Μακρινοί Ορίζοντες: Αρχιπέλαγος Lofoten


     «Θέλω να φύγω πια από δω, θέλω να φύγω πέρα,
σε κάποιο τόπο αγνώριστο και νέο..»
Σαν όνειρο να φαίνονται απαλό και να μιλούνε

έως την ψυχή τα πράγματα του κόσμου…»

από το ποίημα του Κ. Καρυωτάκη «Θέλω να φύγω πια»

 

      Λίγο πριν ο Αύγουστος γιορτάσει την είσοδό του στο καλοκαίρι μας και οι μέρες του γίνουν πιο καυτές, εγώ τυλιγμένη ακόμη μες στα «πρέπει » μου, βρίσκομαι να ψάχνω ορίζοντες σε τόπους μακρινούς που ξέρω πως δεν πρόκειται, όσο ζω, να τους γνωρίσω. (με βάση τον νόμο των πιθανοτήτων, δηλαδή, δεν το αποκλείω κιόλαςzz_16)

Στα μακρινά ταξίδια που δεν πρόκειται να κάνω,  λοιπόν, στους ορίζοντες που φαίνεται πως δεν θα αντικρύσω είναι και κείνος ο τόπος στην άκρια της γης μας, το αρχιπέλαγος Lofoten στην περιοχή  Nordland της Νορβηγίας.  Εκπληκτικός τόπος μοναδικής ομορφιάς. Από τα μέρη που κόβουν την ανάσα! Τουλάχιστον, την δικιά μου..

Κι είπα, ας ανοίξω το παράθυρο του κόσμου, να δω τον τόπο έστω και από μακρυά, μες από την ματιά άλλων, έτσι πως τον είδαν κάτω από τον ήλιο του τον άσβεστο, και να πάρω κι εγώ κάτι από κείνον και ας μην μυρίσω τον αέρα των βουνών του, ας μην γευθώ την αρμύρα των θαλασσών του..

Κι ίσως, ίσως μπορέσω να τα μεταφέρω αυτά που είδα, αυτά που ένοιωσα και σε σας που διαβάζετε τούτες τις γραμμές, για να χαρούμε μαζί την ομορφιά των μακρινών οριζόντων του και των απέραντων θαλασσών του. Στον τόπο αυτόνε που οι ανθρώποι γινόμαστε πιο μικροί και ακόμη πιο ασήμαντοι  μπρος στο μεγαλείο του.

Ταξίδι,  μες από  το παραθύρι τ’ανοιχτό, προς το Αρχιπέλαγος Lofoten στην περιοχή  Nordland της Νορβηγίας

εκεί, στην άκρη μεριά του κόσμου μας όπου είναι:

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Ελάτε να δούμε αυτά σε αυτά τα δυο υπέροχα videos, στο ένα,  τα μέρη τα απάτητα εκεί στην άκρια της γης, εκεί όπου τα ολόγυμνα γρανιτένια βουνά υψώνονται απόρθητα πάνω από τα σύγνεφα, ορθώνονται μες από την ομίχλη, εκεί που η Νορβηγική η θάλασσα απλώνεται στον ανοιχτό ορίζοντα του αρκτικού ωκεανού.. 

Κι είναι, λένε αυτά τα γρανιτένια βουνά, αρχέγονα κι από τα παλαιότερα του κόσμου μας απομεινάρια σκόρπια ενός μεγαλύτερου  ενιαίου βουνού τριών δισεκατομμυρίων ετών! Κι ότι από αυτά, κείνα που έχουν αιχμηρές τις κορυφές τους και τις κορυφογραμμές τους είναι τα πιο «νέα» σε σχέση με τα άλλα. Κι είναι, λένε,  τόσο ψηλά τα βουνά που οι επιστήμονες πιστεύουν ότι δεν καλύπτονταν από πάγο κατά την εποχή των παγετώνων, τότε 18. 000 με 20.000 χρόνια πίσω.

