«L’amour est un oiseau rebelle», Ανυπόταχτο πουλί ο έρωτας!


Hans-Hassenteufel-_thumb.jpg

«Ελάτε, ελάτε τώρα! Το βλέπετε πως είμαι τσιγγάνα. Θέλετε να σας πω τη μοίρα σας; Ακούσατε να μιλάνε για την Καρμενθίτα;

Ε, εγώ είμαι».

Έτσι απλά του συστήθηκε. Και εκείνος βρέθηκε έξαφνα μπροστά σε «μια ομορφιά παράδοξη και άγρια, μια μορφή που ξένιζε αρχικά, μα που έμενε αλησμόνητη. Τα μάτια της ιδίως είχαν μια έκφραση ταυτόχρονα φιλήδονη και ανήμερη, που από τότε δεν ξαναείδα σε κανένα βλέμμα ανθρώπινο».

Κι ο δον Χοσέ, από κείνη την στιγμή,  την ερωτεύτηκε.

Αν δεν με αγαπάς,

σε αγαπώ!

Κι αν σε αγαπώ,

φυλάξου από μένα!

                                             

«Ο έρωτας είναι ένα πουλί ατίθασο

Που κανείς δεν μπορεί να εξημερώσει

Και μάταια τον καλείς

Αν είναι ν’ αρνηθεί.

Τίποτα δεν βοηθά, απειλές ή παρακάλια.

Ο ένας μιλά όμορφα, ο άλλος σωπαίνει˙

Και είναι ο άλλος που προτιμώ

Τίποτα δεν είπε˙ μα μ’ αρέσει.

Ο έρωτας! Ο έρωτας! Ο έρωτας! Ο έρωτας!

 

Ο έρωτας είναι παιδί των τσιγγάνων

Ποτέ, ποτέ δεν γνώρισε νόμο

Εάν εσύ δεν μ’ αγαπάς, εγώ σ’ αγαπώ,

Εάν σ’ αγαπώ, φυλάξου!

Εάν δεν μ’ αγαπάς,

Εάν δεν μ’ αγαπάς, εγώ σ’ αγαπώ!

Αλλά, αν σ’ αγαπώ, Εάν σ’ αγαπώ, φυλάξου!»

 

το πουλί που νόμισες πως ξάφνιασες

χτύπησε τα φτερά του και πέταξε˙

Ο έρωτας είναι μακριά, μπορείς να τον περιμένεις

Δεν τον περιμένεις πια, είναι εκεί!

.

Παντού γύρω σου, γρήγορα, γρήγορα,

Έρχεται, φεύγει, μετά ξανάρχεται!

Νομίζεις ότι τον κρατάς, σε αποφεύγει˙

Νομίζεις ότι τον αποφεύγεις, σε κρατά!

Ο έρωτας! Ο έρωτας! Ο έρωτας! Ο έρωτας

images

Μια ιστορία έρωτα, πάθους και βίας, μια ιστορία για την αδάμαστη θέληση για ελευθερία από την σκλαβιά του έρωτα με τίμημα τον θάνατο, μια ιστορία που επαναδιαδραματίζεται 2b7d1f5bbbffa6d9ebd0f5f0babd74df (2)ανά τους αιώνες μες στην ζωή.. Αυτή την ιστορία προσωποποιημένη στην τσιγγάνα Κάρμεν και στον τραγικό στρατιωτικό Δον Χοσέ (τον θύτη και το θύμα ενός παθιασμένου έρωτα) έφτειαξε στην νουβέλα του με τον τίτλο Carmen (Κάρμεν) ο Γάλλος συγγραφέας, αρχαιολόγος και μεταφραστής Προσπέρ Μεριµέ ( Prosper Mérimée 1803-1870) σύντροφος της Γεωργίας Σάνδη, που την δημοσίευσε το 1845.

Το έργο του αυτό κατέληξε με τα χρόνια να γίνει πιο διάσημο από τον ίδιο. Διαβάστηκε και πολυμεταφράστηκε σα βιβλίο, παίχτηκε ως μπαλλέτο, και βέβαια, και το κυριότερο,  έγινε η περίφημη όπερα » Κάρμεν» που την μουσική της συνέθεσε ο νεαρός Γάλλος και ήδη ονομαστός συνθέτης κλασσικής μουσικής Ζωρζ Μπιζέ (ολόκληρο το όνομά του:Alexandre-César-Léopold Bizet, Georges Bizet, 1838-1875). Ήταν το τελευταίο του έργο, ανέβηκε στην σκηνή το 1875 και ο Μπιζέ πέθανε τρεις μήνες αργότερα. 

