Το λυχνάρι που πήγε χαμένο


πενασα γρ, κα οκ δκατ μοι φαγενE-010 (2)

δψησα, κα οκ ποτσατ με,

ξνος μην, κα ο συνηγγετ με,

   γυμνς, κα ο περιεβλετ με,   ἀσθενς κα ν φυλακή κα οκ πεσκψασθ με.

ττε ποκριθσονται ατ κα ατο λγοντες·

κριε, πτε σε εδομεν πεινντα διψντα ξνον

γυμνν σθεν  ν φυλακ, κα ο διηκονσαμν σοι; 

1.-blu.gif   Ravi-Varma-Painting-Lady-With-The-Lamp-3.jpg   

 Απάνω στην ερημική πλαγιά της ακροποταμιάς, 

ανάμεσα στα χόρτα τα ψηλά,τη ρώτησα: 

---

«Κόρη! Πού τραβάς,σκεπάζοντας με την ποδιά σου τη φλόγα του λύχνου σου; Το σπίτι μου είνε σκοτεινό και έρημο· δάνεισέ μου το φως σου».

Σήκωσε μια στιγμή σε μένα τα σκοτεινά της μάτια και με ατένισε στο σούρουπο της βραδειάς.

«Ήρθα κατά το ποτάμι», μούπε, για να εμπιστευθώ στο ρέμα το λυχνάρι μου, όταν σβύση η τελευταία του ήλιου αναλαμπή»

---

Στη σιγαλιά του πυκνωμένου σκοταδιού, τη ρώτησα.

---

«Κόρη! Όλα τα φώτα σας είνε αναμμένα. Πού πας, λοιπόν, με το λύχνο σου;

Το σπίτι μου είνε σκοτεινό και έρημο, δάνεισέ μου το φως σου».

«Ήρθα», μου ‘πε σε λίγο, «ν’ αφιερώσω το λύχνο μου στον ουρανό».

---

 Και στάθηκα εκεί, κοιτάζοντας με μελαγχολία 

το αδύνατο εκείνο φως, ανώφελα να χωνεύη στην έρημο.

---

Στα σκοτάδια της νύχτας της βαθειάς κι’ αφέγγαρης, τη ρώτησα.

---

 «Κόρη! Τι ζητάς, λοιπόν, κρατώντας, έτσι το

λύχνο σου απάνω στην καρδιά σου; Το σπίτι μου

 είνε σκοτεινό και έρημο· δάνεισέ μου το φως σου».

 Μια στιγμή σταμάτησε και σκεπτική με κοίταξε

 μέσα στο σκοτάδι.

 «Έφερα το φως μου», είπε, «για να λάβω κι’

 εγώ μέρος στη «Γιορτή των Φαναριών».

--- Και στάθηκα και κοίταζα με λύπη το μικρό

λυχνάρι να χάνεται ανώφελα μέσα στα πάμπολλα

φώτα της γιορτής.

  του Rabîndranâth Tagore

(Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ)

από την ποιητική του συλλογή

গীতাঞ্জলি, Gitanjali «Γιταντζαλί» (Λυρικά Αφιερώματα),1910, σε μετάφραση Κ. Τρικογλίδη.

1.-blu.gif

2ΒΙΒΛΙΑΣημειώσεις

1.Το πρώτο κείμενο είναι απόσπασμα από το Κατά Ματθαίο Ευαγγέλιο , 25, 31-39

2.Ο Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ 1861-1941), υπήρξε ο Μεγάλος  Ινδός ποιητής,  συνθέτης, συγγραφέας και φιλόσοφος, στιχουργός, τραγουδιστής, ζωγράφος, από την φυλή των RabindranathTagore_185_ABengali, γεννημένος στην Καλκούτα της τότε Βρετανικής Ινδίας όπου και πέθανε.. Μια πολυσήμαντη, μοναδική και εξαίσια προσωπικότητα διεθνούς ακτινοβολίας και κύρους, κοσμογυρισμένος και με σημαντικές σχέσεις με άλλους εξαιρετικούς Λογοτέχνες και ποιητές παγκόσμιας εμβέλειας και πρόσωπα διεθνούς κύρους: όπως ο Γκάντι, Albert Einstein, ο William Butler Yeats, ο Henri Bergson, Robert Frost, George Bernard Shaw, H.G. Wells, and Romain Rolland. Charles F. Andrews, Ezra Pound, Robert Bridges, Ernest Rhys, Thomas Sturge Moore, ο Paul Thomas Mann  και πολλοί άλλοι.

