Tai Chi Chuan: Ο κινούμενος διαλογισμός σε μια εικόνα


  Μια εικόνα, χίλιες λέξεις.Και, έτσι, λένε ότι  είναι

DCIM\100MEDIA\DJI_0105.JPG

Και εδώ, σε αυτήν την εικόνα είναι χίλιοι άνθρωποι σε μια εικόνα. Και, έτσι, λένε ότι είναι.

Εντυπωσιακή, έτσι;

Η φωτογραφία είναι του Κινέζου Jianguo Gong και έχει τον τίτλο “Tai Chi” Απεικονίζει αθλούμενους  σε συγχρονισμό στην πρακτική της αρχαίας Κινεζικής πολεμικής τέχνης Tai Chi Chuan πάνω σε ένα τεράστιο μωσαϊκό κοντά στον ποταμό Yangtze River στην πόλη Wuhan, της επαρχίας Hubei   της Κεντρική Κίνας τον Δεκέμβρη του 2016.

Χάρις σε αυτήν την εκπληκτική του φωτογραφία, ο Jianguo Gong τιμήθηκε με το πρώτο διεθνές βραβείο κουλτούρας  ερασιτεχνικής φωτογραφίας της Sony για το έτος 2017, όπως επίσης και με το πρώτο Εθνικό βραβείο της Κίνας

Ξεκινώντας από μια εικόνα, που με εντυπωσίασε γιατί  είδα ότι δεν είναι μόνο αυτό που δείχνει, είπα να μάθω περισσότερα:

Τι είναι το Tai Chi Chuan; Δεν είμαι το κατάλληλο άτομο για να σας μιλήσω γιαυτό..Διάβασα, ανάμεσα στα άλλα, ότι δεν είναι μόνο πολεμική τέχνη αλλά και εξαιρετική άσκηση για όλες τις ηλικίες προς αυτοσυγκέντρωση και για την υγεία του νου και του σώματος. Εκείνο που είδα από την μεριά μου σε αυτή την τέχνη από τους αθλούμενους ή ασκούμενους στην πρακτική της ήταν ότι σε αυτή δεσπόζει η αυτοπειθαρχία, η πειθαρχία, η τάξη, η αρμονία και η χάρις, μα κυρίως ο πλήρης αυτοέλεγχος του νου πάνω στο σώμα και και την εξάσκηση του όλου του ανθρώπου ( του νου, της ψυχής της ενέργειάς του και του σώματός του) προς τον στόχο και για την επίτευξή του. Εκπληκτική τέχνη!.. Όμως για τα περισσότερα στο θέμα, που το βρήκα πολύ ενδιαφέρον, θα αφήσω εκείνους που το κατέχουν ή όπως και νάχει , ξέρουν περισσότερα για το θέμα, να πουν:.

Όπως αντιγράφω αποσπασματικά από σχετική δημοσίευση στο  capital :

{Πρόκειται για μια ακόμη παραδοσιακή κινεζική πολεμική τέχνη, της οποίας οι ρίζες είναι κοινές με το kung fu. Είναι όμως παράλληλα μια μέθοδος δυναμικού διαλογισμού (διαλογισμός εν κινήσει) και συνολικής –ολιστικής- άσκησης, γυμναστικής και πάλης που βασίζεται στον έλεγχο της εσωτερικής ενέργειας, σύμφωνα με τις αρχές του Τάο. Είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά εσωτερικά συστήματα. Τα στυλ Chen, Yang και Wu είναι τα πιο διαδεδομένα στη Δύση ενώ στην Κίνα μεταξύ οικογενειών και δασκάλων υπάρχουν oρισμένα ακόμη.

>>Η άσκηση του tai chi chuan μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στην αυτοσυγκέντρωση και την ενεργειακή εξισορρόπηση, δηλαδή στη διατήρηση της υγείας του σώματος και του πνεύματος. Είναι ένας ήπιος και συνάμα «βαθύς» τρόπος άσκησης που αφορά όλες τις ηλικίες, χωρίς να καταπονεί το σώμα. Σύμφωνα με την κινεζική παράδοση, το tai chi αποκαθιστά τη συναισθηματική ισορροπία και συμβάλλει στην πρόληψη αρνητικών συμπτωμάτων στον οργανισμό μας. Όπως έχει ήδη αρχίσει να αποδέχεται η επιστημονική κοινότητα της Δύσης, το tai chi chuan μπορεί να αποτελέσει μια προληπτική αγωγή ή συμπληρωματική μέθοδο θεραπείας. Φυσικά, όπως και οι υπόλοιπες πολεμικές τέχνες, αποτελεί μια πολύ καλή φυσική άσκηση που προφέρει μυική ενδυνάμωση και ελαστικότητα.

>>Το tai chi chuan εμπεριέχει μια ολόκληρη φιλοσοφία, η οποία ξεκινά απ’ τις κυκλικές κινήσεις που περιλαμβάνουν πολλές παραλλαγές. Δράση και γαλήνη, γαλήνη και δράση – αυτές είναι οι δύο αλληλένδετες και συμπληρωματικές μορφές του tai chi. Με την εξάσκηση, οι κινήσεις γίνονται συνεχείς και η μία διαδέχεται αρμονικά και φυσικά την επόμενη. Η εξάσκηση στο tai chi χαρίζει αρχικά μεγάλη ελευθερία στην κίνηση και πλαστικότητα στο σώμα, καθώς οι αρθρώσεις χρησιμοποιούνται ως μοχλοί που συγχρονίζονται μέσα από χαλάρωση κι όχι τόσο μέσα από μυική ένταση, με στόχο την εξουδετέρωση ή την πραγματοποίηση της επίθεσης. Επιπλέον, οι επαναλήψεις και η εξάσκηση που χρειάζονται για να μάθει κανείς αυτή την τεχνική λειτουργούν σε ένα βαθύτερο επίπεδο του οργανισμού, επηρεάζοντας θετικά και βελτιώνοντας την εσωτερική κυκλοφορία του αίματος, την αναπνοή, τη θερμοκρασία του σώματος, το κυκλοφορικό και λεμφικό σύστημα κλπ… Σταδιακά, οι ευεργετικές αυτές αλλαγές γίνονται πιο μόνιμες και καταπολεμούν τις επιπτώσεις του άγχους στον οργανισμό.

>>Το tai chi chuan είναι μια εσωτερική πολεμική τέχνη. Chi σημαίνει ενέργεια και chuan σημαίνει γροθιά είναι δηλαδή «κτύπημα με την ενέργεια». Οι πολύ προχωρημένοι δάσκαλοι έχουν τη δυνατότητα να «εξουδετερώνουν» τον αντίπαλο από απόσταση, δρώντας όχι τόσο στο φυσικό του σώμα αλλά διασπώντας την ενέργεια του. Έγινε, ωστόσο, πιο γνωστό στη Δύση χάρη στις ευεργετικές του ιδιότητες στη σωματική και ψυχική υγεία και πολλοί μπορεί να το συγχέουν με άλλες τέχνες χαλάρωσης και ευεξίας, όπως για παράδειγμα τη γιόγκα. Η ουσία όμως και ο τελικός στόχος του tai chi chuan είναι η ύψιστη σωματική, συναισθηματική και νοητική υγεία που χαρακτηρίζει τους πεπειραμένους ασκούμενους των πολεμικών τεχνών. Μία διαφορά του από τις άλλες πολεμικές τέχνες είναι πως, επειδή είναι ήπιο, μπορεί να το εξασκήσουν άτομα όλων των ηλικιών ανεξάρτητα από τη φυσική τους κατάσταση.} 

 Για τις τις δέκα βασικές αρχές του Tai Chi προς θεραπεία σωματικών προβλημάτων υγείας, δείτε: http://www.taichiforhealth.net/10-essential-principles/

Για δείτε, αν θέλετε, και τα παρακάτω videos:

1) Εδώ, η τέχνη του Tai Chi ως συγχρονισμένη άσκηση προς θέαση στους Ολυμπιακούς αγώνες του Πεκίνου:

2) Εδώ,  από αθλήτρια γυναίκα που αγωνίζεται στο Tai Chi  στα πλαίσια του κινεζικού πρωταθλήματος του 2009. Δείτε την χάρη και την αρμονία, την απαλότητά των κινήσεών της, σα νάναι από βαμβάκι μα και την αιχμή του σπαθιού που κρύβουν εντός τους ως τέχνη πολέμου :

3) Tώρα, ως πολεμική τέχνη, δείτε δυο αποσπάσματα από ταινίες.Τις αιματηρές τις άφησα απέξω.u4a835kw8984yeivls8g

α) Εδώ, δείτε τον περίφημο Jet li σε πολεμική δράση με την τέχνη του Tai Chi (Τον άκουσα σε άλλη ταινία να λέει με ύφος: η τέχνη μου είναι το Tai Chi ) :

4) Κι αν δεν σας κάνει κόπο δείτε και εδώ ένα απόσπασμα από μια πιο πρόσφατη ταινία με την τέχνη του πολέμου Tai Chi. Τι αεροπλανικά είναι αυτά!!! Και τι χιούμορ!!

1.-blu_thumb.gif

Αυτά, τα λίγα! Τις χίλιες λέξεις, βλέπετε, δεν τις έφτασα Είπα, να μην κουραζόμαστε κιόλας..!!

Με την καλημέρα μου σε όλους σας!!