Η «Κάρμεν» του Μπιζέ σοκάρισε τον τότε κόσμο.. Με το που είδαν την παράσταση, θεώρησαν την Κάρμεν ανήθικη, πόρνη, γητεύτρα των αντρών κι ο θάνατός της επί σκηνής από το χέρι του Δον Χοσέ, θολωμένου καθώς ήταν από την απόρριψή της,  τους «πάγωσε» κυριολεκτικά. Σχεδόν όλοι οι θεατές έσπευσαν να φύγουν πριν πέσει η αυλαία. Αυτή ήταν η τύχη της «Κάρμεν» τον πρώτο καιρό.

Πέρασαν τα χρόνια, άλλαξαν τα ήθη μα και η τρέχουσα ηθική της κάθε κοινωνίας και ήρθε η «Κάρμεν» να γίνει στα μάτια των θεατών της η γυναίκα εκείνη που θέλησε να μείνει ανυπότακτη, να μείνει και να ζήσει λεύτερη από τα δεσμά του έρωτα αφήνοντας τον Δον Χοσέ. Έγινε, λοιπόν, η κάποτε πόρνη Κάρμεν η ηρωίδα που δεν θέλησε να παραμείνει σε έναν άνθρωπο που είχε πάψει ν’ αγαπάει.. Ανάγκη η αγάπη, πόθος ο έρωτας αλλά κι αυτά έρχεται η ώρα που θυσιάζονται στο όνομα της ελευθερίας. Το τίμημά της ακριβό..

 «Μπορείτε να σε συλλάβετε… εγώ τη σκότωσα. Την Κάρμεν, τη λατρεμένη μου Κάρμεν» Έτσι, με αυτά τα λόγια του Δον Χοσέ, πέφτει η αυλαία της όπερας..

Ο κεραυνοβόλος έρωτας, λοιπόν..Αυτός ευθύνεται για το κακό..Ξέρετε, ο δικός μας ο Παπαδιαμάντης τον είχε αποκαλέσει αυτόν τον έρωτα σατανικό:«Και εξ όλων των καρπών ο μόνος, όστις δεν χρήζει ούτε καιρού ούτε ώρας διά να ωριμάση, είναι ο σατανικός έρως.»

Κι αλήθεια, τι πιο συγκλονιστικό από τον παθιασμένο έρωτα που φέρνει σύγχυση στην σκέψη,  που την αποκαθηλώνει,  που την σκλαβώνει;  Άλλοι αυτό τον συγκλονισμό που τον ξορκίζουν, άλλοι που τον ποθούν κι άλλοι που τον σκοτώνουν πιστεύοντας πως έτσι θα λευτερωθούν….

images (1)

Το κείμενο, το εντός εισαγωγικών, είναι απόσπασμα από το βιβλίο «Κάρμεν» του Μεριμέ, σε μετάφραση του Ν. Φωκά. Ο ζωγραφικός πίνακας του Γερμανού ζωγράφου Hans Hassenteufel. 

Στο πάνω video μπορείτε να δείτε και να ακούσετε ένα απόσπασμα με την άρια «χαμπανέρα» της Κάρμεν, όπως η Κάρμεν ερμηνεύτηκε σε ταινία ισπανικής παραγωγής από την θαυμάσια Αμερικανίδα σοπράνο Julia Migenes (Mezzo-soprano, Soprano) ελληνοϊρλανδέζικης καταγωγής, το σενάριο της οποίας διασκευάστηκε για τον κινηματογράφο από τον  Francesco Rosi ενώ τους  άλλους δυο κύριους ρόλους υποδύθηκαν οι  Placido Domingo και Ruggero Raimondi. 

Στο video αποδίδεται στα γαλλικά η άρια «L’amour est un oiseau rebelle« «ο Έρωτας είναι ένα ατίθασο πουλί» ή αλλιώς απλά Χαμπανέρα»» habanera» και έχει υποτιτλισμούς στα γαλλικά και στα αγγλικά. Κάτω από αυτό ακολουθεί η μετάφραση της άριας «Χαμπανέρα»  «habanera» στα Ελληνικά. 

Για την ιστορία, να σας πω δυο, πιστεύω ενδιαφέροντα: Οτι: α) Η μελωδία της συγκεκριμένης άριας ανήκει στον  Βάσκο Sebastián de Yradier y Salaverri από όπου την πήρε ο Μπιζέ και έφτειαξε την άρια της Κάρμεν που έγινε γνωστή ως «Χαμπανέρα» νομίζοντας οτι είναι παραδοσιακή μελωδία, και β) Η λέξη habanera είναι ένας χορός, που γεννήθηκε γύρω στο 1830 στην Κούβα αλλά μπορεί επίσης να είναι λατινοαμερικάνικο μουσικό είδος ή καταλανικό, όπως πιστεύεται.

