“Ουλαλούμ”, “Ulalume”


Renata Brzozowska Tutt'Art@ (29)

Ήταν σαν να σε πρόσμενα κυρά,
απόψε που δεν έπνεε όξω ανάσα,
κι έλεγα θάρθει απόψε απ’ τα νερά, κι’ από τα δάσα!

Θάρθει, αφού φτεράει μου η ψυχή,
αφού σπαρτάει το μάτι μου σαν ψάρι,
και θα μυρίζει ήλιο και βροχή και νειό φεγγάρι!…

Και να το κάθισμά σου συγυρνώ,
στολνάω την κάμαρά μου αγριομέντα,
και νά με κι’ όλας σου αρχινώ χρυσή κουβέντα:

πως να, θα μείνει ο κόσμος με το «μπα!»
που μ’ έλεγε τρελλό, πως είχες γίνει
ατμός και ―τάχα― σύννεφο θαμπό
μπρος στη σελήνη

Νύχτωσε και δεν φάνηκες εσύ,
κίνησα να σε βρω στο δρόμο ―ώϊμένα―
μα σκούνταφτες όπου γω σκούνταφτα- χρυσή
κι εσύ με μένα.

Τόσο πολύ σ’ αγάπησα κυρά,
που άκουγα διπλά τα βήματά μου,
πάταγα γω (τυφλός) μες στα νερά;
– κι εσύ κοντά μου…

Του Γιάννη Σκαρίμπα

aniflow-03

56fbcc2758dec8650b374ae00dc60778Σημειώσεις:

1. Το παραπάνω ποίημα που έχει τον τίτλο  “Ουλαλούμ” είναι του ποιητή μας Γιάννη Σκαρίμπα και διατυπώνεται εδώ, όπως ακριβώς ο ίδιος ο ποιητής μας το επεξεργάστηκε ξανά το 1978, σαράντα δύο χρόνια αργότερα μετά την δημοσίευσή του, σύμφωνα με το σημείωμα της κόρης του Τασίας Σελέκου, η οποία το 2010 και στην πρώτη έκδοση των απάντων στίχων του ποιητή από τον εκδοτικό Οίκο “ΝΕΦΕΛΗ” δημοσιοποίησε το σχετικό χειρόγραφο του εν λόγω ποιήματος του ποιητή πατέρα της από το προσωπικό αρχείο της με το σχετικό σημείωμά της.

Δείτε το ποίημα στο χειρόγραφό του: https://nefeli.fairead.net/files/NEFELI/authors/skaribas/pagesFrom-skaribas-stixoi2016.pdf (Γιάννης Σκαρίμπας “ΑΠΑΝΤΕΣ ΣΤΙΧΟΙ 1936-1970, εκδόσεις Νεφέλη 2016, σημείωμα της α’ έκδοσης του 2010)

2. Το ποίημα αυτό μελοποιήθηκε από τον Νικόλα Άσιμο και τραγουδιέται εδώ στο video ερμηνευόμενο μοναδικά από την Σωτηρία Λεωνάρδου

3. Ουλαλούμ: Τι μπορεί να σημαίνει η λέξη του τίτλου του ποιήματος του Γιάννη Σκαρίμπα:

α) Κατά τον καθηγητή Ν.Δ. Τριανταφυλλόπουλο: Το ηχολαλικό Ulalume μπορεί-αν δεν σχετίζεται με την αραβικό επιφώνημα ulalum – να προέρχεται από το λατινικό «ululo», ομόρριζο και συνώνυμο του «ολολύζω» (και του νεοελληνικού «ουλουλάω),

Από το αρχαιολληνικό ρήμα ολολύζω παράγεται η λέξη  “ο ολολυγμός” και σημαίνει την θρηνητική κραυγή και οδυρμού σημείον, ο γοερός θρήνος, η ολολυγή

β) Πολλοί συσχετίζουν τον τίτλο του ποιήματος του Γ. Σκαρίμπα “Ουλαλούμ”με τον ομόηχο τίτλο του ποιήματος του Έντγκαρ Άλλαν Πόε (Edgar Allan Poe,1809 – 1849) «Ulalume»:

Εδώ,  μια στροφή από το ποίημα του Πόε, όπου γίνεται αναφορά στην λέξη “Ulalume”:

Thus I pacified Psyche and kissed her,

And tempted her out of her gloom—

And conquered her scruples and gloom:

And we passed to the end of the vista,

But were stopped by the door of a tomb—

By the door of a legended tomb;

And I said—»What is written, sweet sister,

On the door of this legended tomb?»

