Ζήτημα παρατήρησης


πτηνά

Κάπου στην γη υπάρχει και ο παράδεισος.

Δεν γίνεται αλλιώς.

Οι σπόροι από το απαγορευμένο μήλο μείναν’ αφάγωτοι

851cb345

 

Μάθατε κάτι άλλο;

Advertisements

Σε στάδιο μεταμόρφωσης


moritake script         “A fallen blossom                         

   returning to the bough, I thought —

                    But no, a butterfly.”                                        Arakida Moritake

sensational-butterflies-pupa-on-tree-two-column (2)

“Ένα πεσμένο άνθος

που επιστρέφει στην κλάρα, νόμισα-

Αλλά όχι, μια πεταλούδα”

9a0f7042

1. blu

aniflow-01

Τα πάντα ρει, μηδέποτε κατά τ’ αυτό μένειν” είχε πει ο Ηράκλειτος

 

Από τα πανάρχαια χρόνια, οι άνθρωποι είχαν παρατηρήσει τον θαυμαστό κύκλο δημιουργίας των πεταλούδων στα στάδια μεταμόρφωσής τους μέχρι την ολοκλήρωση της γέννησής τους, όπως ξεκινάν’ από τις κάμπιες, πως  ύστερα μες στο κουκούλι τους μετασχηματίζονται σε χρυσαλλίδες και έπειτα πως στο τελικό στάδιο μεταμόρφωσής τους από χρυσαλλίδες γίνονται πεταλούδες, ολοκληρώνοντας έτσι τον κύκλο της δημιουργίας τους. Αυτό το εγγενές φυσικό φαινόμενο της μεταμόρφωσης αναγορεύτηκε από τους ανθρώπους αρχικά ως θεϊκό σημείον, ύστερα οι πεταλούδες γίνηκαν το σύμβολο της ψυχής, το σύμβολο της αναδημιουργίας, της αναγέννησης, της αθανασίας,  ένα από τα κύρια σύμβολα της μεταμόρφωσης των νεκρικών πνευμάτων κι άλλοτε της ανάστασής τους. Κι ανάλογα με τους πολιτισμούς των λαών, ήλθε η ώρα που οι πεταλούδες γίνηκαν και σύμβολα της χαράς της ζωής  χάρις στην ομορφιά των φτερών τους και την ελαφράδα του φτερουγισμού τους, όμοιου με χορού στ’ αγέρι. .Απαλές, τόσο που να φαίνονται ανεπαίσθητες, οι κινήσεις των ελαφρών πολύχρωμων φτερών τους  σαν στροβιλίζονται χορεύοντας στ’ αλαφρύ τ’ αγέρι,  μέγιστη, όμως, η επιρροή τους. .

Κι όλα αυτά είναι γνωστά, πιστεύω. Στα χρόνια και στις χιλιετίες που ακολούθησαν, εμείς οι άνθρωποι ακόμη παρατηρούμε θαυμάζοντας αυτό το φυσικό εγγενές φαινόμενο των σταδίων της μεταμόρφωσης των πεταλούδων και όχι μόνον αυτών,  πως μεταμορφώνονται όντας από το κάτι που ήσαν σε κάτι άλλο που πριν δεν ήταν

Όπως είναι, επίσης, γνωστό το ότι εμείς, οι άνθρωποι  ανέκαθεν επηρεαζόμασταν από την Φύση, ως μέρος της. Η φύση ήταν εκείνη που μας έδειξε, εκείνη που μας δείχνει τον δρόμο.. Ο άνθρωπος την παρατηρεί, την παρακολουθεί, την ακολουθεί, την μιμείται..Αλληλεπιδράμε μαζί της στον βαθμό που εκείνη μας επιτρέπει κι ας νομίζουν μερικοί πως μπορούν να γίνουν, μολονότι άνθρωποι, κυρίαρχοί της..

Μέσα από την παρατήρηση των φυσικών φαινομένων, ο Αναξαγόρας ήταν εκείνος που είπε “η φύση δεν γνωρίζει εξαφάνιση, αλλά μόνο μεταμόρφωση” Και, είναι ιστορικά διαπιστωμένο ότι  η ύπαρξη, η ευημερία της ανθρωπότητας οφείλεται κυρίως σε αυτήν την  μεταμόρφωση της φύσης, στον διαρκή μετασχηματισμό της από το κάτι που ήταν σε κάτι άλλο που πριν δεν ήταν ..

Αυτή η φύση, στην παρατήρηση και μελέτη των και “φυσικών” της λεγομένων, μιας και τα άλλα, τα επίσης φυσικά, παραμένουν για τους πολλούς αόρατα και δυσεπίτευκτα εμπειρικής παρατήρησης και μελέτης, είναι εκείνη που, κατά κύριο λόγο, μας καταδεικνύει και την αναγκαιότητα της αλλαγής στην ζωή μας για την ύπαρξή μας την ίδια, την αναγκαιότητα της ετοιμότητάς μας προς την κατεύθυνση της αλλαγής, της μεταμορφώσεώς μας από αυτό που είμαστε σε κάτι άλλο..Έτσι τα βλέπω.

Είναι ανάγκη, εκτιμώ, επιβίωσης και ψυχοπνευματικής ισορροπίας για τον άνθρωπο, η ανάλογη προς τα της φύσης κίνησή του προς την κάθε, ίσως ανεπαίσθητη για τους άλλους, μικρή ή μεγάλη αλλαγή στην ζωή του, εκκινώντας από τον τρόπο που σκέφτεται, τον τρόπο και τον χρόνο που τις αντιλαμβάνεται ή και τις βιώνει στα πράγματα και τις καταστάσεις, είτε είναι ο ίδιος που τις προκαλεί είτε εκείνος που τις υφίσταται απ’ άλλους που τις προκάλεσαν έτσι ώστε να δύναται να προσαρμόζεται στο κάθε παρόν και να μπορεί να διαχειρίζεται με καλύτερο τρόπο εκείνο που το αύριο θα φέρει..