Ήταν ο άνθρωπος που για το ποιητικό του έργο κέρδισε το βραβείο Νόμπελ στην λογοτεχνία το 1913,  και συγκεκριμένα για την μεταφρασμένη από τον ίδιον στην αγγλική γλώσσα ποιητική του συλλογή με τ’ όνομα Gitanjali: Song Offerings  που πρωτοδημοσιεύτηκε στο Λονδίνο τον Νοέμβρη του 1912.  Ο λόγος που μεταξύ άλλων ανέφερε η Σουηδική Επιτροπή για την επιλογή της στο πρόσωπο του Ρ. Ταγκόρ ήταν: «because of his profoundly sensitive, fresh and beautiful verse, by which, with consummate skill, he has made his poetic thought, expressed in his own English words, a part of the literature of the West» Ήταν ο πρώτος μη Ευρωπαίος και Ασιάτης λογοτέχνης που έλαβε αυτό το βραβείο.

Einstein_Tagore_1.jpgΣπουδαίοι ποιητές άλλων χωρών, τιμώντας τον Ρ. Ταγκόρ μετέφρασαν τα ποιήματα της συλλογής του στην γλώσσα τους, όπως για παράδειγμα η  Anna Akhmatova  και ο Boris Pasternak στα ρωσικά, ο Juan Ramón Jiménez στα Ισπανικά και πολλοί άλλοι.

 Ο Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ ήταν επίσης αγγειοπλάστης και παράλληλα καθηγητής φιλοσοφίας, όπως  και 

tagore-61 (2)
       ζωγραφικός πίνακας του Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ

εκείνος που το 1921 ίδρυσε  το Κολέγιο Visva-Bharati στην Δυτική Βεγγάλη της Ινδίας ως έκφραση του οικουμενισμού Βραχμανισμού (Brahmo) στο οποίο και δίδασκε και που μετά την ανεξαρτησία της Ινδίας το 1951,  έγινε Πανεπιστήμιο.. 

‘Έγραψε οκτώ μυθιστορήματα και τέσσερις νουβέλες, τα τραγούδια που έγραψε υπερβαίνουν τα 2.500 και ήταν ένας παραγωγικός ζωγράφος. Οι μουσικές του συνθέσεις επιλέχτηκαν από δύο έθνη {της Ινδίας και του Μπαγκλαντές (σημερινό Πακιστάν)} και ενέπνευσε τον εθνικό ύμνο επίσης, της Σρι Λάνκα. 

Ο Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ δεν υπήρξε μοναχός ή ιερέας,  κι όμως τιμάται ως άγιος στην Ινδία.  Ήταν μέλος της  μονοθεϊστικής αίρεσης Brahmo Samaj της κάστας (Brahmin) Βραχμάνων του Ινδουϊσμού μα είχε αναπτύξει και την δικιά του φιλοσοφία, εστιασμένη στον άνθρωπο, την οποία και διέδωσε με τις περιοδείες και τις διδασκαλίες του σε όλο σχεδόν τον κόσμο. Ήταν επίσης, ο άνθρωπος  εκείνος που στην κηδεία του τον κατευόδωσαν Χριστιανοί, Μωαμεθανοί, Βουδιστές και Ινδουϊστές, πλήθος λαού..Ήταν ένα προσκύνημα σε εκείνον..

Για τις αρχές της αίρεσης Brahmo Samaj και τα της Πίστης του Ταγκόρ, ιδωμένη από τους Ινδουϊστές, δείτε εδώ:

https://www.hinduismtoday.com/modules/smartsection/item.php?itemid=1483 και,

για την ιστορία της αίρεσης και το πως αυτή πήρε στοιχεία της από τον Χριστιανισμό, που τα ενσωμάτωσε στις αρχές της, δείτε εδώ: 

http://www.ramakrishnavivekananda.info/gospel/introduction/brahmo_samaj.htm

για την προσωπικότητα, την θρησκευτικότητα των τραγουδιών του και για την ποιητική του συλλογή απ’όπου το ποίημα , δείτε εδώ μια ενδιαφέρουσα συνέντευξη με τον βραβευμένο λογοτέχνη Amit Chaudhurihttps://www.asymptotejournal.com/interview/an-interview-with-amit-chaudhuri-on-rabindranath-tagore/

http://www.qcc.cuny.edu/socialsciences/ppecorino/phil_of_religion_text/CHAPTER_2_RELIGIONS/Hinduism.htm περί Ινδουϊσμού τινα.