Στο κάτω βίντεο, η ερμηνεία της περίφημης Μαρίας Κάλλας, η οποία τραγουδάει ανεπανάληπτα την «Χαμπανέρα» της Κάρμεν σε εκδήλωση προς τιμή της που είχε γίνει στο Covent Garden του Λονδίνου το 1962! Δεν αντιστάθηκα στον πειρασμό γιατί η Κάλλας είναι ασύγκριτη αλλά, βλέπετε, η ίδια είχε αποφύγει όσο ζούσε να υποδυθεί την Κάρμεν σε όπερα και η πάνω παράσταση είναι τόσο ζωντανή ενώ εκ παραλλήλου η σοπράνο αποδίδει θαυμάσια τον χαρακτήρα της Κάρμεν στον ρόλο της.. Απολαύστε την:                                                                   

         

Μπορείτε, επίσης, εάν θέλετε, να ακούσετε ολόκληρη την όπερα » Κάρμεν» με την ανεπανάληπτη μουσική σύνθεση του Μπιζέ παιγμένη στην Όπερα της Βιέννης το 1978 υπό την διεύθυνση του μαέστρου Carlos Kleiber!! Εκπληκτικός ο μαέστρος!!!   Αυτή η απόδοση της  μουσικής σύνθεσης είναι και αυτή που μ’αρέσει περισσότερο από τις άλλες.Κι η όλη παράσταση, βέβαια, εντυπωσιακή! Και τώρα που σας γράφω αυτές τις γραμμές , αυτήν απολαμβάνω  να ακούω και πάλι!

images

Καλό σας βράδυ και ύπνον ελαφρύ!!                                                 

Advertisements

Απ’ τα παραμύθια χωρίς όνομα..


digital-blasphemy-allimg-1.jpg«Φανέρωσέ το, μάγισσα, πῶς στ’ ὄνειρον ζυγώνω.

  Δός μοι φτερὰ κεῖ νὰ πετῶ καὶ ξόρκια μπρὸς νὰ ψάλλω,

τὸ καστροπόρτι νὰ διαβῶ, νὰ μπῶ στὴν γῆ τοῦ ὀνείρου.

garden-of-eden

Witch_of_Endor_(Nikolay_Ge) (2)

Eyvind Earle


– Μὲ τὰ φτερὰ κεῖ δὲν πετᾷς, μὲ μαγγανειὲς δὲν μπαίνεις.

Τὸ πευκοδάσος νὰ διαβῇς ὣς τοῦ γιαλοῦ τὰ μέρη,

κι’ ἀστερομμάτα λυγερὴ νὰ σοῦ κρατῇ τὸ χέρι,

  κι’ ὅντες πατήσῃς ἀμμουδιὰ στὸ καστροπόρτι κροῦσε»

1.-blu_thumb.gif

 

ocean-paradise-1995

 1. blu

Ετσι που τα’ πε η μάγισσα, να το κατάλαβε, λέτε, κι’ ος που την ρώταγε πως το μαγικό κλειδί ν’ ανοίξει την καστρόπορτα, να μπει ως πως ποθούσε στην χώρα τ’ ονείρου, ήταν ν’ αγαπήσει και ν’αγαπηθεί; Κι ότι ο πόθος του για τη γης τ’ ονείρου δεν ήταν άλλη απ’ την ίδια την αγάπη που θα’νοιωθε εντός του και που θα την μοιραζόταν; 

Μπορεί ναι, μπορεί και όχι.. Αφήνω το τέλος του παραμυθιού σε σας…

1. blu

Σημειώσεις και πηγές μου:

1. Το παραμυθένιο αυτό ποίημα, το εντός των εισαγωγικών, είναι του  ποιητή μας Ευστράτιου Σαρρή και φέρει τον τίτλο “Κρυοπηγή” από τα “Αγροτικά” του: https://paflagonagroikos.wordpress.com/

2. Η μάγισσα στ΄αριστερά είναι, με αυθαιρεσία μου, αποσπασμένη από τον πίνακα του Ρώσου συμβολιστή ζωγράφου Nikolai Nikolaevich Ge, έχει τον τίτλο “Witch_of_Endor” έργο του του 1857, και  προς τιμή του τον παρουσιάζω ολόκληρο:

Witch_of_Endor_(Nikolay_Ge)

3. Για το ποιά ήταν η μάγισσα του Endor, αν θέλετε, δείτε: https://www.wikiwand.com/en/Witch_of_Endor