Ας δούμε εκεί, τους τόπους, που ζούσαν oi Vikings

Εκπληκτικός τόπος! Μεγάλης Ομορφιάς! Άγριος, ανήμερος, επιβλητικός!

και  στ’ άλλο το video, να τα μικρονήσια του, αυτά τα βουνίσια φρούρια που είναι τα νησιά του αρχιπελάγους Lafuten, απλωμένα σαν πόδι λύκου πάνω από την θάλασσα καθώς λούζονται στον ήλιο του μεσονυχτίου. 

Τόποι απόκοσμοι! Λιγοστοί οι κάτοικοι μες στα χρωματιστά τα σπίτια τους πάνω στους γρανιτένιους βράχους, να ξεχωρίζουν στην ομίχλη, να δίνουν χρώμα στο άσπρο του χιονιά, να γίνονται φάροι για τους ναυτικούς..

lofoten-hamnoy-village-XL

Εκεί που το χινόπωρο έχει άλλη όψη

View over Nappstraumen from summit of Offersøykammen, Vestvågøya, Lofoten Islands, Norway

Κι ο χειμώνας είναι βαρύς

Reine Lofoten Islands.jpg

Κι η μοναξιά μεγάλη

Norway-Lofoten-Islands-Lofoten-Opera-Hotel

Μα είναι ένας τόπος τόσο μαγικός..

lofoten-islands-norway-lofoten-norway-northern-lights-mountain-sea-stones-snow-night-star

Πόσο εξώκοσμος  τόπος είναι σαν τον λούζουν τα Aurora Borealis , τα“Northern Lights”!!

REINE.jpg

«Σαν όνειρο να φαίνονται απαλό και να μιλούνε
έως την ψυχή τα πράγματα του κόσμου…»

norway

Σ’ αυτά τα απόμακρα, απόκοσμα νησάκια  του Λοφούτεν υπάρχουν στοιχεία ανθρώπινης παρουσίας από  5.500 χιλιάδες χρόνια πριν, τουλάχιστον. Βίκινγκς, οι κάτοικοί του. Σπουδαίοι πολεμιστές και ναυτικοί.

Στο νησί Borg (Vestvågøy) του Αρχιπελάγους Λοφούτεν, αρχαιολόγοι αποκάλυψαν τη μεγαλύτερη αίθουσα συμποσίων (largest Viking longhouse) αρχηγού φυλής των Βίκινγκς που βρέθηκε ποτέ παγκοσμίως. Η κατασκευή είχε μήκος 83 μέτρα (272 πόδια), ύψος 9 μέτρα (30 πόδια) και πλάτος 8,5 μέτρα. και χρονολογείται πως είχε κατασκευασθεί από το έτος 500 μ.Χ. και πως εγκαταλείφθηκε γύρω στο 950 μ.Χ. Οι Νορβηγοί ανακατασκεύασαν το κτίριο και από το 1995 είναι ένα ζωντανό ιστορικό μουσείο, το Lofotr Viking Museum στο Borg, που το 2001 ανακηρύχθηκε στην Νορβηγία το μουσείο της χρονιάς ενώ το 2013  τιμήθηκε ως το Ευρωπαϊκό Μουσείο της χρονιάς. Δείτε το:

 Από όλη την Σκανδιναβική χερσόνησο, μα ειδικότερα από τα νησιά του αρχιπελάγους Λοφούτεν κινούσαν οι πολεμόχαροι πολεμιστές Vikings κι αλώνιζαν με τα μοναδικής τεχνικής πλοία τους τις θάλασσες του Κόσμου σπέρνοντας με την βιά και την αγριάδα τους τον τρόμο και το θάνατο στους άλλους γνωστούς του κόσμου μας, κι άλλοτε ανακαλύπτοντας άλλους τόπους, άγνωστους ακόμη στο υπόλοιπο κόσμο.