She replied—»Ulalume—Ulalume—

‘T is the vault of thy lost Ulalume!»

1. blu

”Κι ἡσύχασα ἔτσι τήν ψυχή. Τή φίλησα, τήν ἔβγαλα στό φῶς ἀπό τή θλίψη. Κατέκτησα ἔτσι τήν ψυχή. Κυρίευσα τούς δισταγμούς καί τή βαθιά της θλίψη. Καί φύγαμε ὅπου βλέπαμε καί φτάσαμε στή θύρα ἑνός τάφου. Καί κάτι ἔγραφε ἐκεῖ, πάνω στή θύρα, καί εἶπα: «Τί γράφει ἐκεῖ, γλυκιά ἀδελφή;» Κι ἐκείνη: «Οὐλαλούμ! Εἶναι τό μνῆμα τῆς χαμένης σου Οὐλαλούμ!”

 Η μετάφρασή του από τον Γεώργιο Μπλάνα.

Ολόκληρο το ποίημα του Πόε μεταφρασμένο στα ελληνικά, μπορείτε να το βρείτε εδώ: http://www.poetics.patakis.gr/?p=466

Η “Ulalume” του Πόε μπορεί έχει την ίδια εξήγηση με την στον τίτλο του ποιήματος του Σκαρίμπα, μπορεί να είναι ένα φανταστικό όνομα προσώπου, άλλοι λένε’ πως το όνομα αυτό στο ποίημα μπορεί να συμβολίζει τον ίδιο τον θάνατο.: Κι άλλοι λένε οτι η (το) Ulalume δεν έχει φυσική ύπαρξη στο ποίημα, αλλά βρίσκεται στο επίκεντρό του, ξεπερνώντας ακόμα και την ημι-πραγματική, ημι-ονειρική ύπαρξη του αφηγητή και της ψυχής του. Όπως και στη σύντομη ιστορία του Poe ‘Λύγεια’, ο αφηγητής εξαρτάται από τη μνήμη της νεκρής γυναίκας και έχει μια ασυνείδητη ανάγκη να την θρηνήσει, παρά τη συναισθηματική βλάβη που προκαλούν αυτές οι σκέψεις. Το όνομα ‘Ulalume’ αντηχεί στη ‘Ligeia’ και στα ονόματα άλλων νεκρών θηλυκών όπως η ‘Annabel Lee’ υπογραμμίζοντας έναν ηχηρό, μελαγχολικό ήχο ‘L’.

Δείτε, αν θέλετε και μια ενδιαφέρουσα ανάλυση με τη ιστορία του ποιήματος του Πόε και της συγκεκριμένης λέξης  “Ulalume” : https://www.eapoe.org/works/mabbott/tom1p099.htm

https://www.poets.org/poetsorg/poem/ulalume

4. Ο ζωγραφικός πίνακας είναι της σύγχρονής μας Πολωνής ζωγράφου Renata Brzozowska

Advertisements

Γι’ αγάπη μίλα μου


Πουλί της μοναξιάς αναστενάρη μου

Λιγάκι αν με πονάς βρες το κλωνάρι μου

Κατέβα χαμηλά για αγάπη μίλα μου

Να γίνουν φωτεινά τα γκρίζα φύλλα μου

Γιατί όσα είχα μάθει όλα τα ξέχασα

Με τύφλωσε η αγάπη το κόσμο έχασα

alla-tsank

Πουλί είμαι κι εγώ μικρό κι απάτριδο

Και θέλω να βρεθώ σε χώμα απάτητο

Να αφήσω σαν βροχή καυτό το δάκρυ μου

Να κρύψω τον καημό κι όλα τα πάθη μου

erqerfr_thumb.gif

Να, τι σκέφτηκα με το που άκουσα το τραγούδι:  Ρωμαλέο που είναι! Με ξάφνιασε η λέξη ρωμαλέο..Κι όμως, έτσι, μου φαίνεται πως είναι.. Και, Υπέροχο!

erqerfr_thumb.gif

«Η  Άννη Ονουφρίου τραγουδάει Γιάννη Νικολάου στο «Το Πουλί της μοναξιάς» . Είναι ένα τραγούδι σε σύνθεση και ενορχήστρωση του Γιάννη Νικολάου και σε στίχους της Γιώτας onoufriou kamayanni_siteΒασιλακοπούλου. Η ερμηνεύτρια Άννη Ονουφρίου με ηπειρώτικη καταγωγή αποδίδει θαυμάσια το δωρικό αυτό τραγούδι που μας ταξιδεύει στην τραχιά φύση της Ηπείρου, μέσα από το κελάηδισμα- αναστεναγμό, ενός μοναχικού πουλιού, που θα μπορούσε να είναι η κάθε μοναχική, περιπλανώμενη ψυχή…. Ιδιαίτερο χρώμα δίνει ο μοναδικός σολίστας Μάνος Αβαράκης με τις φλογέρες και τον αυλό του Πανός.» Από την παρουσίαση της δημιουργού του video κ. Κατερίνας Βασιλάκου.