Στην φύση υπάρχει η τάξη, υπάρχει και η αταξία. Η δεύτερη, ως μη περιττό αλλά αναγκαίο στοιχείο, εντάσσεται στην τάξη για την ισορροπία, για την αρμονία των πραγμάτων και για την κατάδειξη της κυριαρχίας της πρώτης στα πράγματα. Όποτε το στοιχείο της αταξίας επισκίασε την τάξη, τότε και η αναρχία γέννησε το χάος. Που, και αυτό με την σειρά του αποτελεί φυσική αναγκαιότητα της εξαίρεσης στον κανόνα. Για την ριζική μεταμόρφωση των πραγμάτων σε κάτι άλλο.

’Έτσι, με αυτές μου τις σκέψεις, καταλήγω στο ότι ο άνθρωπος ως μονάδα αλλά και ως μέλος της κοινωνίας των ανθρώπων, καλείται, για να μπορέσει να κινηθεί προς την κάθε αναγκαία αλλαγή στην ζωή του και στην μεταβολή των έως τότε συνθηκών της σε κάτι άλλο, να διατηρεί την τάξη κατά την κίνησή του προς την αλλαγή. Γιατί, μέσω της τήρησης της τάξης μπορεί να γνωρίζει τον χρόνο ετοιμότητάς του για την κίνηση, τον λόγο, την αιτία των βημάτων του, την κατεύθυνση της πορείας του προς την αλλαγή που επιδιώκει να επιφέρει από την κατάσταση που είναι, τις επιρροές που αυτή θα φέρει στο περιβάλλον του, όπως και μέσα από αυτή καθαυτή την πορεία του να είναι σε θέση να εντοπίζει το στοιχείο της αταξίας στην τάξη μέσα στην διαδικασία της αλλαγής και όπου θα καταλήξει.

Ο Χρόνος, σε κάθε περίπτωση αλλαγής, μεταβολής ή μεταμόρφωσης αν θέλετε,  είναι χρεία ζωτικής σημασίας..Χρειάζεται χρόνο ο άνθρωπος για να δει και να παρατηρήσει τις καταστάσεις, τις συνθήκες, να δει τις αλλαγές γύρω του ή μέσα του, ώστε να αποφασίσει την κίνησή του σε αυτές, είτε για εξυψωθεί στο νέο “επίπεδ﨔 εντασσόμενος στην ροή τους, είτε για να τις μετασχηματίσει, στο μέτρο των δυνάμεων του και στον βαθμό που εξαρτώνται από αυτόν, σε κάτι άλλο. Κι αν ο ίδιος αδυνατεί να έχει την γνώση ή έστω την αντίληψη της διαρκούς ροής των πραγμάτων στο σύμπαν και στον κόσμο μας, έχει την δυνατότητα, την ικανότητα μα και την υποχρέωση να γνωρίζει  τα στάδια των αλλαγών στην ντόπια και ευρύτερη κοινωνία του οι οποίες επηρρεάζουν ή μπορούν να επηρρεάσουν και τον ίδιον. Για να μπορεί έτσι, να λάβει θέση παρατηρώντας τες, σκεπτόμενος και αποφασίζοντας πάνω σε αυτές.

Πρόσφατα, διάβασα κάτι που είχε πει ο γνωστός ως ψυχίατρος Ronald David Laing (1927 – 1989) :“Ζούμε σε μια στιγμή της ιστορίας όπου οι αλλαγές συμβαίνουν τόσο γρήγορα, ώστε αρχίζουμε να βλέπουμε το παρόν μόνο όταν έχει ήδη αποτελέσει παρελθόν

Συμφωνώ μαζί του. Από τότε, μάλιστα, που είχε διαμορφώσει ο Laing αυτήν την άποψη έως τα τώρα, θεωρώ ότι  οι ιστορικά μη καταγεγραμμένες ακόμη στην πλειονότητά τους αλλαγές των συνθηκών ζωής στις κοινωνίες των ανθρώπων και των λαών μα και στα επί της φύσης του κόσμου μας, δεν συμβαίνουν μόνο τόσο γρήγορα αλλά ότι πια είναι καταιγιστικές στην εναλλαγή και στην οξύτητά τους σε όλο το φάσμα της ζωής των ανθρώπων και της φύσης μες στον κόσμο μας.

Όντας μέσα σε αυτό το διαρκώς εναλλασσόμενο στάδιο μεταμόρφωσης των πραγμάτων γύρω μας που μας επιβάλλονται εκ των άνω,  παρατηρώ ότι στο μεγαλύτερο μέρος του,  δεν εντάσσεται στην  φύσει και τάξει αναγκαιότητα της αλλαγής αλλά σε επιδιωκόμενη αλλαγή έως μεταμορφώσεως  της πλειονότητας των πριν ισχυόντων προς την δημιουργία μιας νέας κατάστασης στα πράγματα, και από όσο είμαι σε θέση να αντιληφθώ, σήμερα διανύουμε και από ένα στάδιο αυτής της πολύμορφης και πολυεπίπεδης μεταμόρφωσης, η οποία δεν φαίνεται ακόμη να ολοκληρώνεται στην όποια τελική μορφή ή ποικιλομορφία της. ’Όπως οι πιο πολλοί, έτσι και εγώ προχωρώ προσπαθώντας μεν να βλέπω μπροστά και πιο σφαιρικά, μα κοιτάζοντας και πίσω μου, σε αυτό που αφήνουμε και το οποίο μπορώ καλύτερα να δω, αναζητώντας τις αλληλουχίες, τους συνδετικούς κρίκους στην κάθε αλλαγή με την επόμενή της