4. Οι πίνακες με τα τοπία είναι του Αμερικανού ζωγράφου  Eyvind Earle (1916 –2000). Τα παραπάνω έργα του υπάγονται στην ποιμενική λογοτεχνία και ανάγονται στην περίοδο του μαγικού ρεαλισμού. Για τον θαυμάσιο αυτόν ζωγράφο και τα έργα του μπορείτε να δείτε:http://www.eyvindearle.com/Default.aspx,

5. Επίσης, το γυμνό (Νude) της κοπέλλας στα αριστερά, είναι μια ελαιογραφία του ίδιου ζωγράφου, του Eyvind Earle

6. Ο καβαλλάρης της πρώτης από πάνω εικόνας είναι ψηφιακό έργο του Ryan Bliss

7. Για του όρους:

. ποιμενική λογοτεχνία: “Λογοτεχνική δημιουργία, που εμπνέεται από τον κόσμο των ποιμένων (βουκόλων) που παρουσιάζεται εξιδανικευμένος όσον αφορά στο περιβάλλον, τη ζωή και τα αισθήματα του. Κατά καιρούς εκφράστηκε με διάφορους τρόπους: στην ποίηση (το ειδύλλιο, η βουκολική ποίηση, το εκλόγιο), στον πεζό λόγο (το βουκολικό μυθιστόρημα), στο θέατρο (ποιμενικό δράμα)…” http://www.enacademic.com/
7β. Μαγικός ρεαλισμός:   “Ο μαγικός ρεαλισμός είναι ένα λογοτεχνικό κίνημα που άνθισε στα μέσα του εικοστού αιώνα και προσδιορίζεται ως η υφολογική ανησυχία και το ενδιαφέρον για ανάδειξη του μη πραγματικού ή αλλόκοτου ως κάτι καθημερινό και κοινό. Δεν είναι μια λογοτεχνική έκφραση μαγική. ο σκοπός του είναι περισσότερο να εκφράσει τα συναισθήματα παρά να τα προκαλέσει και, πάνω απ’ όλα, είναι μία στάση απέναντι στην πραγματικότητα..”  .
8. Η μουσική σύνθεση στο video είναι του Τσέχου συνθέτη Antonín Dvořák (1841-1904) , έχει τίτλο “Song to the moon” όπου η σοπράνο Soprano Renee Fleming τραγουδάει την άρια απ’ την όπερά του «Rusalka».
Όπως αντιγράφω από τον δημιουργό του  video Spadecaller : “Dvorak’s composition relies upon expansive arpeggiated chords to capture the fairy tale ambiance of Rusalka. The amicable old Spirit of the Lake, Jezibab, is enjoying the singing of the Wood Nymphs, when his daughter, Rusalka, sadly approaches him. She admits that she has fallen in love with a handsome prince. Yearning to know the bliss of union with him, she wishes to become human. Deeply saddened, the Spirit of the Lake consents to her request, and leaves. All alone, Rusalka sings this magnificent aria and shares the secrets of her longing to the moon.»
Για την Rusalka, την νύμφη των νερών, που θυσίασε την αθανασία της να γίνει άνθρωπος απ’ τον ερωτά της για τον άντρα που συνάντησε στην λίμνη του δάσους, με την προσδοκία και την πίστη ότι εκείνος θ’ αποδεχθεί την αγάπη της, δείτε εδώ: http://www.metopera.org/discover/synopses/rusalka/
9. Οι στιχοι του τραγουδιού  “Song to the moon”, στην αγγλική:
                                                                            “Song to the moon” lyrics in english:

Silver moon upon the deep dark sky,

Through the vast night pierce your rays.

This sleeping world you wander by,

Smiling on man’s homes and ways.

Oh moon ere past you glide, tell me,

Tell me, oh where does my loved one bide?

Oh moon ere past you glide, tell me

Tell me, oh where does my loved one bide?

Tell him, oh tell him, my silver moon,

Mine are the arms that shall hold him,

That between waking and sleeping he may

Think of the love that enfolds him,

May between waking and sleeping

Think of the love that enfolds him.

Light his path far away, light his path,

Tell him, oh tell him who does for him stay!

Human soul, should it dream of me, Let my memory wakened be.

Moon, moon, oh do not wane, do not wane,

Moon, oh moon, do not wane….

1. blu

Αποχαιρετώντας σας, ελπίζω να μην το φόρτωσα πολύ και να μην σας κούρασα.

Ήταν πριν τον χειμώνα


Will-Dielenberg-6-Australia

Ένοιωσα τον άνεμο να με τυλίγει και τον ρώτησα

Σου είμαι εμπόδιο;

Όχι, μου είπε. Σ’ αγαπώ, γιαυτό

Κι ύστερα έφυγε

Ήρθε η βροχή μετά και με πότισε

Αυτήν, δεν την ρώτησα

butft3

Ήταν, θυμάμαι, πριν τον χειμώνα