 1905  από τον διάσημο χορογράφο  Mikhail Fokine

“The Dying Swan”.

ΙΙΙ

“The wild swan’s death-hymn took the soul
Of that waste place with joy
Hidden in sorrow: at first to the ear
The warble was low, and full and clear;
And floating about the under-sky,
Prevailing in weakness, the coronach stole
Sometimes afar, and sometimes anear;
But anon her awful jubilant voice,
With a music strange and manifold,
Flow’d forth on a carol free and bold;”

Ολόκληρο το ποίημα του  Τέννυσον μπορείτε να το διαβάσετε εδώ: https://www.litscape.com/author/Alfred_Lord_Tennyson/The_Dying_Swan.html 

και για το ποίημα και τον ποιητή εδώ:

http://www.english.cam.ac.uk/cambridgeauthors/tennyson-music-and-meaning-3/

3. Για τον συνθέτη  Καμίγ Σαιν-Σανς μπορείτε να διαβάσετε και εδώ: https://genius.com/Camille-saint-saens-the-swan-from-carnival-of-the-animals-lyrics και για το έργο του  “Το καρναβάλι των ζώων” : https://www.sansimera.gr/articles/493, https://www.musicologie.org/sites/c/carnaval_des_animaux.html, http://peri-texnon.blogspot.gr/2011/01/3.html,

 

Απ’ τα παραμύθια χωρίς όνομα..


digital-blasphemy-allimg-1.jpg«Φανέρωσέ το, μάγισσα, πῶς στ’ ὄνειρον ζυγώνω.

  Δός μοι φτερὰ κεῖ νὰ πετῶ καὶ ξόρκια μπρὸς νὰ ψάλλω,

τὸ καστροπόρτι νὰ διαβῶ, νὰ μπῶ στὴν γῆ τοῦ ὀνείρου.

garden-of-eden

Witch_of_Endor_(Nikolay_Ge) (2)

Eyvind Earle


– Μὲ τὰ φτερὰ κεῖ δὲν πετᾷς, μὲ μαγγανειὲς δὲν μπαίνεις.

Τὸ πευκοδάσος νὰ διαβῇς ὣς τοῦ γιαλοῦ τὰ μέρη,

κι’ ἀστερομμάτα λυγερὴ νὰ σοῦ κρατῇ τὸ χέρι,

  κι’ ὅντες πατήσῃς ἀμμουδιὰ στὸ καστροπόρτι κροῦσε»

1.-blu_thumb.gif

 

ocean-paradise-1995

 1. blu

Ετσι που τα’ πε η μάγισσα, να το κατάλαβε, λέτε, κι’ ος που την ρώταγε πως το μαγικό κλειδί ν’ ανοίξει την καστρόπορτα, να μπει ως πως ποθούσε στην χώρα τ’ ονείρου, ήταν ν’ αγαπήσει και ν’αγαπηθεί; Κι ότι ο πόθος του για τη γης τ’ ονείρου δεν ήταν άλλη απ’ την ίδια την αγάπη που θα’νοιωθε εντός του και που θα την μοιραζόταν; 

Μπορεί ναι, μπορεί και όχι.. Αφήνω το τέλος του παραμυθιού σε σας…

1. blu

Σημειώσεις και πηγές μου:

1. Το παραμυθένιο αυτό ποίημα, το εντός των εισαγωγικών, είναι του  ποιητή μας Ευστράτιου Σαρρή και φέρει τον τίτλο “Κρυοπηγή” από τα “Αγροτικά” του: https://paflagonagroikos.wordpress.com/

2. Η μάγισσα στ΄αριστερά είναι, με αυθαιρεσία μου, αποσπασμένη από τον πίνακα του Ρώσου συμβολιστή ζωγράφου Nikolai Nikolaevich Ge, έχει τον τίτλο “Witch_of_Endor” έργο του του 1857, και  προς τιμή του τον παρουσιάζω ολόκληρο:

Witch_of_Endor_(Nikolay_Ge)

3. Για το ποιά ήταν η μάγισσα του Endor, αν θέλετε, δείτε: https://www.wikiwand.com/en/Witch_of_Endor