Πορευόμενοι, λοιπόν, σε στάδια μετασχηματισμού,  χωρίς ούτε την κατεύθυνση να μπορώ να πω ότι γνωρίζω, ούτε και για την ολοκλήρωσή της να πω ότι μπορώ να μιλήσω, μα και που αυτά τα χαρακτηριστικά αναγνωρίζω ότι είναι τα σχετικά ασαφή της κάθε αλλαγής, μένω να αναρωτιέμαι για το πως θα μπορεί ο άνθρωπος να διαμορφώσει την όποια ετοιμότητά του για την ικανότητά του προσαρμογής που του είναι αναγκαία όταν βρεθεί μπροστά στο τελικό αποτέλεσμα αυτής της επιχειρούμενης  αλλαγής αφού, καθώς παρατηρώ, αδυνατεί να εναρμονισθεί με τα εκάστοτε στάδιά της στο κάθε παρόν της. Θα πάθει σύγχυση; Θα ακολουθήσει άσκεφτα, αναντίρρητα; θα αντιδράσει; Η όποια αντίδρασή του τότε, άραγε θα τον θέσει εκτός της νέας κοινωνίας; .Είναι και κείνο το στοιχείο της αταξίας..Είπα, μπορεί να γίνει καταλυτικό..Η εξαίρεση του Κανόνα. Είναι να είμαστε κατά το δυνατόν έτοιμοι και θα δούμε.. Έχει ο καιρός γυρίσματα, πως λέγαν’ οι παλιοί.

Είναι μερικές σκέψεις μου που εκφράζω πάνω στις αλλαγές των πραγμάτων γύρω μου, πάνω σε αυτό που αποκαλώ στάδιο μεταμόρφωσης, με αφορμή το πέταγμα της πεταλούδας, με την ανύψωσή της, χάρις στην μεταμόρφωσή της, σε κάτι άλλο..Η ζωή, όπως και νάχει, εξακολουθεί να έχει την χάρη της, την ομορφάδα της…Και, όπως κάθε σκέψη, επισημαίνω, έτσι και η δικιά μου ενέχει το στοιχείο της υποκειμενικότητας αλλά και την δυνατότητα κάθε διαφοροποίησης.

الفراشات،-ثقف-نفسك-1

Σημείωση: Ο Ιάπωνας Arakida Moritake (1473 –1549) (荒木田 守武), είναι ο ποιητής που έγραψε το πιο πάνω χαϊκού, το οποίο τίθεται όπως έχει μεταφραστεί στην αγγλική από τον Steven D. Carter. Εδώ,  μια άλλη μετάφραση του ίδιου ποιήματος από τον William George Aston: «Thought I, the fallen flowers
Are returning to their branch;
But lo! they were butterflies.»

Στα μικρά της κάθε μέρας


Στα μικρά της κάθε μέρας πάντα μα πάντα συμβαίνει κάτι μεγάλο..

Δείτε κάτι, κράτησε τόσο λίγο στον χρόνο μιας μέρας και έδωσε τόσα πολλά, έδωσε κάτι το πολύ μεγάλο

γλάροι

Ο γονιός πέταξε στον ουρανό, βούτηξε μες στην παγωμένη θάλασσα και πήρε το ψάρι.

Κι ύστερα με αυτό τάϊσε το μωρό του που περίμενε πεινασμένο στην  χιονισμένη του φωλιά..

Κι αμέσως μετά, το μωρό του, κάνοντας τα πρώτα του βήματα, τον πλησίασε και δείτε τι έκανε ..

Thomas Chadwick

Αγάπη και ευγνωμοσύνη

Μέγιστα τα αγαθά!

Της προσφοράς και της ανταπόδοσης

                “..οὐ παρὰ πολλοῖς ἡ χάρις τίκτει χάριν” έλεγε ο Απολλώνιος ο Τυανεύς  (Apollonius of Tyana)

Ναι, όπως τα έλεγε και είναι, μεταξύ των ανθρώπων, κυρίως.

Τα αγαθά, όμως, αυτά υπήρχαν, υπάρχουν και θα υπάρχουν. ‘Οσο υπάρχει η ζωή μέσα μας και γύρω μας.

Γιατί έτσι γεννήθηκε, έτσι προχωράει ο κόσμος μας

                Είναι που η Χάρις της Αγάπης ανθίζει παντού, πάνω από τους πάγους κι απ’ τους ουρανούς, κάτω από τις θάλασσες και πάνω στις στεριές και από κάτω τους.  Η Αγάπη είναι παντού.

Η Χάρις της μας περιβάλλει

Αρκεί να στραφούμε προς αυτήν και να νοιώσουμε ευγνωμοσύνη και μοναχά για το ότι υπάρχει.

Δοτή είναι.

Και ας την ανταποδώσουμε. Χρέος μας

Αρκεί να στραφούμε προς αυτήν. Θα την δούμε, θα  την αναγνωρίσουμε. ΄Εχει φως!

1. blu

Σημείωση: Η Υπέροχη φωτογραφία είναι του Αμερικανού Thomas Chadwick, βραβευμένη από το Ινστιτούτο Σμιθσόνιαν Smithsonian Institution, : https://www.si.edu/,

Τα χρώματα της ψυχής


Cycle Thinking 1 by Mila Gerasimova, illumination10f

The soul becomes dyed with the color of its thoughts.” έλεγε, αιώνες πριν, φιλοσοφώντας στωϊκά ο Μάρκος Αυρήλιος ( Marcus Aurelius)

Ναι, σκέπτομαι, δίκηο είχε σαν τόλεγε.. Μα, είναι φορές, που τα χρώματα της ζωής της φύσης, λέω,  είναι εκείνα που σαν βλέπουν τα μάτια μας ντύνουν τις σκέψεις μας και βάφουν την ψυχή μας..

