Lou Andreas-Salomé, η άλλη Κίρκη


      Δείτε την μοιραία γυναίκα, την γοητεύτρια, την ερωμένη, την χωρίς ηθικούς φραγμούς,  μα και την πανέξυπνη γυναίκα, την επιστήμονα, την πρώτη ψυχαναλύτρια, την γυναίκα με το ελεύθερο πνεύμα, Δείτε την σύζυγο, δείτε και την συγγραφέα… Δείτε την Lou Andreas-Salomé!

      Δείτε την γυναίκα εκείνη, που ως άλλη Κίρκη, σαγήνευσε “μεγάλους¨άντρες”, φαινομενικά δυσπρόσιτους, “βουνά του πνεύματος”, που έγινε η μούσα τους, το πάθος τους μα και η πληγή τους σαν τους άφηνε…

Lou Andreas-Salomé3

Γι’ αυτήν έκλαψε ο Φρίντριχ Νίτσε (Friedrich Nietzsche). Ήταν για κείνον, η Lou Salomé,  ο μεγάλος, ο ανεκπλήρωτος έρωτάς του. Τρεις προτάσεις γάμου (προσωρινής διάρκειας)  της έκανε και εκείνη, και στις τρεις προτάσεις του, είπε όχι. Όμως, γι’ αυτήν την ίδια,  ήταν που ο φιλόσοφος είπε αργότερα:

«Χωρίς τη Λου, δε θα υπήρχε ο Ζαρατούστρας»

..Και, μπορεί ο Νίτσε να το είπε αυτό για την Λου, η αδελφή του Νίτσε όμως, έλεγε για την Λου, ότι αυτή  ήταν ο διάβολος.
       Γι’ αυτήν, την Lou Salomé, παθιάστηκε ο ποιητής Ράινερ Μαρία Ρίλκε (Rainer Maria Rilke) κι ας ήταν 14 χρόνια μικρότερός της, σαν έγινε ερωμένος της κι ας ήταν αυτή 
τότε παντρεμένη. Ο Ρίλκε ήταν μόλις 21 ετών όταν  το 1897 γνώρισε την Λου και έμειναν επί αρκετά χρόνια εραστές.

Μέχρι που την γνώρισε, ο Ρίλκε άκουγε στο όνομα Rene. Εκείνη ήταν που του’ δωσε το όνομα Rainer, το οποίο έκτοτε κράτησε στην ζωή του και με αυτό το όνομα έγινε πασίγνωστος ως ποιητής ο Rilke. Η Λου βοήθησε τον Ρίλκε με το ψυχολογικό του πρόβλημα σε σχέση με τον θάνατο, τον εισήγαγε στον κόσμο των ανθρώπων της τέχνης και του λόγου, εκείνη ήταν που του’ μαθε  Ρωσικά ώστε να μπορεί να διαβάσει έργα του Πούσκιν και του Τολστόϊ, τον οποίο και συνάντησαν στο ταξίδι τους στην Ρωσία. Ήταν για κείνον η μάνα, η ερωμένη, η μούσα του.

      Απ’ αυτήν, την Λου Σαλομέ και μοναχά απ’ αυτήν, ο Ζίγκμουντ Φρόιντ (Sigmund

Lou Andreas Salome

Ζίγκμουντ Φρόιντ (Sigmund Freud) και Λου Σαλομέ

Freud) ο περίφημος και διάσημος ψυχίατρος-ψυχοθεραπευτής δεχόταν αρνητική  κριτική  ή και υποδείξεις για αλλαγές στον δρόμο των ιδεών και αντιλήψεών του που ο ίδιος είχε χαράξει.Όποιον άλλον αμφισβητούσε πολύ τις απόψεις του και τις ιδέες του  ή τις επέκρινε, τον διέγραφε από την Ψυχαναλυτική Ένωση. Έτσι διέγραψε και τον Άντλερ και τον Γιουνγκ και άλλους.Για την Λου, όμως, που ήταν η  ιδιαίτερη φίλη του μα και η μαθήτριά του, όταν από το 1912 και ήδη στα 51ης χρόνια,  η Λου εντάχθηκε  στον ψυχιατρικό κύκλο της Βιέννης, ο ίδιος  είχε πει: ‘Ένας άνθρωπος μόνο μπορεί να κάνει όποια κριτική θέλει”. Κι αυτός ο άνθρωπος ήταν εκείνη, η Λου. Ο Φρόϋντ ήταν ερωτευμένος μαζί της αλλά με ένα εξειδικευμένο τρόπο