4. Οι πίνακες με τα τοπία είναι του Αμερικανού ζωγράφου  Eyvind Earle (1916 –2000). Τα παραπάνω έργα του υπάγονται στην ποιμενική λογοτεχνία και ανάγονται στην περίοδο του μαγικού ρεαλισμού. Για τον θαυμάσιο αυτόν ζωγράφο και τα έργα του μπορείτε να δείτε:http://www.eyvindearle.com/Default.aspx,

5. Επίσης, το γυμνό (Νude) της κοπέλλας στα αριστερά, είναι μια ελαιογραφία του ίδιου ζωγράφου, του Eyvind Earle

6. Ο καβαλλάρης της πρώτης από πάνω εικόνας είναι ψηφιακό έργο του Ryan Bliss

7. Για του όρους:

. ποιμενική λογοτεχνία: “Λογοτεχνική δημιουργία, που εμπνέεται από τον κόσμο των ποιμένων (βουκόλων) που παρουσιάζεται εξιδανικευμένος όσον αφορά στο περιβάλλον, τη ζωή και τα αισθήματα του. Κατά καιρούς εκφράστηκε με διάφορους τρόπους: στην ποίηση (το ειδύλλιο, η βουκολική ποίηση, το εκλόγιο), στον πεζό λόγο (το βουκολικό μυθιστόρημα), στο θέατρο (ποιμενικό δράμα)…” http://www.enacademic.com/
7β. Μαγικός ρεαλισμός:   “Ο μαγικός ρεαλισμός είναι ένα λογοτεχνικό κίνημα που άνθισε στα μέσα του εικοστού αιώνα και προσδιορίζεται ως η υφολογική ανησυχία και το ενδιαφέρον για ανάδειξη του μη πραγματικού ή αλλόκοτου ως κάτι καθημερινό και κοινό. Δεν είναι μια λογοτεχνική έκφραση μαγική. ο σκοπός του είναι περισσότερο να εκφράσει τα συναισθήματα παρά να τα προκαλέσει και, πάνω απ’ όλα, είναι μία στάση απέναντι στην πραγματικότητα..”  .
8. Η μουσική σύνθεση στο video είναι του Τσέχου συνθέτη Antonín Dvořák (1841-1904) , έχει τίτλο “Song to the moon” όπου η σοπράνο Soprano Renee Fleming τραγουδάει την άρια απ’ την όπερά του «Rusalka».
Όπως αντιγράφω από τον δημιουργό του  video Spadecaller : “Dvorak’s composition relies upon expansive arpeggiated chords to capture the fairy tale ambiance of Rusalka. The amicable old Spirit of the Lake, Jezibab, is enjoying the singing of the Wood Nymphs, when his daughter, Rusalka, sadly approaches him. She admits that she has fallen in love with a handsome prince. Yearning to know the bliss of union with him, she wishes to become human. Deeply saddened, the Spirit of the Lake consents to her request, and leaves. All alone, Rusalka sings this magnificent aria and shares the secrets of her longing to the moon.»
Για την Rusalka, την νύμφη των νερών, που θυσίασε την αθανασία της να γίνει άνθρωπος απ’ τον ερωτά της για τον άντρα που συνάντησε στην λίμνη του δάσους, με την προσδοκία και την πίστη ότι εκείνος θ’ αποδεχθεί την αγάπη της, δείτε εδώ: http://www.metopera.org/discover/synopses/rusalka/
9. Οι στιχοι του τραγουδιού  “Song to the moon”, στην αγγλική:
                                                                            “Song to the moon” lyrics in english:

Silver moon upon the deep dark sky,

Through the vast night pierce your rays.

This sleeping world you wander by,

Smiling on man’s homes and ways.

Oh moon ere past you glide, tell me,

Tell me, oh where does my loved one bide?

Oh moon ere past you glide, tell me

Tell me, oh where does my loved one bide?

Tell him, oh tell him, my silver moon,

Mine are the arms that shall hold him,

That between waking and sleeping he may

Think of the love that enfolds him,

May between waking and sleeping

Think of the love that enfolds him.

Light his path far away, light his path,

Tell him, oh tell him who does for him stay!

Human soul, should it dream of me, Let my memory wakened be.

Moon, moon, oh do not wane, do not wane,

Moon, oh moon, do not wane….

1. blu

Αποχαιρετώντας σας, ελπίζω να μην το φόρτωσα πολύ και να μην σας κούρασα.