Λίγα  ακόμη λόγια για το αρχιπέλαγος Λοφούτεν

Το Lofoten ή το Lofoten είναι ένα αρχιπέλαγος που βρίσκεται πάνω από τον Αρκτικό Κύκλο στη Βόρεια Νορβηγία μέσα στα όρια του νομού ( fylke ) του Nordland. Η Lofoten είναι μια περιφερειακή ένωση ( Interkommunale regionråd ) που αποτελείται από έξι δήμους ( kommune ) που συνδέονται γεωγραφικά, ιστορικά και πολιτιστικά.

Το Lofoten δεν είναι τόσο μεγάλο. Οι έξι δήμοι που απαρτίζουν το αρχιπέλαγος καλύπτουν μια περιοχή περίπου τόσο μεγάλη όσο η πόλη του Λος Άντζελες , αλλά με πολύ λιγότερους ανθρώπους: Λιγότεροι από 25.000 άνθρωποι ζουν στα νησιά σε μόνιμη βάση. Τα νησιά αυτά αποτελούνται κυρίως από ορεινές κορυφές και βαθιά φιόρδ, με περιορισμένο μόνο χώρο κατάλληλο για κατοίκηση ή γεωργία.

Οι κοινότητες στο Lofoten είναι μάλλον λίγες και απέχουν πολύ. Μόνο δύο οικισμοί μέχρι στιγμής έχουν λάβει χάρτες πόλης, Leknes (pop 3200) και Svolvær (pop 4500). Οι υπόλοιποι κάτοικοι ζουν σε πολύ μικρότερα χωριά και μικρούς οικισμούς, σχεδόν όλοι που βρίσκονται κατά μήκος της ακτής στη νότια πλευρά του αρχιπελάγους. Οι περισσότεροι από τους οικισμούς σήμερα συνδέονται με ένα σύγχρονο οδικό σύστημα μέσω γεφυρών, αλλά ορισμένες κοινότητες, ιδιαίτερα εκείνες των εξωτερικών νησιών Røst και Værøy, είναι προσβάσιμες μόνο με τον παλιό τρόπο, με πλοίο δηλαδή.

Νότια του αρχιπελάγους, είναι το νησί Vestfjord, με ένα γιγάντιο κόλπο και με ένα μοναδικό οικοσύστημα. Από το τέλος της τελευταίας εποχής των παγετώνων, πριν από αρκετές χιλιάδες χρόνια, τα νερά του μεγάλου αυτού κόλπου έχουν ενεργήσει ως ο μεγαλύτερος χώρος μητρότητας στον κόσμο: Κάθε χειμώνα, από τον Ιανουάριο έως τον Μάρτιο, μεταναστεύουν εκεί εκατομμύρια έγκυοι γάδοι (Skrei)  από τον Αρκτικό και Ατλαντικό ωκεανό και σ’αυτά τα όχι παγωμένα νερά του κόλπου εναποθέτουν τα αυγά τους.

Αυτή η αφθονία των ψαριών στη χειμερινή περίοδο φαίνεται να έχει αξιοποιηθεί πολύ γρήγορα από τους κατοίκους της περιοχής και φαίνεται πως από τα προϊστορικά ακόμη χρόνια δημιουργήθηκε ένα μεγάλο και βιώσιμο αλιευτικό σύστημα. Η ιδιαιτερότητα της παραδοσιακής αλιείας του Lofoten είναι ότι ο γάδος αυτός αποξηραίνεται στ’ ανοιχτά από τους ισχυρούς θαλάσσιους ανέμους και μπορεί να διατηρηθεί βρώσιμος μέχρι και για δεκαπέντε χρόνια σε μερικές περιπτώσεις ! 

800px-Stockfish_in_Lofoten.jpgΚατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, η εξαγωγή αποξηραμένου γάδου (Tørrfisk) αποτελούσε τη ραχοκοκαλιά της νορβηγικής οικονομίας και παρέμεινε το μεγαλύτερο οικονομικό πλεονέκτημα του βασιλείου μέχρι να ανακαλυφθεί το πετρέλαιο στη δεκαετία του 1960.

