Μακρινοί Ορίζοντες: Αρχιπέλαγος Lofoten


     «Θέλω να φύγω πια από δω, θέλω να φύγω πέρα,
σε κάποιο τόπο αγνώριστο και νέο..»
Σαν όνειρο να φαίνονται απαλό και να μιλούνε

έως την ψυχή τα πράγματα του κόσμου…»

από το ποίημα του Κ. Καρυωτάκη «Θέλω να φύγω πια»

 

      Λίγο πριν ο Αύγουστος γιορτάσει την είσοδό του στο καλοκαίρι μας και οι μέρες του γίνουν πιο καυτές, εγώ τυλιγμένη ακόμη μες στα «πρέπει » μου, βρίσκομαι να ψάχνω ορίζοντες σε τόπους μακρινούς που ξέρω πως δεν πρόκειται, όσο ζω, να τους γνωρίσω. (με βάση τον νόμο των πιθανοτήτων, δηλαδή, δεν το αποκλείω κιόλαςzz_16)

Στα μακρινά ταξίδια που δεν πρόκειται να κάνω,  λοιπόν, στους ορίζοντες που φαίνεται πως δεν θα αντικρύσω είναι και κείνος ο τόπος στην άκρια της γης μας, το αρχιπέλαγος Lofoten στην περιοχή  Nordland της Νορβηγίας.  Εκπληκτικός τόπος μοναδικής ομορφιάς. Από τα μέρη που κόβουν την ανάσα! Τουλάχιστον, την δικιά μου..

Κι είπα, ας ανοίξω το παράθυρο του κόσμου, να δω τον τόπο έστω και από μακρυά, μες από την ματιά άλλων, έτσι πως τον είδαν κάτω από τον ήλιο του τον άσβεστο, και να πάρω κι εγώ κάτι από κείνον και ας μην μυρίσω τον αέρα των βουνών του, ας μην γευθώ την αρμύρα των θαλασσών του..

Κι ίσως, ίσως μπορέσω να τα μεταφέρω αυτά που είδα, αυτά που ένοιωσα και σε σας που διαβάζετε τούτες τις γραμμές, για να χαρούμε μαζί την ομορφιά των μακρινών οριζόντων του και των απέραντων θαλασσών του. Στον τόπο αυτόνε που οι ανθρώποι γινόμαστε πιο μικροί και ακόμη πιο ασήμαντοι  μπρος στο μεγαλείο του.

Ταξίδι,  μες από  το παραθύρι τ’ανοιχτό, προς το Αρχιπέλαγος Lofoten στην περιοχή  Nordland της Νορβηγίας

εκεί, στην άκρη μεριά του κόσμου μας όπου είναι:

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Ελάτε να δούμε αυτά σε αυτά τα δυο υπέροχα videos, στο ένα,  τα μέρη τα απάτητα εκεί στην άκρια της γης, εκεί όπου τα ολόγυμνα γρανιτένια βουνά υψώνονται απόρθητα πάνω από τα σύγνεφα, ορθώνονται μες από την ομίχλη, εκεί που η Νορβηγική η θάλασσα απλώνεται στον ανοιχτό ορίζοντα του αρκτικού ωκεανού.. 

Κι είναι, λένε αυτά τα γρανιτένια βουνά, αρχέγονα κι από τα παλαιότερα του κόσμου μας απομεινάρια σκόρπια ενός μεγαλύτερου  ενιαίου βουνού τριών δισεκατομμυρίων ετών! Κι ότι από αυτά, κείνα που έχουν αιχμηρές τις κορυφές τους και τις κορυφογραμμές τους είναι τα πιο «νέα» σε σχέση με τα άλλα. Κι είναι, λένε,  τόσο ψηλά τα βουνά που οι επιστήμονες πιστεύουν ότι δεν καλύπτονταν από πάγο κατά την εποχή των παγετώνων, τότε 18. 000 με 20.000 χρόνια πίσω.

Ας δούμε εκεί, τους τόπους, που ζούσαν oi Vikings

Εκπληκτικός τόπος! Μεγάλης Ομορφιάς! Άγριος, ανήμερος, επιβλητικός!