Το 1883 παντρεύτηκε την 10χρονη Mrinalini Devi, Bhabatarini, 1873-1902 (αυτή ήταν μια κοινή πρακτική εκείνη την εποχή). Τέσσερις μήνες μετά τον γάμο του, αυτοκτόνησε η γυναίκα του αδελφού του, η Kadambari Devi, με την οποία είχε αναπτύξει μια ισχυρή, μάλλον αμφιλεγόμενη σχέση που τον είχε επηρρεάσει. Ήταν εκείνη που τον ενέπνεε στην ποίησή του. Ο θάνατός της του επέφερε βαρύ κλονισμό και περιήλθε σε κατάθλιψη από την οποία έκανε έτη να συνέλθει. Με την σύζυγό του απέκτησαν μαζί πέντε παιδιά, τa δύο εκ των οποίων έχασαν τη ζωή τους στην παιδική ηλικία.

Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα για τον Ταγκόρ στην Αγγλική Βικιπαίδεια  όπως επίσης και ένα ενδιαφέρον άρθρο γιαυτόν από την Σταυρούλα Γ. Τσούπρου στην Ελευθεροτυπία

3. Για την ποιητική του συλλογή Gitanjali «Γιταντζαλί» (Λυρικά Αφιερώματα) της  αγγλικής έκδοσης για την οποία ο Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ  έλαβε το Νόμπελ:

 Ο Ιρλανδός ποιητής William Butler Yeats (Ουίλιαμ Μπάτλερ Γέιτς), ένθερμος υποστηρικτής και θαυμαστής της ποίησης του Ταγκόρ ήταν εκείνος που έγραψε την εισαγωγή στην δεύτερη αγγλική έκδοση της συλλογής του Gitanjali Song Offerings« Γιταντζαλί» (Λυρικά Αφιερώματα), 1913.  Διαβάστε την, αν θέλετε, πατώντας εδώ

Η αυθεντική συλλογή των ποιημάτων της συλλογής είναι γραμμένη στην Βεγγαλική γλώσσα,  αποτελείται από 103 με 157 ποιήματα και πρωτοδημοσιεύτηκε στην Ινδία το 2010 ενώ η μεταφρασμένη από τον ίδιον τον Ταγκόρ στα αγγλικά, στην Αγγλική έκδοση του 2012 αποτελείτο από 103 ποιήματα εκ των οποίων τα 53 ποιήματα προέρχονταν από την παραπάνω συλλογή και τα άλλα 50 ποιήματα ήσαν  επιλογές του Ταγκόρ από το δραματικό του έργο Achalayatan  και από άλλες οκτώ προηγούμενες ποιητικές του συλλογές {Gitimalya (17 ποιήματα), Naivedya (15 ποιήματα) και Kheya (11 ποιήματα)}.

Ας σημειωθεί εδώ οτι η Λέξη gitanjali είναι σύνθετη και αποτελείται από την λέξη «geet»=τραγούδι και την λέξη «anjali»= αφιέρωμα. Θα μπορούσε να μεταφραστεί στα αγγλικά  «An offering of songs» αλλά η λέξη για το offering, anjali, είναι λέξη λατρευτικού χαρακτήρα, πχ. ένα αφιέρωμα στον Θεό (πως όταν εκπληρώνουμε το τάμα μας). οπότε ο τίτλος της συλλογής θα ήταν πιο σωστό να είναι «prayer offering of song».

Και, εν τέλει, ας πω οτι η ΟΥΝΕΣΚΟ είχε συμπεριλάβει στον κατάλογο των αντιπροσωπευτικών έργων  (UNESCO Collection of Representative Works) το οποίο αφορούσε σε πρόγραμμα μετάφρασης λογοτεχνικών κειμένων της Παγκόσμιας Λογοτεχνίας και ήταν ενεργό από το 1948 έως το 2005, τα ποιήματα και έργα του Rabindranath_Tagore.Ch1D0iQWUAAHJH3 (2)

https://www.wikiwand.com/en/Rabindranath_Tagore

http://www.radioswissclassic.ch/en/music-database/musician/17863053611bd7fcf5d4e6fab231fd79e0704/biography?app=true

https://en.wikisource.org/wiki/The_Philosophy_of_Rabindranath_Tagore

https://www.britannica.com/biography/Rabindranath-Tagore

Advertisements

Στην τελευταία Αυγουστιάτικη μέρα


      ’Έγιναν τόσα πολλά μέσα στον χρόνο μια τέτοια τελευταία μέρα τ’ Αυγούστου του μήνα, σαν και τούτη σήμερα, που κι αν πέρασαν καιροί από τα τότε, ζούνε ως σήμερα, σημαδεύοντάς το, το καθένα τους σαν γένηκε

       Να δούμε μερικά και με  ελάχιστα λόγια;

       Η τελευταία μέρα του Αυγούστου έμελλε νάναι σημαδιακή για τους ανθρώπους της Τέχνης κι οχι μόνον:

1)  Για τον Pierre Jules Théophile Gautier, ο λόγος

“Η Τέχνη για την Τέχνη”

       Η φράση , παροιμιώδης!