Advertisements

Beethoven: Μες από την μουσική του της τρικυμίας σ’ εκείνη της χαράς


thon boat

Ταλανιζόταν για καιρό όμοια με βάρκα σε τρικυμία, μόνος στο πέλαγο, πότε π’ άνοιγε η θάλασσα χοάνη να τον δεχθεί, πότε που τον άφηνε μικρανάσες  να πάρει τότε που τον σήκωνε όμοια με καρυδότσουφλο ίσαμε τον σκοτεινιασμένο ουρανό ανταριασμένη απ’ το άνεμο, πότε που τον «έτρεχε» πάνω από τ’ αφρισμένα της νερά κι ύστερα που τον κορόιδευε τάχατες πως είχε κοπάσει από την κάλμα να τον αφήσει να χαρεί πως πίσω του είχε αφήσει την θύελλα, ίσα για να τον τυλίξει πάλι στα κύματα. Εξουθένωση! Πνιγόταν, μ’ αρνήθηκε την ανασαιμιά του θανάτου.. Κι η ακτή μακρυά…Θα άντεχε;

Ήταν Οκτώβρης ο μήνας, σαν και τώρα, που ‘γραψε μια επιστολή, ένα είδος διαθήκης του, για τους δυο αδελφούς του.. Ένοιωθε την ανάγκη να μιλήσει, να τους εξηγηθεί για την συμπεριφορά του, να τους πει για το μυστικό του, να το πουν στον κόσμο, να μην έχουν λάθος γνώμη γι’ αυτόν..Και τους έγραψε πολλά για κείνον και αναμεταξύ των άλλων:

Fascimile-of-the-Heiligenstadt-Testament«O you men who think or say that I am malevolent, stubborn or misanthropic, how greatly do you wrong me, You do not know the secret cause which makes me seem that way to you…. Such incidents drove me almost to despair; a little more of that and I would have ended my life – it was only my art that held me back. Ah, it seemed to me impossible to leave the world until I had brought forth all that I felt was within me…»

«Ω! Εσείς άντρες που σκέφτεστε ή λέτε ότι είμαι κακόβουλος, αγύριστο κεφάλι ή μισάνθρωπος, πόσο μεγάλο λάθος κάνετε για μένα. Δεν ξέρετε τη μυστική αιτία που με κάνει να φαίνομαι έτσι σε σας… Τέτοια περιστατικά με οδήγησαν σχεδόν σε απόγνωση, λίγο ακόμη και θα είχα δώσει τέλος στην ζωή μου- ήταν μόνο η τέχνη μου που με συγκράτησε . Αχ, Μου φάνηκε αδύνατο να αφήσω τον κόσμο μέχρι να φανερώσω όλα εκείνα που ένιωσα μέσα μου.. »

                                                             Κι ύστερα την υπέγραψε..

TestamentHeiligenstadt_FinHeiligenstadt, October 6, 1802

(Heiligenstadt,  6 Οκτωβρίου 1802)

Ludwig van Beethoven (Λούντβιχ Βον Μπετόβεν )

Ναι, γι’ αυτόν τον ταλαίπωρο, τον υπέροχο, τον μοναδικό, τον παγκόσμιο και ανεπανάληπτο μουσουργό, ο λόγος μου. Για τον Λούντβιχ Βον Μπετόβεν!

Γι’ αυτόν και για την αρχή της δοξασμένης νέας πορείας του στην μουσική που ξεκίνησε από τότε, μετά από κείνη την “διαθήκη” του…Τότε που την έγραψε, το 1802, ο Μπετόβεν ήταν 32 ετών, σχεδόν κωφός και γνώριζε πια ότι η πάθησή του δεν θα είχε θεραπεία μα κι’ ότι θα χειροτέρευε μέχρι να κουφαθεί εντελώς!. ‘Ήδη από τα 25 του χρόνια ο νεαρός συνθέτης είχε τα πρώτα σημάδια κώφωσης και μετά στα επόμενα έτη, ζούσε μες την αγωνία και με τις ψεύτικες ελπίδες των γιατρών του..Πόσο καταστροφικό θα φαινόταν το αύριο γι’ αυτόν τον φιλόδοξο συνθέτη που η ζωή του ήταν η μουσική..! Κι έπρεπε να το αποδεχθεί… Βλέπετε, τότε δεν ήξερε ακόμη,  ότι όσο έχανε την αίσθηση της έξω ακοής, τόσο ανέπτυσσε την αίσθηση της “εσωτερικής” ακοής κι έτσι πως καλλιεργούσε το χάρισμα.

Κι ήταν το 1802 που ο Μπετόβεν έφτασε να είναι πολύ πολύ δυστυχής..Ο ιατρός του τότε, βλέποντας την κόπωση και την κατάρρευση του Μπετόβεν του ζήτησε να κάνει διακοπές, να ξεκουραστεί κάπου μακρυά από την πόλη, την Βιέννη όπου έμενε. Κι εκείνος πήγε στο χωριό Heiligenstadt, μερικά χιλιόμετρα πιο μακρυά, κι εκεί στους λίγους μήνες που έμεινε από την άνοιξη του 1802 ως και το φθινόπωρο του 1802 έγραψε την “διαθήκη” του που έμεινε γνωστή ως  “THE HEILGENSTADT TESTAMENT” …Δείτε, με ποια λόγια συμπλήρωσε τέσσερις μέρες μετά, την “διαθήκη του” αυτή:

“Heiligenstadt, October 10, 1802, thus do I take my farewell of thee – and indeed sadly – yes that beloved hope – which I brought with me when I came here to be cured at least in a degree – I must wholly abandon, as the leaves of autumn fall and are withered so hope has been blighted, almost as I came – I go away – even the high courage – which often inspired me in the beautiful days of summer – has disappeared – O Providence – grant me at least but on e day of pure joy – it is so long since real joy echoed in my heart – O when – O when, O Divine One – shall I find it again in the temple of nature and of men – Never? no – O that would be too hard.”Ludwig van Beethoven 

Κι ύστερα; Μα, αυτό ήταν. Ο τριανταδιάχρονος τότε, ήδη σχεδόν κωφός, ταλαντούχος μουσικοσυνθέτης Ludwig van Beethoven (Λούντβιχ Βον Μπετόβεν) έβαλε την “διαθήκη του” στο συρτάρι του και μετά την ξέχασε.Κυριολεκτικά! Την ανακάλυψαν μετά τον θάνατό του  και αφού είχε στο μεταξύ γράψει άλλες δυο: μια το 1824, και την άλλη, την τελευταία  λίγο πριν  πεθάνει, στις 26 Μαρτίου του 1827.Ludwig-van-Beethoven-1803

Λίγους μήνες μετά την ‘διαθήκη” του και μες στο 1803,  σαν ένοιωσε πως ήρθε η ώρα, έγειρε και η βασανισμένη του ψυχή για κείνα που την ταλάνισαν, έκανε την σιωπή της μουσική, την τρικυμία της, νότες Ήταν η τέχνη του, άλλωστε. Την άπλωσε  στον κόσμο ν’ ακουστεί, το μυστικό του μες από κείνη έδωσε..Ακούστε τη:

 https://www.youtube.com/watch?v=7pUrCPl1t04΄

Είναι η σονάτα του: Sonata in D minor op. 31 no. 2, που έγινε γνωστή μετά, ως Sonata with Recital, or The Tempest Sonata.Έγινε παγκόσμια γνωστή ως The Tempest Sonata παίρνοντας τ’ όνομά της από το ομώνυμο θεατρικό έργο του Σαίξπηρ..Αυτό συνέστησε ο γραμματέας του Μπετόβεν τότε, όταν ρωτήθηκε για το τι σημαίνει η σονάτα «Read attentively Shakespeare’s Tempest!”

Αυτή είναι η σονάτα, το γέννημα της τρικυμίας  που σηματοδότησε την αρχή της νέας πορείας του Beethoven στην μουσική. Κι μετά από αυτή την σονάτα, η και λεγόμενη ηρωϊκή (Eroica) τρίτη του συμφωνία, και έπειτα στα χρόνια που ακολούθησαν, ο μουσουργός χάρισε στον κόσμο μας μεγάλη ομορφιά με τα υπέροχα απαράμιλλα μουσικά του έργα πουBeethoven Wanderweg Ansichtskarte δημιούργησε. Αποκορύφωμά τους, η  τελευταία του συμφωνία , η ενάτη του, την Symphony No. 9 in D minor, Op. 125, αυτή που αποκαλείται και η συμφωνία της χαράς «The Symphony of Joy«. Μες από την μουσική του της τρικυμίας  και όντας εντελώς κωφός πια, σε εκείνη της ωδής στην χαρά.. Μες από τον πόνο και τον κόπο, στην χαρά..Τι ταξίδι ζωής!  Μας την έδωσε στις 7 Μάη του 1824. Κι από τότε έχει κάνει μεγάλο ταξίδι στον χρόνο και στις ανθρώπινες ψυχές. Ακούστε την ενάτη του, την θεϊκή!

   1. blu

‘Ήταν ο τρόπος μου, όπως είδα την σονάτα του Piano Sonata No.17, Op.31 No.2, γνωστή και ως “Tempest” του Μπετόβεν μα και την ενάτη του, την τελευταία του συμφωνία, την συμφωνία του της χαράς, την πρώτη χορωδιακή συμφωνία. Κι ήταν η τελευταία του αυτή, όπως έλεγε στο ποίημά του “ωδή στην χαρά” ο Σίλλερ, (Johann Christoph Friedrich von Schiller), ο δικός του τρόπος για να μας δώσει με αυτήν:

“You millions, I embrace you.

This kiss is for all the world!”

 1. blu

Σημειώσεις- πηγές μου:

1. Για τον Αμερικανό ζωγράφο William Thon ( 1906-2000):William Thon http://rogallery.com/Thon_William/thon-biography.html, http://www.caldwellgallery.com/bios/thon_biography.html, http://www.caldbeck.com/artist/william-thon-am-1906-2000/bio

https://theartofpianoperformance.me/2012/04/23/httpdelicious-comstacksjamilasahar/

http://pianolessonsindianapolis.com/music-criticism/beethoven-tempest-sonata.htm

2. Για την “διαθήκη” του Μπετόβεν την γνωστή ως “The Heiligenstadt Testament’: Μπορείτε να την διαβάσετε εδώ στο γερμανικό κείμενο και στην μετάφρασή του στην αγγλική: http://www.nyu.edu/classes/gilbert/classic/heiligenstadt.html,

http://www.utahsymphony.org/blog/2014/12/heiligenstadt-part-2-of-the-online-learning-guide-to-beethoven/, http://www.novelguide.com/reportessay/music-and-art/art/prophecy-heiligenstadt-testament

3. Για την σονάτα του Μπετόβεν, την σονάτα Tempest Sonata  : https://theartofpianoperformance.me/2012/04/23/httpdelicious-comstacksjamilasahar/, https://www.britannica.com/topic/Heiligenstadt-Testament,

4. Για την ενάτη συμφωνία του Μπετόβεν δείτε :https://www.thoughtco.com/beethovens-ode-to-joy-lyrics-history-724410,

https://www.theatlantic.com/entertainment/archive/2010/09/what-does-beethovens-ninth-symphony-mean/62556/,

4. Για την ζωή και το έργο του Μπετόβεν, δείτε και:  http://www.lvbeethoven.com/Bio/BiographyLudwig.html, http://www.beethoven.ws/,

Στη σιγή του ακορντεόν.