και  στ’ άλλο το video, να τα μικρονήσια του, αυτά τα βουνίσια φρούρια που είναι τα νησιά του αρχιπελάγους Lafuten, απλωμένα σαν πόδι λύκου πάνω από την θάλασσα καθώς λούζονται στον ήλιο του μεσονυχτίου. 

Τόποι απόκοσμοι! Λιγοστοί οι κάτοικοι μες στα χρωματιστά τα σπίτια τους πάνω στους γρανιτένιους βράχους, να ξεχωρίζουν στην ομίχλη, να δίνουν χρώμα στο άσπρο του χιονιά, να γίνονται φάροι για τους ναυτικούς..

lofoten-hamnoy-village-XL

Εκεί που το χινόπωρο έχει άλλη όψη

View over Nappstraumen from summit of Offersøykammen, Vestvågøya, Lofoten Islands, Norway

Κι ο χειμώνας είναι βαρύς

Reine Lofoten Islands.jpg

Κι η μοναξιά μεγάλη

Norway-Lofoten-Islands-Lofoten-Opera-Hotel

Μα είναι ένας τόπος τόσο μαγικός..

lofoten-islands-norway-lofoten-norway-northern-lights-mountain-sea-stones-snow-night-star

Πόσο εξώκοσμος  τόπος είναι σαν τον λούζουν τα Aurora Borealis , τα“Northern Lights”!!

REINE.jpg

«Σαν όνειρο να φαίνονται απαλό και να μιλούνε
έως την ψυχή τα πράγματα του κόσμου…»

norway

Σ’ αυτά τα απόμακρα, απόκοσμα νησάκια  του Λοφούτεν υπάρχουν στοιχεία ανθρώπινης παρουσίας από  5.500 χιλιάδες χρόνια πριν, τουλάχιστον. Βίκινγκς, οι κάτοικοί του. Σπουδαίοι πολεμιστές και ναυτικοί.

Στο νησί Borg (Vestvågøy) του Αρχιπελάγους Λοφούτεν, αρχαιολόγοι αποκάλυψαν τη μεγαλύτερη αίθουσα συμποσίων (largest Viking longhouse) αρχηγού φυλής των Βίκινγκς που βρέθηκε ποτέ παγκοσμίως. Η κατασκευή είχε μήκος 83 μέτρα (272 πόδια), ύψος 9 μέτρα (30 πόδια) και πλάτος 8,5 μέτρα. και χρονολογείται πως είχε κατασκευασθεί από το έτος 500 μ.Χ. και πως εγκαταλείφθηκε γύρω στο 950 μ.Χ. Οι Νορβηγοί ανακατασκεύασαν το κτίριο και από το 1995 είναι ένα ζωντανό ιστορικό μουσείο, το Lofotr Viking Museum στο Borg, που το 2001 ανακηρύχθηκε στην Νορβηγία το μουσείο της χρονιάς ενώ το 2013  τιμήθηκε ως το Ευρωπαϊκό Μουσείο της χρονιάς. Δείτε το:

 Από όλη την Σκανδιναβική χερσόνησο, μα ειδικότερα από τα νησιά του αρχιπελάγους Λοφούτεν κινούσαν οι πολεμόχαροι πολεμιστές Vikings κι αλώνιζαν με τα μοναδικής τεχνικής πλοία τους τις θάλασσες του Κόσμου σπέρνοντας με την βιά και την αγριάδα τους τον τρόμο και το θάνατο στους άλλους γνωστούς του κόσμου μας, κι άλλοτε ανακαλύπτοντας άλλους τόπους, άγνωστους ακόμη στο υπόλοιπο κόσμο.

Λίγα  ακόμη λόγια για το αρχιπέλαγος Λοφούτεν

Το Lofoten ή το Lofoten είναι ένα αρχιπέλαγος που βρίσκεται πάνω από τον Αρκτικό Κύκλο στη Βόρεια Νορβηγία μέσα στα όρια του νομού ( fylke ) του Nordland. Η Lofoten είναι μια περιφερειακή ένωση ( Interkommunale regionråd ) που αποτελείται από έξι δήμους ( kommune ) που συνδέονται γεωγραφικά, ιστορικά και πολιτιστικά.