      Σύμφωνα με τον Paul Roazen,(Πάουλ Ροάζεν), καθηγητή πολιτικών επιστημών, ιστορικό του ψυχαναλυτικού κινήματος και συγγραφέα πολυάριθμων βιβλίων για τον Ζίγκμουντ Φρόιντ, τον οποίον, όπως και το έργο του, είχε ενδελεχώς μελετήσει, ο ίδιος ο Φρόιντ,  ήταν πουριτανός από ταμπεραμέντο και ήδη πατέρας έξι παιδιών σαν γνώρισε στα πενήντα έξι του χρόνια την Λου, και , ναι μεν ο ίδιος ο Φρόϋντ παραδέχθηκε αργότερα στα γραπτά του ότι είχε θαυμάσει  πάρα πολύ την Λου και ότι είχε συνδεθεί μαζί της, αλλά ότι δεν υπήρχε ίχνος σεξουαλικότητας σε αυτήν την σχέση.

      Στην ίδια χρονική περίοδο,  η ερωτική της σχέση πενηντατριάχρονης τότε Λου με τον τριαντατριάχρονο Viktor Tausk, τον πιο σπουδαίο ίσως από τους σπουδαστές του Freud

Vienna-Triangle-Victor-Tausk

Viktor Tausk

ήταν εμπλεγμένη με την σχέση και των δυό τους με τον Φρόϋντ.  Στην Λου, όμως, αποδόθηκαν απ’ αρκετούς,  ευθύνες για την αυτοκτονία του Tausk το 1919 αν και είχαν παρέλθει έξι χρόνια από την λήξη της όποιας σχέσης μεταξύ τους όπως και από την διάλυση της συνεργασίας του τελευταίου με τον Φρόϋντ.

      Αυτή, η Lou Salomé, ήταν μια γυναίκα πολυδιάστατη, που έζησε ελεύθερα σε κοινωνία πνιγηρή για  τις ομόφυλές της, έζησε ως ισότιμη γυναίκα σε μια κοινωνία ανδροκρατούμενη και ως επιστήμονας άνοιξε πεδία για τις γυναίκες που ακολούθησαν.Ήταν μια γυναίκα που έζησε έξω από τον χρόνο και τις διαστάσεις της εποχής της.

      Ήταν, αυτή, η  γυναίκα που’ χε βάλει σκοπό να μην ερωτευθεί για να μπορεί ν’ αγαπηθεί, για να μπορεί να μείνει ανεξάρτητη. Δεν κατακτιόταν. Αυτή ήταν εκείνη που κατακτούσε τους άλλους που την ερωτεύονταν και παθιάζονταν μαζί της. Αυτή, ίσως,  ήταν η δύναμή της, η πηγή της γοητείας της και πιθανώς το κρυφό της τραύμα.  Ήταν μια γυναίκα ασυνήθιστη, με ελεύθερο, αναλυτικό και κοφτερό πνεύμα που διέθετε μια σπάνια πνευματική και ταυτόχρονα ανθρώπινη ένταση σε συνδυασμό με γυναικεία γοητεία .Είχε την ικανότητα να διεγείρει τα μυστικά πάθη των εραστών της..Είχε, επίσης την ικανότητά να κατανοεί τις ιδέες τους και να τις αναπτύσσει αυτόνομα σε δικά της έργα.       

      Η Lou Andreas-Salomé υπήρξε μια χαρισματική γυναίκα. Φαινομενικά, τα είχε όλα. Κόρη αριστοκρατικής οικογενείας, πανέμορφη, κομψή,  σαγηνευτική, με εξαιρετικές σπουδές, πολύγλωσση και πολυμαθής, έξυπνη, με ερευνητικό και ελεύθερο νου, ανυπότακτη. Συνδύαζε, καθώς είπαν, δυο στοιχεία σα χαρακτήρας: το αρσενικό και το θηλυκό.

Έγραψε πάνω από δώδεκα βιβλία.  Υπήρξε, μάλιστα,  η πρώτη ψυχαναλύτρια που τόλμησε να συγγράψει βιβλίο για το  sex. Άλλο η αγάπη και άλλο το sex. To sex έλεγε είναι ανάγκη σαν την τροφή, σαν το νερό..η απιστία, δεδομένη..