Η είδηση που διάβασα μόλις, με γιόμισε με θλίψη : “ Νεκρός, χθες, την Κυριακή το βράδυ, και σε κατάσταση σήψης βρέθηκε στο σπίτι του  από τους αστυνομικούς που κάλεσαν οι γείτονες, ο πενηνταπεντάχρονος Πολωνός πλανόδιος μουσικός. Δίπλα του θρηνούσε γοερά ο σκύλος του”

. polonos_skylaki_0

Τον ήξερα αυτόν τον άνθρωπο. Ήταν ο ευγενής άντρας από την Πολωνία, που σχεδόν καθημερινά τα τελευταία χρόνια απαντιόμουν μαζί του στο κέντρο της πόλης. Ενας άντρας χαμογελαστός, λιγομίλητος, ντροπαλός θα ‘λεγα και..ένας άνθρωπος μοναχός. Πάντα μόνος, αυτός με την σκυλίτσα του στο πλάϊ του. Πάντα! Το σκυλάκι λιτό τον ακολουθούσε παντού, τον περίμενε υπομονετικά με τις ώρες έξω από τα μαγαζιά σαν εκείνος γύρναγε και κουβέντιαζε κι έπινε..Βρέξει , χιονίσει, ημέρα και νύχτα, το σκυλάκι ήταν πάντα εκεί από κοντά του και τον περίμενε. Κι ας ήταν στο λιοπύρι, ή κάτω από την βροχή, ή μες στο κρύο..Πάντα αφοσιωμένο και πιστό. Και μόνο με τον κύρη του ήταν καλόγνωμο κι υπάκουο, δεν δεχόταν να το πλησιάσει άνθρωπος άλλος, ούτε ζώο άλλο, θυμάμαι. Τον Νίττο, το δικό μου σκυλάκι, τον απόδιωχνε, κι εγώ, από την μεριά μου ούτε που είχα την τόλμη να το προσεγγίσω..Αγρίευε..Μοναδική του αναφορά αυτός ο άντρας, που δεν υπάρχει πιά. Κρίμα που’ φυγε. Έτσι και νωρίς..

Τους συναντούσα πάμπολλες φορές στον πεζόδρομο της Ρήγα Φερραίου. Τον άντρα με την σκυλίτσα του. Συνήθως καθισμένους σ’ ένα παγκάκι, εκείνον πάντα χαμογελαστό να παίζει όμορφες μελωδίες στο ακορντεόν του και τη σκυλίτσα δίπλα του  να σιγοντάρει στον ρυθμό της μουσικής. Και με τι ακρίβεια μάλιστα, σε τι τόνο και σε πόση συμφωνία με τους ήχους της μουσικής! Το σκυλImageHandlerί τραγούδαγε, είτε το πιστεύετε είτε όχι! Ένα χάρμα  ήταν οι δυό τους που χάριζε ομορφιά στους γύρω..και γιαυτό τους αγαπούσαν οι συμπολίτες μου..Σήμα κατατεθέν στην πόλη μας ο μουσικός αυτός με το σκυλάκι του. Αγαπημένες φιγούρες και οι δυό τους σαν τους έβλεπα να γυροφέρνουν στην πόλη..

Είχα καιρό να τους δω, κανα τρίμηνο πίσω τουλάχιστον..Την τελευταία φορά που τον είχα δει ήταν και η μοναδική φορά  στα τόσα χρόνια που δεν τον συνόδευε η σκυλίτσα του. Είχα χαρεί τότε και του το είπα με τον που τον είδα, μιας και τότε είχε να φανεί κάμποσες μέρες, και ρωτώντας τους γύρω για κείνον, είχα μάθει πως νοσηλευόταν στο νοσοκομείο. Με το σκυλάκι του απέξω να τον περιμένει, έτσι μου ‘χαν πει σαν ρώτησα για κείνο…. Τον είχα ρωτήσει για την υγεία του Αν ένοιωθε καλύτερα, ναναι περαστικά… Μου χαμογέλασε, μα είχε σκοτεινιά στα μάτια….Έπειτα, με τα λιγοστά σπαστά ελληνικά του, είχε δεχθεί τις ευχές μου για περαστικά, μου μίλησε στα πολωνικά ανάκατα με λίγα ελληνικά για την αρρώστεια του και, να πω την αλήθεια μου,  ούτε που κατάλαβα λέξη. Με ευχαρίστησε και πάλι κι ύστερα ροβόλησε στον δρόμο..Ήξερα κι ας μην κατάλαβα την γλώσσα του ότι ή αρρώστεια ήταν σοβαρή, όχι περαστική κι αυτός λυπημένος..Να που τώρα..

Διάβασα στις εφημερίδες πως το σκυλάκι ήταν κοντά του και στην στερνή του ώρα, μοναχός απ’ ανθρώπους άλλους καθώς ήταν και πως δεν μπορούσαν να το πάρουν από κεί….Το πιστεύω αυτό . Μα, αλλού, διάβασα, πως το βρήκαν το σκυλάκι να κλαίει γοερά δίπλα του, θρηνώντας τον.. Αυτό δεν το πιστεύω.. Δεν ξέρω γιατί, μα μάλλον σιωπηλό το σκέφτομαι δίπλα του, όπως σιωπηλό και υπάκουο στεκόταν πάντα παρέκει του περιμένοντάς τον ναρθεί για να φύγουν..Έτσι, θα τον περίμενε και τότε, σιωπηλό.. ..Διάβασα επίσης, ότι όσοι μάθαν’ για τον θάνατο του μουσικού, ρώτησαν να μάθουν για την τύχη της σκυλίτσας του..Και πως πήραν απάντηση  πως γνοιάστηκαν κι άλλοι για κείνο και πως τώρα βρίσκεται σε καλά χέρια που το φροντίζουν..Μακάρι, έτσι και νάναι, μα δεν το βλέπω να μπορεί το συγκεκριμένο σκυλάκι να προσαρμοστεί, χωρίς εκείνον, στο μετά..

Βλέπετε, είχε μάθει κάθε μέρα επί τόσα χρόνια να γυροβολάει στους δρόμους και στα καλντερίμια μαζί του ολημερίς και να στέκεται να τον συντροφεύει τραγουδώντας, σαν εκείνος έπαιζε στο ακορντεόν του όμορφες μελωδίες.. Τώρα, άραγε, πως θα μπορέσει να συνεχίσει με την απουσία τ’αγαπημένου του μες σε ξένο σπίτι και στην σιγή του ακορντεόν του ; Να ξέρει άραγες πως εκείνος δεν πρόκειται να γυρίσει, να τον πάρει να φύγουν;Ή ;

Κύριε, εσύ π’ αγαπάς τα πλάσματά σου, αγάπα το κι αυτό το μικρό τ’ ορφανό που θα ξαγρυπνάει κι απόψε περιμένοντας εκείνον που τον αγάπαγε, μάταια να φανεί..Κύριε, κάνε κάτι για αυτό. .

Στον Οκτώβρη της σποράς, οδηγίες πλεύσεως


Ήταν λίγο πριν το ξημέρωμα, πριν το πρώτο φως της μέρας σβήσει τα αστέρια του ουρανού, τότε που τ’ αστέρια παραπονέθηκαν:

00471_nightlight

“-Ούτε απόψε μας μέτρησε κανείς.
Εσένα;
-Κανείς.
-Ούτε είδε κανείς το στερνό φωταξίδι μας.*

* Μας έσβησαν φαίνεται με τα φώτα της πόλης.
Τα υπερεκτίμησαν αυτά τα φώτα”

Alan Fletcher

Κι εμείς, όχι που τα ‘δαμε, ούτε π’ ακούσαμε το παράπονο των αστεριών, μες στην κοινωνία της πληροφορίας που ζούμε..  Τι κάνουμε;

2015-06-21T034151Z_1385551238_GF10000134665_RTRMADP_3_CYBERSECURITY-USA-DEEP-PANDA-kAHD-U11001197812865IBC-1024x576@LaStampa.it

“Τρέχουμε παραδαρμένοι μέσα στη θύελλα των καιρών

για το αποθησαύρισμα πληροφοριών
κωδικοποιημένων με αριθμούς.

Υδρορροές πληροφοριών, που γίνονται ποταμοί
και φουσκώνουν,
και γίνονται χείμαρροι
ορμητικοί,
και γίνονται θάλασσες,
και γίνονται ωκεανοί,
και πλημμυρίζουν το ανθρώπινο μυαλό,
που βουλιάζει στην ατέρμονη,
απύθμενη αριθμολογία.

Ποια πληροφορία μπορεί να καταγράψει
χελιδονοφωλιές που ξαναζωντάνεψαν,
μυγδαλιές μυριάνθιστες, κατάλευκες, πανώριες,
τη γαλήνη του μικρού παιδιού που κοιμάται
στην αγκαλιά του Κυρίου,
και του πουλιού το πρώτο αδέξιο ανέμισμα,
το θρόισμα του πρώτου φύλλου που ’πεσε κίτρινο,
το χάδι της θάλασσας στην ακτή των κογχυλιών,
τ’ αποψινού αστεριού το στερνό φωταξίδι;

Ποια πληροφορία μήνυσε
στους λιγοστούς αποδέκτες της
τη φωνή της Ζωής στις χορδές της ψυχής μας;

Τη φωνή της Ζωής, …της Ζωής, …της Ζωής…”

p119_d20160111104200_thumb_b

‘Ωρα τ’ Οκτώβρη ξημέρωσε,

μέρα Κυριακής,

ώρα σποράς

a10_20606619

Οδηγίες πλεύσεως δοθήκαν

στου ποιητή την γραφή

να σπείρουμ’ τούτον τον Οκτώβρη

τ’ άνθη της γης, ν’ ακούσουμε το θρόϊσμα των φύλλων

να μυρίσουμε τ’ άρωμα τ’ ανέμου, την νοτισμένη γης

και στο τραγούδι των νερών

να μηνύσουμε στ’ αστέρια πως τ’ ακούσαμε ,

πως πίσω από το σύγνεφο τ’ ουρανού,

διψάμε να τα δούμε

κι ας μην παραπονιούνται

 Παίξε ντελάλη μουσική ,

ν’ ακούσει η γης πως την ποθούμε

κι ας είμαστε στην Κοινωνία της πληροφορίας.