1.-blu_thumb.gif

 Ως εδώ το ταξίδι ..ας είναι .. Και για τους ταξιδευτές.. ένα ποίημα του Ν. Καββαδία

Reinebringen, Lofoten.png

«Ο Νάγκελ Χάρμπορ, Νορβηγός πιλότος στο Κολόμπο,
άμα έδινε κανονική πορεία στα καράβια
που φεύγαν για τους άγνωστους και μακρινούς λιμένες
κατέβαινε στην βάρκα του βαρύς, συλλογισμένος,
με τα χοντρά τα χέρια του στο στήθος σταυρωμένα,
καπνίζοντας ένα παλιό χωμάτινο τσιμπούκι,
και σε μια γλώσσα βορινή σιγά μονολογώντας
έφευγε μόλις χάνονταν ολότελα τα πλοία.

Ο Νάγκελ Χάρμπορ, πλοίαρχος σε φορτηγά καράβια,
αφού τον κόσμο γύρισεν ολόκληρο, μια μέρα
κουράστηκε κι απόμεινε πιλότος στο Κολόμπο.
Μα πάντα συλλογίζονταν την μακρινή του χώρα
και τα νησιά που είναι γεμάτα θρύλους, τα Λοφούτεν.
Μα κάποια μέρα επέθανε στην πιλοτίνα μέσα
ξάφνω, σαν ξεπροβόδισε το Steamer Tank «Fjord Folden»
όπου έφευγε καπνίζοντας για τα νησιά Λοφούτεν…»

Advertisements

Ο έρωτας, η φυγή κι η ποίηση


“Οι αληθινά ερωτευμένοι είναι εκείνοι που το σκάνε τρέχοντας”

Είπε , κάποτε , μεταξύ άλλων, η  Ιταλίδα ποιήτρια Alda Merini 

( 21/3/1931-1/11/2009)

 AldaMerini

Είναι εκείνη  η γυναίκα με τον εύθραυστο ψυχισμό ,

εκείνη που έζησε τα 17 χρόνια από την ζωή της σε ψυχιατρείο,

εκείνη που έζησε  συνειδητά και κατ΄ επιλογήν  ως πτωχή

και  που πέθανε σαν τέτοια,

εκείνη  που τιμήθηκε το 1993  με το βραβείο Librex Montale,

την υψηλότερη τιμητική διάκριση που απονέμεται  στην χώρα της,

την Ιταλία, για τους ποιητές, 

εκείνη για την οποία  ο Νομπελίστας  Ντάριο Φο προτείνοντας της για το βραβείο Νόμπελ δήλωνε οτι ήταν “ μια εξαίσια ποιητική μορφή”

butft3

Είναι εκείνη που επίσης, έλεγε πως

“ η ποίηση γεννιέται από την γλύκα  και τον έρωτα.”

Ti aspetto e ogni giorno
mi spengo poco per volta
e ho dimenticato il tuo volto.
Mi chiedono se la mia disperazione
sia pari alla tua assenza
no, è qualcosa di più:
è un gesto di morte fissa
che non ti so regalare».

Alda Merini, da «Clinica dell’abbandono»

Και εδώ ένα της  ποίημα, που επέλεξα , με τον τίτλο

“ Δεν έχω ανάγκη τα χρήματα ”

“Io non ho bisogno di denaro “

Io non ho bisogno di denaro

ho bisogno di sentimenti  di parole
di parole scelte sapientemente
di fiori detti pensieri
di rose dette presenze
di sogni che abitino gli alberi
di canzoni che facciano danzare le statue
di stelle che mormorino  all’ orecchio degli amanti.


Ho bisogno di poesia
questa magia che brucia
la pesantezza delle parole
che risveglia le emozioni e dà colori nuovi
forgetMeNot

pen

Δεν έχω ανάγκη τα χρήματα
Χρειάζομαι μόνο αισθήματα,
από λέξεις, λέξεις σοφά διαλεγμένες
από λουλούδια που λέγονται σκέψεις
από τριαντάφυλλα που λέγονται παρουσίες
από όνειρα που ντύνουν τα δέντρα
από τραγούδια που κάνουν τ’ αγάλματα να χορεύουν
από αστέρια που ψιθυρίζουν στ΄ αυτί των εραστών.