Ω: Είναι τόσο μαγική η δύναμη των χρωμάτων της πάνω στον άνθρωπο, πιστεύω. Μυστηριακή και πανίσχυρη!.Μέχρις που προλαβαίνει τις σκέψεις μας..Μέχρι που τις καταλύει σαν είμαστε μέσα τους..Και έτσι είναι φορές που τα χρώματά της γίνονται ένα με την ψυχή μας, χωρίς την σκέψη να έχει το μερτικό της σε αυτό το γίγνεσθαι,έστω και για λίγο..

Κι είναι που θεωρώ ευλογία την ώρα που η ψυχή απαλλαγμένη από την σκέψη βουτάει στα χρώματα τα όμορφα της ζωής και ντύνεται την ομορφάδα τους ως τα βάθη της..

Κι όταν αυτή την φύση,  δεν την βλέπουμε μες από τα μάτια μας μοναχά, μα και την οσφραινόμαστε στα μύρια όσα αρώματά της,στις μυρωδιές της όλες, κι όταν νοιώθουμε στην αφή μας την στιλπνάδα ή και την αγριάδα της υφής των πραγμάτων της, όταν την  ακούμε στους ήχους και τις σιωπές της, όταν αφηνόμαστε να γίνουμε ένα μαζί της..Μεγαλείο!

Πόσοι πολλοί έχουν πει και λεν’ ότι η σκέψη πρέπει σώνει και καλά νάναι πανταχού παρούσα για την ανθρώπινη ύπαρξη; Ότι ο άνθρωπος χωρίς την σκέψη απλά δεν υπάρχει;Το έχουν πει πολλοί, ναι..Μα, θαρρώ,  πως για την ισορροπία και την αρμονία της ψυχής και της σκέψης, της ίδιας της ανθρώπινης υπόστασης,  καλόν είναι ο άνθρωπος να αφήνεται έστω και για λίγο μακρυά από σκέψη και λογισμούς, να ζει και να βιώνει με τις αισθήσεις του όλες και όσο μπορεί, τα πράγματά της φύσης, υλικά και άυλα, ορατά και αόρατα..Με τα μάτια της ψυχής του μοναχά, όσα δέχεται από αυτήν και  ίσα ως τα βάθη του είναι του..Και αυτό, σαν κάνουμε, μέρος της ύπαρξής μας είναι. Γιατί μέρος της φύσης είμαστε οι άνθρωποι, αναπόσπαστο μάλιστα..Πως να μην κοινωνούμε μαζί της κι όμως να λέμε πως υπάρχουμε; Πως μπορούμε να την αρνιόμαστε χάριν του λογισμού μας;

Είναι ο λογισμός που γέννησε την ύπαρξή μας ή η ύπαρξή μας που γέννησε τον λογισμό μας;

Ανά τους αιώνες οι άνθρωποι προσπαθήσαμε και ακόμα προσπαθούμε μέσα από τις τέχνες μας να ορίσουμε την φύση, να την προσδιορίσουμε στην ομορφιά της, έστω στα χρώματά της μες από τα πινέλα μας, να μετουσιώσουμε την αίσθησή της μες από την ποίησή μας, μες από τον λόγο μας, να φτειάξουμε όργανα για να μεταφέρουμε τους ήχους της, τις σιωπές της, να πάρουμε από τα δικά της για να παρατείνουμε την ύπαρξή μας..Πόσες και πόσες άλλες πτυχές της δεν προσπαθούμε μέσω της σκέψης μας, της νοήσής μας,  με ποικίλους τρόπους και μεθόδους  να εμβαθύνουμε σε αυτήν, να  την εξερευνήσουμε, να την γνωρίσουμε;Να την κυριεύσουμε; Εμείς, το μέρος της, αυτήν που και η ίδια είναι μέρος του όλου; Αφελείς και ανόητοι που είμαστε και πόσο καταστροφικοί σε βάρος της και σε βάρος μας!

sikunir2

Με πόσους τρόπους η τεχνίτρα φύση κρύβει κάθε πτυχή από τη μυστηριακή αρχαιότητα.

Την κρύβει κάτω από ρόδα, βιολέτες και τις χιλιόμορφες χαραυγές.”

αναλογιζόταν ο Ralph Waldo Emerson

ξημέρωμα

Γιαυτό και κατάληγε, σε εκείνο που στ’ αλήθεια μ’ αρέσει να κάνω, πως μου ευφραίνει την καρδιά και την ψυχή κάθε φορά

που αντικρύζω την ομορφιά και σε όποια μορφή της, την φύση μα και την ανθρώπινη στην δημιουργία της.

Και με αυτά τα λόγια του σας καληνυχτίζω για απόψε..

20140611092226-otavaloshawl

“Ποτέ μη χάνεις την ευκαιρία να θαυμάζεις οτιδήποτε όμορφο, γιατί η ομορφιά είναι το χειρόγραφο του Θεού -μια δημόσια μυσταγωγία. Καλωσόρισέ την σε κάθε όμορφο πρόσωπο, σε κάθε ωραίο ουρανό, σε κάθε όμορφο λουλούδι,

και ευχαρίστησε το Θεό για αυτή την ευλογία”

Ralph Waldo Emerson

Κυριακής το ανάγνωσμα


eyaggelio (2)

Με ρώτησες ποιο το κέρδος να διαβάζουμε τα Ευαγγέλια στα ελληνικά.