Alan Fletcher

Είναι  ώρα τ’ Οκτώβρη

ώρα σποράς

για μας..

Καλό μας μήνα!

Σημειώσεις:

1. Τα εντός εισαγωγικών δυο ποιήματα είναι του σύγχρονού μας Κύπριου ποιητή Ανδρέα Χατζηχαμπή. Το πρώτο επάνω ποίημά του έχει τον τίτλο  “Συνομιλία αστεριών” και το δεύτερο “Κοινωνία της πληροφορίας”

2. Η υπέροχη μουσική σύνθεση που ακούγεται στο video είναι instrumental csárdás (ουγγρικός φολκορικός χορόςτου Ιταλού Βιττόριο Μόντι Vittorio Monti (6 Ιανουαρίου 1868 – 20 Ιουνίου 1922), έργο του του 1904, που γράφτηκε για βιολί, μαντολίνο ή πιάνο . Αυτό το βιρτουόζικο κομμάτι έχει επτά παραλλαγές tempo. https://www.wikiwand.com/en/Cs%C3%A1rd%C3%A1s_(Monti)

Στις αστροφέγγαρες νύχτες, in starry nights


                                                       γλάροιZhao Chun - Tutt'Art@ (29)


 

    Υποχωρῶντας σέ μιά ἀγάπη

δίχως ὅρια

κοντά του θά βρεθῶ τό βράδυ,

ἀφοῦ ὁ κόσμος

δέν τούς κατακρίνει

αὐτούς πού ἀκροβατοῦν

στά μονοπάτια τῶν ὀνείρων

 

Zhao Chun - Tutt'Art@ (1)

 

 

 

 

Ἀκούω πώς ὑπάρχει 

ὁ ἀνθός τῆς λησμονιᾶς∙

ἴσως νά βροῦμε σπόρους του 

σ᾽ αὐτή τήν ἄσπρη διασπορά

τῶν ἄστρων

γλάροι

γλάροι

 

 

 

Σημειώσεις

1) Τα δύο πιο πάνω ερωτικά λυρικά ποιήματα είναι της Γιαπωνέζας ποιήτριας Ὄνο νό Κομάτσι,  (Ono no Komachi, { 小野 小町, γεννήθηκε μάλλον το 825μΧ και έζησε έως το 900μΧ, κατ’ άλλους από το 820 and 830 CE, δηλαδή κατά τήν Αρχαία Ιαπωνική περίοδο Χεϊάν, Heian Period, (794-1185 μ.Χ.}. Η Όνο Νο Κομάτσι είναι η μιά από τους εξι αθανάτους {Rokkasen} της Ιαπωνικής Ποίησης, μα υπήρξε και διάσημη ηθοποιός και καλλονή. Τα ποιήματά της είναι γραμμένα σε Waka, και εδώ έχουν μεταφραστεί στα ελληνικά από την Αγγλική γλώσσα από την Σοφία  Γιοβάνογλου και έχουν δημοσιευθεί στο περιοδικό Θράκα.

Το πρώτο ποίημα προέρχεται ἀπό την αγγλική μετάφραση της Helen Craig Mc Cullough και το δεύτερο από την αγγλική μετάφραση τῶν Jane Hirshfield καί Mariko Aratani. https://www.wikiwand.com/en/Ono_no_Komachi, http://www.washburn.edu/reference/bridge24/Komachi.html,http://www.ancient.eu/Ono_no_Komachi/

Το Waka (和 歌, ‘Ιαπωνικό ποίημα’) είναι ένας τύπος ποίησης στην κλασσική ιαπωνική λογοτεχνία. Τα Waka [γουάκα ή τάνκα-tanka που προηγήθηκαν των χαϊκού] έχουν συνταχθεί στα ιαπωνικά και αντιπαραβάλλονται με την ποίηση που έχει συνταχθεί από τους Ιάπωνες ποιητές στην κλασσική κινεζική γλώσσα, τα οποία είναι γνωστά ως kanshi.

2)  Και οι δύο πίνακες είναι του σύγχρονού μας Κινέζου ζωγράφου Zhao Chun που γεννήθηκε στην Shenyang  της Κίνας το 1970. Απεικονίζουν γυναίκες- σαμάνες μιας από τις εθνοτικές ομάδες των Miao, των Hmong στην Κίνα. Είναι πανάρχαια φυλή, μιλά την δική της γλώσσα και δεν έχει γραπτή ιστορία. Οι μύθοι τους και η θεολογία τους μεταφέρεται προφορικά από γενιά σε γενιά έως σήμερα.  Θεωρούν πολλοί τους εαυτούς τους απευθείας απογόνους του Πύργου της Βαβέλ, που μετά την καταστροφή πήγαν και κατοίκησαν στην Βόρεια Κίνα, άλλοι λεν΄γιαυτούς οτι ήρθαν από τα άκρια γη του βορρά, η κοινωνία τους ήταν μητριαρχική και πιστεύουν στον σαμανισμό. Οι θεές τους, γυναίκες σαμάνες που επικοινωνούν με τα πνεύματα του άλλου κόσμου και των νεκρών, πιστεύουν στο κάλεσμα των ψυχών, επουλώνουν πνευματικά τραύματα, μέσω των τελετών τους επιβεβαιώνουν και ενισχύουν τις σχέσεις με την οικογένεια, τον πολιτισμό και την κοινότητα. Κάθε δε στοιχείο της βαρύτιμης περιβολής τους συμβόλιζε και συμβολίζει και ένα στοιχείο από την μακραίωνη παράδοσή τους και θεολογία τους. Οι τελετές τους, όπως του γάμου, οι θεραπευτικές τελετές, η λατρεία του πνεύματος του σπιτιού,  οι της κηδείας των νεκρών τους τελούνται  έως και σήμερα σύμφωνα με την σαμανική τελετουργία και πρακτική. The attribution of supernatural power to their leaders by some Hmong may result from a belief in magic and a common expectation that everyone with true leadership abilities should also have super-human qualities. To possess magical abilities also adds an extra dimension to a leader who can thus claim a direct link with a similar Hmong «king» or «huab tais» (huangti) in the past, thus drawing a larger number of supporters. Although these beliefs have their origin in the Hmong resistance against the Chinese in earlier times, they continue to influence Hmong resistance in other countries. Such beliefs also make some Hmong susceptible to the worship of «deformed» children as kings, and attributing to animals the ability to talk and deliver ominous messages or to predict events of catastrophic consequences” from Cultural Identity In Post-Modern Society: Reflections on What is a Hmong? (From: Hmong Studies Journal, Vol.1, No.1, Fall 1996)

Κατά την κοσμολογία των Hmong, ο κόσμος  αποτελείται από τρία ξεχωριστά βασίλεια και ότι αυτά συνδέονται από τον κύκλο της ανθρώπινης ψυχής. Ο θάνατος είναι ο πιο σημαντικός χρόνος τελετουργίας για τον Χμόγκ. Παραδοσιακά, πραγματοποιείται μια τεράστια τελετή τριών ημερών, με επιπλέον τελετουργία που διεξάγεται επί 13 ημέρες και πάλι σε ένα χρόνο μετά το θάνατο. “During the Hmong funeral ceremony, detailed instructions for the journey to the world of the ancestors are sung and played to the soul of the deceased. The free-reed mouth organ, or qeej, encrypts lengthy sung poems in its seven musical notes, creating a disguised language that can only be understood by the dead. This paper presents a first and complete version of the funeral poems of the qeej, performed by Mr. Xeem Thoj, a White Hmong ritual expert and qeej player from Laos who resettled in Australia in 1991.”  απόσπασμα από μελέτη της Catherine Falk

http://www.hmongstudies.com/HSJ-v1n1_Falk.pdf, Speaking with spirits: the Hmong Ntoo Xeeb New Year ceremony.

Για την έννοιες και τις διαφορές των Miao – Hmong: http://hmongstudies.com/LeeCulturalIdentHSJv1n1.pdf

http://www.ethnic-china.com/Miao/zhaochun.htm, https://www.wikiwand.com/en/Hmong_people,

http://www.ethnic-china.com/Miao/embroidery/miaoembroidery.htm

3) Για την βεντάλια που κρατά η γυναίκα Σαμάνα στον πρώτο πίνακα: Η Βεντάλια σχετίζεται με τον αέρα, τον άνεμο και τον ουρανό.

Κατά τον Ταοϊσμό, η βεντάλια χρησιμοποιείται από τον πρώτο των οκτώ Αθανάτων Zhongli-Quan Chung-li Chuan,  για να αναβιώσει τα πνεύματα των νεκρών , θεωρείται ως έμβλημά του  και είναι διακοσμημένη με φτερά. Η πτυσσόμενη βεντάλια συμβολίζει τις αλλαγές της σελήνης και την θηλυκή μεταβλητότητα. Το κούνημα της βεντάλιας συμβολίζει την απώθηση των δυνάμεων του κακού

Το Ρώσικο σπίτι του Kirillov και τα ξυλοπάπουτσα της κ. Λύδιας


Ετερόκλητα τα υλικά: Ένα σπίτι στην Ρωσία, και τα ξυλοπάπουτσα.. Τι σχέση μπορεί να έχουν; Ελάτε που, για μένα, συνδέθηκαν μεταξύ τους με αφορμή ένα εκπληκτικό λαϊκό σπίτι που πρωτοείδα στα Ουράλια Όρη της Ρωσίας! Για δείτε το πως:

Στην αρχή είδα αυτό το σπίτι. Είναι το γνωστό- σε άλλους-όχι σε μένα έως τώρα- σπίτι του Kirillov (Дом кузнеца Кириллова) και βρίσκεται στην Ρωσία, στο χωριό Kunara   στην περιοχή Sverdlovsk Oblast* της ανατολικής πλευράς των Ουραλίων που είναι ομοσπονδιακή περιφέρεια της Ρωσίας με πρωτεύουσα πόλη την Yekaterinburg**,(Εκατερίνιμπουργκ) γνωστή σήμερα ως Sverdlovsk.

Χτίστηκε από τον Σεργκέι Ιβάνοβιτς Kirillov στο χωριό της περιοχής Κουνάρ Sverdlovsk - στα μέσα του περασμένου αιώνα.

