Πέρα απ’ του κόσμου την βουή..


m

      Αθήνα, του κάποτε.. Βράδυ Άνοιξης, ήταν θυμάμαι. Το διαμέρισμα  στην Κυψέλη. Το δωμάτιο μέσα, που με υποδέχτηκαν, γιομάτο καπνούς, οι γόπες από τα αποτσίγαρα να ξεχειλίζουν απ’ τα τασάκια, τα μάτια μου  θολώσανε από τα δάκρυα.Δεν κάπνιζα τότε.. Γύρω μου μηχανήματα, σκόρπια εξαρτήματα στο δάπεδο.. κι ανάκατα μ’ όλα αυτά  ένα μάτσο νεαροί άντρες, γενειοφόροι μακρυμάλληδες όλοι τους,  δισταχτικά ευγενικοί απέναντί μου. Μου πρόσφεραν μια καρέκλα, αφού την άδειασαν από τα βιβλία που ήταν στοίβα πάνω της.. Μου πρόσφεραν καφέ..Ήμουν η νιόφερτη. Θάμουν, δεν Θάμουν στα δεκαοχτώ.

      Είναι περίεργο πως καμμιά φορά οι απόμακροι τόποι συναντιώνται.. Μια τέτοια συνάντηση ήταν για μένα εκείνη. Και εγώ, για κείνους, θαρρώ.

      ‘Αγνωστο είδος, ο κάθε τόπος..Η ευγένεια, τρόπος προσέγγισης, κάλυμμα στην περιέργεια.. Να ανιχνεύεις ενα κοινό ανοιχτό στους τόπους..Κι η γλώσσα αλλιώτικη..Να βρεθεί ο λόγος ο κοινός για τους τόπους.. οι λέξεις εκείνες.. Με πόση προσοχή περίσσεια, αλήθεια, εκφέρονταν οι λέξεις! Τόση, σα να βαδίζεις σε ναρκοπέδιο..

      Η σιωπή, αναμεσίς των λέξεων,  είχε μέσα της σπίθα από κρυφή ένταση..Την ένοιωθα να πλανιέται στον μουντοκαπνισμένο αέρα του δωμάτιου.. Κάτι σαν ηλεκτρισμός..Και όλο και πλάταιναν οι στιγμές της

      Κοίταξα τότε, θυμάμαι, ενα μηχάνημα πιο κεί δίπλα στα πόδια μου. Περίεργο πράγμα. Και τους ρώτησα γιαυτό να μου πουν τι είναι. Ισως, ήταν αυτός, ενα καλός τρόπος εκφόρτισης, σκέφθηκα..

     Η απάντησή τους, με ξάφνιασε

     Ενα ραδιόφωνο, ήταν, μου είπαν. Το φτειαχνε ο ένας από αυτούς…Τάσος, τ’ όνομά του

     – Να, μόλις το τελείωσα, μου είπε..

      – Δουλεύει,λοιπόν, τον ρώτησα;

    Είπε, δεν το είχε δοκιμάσει ακόμη..Έτσι, έσκυψε ανακούρκουδα στο πάτωμα κι άρχισε κάτι να μαστορεύει στο μηχάνημα. Οι υπόλοιποι πιάστηκαν σε μια κουβέντα πάνω σε αυτό.

     Ο τόπος τους σαν να ζωντάνεψε, οι σιωπές μίκρυναν κι αλάφρωσαν

     Κι οι στιγμές κύλαγαν..

     Τότε, ήταν που από κείνο το μηχάνημα το άμορφο, άρχισε να ακούγεται κάτι..

     -Δουλεύει, φώναξα ενθουσιασμένη ! Κι εκείνοι αρχισαν να μιλαν’ όλοι μαζί..

     Ο ήχος από μια κιθάρα έβγαινε καθάριος από το άμορφο.Κι έπειτα μια φωνή.  Ενα τραγούδι..

     – Τι τραγούδι είναι αυτό;

    Αργοσιώπησαν εκείνοι να ακούσω εγώ.. Και γινήκαμε μετά, σαν αποτέλειωσε, ένας τόπος..