          Ειπώθηκε από τον Θεόφιλο Γκωτιέ (Pierre Jules Théophile Gautier),gautier πολυτάλαντο Γάλλο ποιητή, συγγραφέα, δημοσιογράφο και δραματουργό,  λάτρη της Τέχνης και της Φαντασίας,  που γεννήθηκε στις 31/8/ 1811 στην Τάρμπα των Άνω Πυρηναίων της Γαλλίας.

          Ως Λάτρης της  Φαντασίας, κι αυτός όπως και ο ποιητής που θαύμαζε ο Σαρλ Μπωντλαίρ,  είναι εκείνος είπε το περίφημο:

«Η Φαντασία είναι το πρώτο όπλο στον πόλεμο ενάντια στη Πραγματικότητα».

         Ερωτικός άνθρωπος ο Γκωτιέ! Ενάντια στην ηθική..ως μη έχουσα σχέση με την Τέχνη..Αγαπούσε  πολύ τις γυναίκες μα και τις ..γάτες

        ‘Ήτανε εκείνος που για τις πρώτες, έγραψε, μεταξύ άλλων, το περίφημο μπαλέτο “ Ζιζέλ” ,  «Giselle»

       Το αποτέλεσμα; Ο Γκωτιέ σαν είδε στην σκηνή του μπαλέττου να πρωτοχορεύει την Ζιζέλ η Καρλόττα Γκρίζι, τον Ιούνιο του 1841 , την ερωτεύθηκε τόσο σφοδρά, που επειδή δεν μπόρεσε να την πάρει, παντρεύτηκε, αντ’ εκείνης,  την αδελφή της Ερνεστίνα!!! Στο σοϊ ,πάντως, έμεινε!

         Τώρα, λέω, αν η Καρλόττα Γκρίζι (Carlotta Grisi) είχε την χάρη, την ομορφιά και την γοητεία της Svetlana Zakharova που χόρεψε ως Ζιζελ επίσης, τότε, ας δείξουμε λίγη κατανόηση!

       ‘Οπως προανέφερα, ο Γκωτιέ  αγαπούσε και τις γάτες..Ξέρετε,  τι έλεγε γιαυτές;;.

“Αν φανείς άξιος της αγάπης της , μια ΓΑΤΑ μπορεί να γίνει φίλη σου…ποτέ όμως σκλάβα σου!!

black_cat

         ‘Ίσως, γιαυτό, λέω, ο Γκωτιέ ν’αγαπούσε τις γυναίκες μα και τις γάτες! Έχουνε τόσα  κοινά! Και σ’ αυτό, λέω…Αυθαιρετώ, λέτε;

         ‘Ητανε εραστής της ζωής ο Γκωτιέ ..κι όμως θαύμαζε τον  Μπωντλαίρ- που, για μένα, ήτανε εραστής του θανάτου..

          Κι ο ένας , ο Γκωτιέ, γεννήθηκε  κι ο άλλος, ο Μπωντλάιρ,  πέθανε,  την ίδια μέρα: Την τελευταία μέρα ενός Αυγούστου μήνα…

2)    Για τον Charles Pierre Baudelaire ο λόγος:

         Στις 31/8/1867 πέθανε στο Παρίσι στα 46ου χρόνια,  ένας από τους σημαντικότερους ποιητέςΚάρολος Πιερ Μπωντλαίρ της Γαλλικής μα και της παγκόσμιας λογοτεχνίας, ο  Κάρολος Πιερ Μπωντλαίρ  (Charles Pierre Baudelaire)*

‘Ήτανε ο κολασμένος ποιητής, ο ποιητής των καταραμένων… Δυστυχής και γιομάτος από πόνο. Πάσχιζε μες από την ποίησή του να μεταμορφώσει τον πόνο σε ομορφιά..

Ο πόνος, όταν του δίνεται ρυθμός και μέτρο, γεμίζει το πνεύμα με μια γαλήνια χαρά». έλεγε..