Το σπίτι στο μικρό το καλοκαίρι και κάτω το ίδιο σπίτι στην βαρυχειμωνιά που βασιλεύει στον τόπο. Δεν είναι ένα σπίτι ιδιαίτερα όμορφο και προπάντων γραφικό;; Μια μοναδικά ξεχωριστή ζωγραφιά πλουμιστή, γιομάτη χρώματα, με πολλά πολλά λουλούδια, ξωτικά, σήματα, σύμβολα της Σοβιετικής Ένωσης, αγάλματα παιδιών, περιστέρια, φράσεις, ρουκέτες και τόσα άλλα;

serge11

Το σπίτι διακοσμήθηκε έτσι από τον Sergeya Kirillova, τον κάποτε ιδιοκτήτη του, τον και σιδερά του χωριού, χειροποίητα στο όλο του, με υλικά το ξύλο κυρίως και το μέταλλο. Ο  Sergeya Kirillov, που πέθανε το 2001, το είχε κληρονομήσει ως  ένα παλιό χωριάτικο σπίτι από τον παππού του. Μετά τον γάμο του με την  Lydia Haritonovna  το 1951, το ζευγάρι πήγε και έμεινε στο σπίτι αυτό,  οπότε και ο Sergeya ξεκίνησε να το επισκευάζει ενώ από το 1954 ξεκίνησε να το φτειάχνει όπως το είχε ονειρευτεί και κατέληξε να το τελειώσει δέκα χρόνια αργότερα, το βράδυ της παραμονής της επετείου της Οκτωβριανής Επανάστασης το έτος 1964, όπως γράφει πάνω σε σχετική επιγραφή του σπιτιού..

Ο Sergey Kirillov δούλευε ως σιδεράς στο χωριό την ημέρα και τα βράδυα μετά την δουλειά του, εργαζόταν ακατάπαυστα στα της διακόσμησης του σπιτιού του. Λένε, ακόμη και τα μεσάνυχτα εργαζόταν ή πως σηκωνόταν από τις 4 τα ξημερώματα για να συνεχίσει τις εργασίες του,  της διακόσμησής του εσωτερικά και εξωτερικά του σπιτιού. Σχεδίαζε, ζωγράφιζε, δούλευε με τα χέρια του τα ξύλα και τα μέταλλα, τοποθετούσε.. Ο άνθρωπος, ο καλλιτέχνης αυτός δημιουργούσε.. Ήταν το έργο αυτό, το πάθος της ζωής του! Και ο Sergey Kirillov, ο  λαικός αυτοδίδακτος καλλιτέχνης,  έφτειαξε μια μοναδική ζωντανή ζωγραφιά!.

Το έτος 1999, για την δημιουργία του στο σπίτι του αυτό, ο Sergey Kirillov κέρδισε στον διαγωνισμό ερασιτεχνική αρχιτεκτονική με ξύλο για όλους τους Ρώσους. Ένα σπουδαίο βραβείο στην Ρωσία. Και, βέβαια, μια μεγάλη τιμή γι’ αυτή την αυθεντική  Ρώσικη δημιουργική ψυχή.

Δείτε λεπτομέρειες της διακόσμησης του Sergeya στο σπίτι:

Μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση το έργο του αυτό σαν το είδα! Και, τόσο ευχάριστη! Μου ‘φερε στον νου την παιδική αφέλεια, τις παιδικές τις ζωγραφιές με τα έντονα τα χρώματα ζωής. Κήπος, σκέφθηκα, θα ήταν η ψυχή του  Sergey Kirillov, γιομάτη γενναιοδωρία και η καρδιά του με αγάπη πολλή για τον τόπο του, την Ρωσία και για τους συνανθρώπους του. Θάταν άνθρωπος ήρεμος με μεγάλη υπομονή και επιμονή, με όραμα και με πίστη και, βέβαια με πολύ μεράκι..Έτσι τον είδα τον  Sergey Kirillova μες από το έργο του, το σπίτι του.

Και να πω και τούτο: Πως το έργο του Ρώσου, το τόσο ιδιαίτερο, με τα πλουμιστά του έντονα χρώματα και τα όλα του, μου ‘φερε, επίσης, στον νου τις ζωγραφιές του δικού μας, του Θεόφιλου, για τις οποίες και τον ίδιον- το πρέπον είναι- να κάνω ειδικό αφιέρωμα.Kirillov graf

Δεν ξέρω να πω μοναχά, αν τον Sergeya Kirillova τον λοιδορούσαν οι γύρω του σαν το ‘φτειαχνε το έργο του, σαν πως καναν’ εδώ οι δικοί μας οι τότε στον Θεόφιλο..Πάντως οι Ρώσοι τον τίμησαν όσο ζούσε και το σπίτι του είναι , λένε, το μοναδικό τέτοιου είδους έργο Ρωσικής λαϊκής τέχνης και τεχνοτροπίας σ΄ όλη την χώρα και αποτελεί από χρόνια αξιοθέατο όχι μόνο για το χωριό αλλά και για όλα τα Ουράλια όρη, πόλος έλξεως για τους τουρίστες. Μέχρι και τον τάφο του που τον έφτειαξε κατά πως ήθελε ενόσω ζούσε, μνημείο τέχνης, σα το σπίτι του, τον θεωρούν και σαν τέτοιο τον επισκέπτονται.Δείτε τον δίπλα

Ας σημειώσω εδώ, ότι στις ταμπέλες που κρατούν τα παιδιά στην στέγη του σπιτιού γράφονται μηνύματα, όπως « Πετάξτεkunara-7-560x420  περιστέρια, πετάξτε. Για σας, δεν υπάρχει κανένα εμπόδιο πουθενά”,

«Ας μην υπάρχει η μητέρα, ας υπάρχει πάντα ειρήνη.»,

“Μπορεί να υπάρχει πάντα λιακάδα, μπορεί πάντα να υπάρχει ο ουρανός”

Σήμερα, στο σπίτι εξακολουθούν να ζούνε η ογδοντάχρονη σήμερα, χήρα του Sergeya,  η  Lydia Haritonovna με την κόρη τους Λουντμίλα.                                                                   Δείτε την κυρία  Lydia με τις ντάλιες της και φόντο το σπίτι  και στην διπλανή φωτογραφία να στέκεται στην εξώπορτα του σπιτιού, φορώντας τα ξυλοπάπουτσά της

Μόλις, το λοιπόν, είδα την δεύτερη εικόνα, η ματιά μου στάθηκε και στα ξυλοπάπουτσα της κυρίας Λύδιας.. Ξυλοπάπουτσα;;

Να φορούσε και ο άντρας της τέτοια..Ναι, είναι βέβαιο. Κι αυτός όπως και όλοι σ’ εκείνο το βαρυχιονισμένο χωριό..

Μόνο που ο Sergeya Kirillov, αν και φορούσε ξυλοπάπουτσα, αν και ήταν χωρικός, αυτός οραματίστηκε, ζωγράφισε, δημιούργησε και δεν περιορίστηκε σε εκείνα που ‘γραφε ο Ολλανδός ζωγράφος Βίνσεντ Βαν Γκογκ (Vincent Willem van Gogh) ερμηνεύοντας το ρητό του τόπου του: “..«Ελπίζω να ‘χω πάντα στο νου μου , αυτό το «το ζήτημα είναι να μπορεί να βαδίζει κανείς με ξυλοπάπουτσα»· θέλω να πω με αυτό πως πρέπει κανείς να είναι ευχαριστημένος όταν έχει να πιει, να φάει και να κοιμηθεί και να ντυθεί, να ‘ναι με δύο λόγια ευχαριστημένος με ό,τι έχουν οι χωρικοί»

Ξυλοπάπουτσα***!! Δεν μπορώ να θυμηθώ πόσα χρόνια πίσω είχα να δω- και σε εικόνες μόνο- τέτοιου είδους παπούτσια. Δεν ήξερα πως τα φοράν’ ακόμη και μάλιστα στην περιοχή εκείνη της Ρωσίας. Κι είπα να μάθω κατι τις γιαυτά με αφορμή την εικόνα των ξυλοπάπουτσων της κ. Λυδίας.  Και έμαθα..

Αν και σεις το θέλετε, δείτε στις σημειώσεις μου πιο κάτω μερικά και τινα για τα ξύλινα παπούτσια και μην ξαφνιαστείτε- εμείς, οι Έλληνες, μάλλον, τα εφηύραμε τα ξυλοπάπουτσα ! Και μετά από μας, διαδόθηκαν και στον κόσμο, μάλλον!!)

Σημειώσεις ενημερωτικές:600px-Sverdlovsk_in_Russia.svg

α) Sverdlovsk Oblast: Η περιοχή Sverdlovsk, όπου το χωριό Kunara, είναι τμήμα της Διοικητικής Ομοσπονδιακής Περιφέρειας των Ουραλίων Ορέων της Ρωσίας. Η περιοχή είναι πλούσια σε μεταλλεύματα σιδήρου, χαλκού, χρυσού και πλατίνας. Πριν φτάσουν σ’ αυτήν οι πρώτοι Ρώσοι έποικοι, ό πληθυσμός της περιοχής αποτελείτο από Τουρικές και Ουγγρικές φυλές.Μέχρι τα μέσα του 16ου αιώνα τα μέσα Ουράλια ήταν υπό την κυριαρχία των Ταταρικών χανάτων. Η Κατάκτηση αοπό του Ρώσους το 1550 του χανάτου του Kazan άνοιξε τον δρόμο και για την κατάκτηση των άλλων περιοχών.