Το Lofoten δεν είναι τόσο μεγάλο. Οι έξι δήμοι που απαρτίζουν το αρχιπέλαγος καλύπτουν μια περιοχή περίπου τόσο μεγάλη όσο η πόλη του Λος Άντζελες , αλλά με πολύ λιγότερους ανθρώπους: Λιγότεροι από 25.000 άνθρωποι ζουν στα νησιά σε μόνιμη βάση. Τα νησιά αυτά αποτελούνται κυρίως από ορεινές κορυφές και βαθιά φιόρδ, με περιορισμένο μόνο χώρο κατάλληλο για κατοίκηση ή γεωργία.

Οι κοινότητες στο Lofoten είναι μάλλον λίγες και απέχουν πολύ. Μόνο δύο οικισμοί μέχρι στιγμής έχουν λάβει χάρτες πόλης, Leknes (pop 3200) και Svolvær (pop 4500). Οι υπόλοιποι κάτοικοι ζουν σε πολύ μικρότερα χωριά και μικρούς οικισμούς, σχεδόν όλοι που βρίσκονται κατά μήκος της ακτής στη νότια πλευρά του αρχιπελάγους. Οι περισσότεροι από τους οικισμούς σήμερα συνδέονται με ένα σύγχρονο οδικό σύστημα μέσω γεφυρών, αλλά ορισμένες κοινότητες, ιδιαίτερα εκείνες των εξωτερικών νησιών Røst και Værøy, είναι προσβάσιμες μόνο με τον παλιό τρόπο, με πλοίο δηλαδή.

Νότια του αρχιπελάγους, είναι το νησί Vestfjord, με ένα γιγάντιο κόλπο και με ένα μοναδικό οικοσύστημα. Από το τέλος της τελευταίας εποχής των παγετώνων, πριν από αρκετές χιλιάδες χρόνια, τα νερά του μεγάλου αυτού κόλπου έχουν ενεργήσει ως ο μεγαλύτερος χώρος μητρότητας στον κόσμο: Κάθε χειμώνα, από τον Ιανουάριο έως τον Μάρτιο, μεταναστεύουν εκεί εκατομμύρια έγκυοι γάδοι (Skrei)  από τον Αρκτικό και Ατλαντικό ωκεανό και σ’αυτά τα όχι παγωμένα νερά του κόλπου εναποθέτουν τα αυγά τους.

Αυτή η αφθονία των ψαριών στη χειμερινή περίοδο φαίνεται να έχει αξιοποιηθεί πολύ γρήγορα από τους κατοίκους της περιοχής και φαίνεται πως από τα προϊστορικά ακόμη χρόνια δημιουργήθηκε ένα μεγάλο και βιώσιμο αλιευτικό σύστημα. Η ιδιαιτερότητα της παραδοσιακής αλιείας του Lofoten είναι ότι ο γάδος αυτός αποξηραίνεται στ’ ανοιχτά από τους ισχυρούς θαλάσσιους ανέμους και μπορεί να διατηρηθεί βρώσιμος μέχρι και για δεκαπέντε χρόνια σε μερικές περιπτώσεις ! 

800px-Stockfish_in_Lofoten.jpgΚατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, η εξαγωγή αποξηραμένου γάδου (Tørrfisk) αποτελούσε τη ραχοκοκαλιά της νορβηγικής οικονομίας και παρέμεινε το μεγαλύτερο οικονομικό πλεονέκτημα του βασιλείου μέχρι να ανακαλυφθεί το πετρέλαιο στη δεκαετία του 1960.

1.-blu_thumb.gif

 Ως εδώ το ταξίδι ..ας είναι .. Και για τους ταξιδευτές.. ένα ποίημα του Ν. Καββαδία

Reinebringen, Lofoten.png

«Ο Νάγκελ Χάρμπορ, Νορβηγός πιλότος στο Κολόμπο,
άμα έδινε κανονική πορεία στα καράβια
που φεύγαν για τους άγνωστους και μακρινούς λιμένες
κατέβαινε στην βάρκα του βαρύς, συλλογισμένος,
με τα χοντρά τα χέρια του στο στήθος σταυρωμένα,
καπνίζοντας ένα παλιό χωμάτινο τσιμπούκι,
και σε μια γλώσσα βορινή σιγά μονολογώντας
έφευγε μόλις χάνονταν ολότελα τα πλοία.