    Ω! Η μουσική είναι το πιό όμορφο ανοιχτό στους απόμακρους τόπους, τελικά!

blu

    Ναι, τότε ήταν που πρωτάκουσα τον Διονύση τον Σαββόπουλο, να τραγουδάει. Για την Αννα που είδε κάποτε

   Κι ήταν τότε σαν τ’ακουγα,  ο χρόνος που σταμάτησε να κυλάει κι οι φωνές και κουβέντες τους σαν που πνίγηκαν από τους ήχους τους μαγικούς ..

   Κι ηταν, οι στίχοι του τραγουδιού, σαν να με στοίχειωσαν από τότε.. Για τον λυγμό που’ χουν μέσα τους και γίνηκε και δικός μου..Ισως, κι ήταν από τα πριν εντός μου..δεν ξέρω να πω.

Την παιδική μου φίλη
την είδα ξαφνικά
να στέκει
και να με κοιτά.

Αγάλματα κομμάτια
στα μάτια της τα δυο
βομβαρδισμένες πόλεις
ναυάγια στο βυθό.
Ζεστό το μεσημέρι
το στόρι χαμηλό
κι η σκάλα
στο φωταγωγό.

Σβήνουν τα βήματα στη σκάλα
κανείς – θα πλανηθούμε μοναχοί
θάλασσες πόλεις έρημοι σταθμοί.
Αλλάζουν όλα εδώ κάτω με ορμή
τι να καταλάβουμε οι φτωχοί.

Για πες μου μήπως ξέρεις
γι’ αυτήν που σου μιλώ
Άννα
τ’ όνομά της το μικρό.

Τη βλέπω κατεβαίνει
στέκεται στο σκαλί
και χάνεται για πάντα
στου κόσμου τη βουή.

blu

           Κι είναι που τ’άκουσα το τραγούδι και πάλι σήμερα..Βουτιά έκανε ο χρόνος και πάλι μέσα του .. Κι ο λυγμός είναι ακόμη εκεί.. μοναχά πιό βαθύς ..

Βεατρίκη Α

Dmitry Shirkov

Advertisements

Καλό σου ταξίδι Lhasa de Sela ..


lhasa-micro2

        Το ‘μαθα μόλις! Λίγο πριν το ξημέρωμα της 13ης μέρας του πρώτου μήνα του 2010.

        Οτι εκείνη, η αγαπημένη μου τραγουδοποιός και τραγουδίστρια, η Lhasa de Sela δεν ζει πια. Έμαθα ότι πέθανε ακριβώς πριν τα μεσάνυχτα της πρώτης μέρας του νέου χρόνου που μας ήλθε.. Ανήμερα την Πρωτοχρονιά του 2010. Έμαθα, επίσης, πως επί είκοσι δυο μήνες πάλευε με γενναιότητα και αποφασιστικότητα τον καρκίνο που είχε προσβάλει το στήθος της. Κι ότι δεν έχασε το κουράγιο της ως την τελευταία της στιγμή..Κι ήταν μόλις 38 χρονώ. Πόσο λυπήθηκα!

   Lhasa de Sela, τ’ όνομά της!

]                    

            Δεν γνωρίζω αν σας είναι γνωστή. Εμένα με μάγεψε η φωνή της μα και τα τραγούδια της..Την έβρισκα τόσο ξεχωριστή, τόσο ιδιαίτερη! Μοναδική η παρουσία της για μένα, σε ένα τεράστιο και τόσο πολυάνθρωπο χώρο, σαν της μουσικής.. Η φωνή της αξεπέραστη, αισθησιακή, γιομάτη σιωπές και παλμούς..Μια φωνή για πέρα από τα σύνορα , πέρα από τον χρόνο.. Ένας φίλος της, είπε γι αυτήν:

“We have always heard something ancestral coming through her.  She has always spoken from the threshold between the worlds, outside of time.  She has always sung of human tragedy and triumph, estrangement and seeking with a Witness’s wisdom.  She has placed her life at the feet of the Unseen.»