β)Yekaterinburg,(Εκατερίνιμπουργκ, Αικατερινούπολη) ή Sverdlov: Στην πόλη αυτή, την τέταρτη σήμερα σε πληθυσμό πόλη της Ρωσίας, η οποία απέχει 80 χιλιόμετρα από το χωριό Kunara και είναι η έδρα της περιοχής Sverdlovsk, μετά την Οκτωβριανή επανάσταση του 1917, οι μπολσεβίκικες δυνάμεις εκτέλεσαν  στις 17/7/1918 τον τελευταίο Τσάρο της Ρωσίας Νικόλαο ΙΙ με όλη την οικογένειά του (δηλαδή την γυναίκα του Αλεξάνδρα, τις τέσσερις κόρες τους, την Όλγα (γεν.το 1895, την Τατιάνα (γεν. το 1897, τη Μαρία (γεν το 1899) και την Αναστασία (γεν.το 1901) και τον γιό τους Αλεξέϊ (γεν.1904) { σημ.:Μέχρι σήμερα, παρά τις έρευνες, αγνοούνται ακόμη δυο σκελετοί από την οικογένεια, μιας κόρης (της Αναστασίας ή της Μαρίας) και του γιού- λέγεται όμως πως τα σώματα αυτά των παιδιών τα είχαν λιανίσει πριν κάψουν τα υπολείμματά τους με οξύ- όπως και των λοιπών μελών- οι Μπολσεβίκοι} Η πόλη αυτή ήταν από τις πρώτες πόλεις στις οποίες οι Μπολσεβίκοι εδραίωσαν την εξουσία τους μετά τα Οκτωβριανά και σε αυτήν είχαν μεταφέρει υπό κράτηση στις αρχές του 1918 τον Τσάρο της Ρωσίας με την οικογένειά του

γ) Ο Θεόφιλος, όπως έγινε γνωστός ο  Θεόφιλος Χατζημιχαήλ ή Θεόφιλος Κεφαλάς ή Κεφάλας, ήταν Έλληνας λαϊκός ζωγράφος και όλο του το έργο έχει χαρακτηρισθεί ως ελληνική πολιτιστική κληρονομιά.

1. blu

Και τώρα, για τα Ξυλοπάπουτσα, ο λόγος!

δ) Τα ξυλοπάπουτσα είναι γνωστά από τους αρχαίους χρόνους. Φτιάχνονται συνήθως από ξύλο ιτιάς ή λεύκας, σημύδας ή και οξιάς και προστατεύουν τα πόδια από την υγρασία, το κρύο και τα χτυπήματα. Φοριούνταν συνήθως από τις χαμηλότερες κοινωνικές τάξεις, τους αγρότες, τους χωρικούς, τους εργαζόμενους στα ορυχεία και τους πτωχούς.

      Στην Ελλάδα στα χρόνια της μεγάλης φτώχειας και λιμού στις αρχές του β’ παγκοσμίου πολέμου τα ξυλοπάπουτσα ήταν τα μοναδικά παπούτσια ειδικά για τους άπορους νησιώτες μας  : Από το βιβλίο του Ικαριώτη Στέφανου Καρίμαλη, «Η Νικαριά στην Αντίσταση»: ”..Εδώ στο νησί μας, όπως μας βρήκε η συμφορά απροετοίμαστους κα όπως η ντόπια παραγωγή ήταν πάντα φτωχή, (τα περισσότερα εφόδια έρχονταν απ΄ έξω) ήταν φυσικό να νοιώσουμε την πείνα από τα πρώτες μέρες της υποδούλωσης. Ο καθένας προσπαθούσε να κρύβει όπως μπορούσε εκείνο που είχε, για να μην το αρπάξει ο επιδρομέας.Πολλοί έχωναν πιθάρια μέσα στη γη σε μέρη απίθανα για να τα ασφαλίσουν. Άλλοι τα έχωναν κατευθείαν στο χώμα, που πολλές φορές καταστρεφόταν. Αλλά τι να φυλάξει κανείς που εκείνο που κρύβαμε δεν έφτανε ούτε για ένα μήνα.

Έπειτα είχε χωριά, όπως η περιφέρεια Αγίου Κηρύκου, το Καραβόσταμο, κ.α. που δεν είχαν καθόλου ντόπια παραγωγή και για να μην πεθάνουν από την πείνα, ζητούσαν βοήθεια από άλλα χωριά (Ράχες, Προεσπέρα) . Από ανθρωπισμό όποια πόρτα χτυπούσαν, κάτι τους έδιναν από το υστέρημά τους και αυτό φυσικά σε βάρος εκείνων που έδιναν, γιατί δεν υπήρχε ελπίδα αντικατάστασης.

Όσο για ρουχισμό, δεν γίνεται λόγος. Οι άνθρωποι μπάλωναν και ξαναμπάλωναν κείνα που είχαν. Για παπούτσια (μόνο για το χειμώνα φυσικά, το καλοκαίρι δε χρειάζονταν), οι περισσότεροι έφτιαχναν ξυλοπάπουτσα (τσόκαρα) που για να λυγάνε στο βάδισμα, βάζανε μεντεσέδες στη μέση. Προνομιούχοι ήταν εκείνοι που οικονομούσαν κανένα κομμάτι λάστιχο αυτοκινήτου, για να σολιάσουν ένα παλιό παπούτσι, ή να φτιάξουν τσαρούχια ιδιόρρυθμα, το πιο εύκολο…”

      Σήμερα δεν συναντάμε  τα ξυλοπάπουτσα με την αρχική τους κατασκευή και χρήση συχνά, ούτε σημαίνουν φτώχεια. Στις μέρες μας -τα παπούτσια τα ξύλινα ή με βάση από ξύλο έχουν αποτελέσει αντικείμενο μόδας, λέγονται και σαμπώ και τσόκαρα και clogs,  πολλές φορές είναι πανάκριβα ως είδος υπόδησης πολυτελείας!!.

Στην Ισπανία λένε τα ξυλοπάπουτσα albarcas και φοριούνται συνήθως από τους αγρότες της Κανταβρίας (Cantabria), στη βόρεια Ισπανία. Στην Ιαπωνία τα λένε Geta, ένα μείγμα ξυλοπάπουτσου με σαγιονάρα, και είναι χαρακτηριστικό πατούμενο για τις γκέισες. Στην Ινδία έχουν ως ξυλοπάπουτσο από αρχαιοτάτων χρόνων το είδος paduka ενώ στην Γαλλική Βρεττάνη τα  ξυλοπάπουτσα τα λένε Sabots (σαμπώ)

Όταν οι Ρωμαίοι πήγαν να κατακτήσουν την Γαλατία και είδαν τα ξυλοπάπουτσα των Γαλατών, μη ξέροντας πως αλλιώς να τα πουν , τα  είπαν “ γαλατικά”, και από εκεί βγήκε η λέξη γαλότσα “galoche”

Η προέλευση των ξύλινων υποδημάτων στην Ευρώπη δεν είναι γνωστή με ακρίβεια. Ο Tet de Boer-Olij  στο βιβλίο του “EUROPEAN WOODEN SHOES : THEIR HISTORY AND DIVERSITY”   αναφέρεται  ως προς την αρχική προέλευσης (οrigin) στα χοντρόσολες μπότες των αρχαίων Ελλήνων ηθοποιών στις τραγωδίες, δηλαδή στους κοθόρνους (kothornos) απ’ ότι κατάλαβα, όπως και στα σανδάλια των Ρωμαίων στρατιωτών. http://www.klompenmuseum.nl/pdf/woodenshoes.pdfhttp://www.worldebooklibrary.net/articles/eng/Clogs

Υποσημειώνω εδώ οτι: Ο κόθορνος(kothornos) ήταν ένα είδος μπότας με χοντρή σόλα που δενόταν μπροστά με κορδόνια και ταίριαζε και στα δυο πόδια και οτι οι ηθοποιοί στην αρχαία τραγωδία φορούσαν κοθόρνους για να φαίνονται ψηλότεροι και επιβλητικότεροι

{Στο θέατρο, οι κόθορνοι αποτελούνταν από το συνήθως μονοκόμματο κάττυμα, με ύψος γύρω στα 8 εκατοστά ( ή κάτυμμα από επάλληλες ξύλινες στρώσεις). Χάρη στα υποδήματα αυτά, ο ηθοποιός  μπορούσε να φτάσει σε ύψος γύρω στο 1.80 και 1.90 και για αυτό το λόγο έπρεπε να εξασκηθεί αρκετά για να μην πέσει. Το ρωμαϊκό θέατρο, υιοθέτησε από το ελληνικό τους κοθόρνους, όχι όμως τόσο πιστά, αφού σε αρκετές τοιχογραφίες στην Πομπηία, που απεικονίζουν θεατρικές παραστάσεις, οι ηθοποιοί δεν φορούν κοθόρνους.
Στην καθημερινή ζωή των αρχαίων Ελλήνων, οι κόθορνοι, ήταν ένα πολύ πιο άνετο υπόδημα. ΄Ηταν φαρδύ και το φορούσαν και οι άνδρες και οι γυναίκες. Σύμφωνα βέβαια, με κάποιες πηγές, ο κόθορνος ήταν αποκλειστικά γυναικείο υπόδημα, ενώ για άλλες, όπως για παράδειγμα, σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, μόνο ανδρικό. Έχει υπερισχύσει η άποψη όμως, ότι το υπόδημα προοριζόταν και για τα δύο φύλα. Ήταν μάλιστα, τόσο φαρδύ, ώστε να ταιριάζει και στο αριστερό και στο δεξί πόδι, όπως μας πληροφορεί ο Αριστοφάνης: «ες τω κοθόρνω τω πόδ’ενθείς ίαιμαι»} http://www.protothema.gr/culture/article/412328/ta-akrodahtula-ton-karuatidon-neo-pedio-diamahis-metaxu-ton-arhaiologon/

Ωστόσο, πάντα σύμφωνα με τον κ. Tet de Boer-Olij,  υπάρχει η πιθανότητα πως η προέλευση των ξύλινων παπουτσιών μπορεί  να προέρχεται από τους Κέλτες και τους Γερμανούς της Βόρειας και Νότιας Ευρώπης που φαίνεται να ήταν εξοικειωμένοι με κάποιο είδος ξύλινου υποδήματος. Οτι δεν υπάρχουν αρχαιολογικά ευρήματα. Τα ξύλινα υποδήματα κατέληγαν, όπως και σήμερα, συχνά ως καυσόξυλα και, αν όχι, τότε λόγω της φύσης του, το ξύλο σαπίζει μακροπρόθεσμα. Τα παλαιότερα ξύλινα υποδήματα που επιβιώνουν στην Ευρώπη βρίσκονται στο Άμστερνταμ και στο Ρότερνταμ των Κάτω Χωρών και χρονολογούνται από το 1230 και το 1280. Αυτά τα ευρήματα μοιάζουν πολύ με τα ξύλινα παπούτσια που φοριούνται ακόμα στην Ολλανδία. =https://www.wikiwand.com/en/Clog

Να επισημάνω αρχικά εδώ οτι το βιβλίο του “EUROPEAN WOODEN SHOES : THEIR HISTORY AND DIVERSITY” με τις εν λόγω αναφορές, ο Tet de Boer-Olij το εξέδωσε το 2002.. https://books.google.gr/books/about/European_wooden_shoes.html?id=ls8fOAAACAAJ&redir_esc=y

Οπότε, ας αναφέρω στο σημείο αυτό μια αρχαιοελληνική ανακάλυψη του 2011 που δημοσιεύτηκε στο “Βήμα” στις 3/10/2011 . υπό τον τίτλο “Ξύλινο ειδώλιο και σόλες παπουτσιών ηλικίας 2500 ετών”

Σπάνιο ειδώλιο γυναίκας κατασκευασμένο από ξύλο που έχει ηλικία 2.500 ετών ήρθε στο φως στο ιερό της Αρτέμιδος στη Βραυρώνα κατά τις εργασίες κατασκευής αποστραγγιστικού φρέατος στον αρχαιολογικό χώρο.