Ο Νάγκελ Χάρμπορ, πλοίαρχος σε φορτηγά καράβια,
αφού τον κόσμο γύρισεν ολόκληρο, μια μέρα
κουράστηκε κι απόμεινε πιλότος στο Κολόμπο.
Μα πάντα συλλογίζονταν την μακρινή του χώρα
και τα νησιά που είναι γεμάτα θρύλους, τα Λοφούτεν.
Μα κάποια μέρα επέθανε στην πιλοτίνα μέσα
ξάφνω, σαν ξεπροβόδισε το Steamer Tank «Fjord Folden»
όπου έφευγε καπνίζοντας για τα νησιά Λοφούτεν…»

Advertisements

Η Μελία, ο φράξος, τhe ash tree και Το δένδρο του κόσμου


μελίη = μελία # φράξο{< fraxinus (lat.)}, # φλαμουριά # μέλεγος # κοντάρι  από ξύλο μελιάς.= ash tree


             ‘Ήταν, λέει , κάποτε, ένα δένδρο, ένα μονάχο δένδρο που στήριζε τον κόσμο όλο. Και ήταν, λέει, τεράστιο αυτό το δένδρο με τις ρίζες του να βρίσκονται στον Κάτω Κόσμο και την κορυφή του ν’ αγγίζει στους Oυρανούς. Ήταν, λέει, το κοσμικό δένδρο (arbor Mondi), το δένδρο του κόσμου. 

             Οι άνθρωποι στο πέρασμα των γενεών, μιλήσανε με άλλες γλώσσες και πολλές, μυστικές και αλλοτινές, για το δένδρο αυτό. Άλλοι το ονομάτισαν και Δένδρο της ζωής,  δένδρο της Γνώσης, δένδρο των Κόσμων, δένδρο του πεπρωμένου, δένδρο της αιώνιας νιότης..

α)          Οι ‘Ελληνες, λένε, το είπαν Μελία, το είπαν, ύστερα, φράξο. Ο Ηρακλής, λένε, το΄χε σαν το ρόπαλο για να επιτεύξει τους άθλους του, ο Όμηρος το τραγούδησε, ο Χείρωνας , λεν, το παρέδωσε…

Red Maple Tree, Bernheim Forest Arboretum, Clermont, Kentucky.jpg maple tree ή κόκκινος σφένδαμος

«εἵλετο δ᾽ ἄλκιμα δοῦρε, τά οἱ παλάμηφιν ἀρήρει. 

ἔγχος δ᾽ οὐχ ἕλετ᾽οἶον ἀμύμονος Αἰακίδαο  βριθὺ μέγα στιβαρόν· τὸ μὲν οὐ δύνατ᾽ ἄλλος Ἀχαιῶν   πάλλειν, ἀλλά μιν οἶος ἐπίστατο πῆλαι Ἀχιλλεὺς  Πηλιάδα μελίην , τὴν πατρὶ φίλῳ πόρε Χείρων  Πηλίου ἐκ κορυφῆς, φόνον ἔμμεναι ἡρώεσσιν

«ΙΛΙΑΔΟΣ  –  ΡΑΨΩΔΙΑ  Π΄στίχος 140»

» Κι επήρε καλοφούκτωτα δυο δυνατά κοντάρια  και όχι το μέγα, το βαρύ κοντάρι του Αχιλλέως οπού κανείς των Αχαιών να σείσει δεν μπορούσε και το’σειε μόνος ο Αχιλλευς από το Πήλειον όρος κομμένο φράξο πόδωκεν ο Χείρων του πατρός του φόνον να φέρει αφεύγατον εις τους ανδρειωμένους« [Μετάφραση : ΙΑΚΩΒΟΥ  ΠΟΛΥΛΑ]

{1}Περί Μελίης έτερα: http://www.mikrosapoplous.gr/iliada/MELIA.htm

{2}  Περί Χείρονος :Αρχικά, ο Χείρων ήταν θεός της ιατρικής στην Θεσσαλία, αλλά αργότερα επέζησε στην Ελληνική μυθολογία σαν ένας από τους κενταύρους. Διέφερε από τους άλλους κενταύρους γιατί ο Χείρων ήταν σοφός και με πολλές θεραπευτικές γνώσεις. Είχε πολλούς μαθητές, ανάμεσά τους ήταν ο Ασκληπιός, ο Θησέας, και ο Αχιλλέας. Οταν χτυπήθηκε  από ένα δηλητηριασμένο βέλος του Ηρακλή, ο Χείρων αντάλλαξε την αθανασία του (χαρίζοντάς την στον Προμηθέα) για να αποφύγει τους πόνους της πληγής του. Μετά τον θάνατό του, έγινε ο αστερισμός του Τοξότη. Ο Χείρων θεωρείται γιος του Κρόνου και της Φιλύρας. Πηγή