Λάτρης κι αυτός της Φαντασίας, την θεωρούσε «βασίλισσα όλων των προικισμάτων»

        Ο ποιητής Σαρλ Μπωντλαίρ πέθανε  προσβεβλημμένος από σύφιλη σε αφασία και πάρεση έχοντας μια άθλια ζωή καταπονημένος από την κατάχρηση των ναρκωτικών στα τελευταία του χρόνια και όντας υπό δικαστική επιτήρηση από ετών. Ενα ποίημά του από την συλλογή “Τα άνθη του  Κακού”:

Το φάντασμα-(πρώτο μέρος)

Τα σκοτάδια

Στις κατακόμβες του άπειρου του πένθους, που ριγμένο

μ’ έχει πια σαν κατάδικο η μαύρη μου Ειμαρμένη

που αχτίδα εκεί ροδόχαρη ποτέ δεν κατεβαίνει

που μόνος με τη σκυθρωπή την Νύχτα πάντα μένω

 

Που εκεί ένας σαρκαστής θεός, καθώς ζωγράφο- αλιά μου!-

να ζωγραφίζω μ’εβαλε το σκότος το θλιμμένο

και που σαν ενα μάγερα θανατοπεινασμένο,

μ’εχει να τρώγω βράζοντας , την ίδια την καρδιά μου,

κάποτε μπρος μου απλώνεται, λάμπει μεγαλωμένη

κάποια μορφή από φως πολύ και χάρη καμωμένη.

 

Απ’ την ανατολίτικη, ρεμβή περπατησιά της,

όταν πιά παίρνει ολάκερη την θεία κορμοστασιά της,

καταλαβαίνω ποιά είναι η πανωραία μου ξένη:

Ω είναι Εκείνη! Σκοτεινή, κι όμως φωτολουσμένη.

Μετάφραση: Γιώργη Σημηριώτη

4)Για τον Χένρυ Μούρ, ο λόγος:

         Στις 31/8/1986 πέθανε στα 88ου χρόνια, πλήρης ημερών, ο διάσημος Βρεττανός  γλύπτης Henry Moore, γνωστός για τις μεγάλες αφηρημένες Χενρυ Μούρ ανθρώπινες φιγούρες του. Εκείνος ο δημιουργός, που κατά την κ. Μαρίνα Λαμπράκη- Πλάκα, καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης, Διευθύντρια της Εθνικής μας Πινακοθήκης:

“ξαναδίνει στην ανθρώπινη μορφή την εγγενή «κλασική» πληρότητα και αισιοδοξία επινοώντας την πλαστική αρχή της «ζωτικής φόρμας» (vital form). Οι ανακεκλιμένες μορφές του, οι πολεμιστές του, οι μητρικές του θεότητες εμπνέονται συχνά από την Αρχαιότητα, αποδεικνύοντας τη ζωτικότητα και την αντοχή των διδαγμάτων της”.

1.-blu_thumb.gif

«Στην Αγγλία το μισό φως απορροφάται μέσα στο αντικείμενο, όμως στην Ελλάδα το αντικείμενο μοιάζει να αναδίδει φως, σαν να φωτίζεται το ίδιο από μέσα»

είχε δηλώσει χαρακτηριστικά ο γλύπτης Χένρυ Μουρ το 1951 κατά τη διάρκεια της παραμονής του στη χώρα μας. Δείτε χαρακτηριστικά έργα του γλύπτη:

0601morfi HenryMoore2
396px-Henry_Moore,_Family_Group_(1950) museums_moore1

5) Για τον Βαν Μόρρισον, ο λόγος

Σας αρέσει η ροκ , η σόουλ μουσική, ίσως;

Σ’εμένα πολύ!!

Στις 31/8/1945 γεννήθηκε στο Μπέλφαστ της Βόρειας Ιρλανδίας ο  Βαν Μόρρισον (George Ivan Morrison) Τροβαδούρος. Συνεχίζει σήμερα στα 64ου χρόνια την μουσική του πορεία…

Κάτι για τα παλιά κι αγαπημένα..λοιπόν:

2453131923_893107dfb3_o

Σημειώσεις για περισσότερα:

α) Για τον Θεόφιλο Πιερ Ζυλ Γκωτιέ:

Go to source web page: ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ: Gautier Pierre Jules Théophile: Τέχνη Για Τη Τέχνη…

Go to source web page: «Ζιζέλ» – TO BHMA

β) Για τον Σαρλ Μπωντλαίρ:

Go to source web page: ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ: Baudelaire Charles Pierre: Κολασμένος Παθιασμένος Ποιητής

Go to source web page: Κάρολος Μπωντλαίρ – Βικιπαίδεια

γ) Για τον Χένρυ Μούρ:

Go to source web page: Χένρυ Μουρ – Βικιπαίδεια

Go to source web page: Henry Moore Foundation

δ) Για τον Βαν Μόρρισον

Go to source web page: Van Morrison – Wikipedia, the free encyclopedia

Go to source web page: George Ivan Morrison Biography – S9.com