Απαντώ πως σωστό είναι να σέρνουμε αργά το δάχτυλό μας

πάνω στα γράμματα που θα κρατήσουν πιο πολύ παρά αν ήταν σε πέτρα σκαλισμένα,

κι ότι προφέροντας αργά τις συλλαβές

νιώθουμε τη μεγαλοπρέπεια του λόγου.

Αναγκασμένοι να προσέχουμε, θα σκεφτούμε κείνη την εποχή

όχι μακρινή από χτες, μολονότι, των Καισάρων οι κεφαλές

επάνω στα νομίσματα, σήμερα, διαφέρουν. Κι ωστόσο, ζούμε στον ίδιο

αιώνα.

Le_combat_de_Carnaval_et_de_Carême_Pieter_Brueghel_l'Ancien

Φόβος κι επιθυμία είναι τα ίδια. Λάδι και κρασί,

ψωμί, σημαίνουνε τα ίδια πράματα. Το ίδιο πλήθος, άστατο,

διψασμένο για θεάματα, όπως τότε. Ακόμα κι οι συνήθειες,

του γάμου οι γιορτές, τα γιατρικά, οι θρήνοι για τους πεθαμένους,

φαινομενικά διαφέρουν. Και τότε, επίσης, υπήρχαν

πολλά πρόσωπα που τα κείμενα ονομάζουν

daimonizomenoi, με άλλα λόγια, οι δαιμονισμένοι,

κι αν προτιμάς, οι δαιμονόπληκτοι (όσο για τους «καβαλημένους»

απ’ το σατανά, σκέτη παραξενιά του λεξικού).

Σπασμοί, αφροί στο στόμα και τριγμοί δοντιών

δεν θεωρούνταν ένδειξη ταλέντου.

Οι δαιμονισμένοι δεν είχαν πρόσβαση στον τύπο ή στις οθόνες

και σπάνια καταπιάνονταν με τις τέχνες ή τη λογοτεχνία.

Αλλά, η παραβολή του Ευαγγελίου έχει ακόμα την ισχύ της:

Ότι το πνεύμα που τους δυναστεύει μπορεί να μπει στα γουρούνια.

Αυτά

ερεθισμένα απ’ την ξαφνική σύγκρουση

ανάμεσα σε δυο φύσεις – τη σατανική και τη δική τους –

πηδάνε στο νερό και πνίγονται (συμβαίνει τακτικά).

Brooklyn_Museum_-_The_Swine_Driven_into_the_Sea_(Les_porcs_précipités_dans_la_mer)_-_James_Tissot

Έτσι λοιπόν, σε καθεμιά σελίδα, ο πεισματάρης αναγνώστης θα δει

είκοσι αιώνες σε είκοσι μέρες

σ’ έναν κόσμο που μια μέρα θα φτάσει στο τέλος του.

α

Είναι τα “Αναγνώσματα”

του Μίλος Τσέσλαβ

σε μετάφραση Σπύρου Τσακνιά

α

 Σημειώσεις:

1. Το ποίημα “Τα αναγνώσματα “ είναι του Πολωνικής καταγωγής ποιητή Μίλος  Τσέσλαβ , στα πολωνικά Czesław Miłosz, (γεν. Russian Empire –τώρα Λιθουανία 30/6/1911 – θαν. Κρακοβία 14/8/2004), ο οποίος τιμήθηκε με το βραβείο ΝόμπελΤσέσλαβ-Μίλος-1 Λογοτεχνίας το 1980 με την διπλή του υπηκοότητα ως Πολωνού και Αμερικανού πολίτη “ο οποίος με αδιάλλακτη σαφήνεια εκφράζει την εκτεθειμένη κατάσταση του ανθρώπου σε έναν κόσμο σοβαρών συγκρούσεων ».”who with uncompromising clear-sightedness voices man’s exposed condition in a world of severe conflicts». Δείτε για τον ποιητή και: https://www.theguardian.com/news/2004/aug/16/guardianobituaries.booksobituaries,   http://culture.pl/en/artist/czeslaw-milosz

2. Ο πρώτος επάνω ζωγραφικός πίνακας είναι  του Φλαμανδού ζωγράφου της Πρώϊμης Βόρειας Αναγέννησης Pieter_Brueghel_the_Elder_(Πίτερ Μπρίγκελ ή Μπρέγκελ ο πρεσβύτερος) με τον τίτλο»The Fight Between Carnival and Lent”, έργο του, του 1559. http://arthistoryteachingresources.org/lessons/northern-renaissance-art/

3. Ο δεύτερος ζωγραφικός πίνακας που απεικονίζει το θαύμα της θεραπείας των δυο δαιμονισμένων από τον Χριστό  (δείτε: http://www.orthodoxfathers.com/Luke-08), είναι του Γάλλου ζωγράφου Jacques Joseph Tissot (1836-1902)

α

Μόλις ξεκίνησε η τούτη η Κυριακή. Σας εύχομαι να την περάσετε όμορφα! Καλή αυριανή!

 

Μιας Κυριακής η προσευχή


Miriam Strong, Winner, New Zealand National Award, 2017 Sony World Photography Awards

Γίνε αγαθός, αν θες ν’ ακούσεις τη φωνή μου,

και φίλησε το κατώφλι του σπιτιού σου.

swallow-th

Πάρε δύο λύχνους, ζεστούς όπως το στήθος των χελιδονιών,

και, κατά το λιόγερμα, όταν η όψη σου θα ’χει  το λυκόφως τ’ ουρανού

άνοιξε το κιγκλίδωμα του παραθύρου του γαλάζιου μου καταφυγίου,

και, μέσα στη σιωπή,  πλεύρισέ με.

swallow-th

Θα σου πω για τ’ αφημένα μου όνειρα πάνω στα σκαλοπάτια,

πίσω από πόρτες κλειστές κι άγνωστες,

για όνειρα ανθισμένα σε κήπους φτωχούς,

δίχως τραγούδια, καταμεσής στα δηλητήρια.

swallow-th

Έπειτα, σιώπα κι επίστρεψε : η μουσική που κάτω απ’ τις μιμόζες

[κοιμάται

θα ξυπνήσει για χάρη σου, μια που ασπάστηκες του σπιτιού σου το

[κατώφλι.