β)        Οι αρχαίοι Σκανδιναβοί ( Norses) το ονόμασαν Yggdrasill και οι Vikings το τραγούδησαν (πατείστε εδώ, για να ακούστε το τραγούδι τους)

        Η μάντισσα Βιόλβα στην Poetic Edda ( όπου Ποιητική Έδδα είναι μια συλλογή αρχαίων Σκανδιναβικών ποιημάτων από το Ισλανδικό μεσαιωνικό χειρόγραφο Codex Regius ) Δείτε:http://www.sacred-texts.com/neu/poe/poe.pdf

ARBOL DE LA VIDA

          » I know that an ash-tree stands called Yggdrasill,

a high tree, soaked with shining loam;

from there come the dews which fall in the valley,

ever green, it stands over the well of fate

«Odin hung from the world tree, Yggdrasill, impaled on his own spear,
He hung for nine days and nights, then he saw the Runes in the underworld ,
He reached down and took the Runes, runic knowledge gave him power .»

An ash I know, | Yggdrasil its name, With water white | is the great tree wet;

Thence come the dews | that fall in the dales, Green by Urth’s well |

does it ever grow. 20. Thence come the maidens

| mighty in wisdom, Three from the dwelling |

down ‘neath the tree; Urth is one named, |

Verthandi the next,– On the wood they scored,– |

and Skuld the third. Laws they made there, and life allotted To the sons of men, and set their fates.

γ)Yggdrasill ή ash tree: Αυτό το δένδρο ήταν, λένε, το ιερό δένδρο των Σαμάνων : spiritual and mythological significance. Sitting in the world tree Yggdrasill, watching over everything and seeing everything, the eagle … the holders of magic wisdom in Nordic mythology. Besides, Yggdrasill was the tree where Odin hung for nine days consecrating himselfGo to source web page: Yggdrasill – FREE Yggdrasill Information | Encyclopedia.com: Facts, Pictures, Information!

δ) Οι λαοί της Νότιας Σιβηρίας ως και οι Τούρκοι, το δένδρο αυτό, το ονόμασαν paj kajyng («πλούσια σημύδα») ή temir terek («σιδερένια λεύκα»),που στα κλαδιά του κουρνιάζουν οι ψυχές των νεκρών, των παιδιών και των ζώων. Εδώ, το Kοσμικό Δέντρο ορίζει, οργανώνει και ενώνει τις τρεις βασικές περιοχές του σύμπαντος. Αναβλασταίνει στο κέντρο, στον «ομφαλό» της Γης, τα επάνω κλαδιά του σκιάζουν την κατοικία του Ουράνιου θεού Τενγκρί ή Μπάι Ουλγέν, κι οι ρίζες του βυθίζονται στον Κάτω Κόσμο..

Garden-of-the-Hesperides-1869-

ε)            Οι Ιουδαίοι και οι Χριστιανοί ονόμασαν, λένε, το δέντρο αυτό ως το δέντρο της γνώσης του καλού και του κακού, όπου ο όφις συμβολίζει τις χθόνιες δυνάμεις..

                 Ίσως, λέω , να΄ναι και αυτός ένας λόγος που η μηλιά ως δένδρο συμβολίζει την δικαιοσύνη, την λεπτότητα, την Γνώση του καλού και του κακού, την Μαγεία και Αποκάλυψη. οι καρποί της  την αθανασία, την Ανανέωση και Αιώνια Νιότη.

μηλιά

στ)      Οι Κέλτες και οι Δρυίδες τους αναφέρονταν σ’ ένα δέντρο που σηματοδοτούσε την γέννηση κάθε παιδιού. Έτσι κάπως, γεννήθηκε και η Κέλτικη αστρολογία.Για όσους έχουν την περιέργεια, η μελία ή το ash tree, ή το φράξο σηματοδοτεί τους γεννημένους  από 25/5 έως 3/6 και από 22/11 έως 1/12 .