Ξύλινο κάττυμα (σόλα) υποδήματος, τμηματικά σωζόμενο με περίτεχνη διακόσμηση εγχάρακτων μοτίβων (5οςπ.Χ. αιώνας)

Πρόκειται για μία πεπλοφόρο γυναικεία μορφή του Α’ μισού του 5ου αιώνα π.Χ.με σάκο στο κεφάλι και περίτεχνη βοστρυχωτή κόμμωση, που διατηρεί ακόμη και τα χαρακτηριστικά της αλλά και ίχνη ερυθρού χρώματος πάνω στο ξύλο. Μαζί αποκαλύφθηκαν και δύο ξύλινα καττύματα (σόλες) από υποδήματα στα οποία διασώζεται η περίτεχνη (!) διακόσμηση τους από εγχάρακτα μοτίβα….Βρέθηκαν όμως και ξύλινα τμήματα αγγείων – κυρίως σώματα και σώματα από κυλινδρικές πυξίδες (κουτιά)-  καθώς και σανιδόμορφα τεμάχια ξύλου. Πρόκειται για ένα σύνολο εντυπωσιακό, δεδομένου ότι το ξύλο λόγω της σύστασής του σπανιότατα διατηρείται στον χρόνο.” Δείτε :http://www.tovima.gr/culture/article/?aid=423089

Θέλετε να ακούσετε κι άλλο κατι τις για τα ξυλοπάπουτσα (δηλ.  τις κλάπες= clogs) επί των βυζαντινών χρόνων που βρήκα εδώ;

Η λέξις κλάπα παρά Βυζαντινοίς1 εδήλου 1) το ξύλινον υπόδημα (τσόκαρο) το χρησιμοποιούμενον και αλλαχού εν τη οικιακή οικονομία, συχνότατα όμως εις το λουτρόν: «Κλάπας ὑποδεδεμένας· ἐν τῷ βαλανείῳ γὰρ ὢν ἐτύγχανε».2 2) την ποδοκάκην, το εν ειρκτή ξύλον το έχον μίαν η δύο οπάς εις τας οποίας ενεβάλλοντο οι πόδες του καταδίκου ή και τέσσαρας διά τας χείρας άμα και τους πόδας. Εκ του βυζαντινού άσματος περί του Ανδρονίκου παρατηρούνται οι στίχοι:
Βάρτουν κ’ εις τες μασχάλες του τριακάνταρον μολύβι
και βάρτουν κ’ εις τα πόδια του δυο σιδερένιες κλάπες.

Παρά Βυζαντινοίς απαντά και ρήμα κλαπώνω (εμβάλλω εις κλάπας τους πόδας). Εις βυζαντινόν άσμα φέρονται οι στίχοι:
εδάρτ’ εσύραν το σχοινίν, εδήσασι τα χέρια,
τα πόδια μου κλαπώσασιν, τα πάντα μου πετάσαν,
εις φυλακήν μ’ εβάλασιν κ’ είμαι φυλακισμένος.3

Σήμερον επίσης η λέξις κλάπα δηλοί: Εμβάδα υπό τους τύπους χλάπα (η), χλαπί (το), χλαπιά, χλαπάκια (Θήρα).4 Είδος υποδημάτων «τσαρούχια του χιονιού σαν μικρά τεψιά χωρίς κόθρους» κατεσκευασμένα εκ ξύλου και συγκροτούμενα διά λωρίδων εκ βοΐου δέρματος (Θεσσαλία).5 Τεμάχιον δέρματος (σόλα), το οποίον είτε καρφώνεται (αν είναι κατειργασμένον) εις το τσαρούχι, είτε προσδένεται εις αυτό δι’ ιμάντων (αν είναι ακατέργαστον) (Εύβοια, Στρόπωνες).6 Το εμπρόσθιον μέρος του πέλματος του τσαρουχιού (Στερεά Ελλάς, Αρτοτίνα).7 Εν Κρήτη (Ρέθυμνον), υπό τον τύπον κλαπούτσα (η), λέγεται η παντόφλα η οποία κατασκευάζεται όταν αποκοπή το άνω μέρος του στιβανίου· ενταύθα και η παροιμία: Το καλό παπούτσι κάνει και καλό κλαπούτσι (επί της εννοίας ότι τα καλά πράγματα ακόμη και αν παλαιωθούν είναι καλά).8

1. Λεξ. Du Cange εν λ. Παρά Σουΐδα: «κωλόβαθρον· τῆς λεγομένης κλάπας παρὰ πολλοῖς». Φέρεται επίσης και ο τύπος κλάπος παρά Ι. Τζέτζη … Πρβλ. Κοραήν, Άτακτα 1, 68, και Γ. Χατζιδάκιν, ΕΕΒΣ 1 (1924), σ. 198.
2. Δίων ο Κάσσιος, 77.4.
3. Στέφανος Σαχλίκης, Γραφαί και στίχοι (έκδ. G. wagner), σ. 85, στίχ. 212-214.
4. Ιστορικόν Λεξικόν [= ΙΛ] 115α, 48. 547β, 99. Και Κοραής, Άτακτα 1, 68: κλάπος είναι το ξύλινον υπόδημα.
5. Αρχείον Ιστορικού Λεξικού. Εν Ευβοία (Μετόχι) και εν Ζαγορά Βόλου, ξύλινοι κύκλοι τους οποίους θέτουν υπό τους πόδας διά να βαδίζουν επί της χιόνος λέγονται κύκλα (τα). ΙΛ 602, 58 και 428, 228.
6. ΙΛ 499, 11.
7. Αρχείον Ιστορικού Λεξικού.
8. Αρχείον Ιστορικού Λεξικού.

                                                                           Δικαίος Βαγιακάκος. «Τοπωνύμια εις –άδο». Αθηνά 56 (1952), σ. 15-17.

1. blu

Ακούστε εν τέλει και δυο άλλα περίεργα για τα ξυλοπάπουτσα:

Τα ξύλινα παπούτσια χρησιμοποιήθηκαν από τους αναρχικούς ως σύμβολο του πολιτικού αγώνα των φτωχών εναντίον των πλουσίων στο ΧΙΧ και στις αρχές του ΧΧ αιώνα.

 Η λέξη « σαμποτάζ » προέρχεται μάλλον από τη γαλλική ονομασία των ξύλινων παπουτσιών: Sabot= clogs= τσόκαρα. Έτσι ονομάστηκε η τακτική των Ολλανδών συνδικαλιστών που έριξαν τα  ξύλινα παπούτσια τους στους μηχανισμούς των μηχανημάτων του εργοστασίου, προκαλώντας έτσι τη στάση εργασίας. Σήμερα, στην Ολλανδία, τα ξυλοπάπουτσα  είναι ένα από τα σύμβολα της χώρας και δημοφιλές ως αναμνηστικό .

http://www.worldebooklibrary.net/articles/eng/Clogs

1.-blu.gif

Η μελαγχολία της ευφυΐας


Gao Xingjian, La danse de l'esprit 2016

Της Παναγιώτας Ψυχογιού

Πριν από 2.500 χρόνια ο Αριστοτέλης υποστήριξε πως «δεν υπάρχει καμία μεγάλη ιδιοφυΐα χωρίς κάποια δόση παράνοιας». Σήμερα ο ισχυρισμός του αποδεικνύεται επιστημονικά καθώς πολυάριθμες μελέτες αποδεικνύουν πως η ευφυΐα σχετίζεται με την μελαγχολία.

Η μελαγχολία θεωρείται από την αρχαιότητα, στοιχείο διάκρισης. O πρώτος ορισμός της  δόθηκε από τον Iπποκράτη τον 5ο π.X. αιώνα που τη συσχέτιζε με τη «μέλαινα χολή», ένα από τα τέσσερα υγρά συστατικά του ανθρώπινου σώματος. Ο Aριστοτέλης  πρώτος παρατήρησε ότι εξέχουσες μορφές της φιλοσοφίας, της πολιτικής και των τεχνών συνέβαινε να είναι μελαγχολικοί. Υποστηρίζει ότι οι «περιττοί», όσοι δηλαδή διέπρεψαν στη φιλοσοφία, στην πολιτική, στην ποίηση και τις τέχνες ήταν μελαγχολικοί. Στον δειγματολογικό κατάλογο πρώτος μνημονεύεται ο Ηρακλής, και ακολουθούν ο Λύσανδρος ο Λακεδαιμόνιος, ο Αίας ο Τελλαμώνιος, ο Βελλεροφόντης, ο Εμπεδοκλής, ο Πλάτων και ο Σωκράτης. Ο Ηρακλής έζησε τα δυο παροξυσμικά περιστατικά του κράματος της μαύρης χολής.  Ένα παθολογικό του χαρακτηριστικό αφορά στο φόνο των παιδιών του τα οποία διαπέρασε με βέλος σε μια κρίση μανίας (εξ ου και η τραγωδία του Ευριπίδη «Ηρακλής μαινόμενος» στην οποία ο Ηρακλής σκοτώνει και τη γυναίκα του). Ο Ιπποκράτης μιλάει επίσης για την «Ηράκλεια Νόσο». Ο Κικέρων στο Tusculanae disputations αποδίδει στον Αριστοτέλη την άποψη ότι όλοι οι ιδιοφυείς είναι μελαγχολικοί, αλλά και ο Σενέκας στο De tranquillitate animae αναφέρει πως κατά τον Αριστοτέλη η ιδιοφυία είναι ανάμικτη με την παραφροσύνη. Κατά τους σύγχρονους ερευνητές ο Αριστοτέλης άντλησε στοιχεία από το έργο του Θεοφράστου «Περί μελαγχολίας» το οποίο όμως έχει χαθεί. Υπάρχουν επίσης ενδείξεις και για τη μελαγχολία του ίδιου του Αριστοτέλη. Εν κατακλείδι, κατά τον Αριστοτέλη, όλοι οι άνθρωποι που έχουν διακριθεί σε κάποιο τομέα ήταν μελαγχολικοί. Η μαύρη χολή είναι ηθοποιός (ηθοποίηση). Διαμορφώνει συμπεριφορές και χαρακτήρες.