 

Είναι το ποίημα του Quasimodo, Salvatore

(Σαλβατόρε Κουαζίμοντο),

“Η Προσευχή”

σε μετάφραση του Στάθη Κομνηνού

1. blu

Σημειώσεις:

1. _Salvatore QuasimodoΟ Salvatore Quasimodo,(Σαλβατόρε Κουαζιμόντο 20 Αυγούστου 1901 – 14 Ιουνίου 1968) ήταν Ιταλός ποιητής, μυθιστοριογράφος, μεταφραστής κυρίως Άγγλων και Ισπανών ποιητών, όπως των έργων των William Shakespeare και  Pablo Neruda μα και του Αμερικανού E. E. Cummings. Δημοσίευσε επίσης μεταφράσεις στην Ιταλική γλώσσα Αρχαίων Ελληνικών τραγωδιών του Σοφοκλή και του Ευριπίδη ( Greek tragedies by Sophocles and Euripides,) όπως και αρχαίων Ελλήνων λυρικών. Είχε Ελληνική καταγωγή. Η γιαγιά του, το γένος Παπανδρέου, καταγόταν από την Πάτρα.  Ο ίδιος γεννήθηκε στην Modica κοντά στις Συρακούσες της Σικελίας στην Νότιο Ιταλία το έτος 1901. Μαζί με τον Giuseppe Ungaretti και τον Eugenio Montale, θεωρείται οτι είναι ένας από τους σημαντικότερους Ιταλούς ποιητές του 20ου αιώνα.Τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1959   «for his lyrical poetry, which with classical fire expresses the tragic experience of life in our own times». “για την λυρική ποίησή του, η οποία με την κλασική φωτιά εκφράζει την τραγική εμπειρία της ζωής στους δικούς μας καιρούς ».

Δυο περίοδοι χαρακτηρίζουν το έργο του ποιητή. Μέχρι και τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο ήταν ο κύριος εκπρόσωπος του ερμητικού κινήματος (Hermetic movement) στην ποιητική τέχνη μετά από τον πόλεμο ξεκίνησε την μεταερμητική του περίοδο που διήρκησε έως τον θάνατό του..Ο Quasimodo χρησιμοποίησε μια ερμητική, ‘κλειστή’ γλώσσα για να σχεδιάσει επαναλαμβανόμενα μοτίβα όπως η Σικελία, η θρησκεία και ο θάνατος. Στη συνέχεια, η μετάφραση συγγραφέων από τη Ρωμαϊκή και την Ελληνική Αρχαιότητα του επέτρεψε να επεκτείνει το γλωσσικό σύνολο εργαλείων του. Η αηδία και η αίσθηση του παράλογου του Β ‘Παγκοσμίου Πολέμου επηρέασαν επίσης τη γλώσσα του ποιητή. Αυτή η πικρία, όμως, ξεθωριάζει στα ύστερα γραπτά του και αντικαταστάθηκε από την ώριμη φωνή ενός παλιού ποιητή που αντικατοπτρίζει τον κόσμο του. Πηγή μου και η αγγλική Βικιπαίδεια

2. Ο ερμητισμός στην ποίηση :

Η ερμητισμός στην ποίηση ή η ερμητική ποίηση είναι μια μορφή ασαφούς και δύσκολης ποίησης, όπως η συμβολιστική σχολή, όπου η γλώσσα και οι εικόνες είναι υποκειμενικές και όπου η υποδηλωτική δύναμη του ήχου των λέξεων είναι εξίσου σημαντική με το νόημά τους. Το όνομα παραπέμπει στο μυθικό Ερμή Τρισμέγιστο, τον θεωρούμενο συγγραφέα μυστηριακών δογμάτων που συνθέτουν στη Νεοπλατωνική παράδοση.
Ο ερμητισμός είχε επιρροή στην Αναγέννηση, μετά τη μετάφραση αυτών των νεοπλατωνικών κειμένων από τον Μαρσιλίο Φισίνο. Μέσα στην Novecento Italiano, η ερμητική ποίηση έγινε ένα ιταλικό λογοτεχνικό κίνημα τη δεκαετία του 1920 και του 1930, που αναπτύχθηκε μεταξύ των δύο παγκόσμιων πολέμων. Κύρια χαρακτηριστικά αυτού του κινήματος ήταν η μείωση στα βασικά, η κατάργηση της στίξης και σύντομες συνθετικές συνθέσεις χρόνοι που οδηγούν σε σύντομα έργα μόνο δύο ή τριών στίχων.Στο λογοτεχνικό επίπεδο, ο όρος Ερμητισμός επισημαίνει έτσι έναν τύπο ποίησης που έχει έναν στενό (δηλαδή ερμητικό, κρυφό, σφραγισμένο) χαρακτήρα, πολύπλοκο στην κατασκευή του και συνήθως επιτυγχάνεται με μια σειρά αναλογιών που είναι δύσκολο να ερμηνευτούν. Μπορείτε να δείτε σχετικά : https://www.wikiwand.com/en/Hermeticism_(poetry)

3. Για τον Ερμητισμό, την Ερμητική λογοτεχνία και φιλοσοφία: Μπορείτε να δείτε σχετικά με το θέμα : στην Βικιπαίδεια εδώ, στην σελίδα https://esoterism.gr/index.php/ermitismos και https://www.ypernoisis.gr/sciences/filosofies-tou-kosmou/101-filosofies-tou-kosmou/563-oi-epta-ermitikes-arxes-ermis-trismegistos