Ωσάν σπουργίτες, ωσάν αετοί


A bitter morning:

sparrows sitting together

without any necks

Bitter morning sparrows sitting without necks (2)

Searching on the wind,
 the hawk’s cry
 is the shape of its beak

red-tail-hawk

      Με το ξημέρωμα της νέας χρονιάς, καθώς εκτιμώ,  κι άλλες πικρές μέρες ανατέλλουν για τους πολλούς από τους ήδη ταλαιπωρημένους πολίτες αυτού του τόπου. Ετσι,  που απ’ αυτούς, άλλοι ωσάν τους σπουργίτες στην βαρυχειμωνιά, θα παραμένουν να λουφάζουν έκθετοι στον χιονιά μόνοι και με παρηγορία τους άλλους σαν τους ίδιους για να σταθούν και να επιβιώσουν, κι άλλοι,  λαχταρώντας σαν τον αετό που διψάει να πετάξει,  θα μένουν να κραυγάζουν για τον αέρα που τους στερούν στην μοναξιά που δαμάζει τον τόπο και τους ανθρώπους του και να ακούουν τον αντίλαλο της κραυγής τους νοιώθοντας έκθετοι και μόνοι. 

     Υπάρχουν, βέβαια, και οι άλλοι, οι ολίγοι, που είτε αντλούν από αυτούς που πικραίνουν, αδιαφορώντας ή και επιδιώκοντας, είτε που είναι μακρυά τους τόσο ώστε να  αγνοούν και την ύπαρξή τους ακόμη.

   Κι η η ψαλίδα ανάμεσα στους πολλούς και στους ολίγους όλο και μεγαλώνει και θα μεγαλώνει. Και, με τον καιρό, οι λίγοι θα γίνονται λιγότεροι, και οι πολλοί περισσότεροι.

  Και, οι λίγοι το ξέρουν ότι θα γίνονται λιγότεροι. Νόμος της ζούγκλας, βασικός: Ο ισχυρότερος θα μείνει κυρίαρχος..Τον ξέρουν καλά τον Νόμο, γιαυτό είναι και οι ολίγοι. Γιαυτό και θα επιδιώξουν να είναι αναμεσίς των ακόμη ολιγότερων..Γιαυτό και θα χτυπήσουν όλους τους άλλους , είτε τους λίγους, είτε τους πολλούς. Ετσι τα βλέπω..

Το τι είναι ο καθείς μας, το σε τι θέση είναι, το τι κάνει και το τι δεν κάνει, το ξέρει ο ίδιος.

Μα αναλογίζομαι, οι πολλοί,  θα συνεχίζουν να περιμένουν, νοιώθοντας έκθετοι;  Τι; Και πότε; Και πως; Και που; Να περιμένουν να περάσει ο χειμώνας; Μα θάναι, λένε και λέω  μαζί τους, πολύ μακρύς, άντε οι μεθεπόμενη γενιά να χαρεί την Άνοιξη, όχι η τωρινή, ούτε καν η επόμενη. Μα, ως τα τότε, πως θα παραχθούν οι νέες γενιές σε ένα τόπο που δεν αντέχει στην βαρυχειμωνιά να γεννήσει κι άλλα παιδιά;  Που όλο και λιγοστεύει αργοπεθαίνοντας; Και που; Σ’ ένα τόπο που αφανείς τον κυβερνάν΄, ξένοι που τον κερματίζουν; Όπου ξένοι οι πιο πολλοί θα τον κατοικούν και άλλοι τόσοι θα τον εκμεταλλεύονται; Ξένοι στον τόπο μας που θάναι ή και ξένοι σε άλλους τόπους;; Και πως να μην νοιώθουν έκθετοι αφού τα πράγματα συμβαίνουν με την ανοχή και την συνενοχή των ολίγων ευτραφών και τινων άλλων  «Εφιαλτών» και ου μόνον Αθηναίων, ως του παλιού εκείνου; Και, με την αδράνεια των πολλών;

Σφάλλω άραγε «βλέποντας» ένα ζοφερό μέλλον για τον τόπο μας και για τους πολίτες του, ενώ η πραγματικότητά του θάναι αλλιώτικη, θάναι  καλύτερη έστω κι από την τωρινή; Κι αυτά που ειπώθηκαν δια στόματος του πρωθυπουργού του τόπου μας  να έχουν, επιτέλους, στοιχεία αλήθειας; Μακάρι έτσι νάναι κι ας κάνω λάθος κι ας διαψευσθώ.