Ενημερωτικά:Για την κ. Άννη Ονουφρίου δείτε και εδώ,

O πίνακας ζωγραφικής είναι της σύγχρονής μας  Μοσχοβίτισσας  και πολυβραβευμένης ζωγράφου  Alla Tsank   που ζει στην Αμερική σήμερα.

Όταν Κοπάζει ο Θόρυβος


Θα με δεις στα πέρατα του κόσμου
αν μου πεις κοντά σου πως με θες
στο γκρεμό νερά θα σταματήσω
ν’ ακουστεί ό,τι πεις εσύ.

Τα βουνά, αν θέλεις, θα κινήσω
να με δεις μπροστά σου να βρεθώ
αν χαθείς, γη κι ουρανό θα ψάξω
θα ‘μαι εκεί μονάχα αν το θες.

Όταν σε ζητάω σε χάνω
ό,τι διεκδικώ, ‘κείνο που διψάω, που θέλω,
η πιο βαθειά αγάπη που υπάρχει,
η πιο βαθειά αγάπη που υπάρχει,
η πιο βαθειά αγάπη που υπάρχει,
πρέπει να μου δοθεί μονάχη.

Αν βρεθείς μες στη φωτιά της μάχης
θα με δεις σύμμαχο αν το θες
θα ‘μαι εδώ τα λάθη μας ν’ αντέχω
αν μου πεις το θες κι εσύ.

Θα με δεις στα πέρατα του κόσμου
αν μου πεις κοντά σου πως με θες
αν χαθείς, γη κι ουρανό θα ψάξω
θα ‘μαι εκεί μονάχα αν το θες.

Μα όταν σε ζητάω σε χάνω
ό,τι διεκδικώ, ‘κείνο που διψάω, που θέλω,
η πιο βαθειά αγάπη που υπάρχει,
η πιο βαθειά αγάπη που υπάρχει,
η πιο βαθειά αγάπη που υπάρχει,
πρέπει να μου δοθεί μονάχη.

dividergoldscroll

Είναι ένα τραγούδι σε στίχους του Ορφέα Περίδη, που το τραγουδά κιόλας..Τους στίχους του εμπνεύστηκε- βασίστηκε, γράφεται- ο στιχουργός από το  παρακάτω  ποίημα του ποιητή μας Τίτου Πατρίκιου, με τον τίτλο:

 “ Όταν κοπάζει ο θόρυβος”

Για το ψωμί το δίκιο την αλήθεια, ίσως και να μη φτάνει μια ζωή.

Μα τη ζωή μου την ένιωσα ζωή μες στον αγώνα, αδέλφια.

Και για να μάθω να μιλώ, όταν ο τρόμος τα στόματα βουβαίνει

Να μάθω να ανορθώνομαι, όταν θεριεύει ο θάνατος


Για να μπορώ τα ίδια τα λάθη μας να αντέχω

πόσες αδυναμίες έπρεπε να κατανικήσω,

με πόσες πρέπει κάθε στιγμή να αντιπαλεύω.

Όμως μονάχα τούτη την αδυναμία, συγχωρήστε μου,

όταν κοπάζει ο θόρυβος και μένω μοναχός με ένα μου αγαπημένο πρόσωπο

για την αγάπη του που ολόκληρος διψάω δεν μπορώ ν’ αγωνιστώ.

Αν την επιδιώξω τη χάνω.

Αν τη διεκδικήσω τη σκοτώνω.

Αδέλφια μου συγχωρήστε με, μα η αγάπη που πιο βαθιά γυρεύω,

πρέπει να μου δοθεί μονάχη.

dividergoldscroll

Υπάρχει η βάση στο άσμα σε σχέση στο ποίημα, όπως διατείνονται οι του άσματος;;

Ρωτάω!

Κρείττον του λαλείν το σιγάν..λέω εδώ ή μήπως όχι;;  Σας ακούω!