Ο Δημόκριτος και ο Πλάτων υποστήριζαν ότι κανείς δε μπορεί να είναι καλός ποιητής χωρίς μια θεία πνοή που να μπορεί να παραβληθεί με την τρέλα. Οι μελαγχολικοί είναι κατ’ ουσίαν ποιητές χάρη στην ένταση των διαθέσεων τους. Κατά τον Πλάτωνα οι ιδιοφυείς άνθρωποι είναι παρορμητικοί και έξαλλοι. Το ίδιο υποστηρίζει και ο Δημόκριτος αλλά και ο γιατρός Ρούφος από την Έφεσο (ειδικός στην μελαγχολία). Ο τελευταίος υποστηρίζει ότι αυτοί που έχουν οξύ πνεύμα και μεγάλη ευφυΐα πέφτουν εύκολα στην μελαγχολία επειδή έχουν γρήγορες μεταβολές και μεγάλη ικανότητα πρόβλεψης και φαντασίας (Κοπιδάκης Μιχάλης, Καθηγητής Κλασσικής Λογοτεχνίας Πανεπιστημίου Αθηνών,«Βελλεροφόντης, Ευριπίδης, Αριστοτέλης: περιττοί και μελαγχολικοί» στο «Ορώμενα, τιμή στον Αριστοτέλη», Συλλογικό έργο εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα 2002).

Η μελαγχολία στάθηκε λοιπόν μια από τις «αριστοκρατικές» εκείνες ασθένειες που γονιμοποίησαν την τέχνη, τη λογοτεχνία και τον φιλοσοφικό στοχασμό. Ο I. Kant κατέταξε τη μελαγχολία στη σφαίρα του Υψηλού ενώ ο W. Benjamin ανακάλυψε την αριστερή μελαγχολία. O Eμπεδοκλής, ο Σωκράτης και ο Πλάτων συγκαταλέγονται ανάμεσα στους επιφανείς μελαγχολικούς. Για τους καλλιτέχνες, της Αναγέννησης και του Διαφωτισμού η εκκεντρικότητα ιδιοφυών δημιουργών, όπως του Μιχαήλ  Άγγελου, του Γκόγια και του Μπετόβεν συνδέεται με μια βαθιά και διάχυτη μελαγχολία. Οι Σ. P. Kόλεριτζ και Tζον Kητς και ο Mπωντλέρ- που για να εκφράσει τη μελαγχολία επιλέγει την αγγλική λέξη «spleen-και ο  Φρίντριχ  Σέλινγκ στο βιβλίο του «Περί της ουσίας της ανθρώπινης ελευθερίας»  θεωρούν τη μελαγχολία θεμέλιο της γνώσης. Το 1621 ο Pόμπερτ Mπέρτον δημοσιεύει την «Aνατομία της Mελαγχολίας», την πρώτη εμπεριστατωμένη σπουδή πάνω στο  θέμα της μελαγχολίας.

Η μελέτη της Αλεξάνδρας Ρασιδάκη με τίτλο «Περί μελαγχολίας» (εκδ. Κίχλη, 2012) αντιμετωπίζει τη μελαγχολία ως πηγή δημιουργίας. Η  σημαντική αυτή μελέτη κινείται μεταξύ της ιστορίας των ιδεών, της πολιτισμικής ιστορίας και της συγκριτικής γραμματολογίας και επιχειρεί να παρουσιάσει την πλούσια περί μελαγχολίας γραμματειακή και εικαστική παράδοση. Αντλώντας παραδείγματα από την ευρωπαϊκή ζωγραφική της Αναγέννησης και του Μπαρόκ, καθώς και από τη λογοτεχνία του 19ου και του 20ού αιώνα, αναδεικνύει την πολιτισμική διάσταση αλλά και τη διαχρονική αίγλη της μελαγχολίας.

Η Μελαγχολία νοείται ως κεντρικό θέμα της  διανόησης των φιλοσόφων του Μεσαίωνα και της Ρομαντικής εποχής, ως στάση ζωής και ως  δημιουργική ευφυḯα, συχνά δε ιδιοφυḯα. Η τρέλα του Αίαντα στο ομώνυμο έργο του Σοφοκλή, αλλά και η μανία του Ηρακλή στον Ευριπίδη, μεγάλα αποσπάσματα από τους πλατωνικούς διαλόγους, το έργο του Εμπεδοκλή, τα Ηθικά Νικομάχεια του Αριστοτέλη διαβάζονται με κέντρο τη Μελαγχολία. Η μελαγχολία συσχετίζεται με τον μονόλογο του Άμλετ,  τα νέγρικα spirituals, το tango argentino, την παράδοση της flamenco, τα blues, τον Adorno και τον Freud, τη Julia Kristeva,  ή και με το έργο του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες ή τον Γεώργιο Βιζυηνό, τον Παπαδιαμάντη, τον Καρυωτάκη, τον Λαπαθιώτη και άλλους μεγάλους Έλληνες συγγραφείς. Συνδέεται επίσης με τους Χένρι Τζέιμς, Ουίλιαμ Φώκνερ, Σκοτ Φιτζέραλντ, Χέρμαν Έσσε, Γκράχαμ Γκριν, Άγκαθα Κρίστι, Στίβεν Κινγκ, Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι, Τ.Σ. Έλλιοτ, Νικολάι Γκόγκολ, Μάξιμ Γκόρκι, Κερτ Βόνεγκατ, Τενεσί Γουίλιαμς, Εμίλ Ζολά, Ιβάν Τουργκένιεφ, Αύγουστο Στρίνμπεργκ, Τ. Ουίλιαμς,  Ε. Α. Πόε, Λέοντα Τολστόι, Μαίρη Σέλλεϋ, Τσαρλς Ντίκενς, Χέρμαν Μελβίλ, Μαρκ Τουέιν, Ονορέ ντε Μπαλζάκ, την Έμιλυ Ντίκινσον, την Σύλβια Πλαθ, τη Βιρτζίνια Γουλφ, τη Μαργκερίτ Ντυράς, τον John Keats, τον Λόρδο Byron αλλά και με  ζωγράφους, όπως ο Vincent Van Gogh, ο  Edvard Munch και πάρα πολλούς άλλους.

Ως δείγματα της ιδιαιτερότητας, ο ζωγράφος Σαλβαντόρ Νταλί μεγαλουργούσε μόνον σε ένα ακατάστατο περιβάλλον. Η θεϊκή έμπνευση εκφραζότανε μέσα από το απόλυτο χάος: αναποδογυρισμένα έπιπλα και διάσπαρτα ρούχα.  Κι αν κάποιος είχε το θράσος να… συμμαζέψει την Αίθουσα Ζωγραφικής του, ο Νταλί κατεχόταν από απίστευτες εκρήξεις θυμού, εκσφενδονίζοντας βρισιές κι αντικείμενα, ώσπου η Θεά  Έμπνευση να τον επισκεφτεί ξανά.

Η Σύλβια Πλαθ έγραφε: «…Ο ήχος του τίποτα – που ήσουν εσύ τρέλα; …Έχω υποφέρει τη φρικαλεότητα του ηλιοβασιλέματος… Καμένη μέχρι ρίζα… Τρομοκρατούμαι απ’ αυτό το μαύρο πράγμα – που κοιμάται μέσα μου…». Τελικά αυτό το μαύρο πράγμα την καταπίνει όπως και τη Βιρτζίνια Γουλφ που έβαλε πέτρες στην τσέπη του παλτό της, μπήκε και περπάτησε στη θάλασσα ώσπου πνίγηκε…

Γιατί  πρέπει να θεωρήσουμε την Ντίκινσον «τρελή», όπως και η ίδια περιπαιχτικά αυτοαποκαλείται και όχι σοφή, αφού επέλεξε μια ζωή που της επέτρεπε να δημιουργεί; Γιατί να υποθέσουμε ότι έχασε απέχοντας, αντί να σκεφτούμε ότι επέλεξε να απέχει; Ο ψυχολόγος Daniel Nettle γράφει, «Είναι δύσκολο τελικά να αρνούμαστε ότι τα ισχυρότερα θεμέλια της δυτικής κουλτούρας έχουν χτιστεί από ανθρώπους με κάποια προδιάθεση τρέλας». Η διάνοια συχνά πορεύεται τόσο μπροστά από την εποχή της, ώστε συχνά ο φωτισμένος άνθρωπος παρεξηγείται ή παρερμηνεύεται από τους συγχρόνους του, ενώ αποθεώνεται από τις επόμενες γενιές. Χρειάζονται αιώνες γνώσης και πνευματικής εξέλιξης, για να κατανοηθεί το επίπεδο της διάνοιας.

Κλείνοντας παραπέμπω στον μεγάλο  Έλληνα ποιητή Μ. Παπανικολάου:

Ήταν αλήθεια πως εζούσα  κάποια ζωή ξεχωριστή,

ζούσα όπως ήθελεν η Μούσα  κι όπως δεν ήθελε η ζωή.

Λοξά με κοίταζαν οι άλλοι  σα να με παίρναν για τρελό,

κι ήταν για με χαρά μεγάλη  μαζί τους πάντα να γελώ.”

1. blu

 Bρήκα αυτό το πόνημα της κ. Παναγιώτας Ψυχογιού ενδιαφέρον, γιαυτό και το αναδημοσιεύω φιλοξενώντας το.  Η επιλογή του πίνακα δικιά μου και είναι » Ο χορός των πνευμάτων» » La danse de l’esprit» του Gao Xingjian, (Γκάο Σιντζιάν) , 2016