      Η ζωή της ήταν κι αυτή ασυνήθιστη,  ιδιαίτερη να πω.. Γεννήθηκε στις 27 Σεπτέμβρη του 1972 σ’ ένα μικρό ορεινό χωριό στα περίχωρα της Νέας Υόρκης. Big Indian τ’ όνομά του. Δεν έμεινε για πολύ εκεί. Οι γονείς της, ο πατέρας Μεξικανός συγγραφέας και δάσκαλος, η μάνα της Αμερικανίδα φωτογράφος, δεν άντεχαν την ρουτίνα της καθημερινότητας και την σταθερότητά της.. Έτσι πήραν την μικρή  Lhasa και τ’ άλλα τα παιδιά τους και τα μεγάλωσαν μέσα σε ένα λεωφορείο με το οποίο περιπλανούνταν επί επτά χρόνια σ’ όλο το Μεξικό και τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής..Την μεγάλωσαν ως νομάδα μες στους δρόμους..Μες στο λεωφορείο την σπούδασαν με τις γραφές και με τα ακούσματα τα καλλιτεχνικά τους..

     Στα μέσα του ‘80, στα 13 της, μόλις χρόνια πάνω στην σκηνή ενός ελληνικού καφέ (Greek cafe) του Σαν Φραντζίσκο, η Lhasa ανακάλυψε τις εκπληκτικές δυνατότητες της φωνής της τραγουδώντας “a cappella” μπαλάντες του Μπίλλυ Χαλλιντέϋ (Billie Holliday) και μεξικάνικα τραγούδια . Από τότε  σε κείνο το καφέ έκανε την αρχή της πορείας της ως τραγουδίστριας.

      Έγινε γνωστή ευρύτερα στον κόσμο με την θαυμάσια απόδοση του τραγουδιού ¨La Llorona” στο ομώνυμο άλμπουμ της  του 1997 για το οποίο τιμήθηκε με το βραβείο Φελίξ (Félix Award). Την επόμενη χρονιά, στα 1998 τιμήθηκε στον Καναδά με το βραβείο Τζούνο ( Juno Award) ως η καλύτερη διεθνής καλλιτέχνης του 1998. Αφού περιπλανήθηκε στην Ευρώπη και την Βόρεια Αμερική για κάμποσα χρόνια μετακόμισε στην Γαλλία. Αργότερα, με την επιστροφή της στο Μοντρεάλ του Καναδά, στα 2003, ακολούθησε το πρώτο της άλμπουμ το “The Living Road”. Το 2005 τιμήθηκε με το παγκόσμιο μουσικό βραβείο του BBC ως η καλύτερη καλλιτέχνιδα για κείνη την χρονιά. Είχε έντονη και πολυποίκιλλη καλλιτεχνική δραστηριότητα, μέχρις και σε φίλμς πρόλαβε να συμμετάσχει! Τον Απρίλη του 2009 πολύ άρρωστη πια, εξέδωσε το άλμπουμ με τ’ όνομά της “Lhasa”. Ήταν και το τελευταίο της.

           Σύντομος ο δρόμος της σε αυτήν την ζωή, μα τόσο ζωντανός. Και η ζωή της όλη, η ζωή του ταξιδευτή του δρόμου. Με την τέχνη μιας νομάδας!

lhasaΜα, μας έδωσε και μας άφησε τόσα όμορφα ακούσματα!

           Κάποτε ρωτήθηκε από που εμπνεύστηκε για τα τραγούδια της στο άλμπουμ της “The Living Road” και κείνη απάντησε:

“The mysterious force that doesn’t let us box ourselves in, that compels us to keep changing.

The road is alive, we can’t freeze or stop it.

And we know can’t.»

 

Καλοτάξιδη στον νέο σου δρόμο, Lhasa…

blu

Περισσότερα για την lhasa de Sela, αν θέλετε, μπορείτε να απευθυνθείτε εδώ:

Go to source web page: LHASA DE SELA Unofficial Homepage / Portrait

Go to source web page: Lhasa de sela Cantante – Lhasa biography