4. Για την Μιμόζα την αισχυντηλή,την ντροπαλή, την  Mimosa pudica, το δέντρο στο οποίο αναφέρεται ο ποιητής:MIMOSA-1

η μουσική που κάτω απ’ τις μιμόζες [κοιμάται / θα ξυπνήσει για χάρη σου, μια που ασπάστηκες του σπιτιού σου το [κατώφλι.”  ας πω οτι:

Η γνωστή μιμόζα, ως το δέντρο “μη μου άπτου”  (δηλαδή: μην με αγγίζεις, touch-me-not) είναι ένα ευφυές φυτό μολονότι δεν διαθέτει εγκέφαλο. Είναι το δέντρο που άλλαξε την φιλοσοφία και την αντίληψη των ανθρώπων για τα όντα της φύσης, τα δέντρα και τα φυτά.

Η Μιμόζα, Mimosa pudica, ως δέντρο και ως βότανο (herb)είναι εγγενής στη Νότια Αμερική, τη Βόρεια Αμερική και την Κεντρική Αμερική  είναι γνωστή για την ταχεία φυτική του κίνηση. Όπως και άλλα είδη, υφίσταται αλλαγές στον προσανατολισμό των φύλλων που ονομάζεται ‘ύπνος’ ή νυκτιναστική κίνηση ή νυκτογενείς μετακινήσεις.Οι ειδικοί από το Πανεπιστήμιο της Δυτικής Αυστραλίας σε συνεργασία με τον καθηγητή Στέφανο Μανκούζο του Πανεπιστημίου της Φλωρεντίας ανακάλυψαν όμως, ότι αυτές οι κινήσεις του φυτού δεν είναι απλώς ανακλαστικές.

Το δέντρο διαθέτει μνήμη:.«Το πιο αξιοσημείωτο είναι ότι τα συγκεκριμένα φυτά μπορούσαν να θυμηθούν αυτό που είχαν μάθει επί αρκετές εβδομάδες, ακόμη και όταν οι περιβαλλοντικές συνθήκες είχαν αλλάξει» γράφουν οι ερευνητές.” Παρ’ ότι οι επιστήμονες δεν είναι σίγουροι ποιος μηχανισμός κάνει το Mimosa pudica να μαθαίνει και να θυμάται, εκτιμούν ότι αφορά ένα δίκτυο σηματοδότησης που βασίζεται στο ασβέστιο εντός των κυττάρων του φυτού – πρόκειται για ένα δίκτυο του οποίου η λειτουργία προσομοιάζει με εκείνη που εμπλέκεται στη διαδικασία μνήμης των ζώων.  http://www.tovima.gr/science/article/?aid=561403

Το δέντρο αντιδρά στην μουσική. Όπως είχα ήδη γράψει παλιότερα εδώ, διαπιστώθηκε κατόπιν μελέτης από τον Σκανδιναβό ειδικό  επιστήμονα Κάρλ Κρίστιανσεν ότι :«Κάτω από τους ήχους ενός βιολιού, η  Μιμόζα ( mimosa pudica) αναπτύχθηκε και οι ρίζες της δυνάμωσαν  κατά 60%  πιο γρήγορα, απ’ όσο  θα αναπτύσσονταν  σε κανονικές συνθήκες.  Φαίνεται ότι οι υψηλοί τόνοι είναι πιο αποτελεσματικοί από τους χαμηλούς  και οι φωνές των γυναικών και των παιδιών επιδρούν ευεργετικά, ενώ το αντίθετο συμβαίνει με τις φωνές των ανδρών.»

Το φύλλωμά της κλείνει κατά το σκοτάδι και ξανανοίγει στο φως. Αυτό αρχικά μελετήθηκε από τον Γάλλο επιστήμονα Jean-Jacques d’Ortous de Mairan.Δεν είναι γνωστό γιατί η Mimosa pudica εξελίχθηκε σε αντίθεση με τα άλλα  της οικογένειας Fabaceae όπου ανήκει, αλλά πολλοί επιστήμονες πιστεύουν ότι το δέντρο χρησιμοποιεί την ικανότητά του να συρρικνώνει τα φύλλα του ως άμυνα από φυτοφάγα ζώα. Τα ζώα μπορεί να φοβούνται μια ταχέως κινούμενη μονάδα και προτιμούν να τρώνε αλλά λιγότερα ενεργά.. Μια άλλη πιθανή εξήγηση είναι ότι η αιφνίδια κίνηση μετατοπίζει επιβλαβή έντομα.Μεταξύ άλλων του ξεχωριστών ιδιοτήτων του δέντρου, έχει διαπιστωθεί επιστημονικώς οτι τα υδατικά εκχυλίσματα των ριζών του φυτού έχουν δείξει σημαντικά εξουδετερωτικά αποτελέσματα στη θνησιμότητα του δηλητηρίου της μονοκλωνικής κόμπρας (Naja kaouthia). Φαίνεται ότι αναστέλλει τη μυοτοξικότητα και την ενζυματική δραστηριότητα του δηλητηρίου της κόμπρας και επί πλέον η Mimosa pudica παρουσιάζει αντιοξειδωτικές μα και αντιβακτηριακές ιδιότητες.

Και, εάν ενδιαφέρεσθε να δείτε την σχέση της ευαίσθητης και ντροπαλής Μιμόζας με τους Μύθους, μπορείτε να δείτε εδώ

5. H φωτογραφία στην αρχή του κειμένου είναι της Miriam Strong, Winner, New Zealand National Award, 2017 Sony World Photography Awards

6. Το ποίημα του Salvatore Quasimodo,(Σαλβατόρε Κουαζίμοντο “ Η προσευχή” στην Ιταλική γλώσσα :

La preghiera

Diventa buono, se vuoi ascoltare la mia voce,
e bacia la soglia della tua casa.