Μα κι αν δεν είναι έτσι όπως μακαρίζω ναναι τα πράγματα, έχω την γνώμη, σε τίποτε δεν ωφελεί,  ούτε το λούφαγμα, ούτε οι μοναχικές κραυγές, και κυρίως, ούτε η αναμονή και η αίσθησή της ως τέτοιας.. Δεν είναι ο καθείς μας έκθετος, έκθετος είναι επειδή περιμένει από τους άλλους, έκθετος νοιώθει ως μονάδα που νομίζει πως είναι…Κι αυτά είναι λάθος. Δεν περιμένουμε να περάσει η χειμωνιά,  δρούμε για να φέρουμε το συντομότερο την Άνοιξη, για να φυσήξει ο αέρας για να ανασάνουμε, για να πετάξουμε . Αν όχι για την γενιά μας, για την επόμενη.

      Κι αν την φύση,λέω,  δεν μπορούμε να την αλλάξουμε, ούτε την Άνοιξη να φέρουμε πιο σιμά , ούτε τον άνεμο να κάνουμε να φυσήξει- κυρίαρχη επάνω μας είναι, όχι εμείς σε αυτήν κι ας παν’ να μας πείσουν για το αντίθετο- τα πράγματα στον τόπο μας δεν είναι δικά της καμώματα. Από ανθρώπους γενήκαν και είναι. Από ανθρώπους που είναι άλλοι, μα κι από μας, από τον καθένα μας στο μερίδιο που του πέφτει. Γιαυτό,  μπορούμε κι επιβάλλεται να αλλάξουμε τα πράγματα, αλλάζοντας τους άλλους και ξεκινώντας από μας τους ίδιους..Και, το θέλουμε, πιστεύω. Ο καθείς μας. Ε! Ας το κάνουμε!. Ας μην μένουμε παθητικοί και μοιρολάτρες απέναντι στα πράγματα που οι ολίγοι τα κάνουν να συμβαίνουν σε βάρος των πολλών. Είναι πολλά αυτά που θάπρεπε να έχουν γίνει, μερικά γίνονται και τώρα, και άλλα είναι που πρέπει να γίνουν. Με την καινούργια την χρονιά, ας βάλουμε στόχο να κάνουμε περισσότερα.

      Είναι καθήκον όλων μας να κοντύνουμε το άνοιγμα της ψαλίδας, να φέρουμε την ισορροπία στις αναλογίες της. Ετσι, λέω, ας δρούμε συνειδητά στην καθημερινότητά μας ως πολίτες και κοινωνοί του τόπου μας, ως συμπολίτες και συγκοινωνοί και σ’ άλλους τόπους  που είμαστε. Κι ας μάθουμε, επιτέλους, ότι στην κάθε μέρα μας, κάθε μας πράξη, κάθε μας επιλογή κίνησης από το πιο απλό μας μικρό βήμα ως τον διασκελισμό μας είναι και από μια πολιτική πράξη μας, μια πολιτική μας επιλογή. Και ότι η κάθε επιλογή μας σε όποια κίνησή μας, παράγει συνέπειες. Γιατί η αλήθεια είναι ότι κινούμαστε όπως και νάχει, άλλοι όμως σε κύκλο κι άλλοι μπροστά ή πίσω ή και πίσω.  Και  ας θυμόμαστε ότι, η ισχύς εκκινώντας από την μονάδα, είναι εν τη ενώσει. Για την ενέργεια, την κίνηση και όχι μόνον την παρηγορία. Ετσι τα βλέπω.

Καλή μας νέα χρονιά!

bridge

Σημείωση: Τα δυο ποιήματα χαϊκού στο κείμενο είναι του Αμερικανού ποιητή James William Hackett (1929-2015) :

http://www.hsa-haiku.org/frogpond/2010-issue33-1/essay.html, 

http://www.hacketthaiku.com/

Ήταν πριν τον χειμώνα


Will-Dielenberg-6-Australia

Ένοιωσα τον άνεμο να με τυλίγει και τον ρώτησα

Σου είμαι εμπόδιο;

Όχι, μου είπε. Σ’ αγαπώ, γιαυτό

Κι ύστερα έφυγε

Ήρθε η βροχή μετά και με πότισε

Αυτήν, δεν την ρώτησα

butft3

Ήταν, θυμάμαι, πριν τον χειμώνα