Χρειάζομαι την ποίηση,
αυτή την μαγεία που ξαλαφρώνει από το βάρος τις λέξεις
που ξυπνά συγκινήσεις και φέρνει νέα χρώματα
forgetMeNot

“Io non ho bisogno di denaro “ Η  παραπάνω μετάφραση έχει γίνει από τον Βέλβετ, στην σχετική αναφορά του στην ποιήτρια, απ’ όπου και η αντιγραφή, για την οποία και τον ευχαριστώ :
http://stavento-velvet2.blogspot.com/2010/11/alda-merini-poetessa.html

pen

4by ecstaticist

 Προσθήκη μεταγενέστερη (25/1/2011)

      Για την ποιήτρια ‘Αλντα Μερίνι (Alda Merini), την ζωή της και το έργο της έχει κάνει επίσης, μια επιμελημένη αναφορά το ηλεκτρονικό περιοδικό  “ Poema” στην εξής σελίδα του περιοδικού poema

Στην  εν λόγω σελίδα, μπορείτε να βρείτε  κι  άλλα ποιήματά της , μεταφρασμένα από τους Ελσα Κορνέτη και Βασίλη Ρούβαλη, μεταξύ δε αυτών και το παραπάνω ποίημά της έχοντας ως εξής μεταφρασμένο:

“Δεν έχω ανάγκη τα λεφτά.
Έχω ανάγκη από αισθήματα,
από λέξεις, από λέξεις σοφά διαλεγμένες,
από λουλούδια που τα λένε σκέψεις,
από ρόδα που τα λένε παρουσίες,
από όνειρα που στολίζουν τα δέντρα,
από τραγούδια που κάνουν τ’ αγάλματα να χορεύουν
από άστρα που ψιθυρίζουν στ’ αυτί των εραστών…
Εχω ανάγκη από ποιήματα,
αυτήν τη μαγεία που αλαφρώνει τις λέξεις,
που ξυπνάει τις συγκινήσεις και γεννάει χρώματα αλλιώτικα.”

butft33

Κι αν αναρωτιέστε για την παραβολή των δύο μεταφράσεων, ας σας πω..

Υπάρχουν διαφορές στις δύο τους και ,κατ’ εμέ,  όχι  αμελητέες. Είναι βασικές και εννοιολογικού χαρακτήρος..

Γιατί, όπως και  να το κάνουμε .. άλλο πράγμα  η χρεία και άλλο η ανάγκη, άλλο τα λεφτά και άλλο τα χρήματα… άλλο τα λουλούδια τα τριαντάφυλλα και άλλο μπορεί τα ρόδα.. άλλο το “στολίζομαι “ και άλλο το “ντύνομαι”..

Κάτι τέτοια συλλογιόμουν και έκανα ένα μπέρδεμα στην αρχική μου καταχώρηση αποδίδοντας  εκ παραδρομής την μετάφραση του ποιήματος που παραθέτω δίπλα από το αρχικό ιταλικό στους  κκ  Ε. Κορνέτη και Ρούβαλη ενώ είναι του  Βέλβετ.

Ζητώντας,, λοιπόν,  συγγνώμη από τους μεταφραστές, και μιας και δεν είμαι Ιταλομαθής, τα  δε λατινικά μου αραχνιασμένα,  και, κυρίως, είμαι  νιόφερτη στον κόσμο της ποιήτριας και του έργου της,  είπα , έστω και όψιμα, ας τις βάλω και τις δυό, διορθώνοντας και έτσι εμπλουτίζοντας με την παρούσα μου υστέρα προσθήκη  την αρχική μου καταχώρηση, ευελπιστώντας στην  κατανόησή σας.

1.-blu_thumb.gif

Στο video, η Milva τραγουδάει το μελοποιημένο ποίημα της Αλντα Μερίνι «Sono nata il 21 a primavera» «Γεννήθηκα στις 21 μιας Άνοιξης»