Porta due lampade, calde come il petto delle rondini,
e, verso sera, quando il tuo viso avrà la penombra del cielo

apri il cancello di vetro del mio rifugio azzurro,
e, in silenzio, accostati a me.

Ti dirò dei miei sogni lasciati sopra gli scalini,
dietro le porte chiuse e sconosciute,
dei sogni sbocciati in poveri giardini,
senza canti, in mezzo a le cicute.

Poi, taci e ritorna: la musica che dorme sotto le mimose
si sveglierà per te, che hai baciato la soglia della tua casa.

 

στον καιρό της ψυχής


29TB-statue1-blog427 (2)

                                         

κι αν η ψυχή μου γέννησε την σκέψη στο σώμα,

 τώρα που το σώμα μου χους εις το δοχείον εκλείσθη

τώρα που τα μάτια μου από τα πριν σφραγίσαν’,

τώρα μένει να δω..

 

giphy.2gif

Η γραφή μου με αφορμή την ανακάλυψη 2.BIBLIA_αυτού του παράξενου αγαλματιδίου κατά την διάρκειαν μιας ανασκαφής στην πόλη Yehud κοντά στο  Tel Aviv του Ισραήλ τον Σεπτέμβριο του 2016. Το αγαλματίδιο χρονολογείται 3.800 ετών, δηλαδή ανάγεται στην εποχή του χαλκού, είναι από κεραμικό και αναπαριστά ένα άνθρωπο με τα μάτια σφραγισμένα σα νάναι στραμμένος προς τα μέσα του, σαν σε βαθειά περισυλλογή  ενώ κάθεται ακίνητος στην κορυφή ενός πιθαριού. Το γλυπτό έχει ύψος 18 εκατοστά και είναι το μοναδικό τέτοιου είδους  που έχει βρεθεί ποτέ σε ολόκληρο το Ισραήλ.

Το αρχαίο αυτό αγαλματίδιο βρέθηκε σπασμένο μαζί με άλλα αγγεία και μεταλλικά αντικείμενα όπως στιλέττα, βέλη, μια κεφαλή τσεκουριού, οστά προβάτων και άλλα που πιστεύεται ότι είναι τα οστά ενός γαϊδουριού. «Φαίνεται ότι αυτά τα αντικείμενα είναι ταφικές προσφορές που θάφτηκαν προς τιμήν ενός σημαντικού μέλους της αρχαίας κοινότητας », εξήγησε ο Ιτάχ.

statue

Ο Gilad Itach, διευθυντής της ανασκαφής εξ ονόματος της Αρχής Αρχαιοτήτων δήλωσε σχετικά στην εφημερίδα Jerusalem Post: : «It seems that the jug, which is typical of the period, was prepared, and afterward the unique sculpture was added, the likes of which have never before [been found]… The level of precision and attention to detail in creating this almost 4,000-year-old sculpture is extremely impressive.” Itach said the neck of the jug served as a base for forming the upper portion of the figure, after which the arms, legs and a face were added to the sculpture.“One can see that the face of the figure seems to be resting on its hand, as if in a state of reflection,” he said.

“It is unclear if the figure was made by the potter who prepared the jug or by another craftsman.”“It was customary in antiquity to believe that the objects that were interred alongside the individual continued with him into the next world»

α)Το γλυπτό θεωρήθηκε οτι μοιάζει με τον «Σκεπτόμενο»,» The Thinker», 1024px-Rodin_Museum_-_Joy_of_Museums_-_The_Thinker_2το περίφημο άγαλμα του Αυγούστου Ροντέν(Auguste Rodin)

Ας θυμίσω εδώ κάτι που είχε πει ο ίδιος ο Ροντέν για το γλυπτό του αυτό:

«Η αναπαράσταση της απόλυτης ακινησίας είναι πολύ σπάνια στα έργα μου

Πάντοτε προσπάθησα να δείξω τη ζωή της ψυχής,

μέσα από την κίνηση των μυών».

β)Για την πόλη Yehud στο Ισραήλ: Είναι Αραμαϊκή λέξη. Οι λέξεις Yehud, Yehuda, Judah, Judea, σημαίνουν ουσιαστικά το ίδιο πράγμα, αν και συχνά  αναφέρονται σε ελαφρώς διαφορετικά πράγματα ανάλογα με το πλαίσιο. Βασικά η Yehud αναφέρεται στο Νότιο Βασίλειο του Ισραήλ που αποτελείται από δύο φυλές Yehuda και Benjamin, καθώς και μερικά μέλη της φυλής Levi. Είναι, επίσης γνωστό ως Βασίλειο του Ιούδα, Yehuda, Yehud, ή Ιουδαία. Σύμφωνα με την Παλαιά Διαθήκη, το βασίλειο του Ιούδα εγκαθιδρύθηκε από τον Βασιλιά Δαβίδ. Στα αρχαία χρόνια ήταν η επαρχία που ελεγχόταν από την Νεο- Βαβυλωνική Αυτοκρατορία ενώ στην ύστερη βιβλική περίοδο αναφερόσουν σε έναν Εβραίο ως  έναν «yehudi» ή στους Εβραίους ως «the yehudim.»

γ)Το τραγούδι που συνοδεύει το κείμενο είναι του μουσικού συγκροτήματος STOA, έχει τον τίτλο Taumel και προέρχεται από το άλμπουμ τους « Urthona»  Τους στίχους του τραγουδιού μπορείτε να τους βρείτε κάτω από το video  στην Youtube.