Κι όμως, η Λου Σαλομέ έμεινε στην Ιστορία ως η απόλυτη ερωμένη σπουδαίων αντρών, ως εκείνη η άλλη Κίρκη που γοήτευσε τον Νίτσε, τον Ράινερ Ρίλκε, τον Φρόιντ και τόσους άλλους πολλούς

Και, όντως, η Λου Σαλομέ, είχε πολλές πνευματικές ή πλατωνικές αλλά και παθιασμένες ερωτικές σχέσεις στην ζωή της, μερικές μάλιστα, ταυτόχρονα με άλλες, σχέσεις με πιο ηλικιωμένους  από κείνη, σχέσεις με πολύ νεότερους από κείνη..Η ίδια δεν μίλαγε γι’ αυτές τις όποιες σχέσεις της, οι άντρες ήταν αυτοί που μίλησαν γι’ αυτή αλλά και για την σχέση του με αυτή

Η Lou γεννήθηκε στις 12/2/1861 στην Αγία Πετρούπολη  της Ρωσίας ως Louise von Salomé or Luíza Gustavovna Salomé, μοναχοκόρη στρατηγού του Ρωσικού Στρατού γαλλικής καταγωγής και μητέρα Δανικής καταγωγής. Είχε άλλους τέσσερις αδελφούς και μεγάλωσε σε αριστοκρατικό περιβάλλον. Όντας έφηβη είχε ως διδάσκαλο τον Hendrik Gillot,  πάστορα της Προτεσταντικής Εκκλησίας με τον οποίο συνήψε σχέση, εξ αιτίας της οποίας αυτός κόντεψε να διαλύσει τον γάμο του. Η μητέρα της  την πήγε στην Ζυρίχη της Ελβετίας προκειμένου να σπουδάσει Θεολογία και Ιστορία Τέχνης, όπως εκείνη ήθελε, αλλά στο εξάμηνο αρρώστησε, οπότε και διέκοψε τις σπουδές της. Τότε η μητέρα της την πήγε στην Ιταλία για να αναρρώσει. Ήταν η Λου τότε στα είκοσι ένα της χρόνια.

Εκεί, στην Ιταλία,  η Λου, γνώρισε τον Γερμανό φιλόσοφο Paul Ree, ο οποίος θαμπώθηκε απ’ αυτήν και την ζήτησε να την παντρευτεί, κάτι που η ίδια αρνήθηκε αντιπροβάλλοντας την ανάγκη της για ανεξαρτησία. Μετά, Η Λου, μέσω του Ree, γνωρίστηκε και με τον Νίτσε, που ήταν φίλος με τον Ree από πολλά χρόνια πριν. Ο Νίτσε, επίσης,  γοητεύτηκε αμέσως, από την παρουσία και την προσωπικότητα της Λου.  Στην συνέχεια, και οι τρεις τους, η Λου  με τον Ree και τον Νίτσε συγκατοίκησαν για λίγο στο ίδιο σπίτι. Το αν η μεταξύ των τριών σχέση ήταν ερωτικού τριαδικού χαρακτήρος – όπως φημολογήθηκε μετά ή ακέραιας πνευματικής- ένα είδος μοναστηριακής συνοίκησης για μοναχικά ελεύθερα πνεύματα καθώς οι ίδιοι την ονόμαζαν-,  δεν μπορεί να βεβαιώσει κατηγορηματικά κανείς.

Το γεγονός είναι ότι στην πορεία του χρόνου, ο Νίτσε απομακρύνθηκε από την Λου με σπασμένη την καρδιά ενώ ο πάλαι ποτέ φίλος του  Paul Ree συνέχισε επί έτη  να έχει σχέση μαζί της-μέναν, μάλιστα, μαζί επί σειρά ετών. Η κάθε σχέση του Paul Ree  με την Λου σταμάτησε με τον γάμο της, το 1886. Το 1901, ο Paul Ree  βρέθηκε νεκρός μετά από πτώση του από βράχο.Οι συνθήκες της πτώσης του, για το αν ήταν ατύχημα ή αυτοκτονία, αποτελούν θέμα συζήτησης έως σήμερα

1886.-Lou-Salomé-und-Friedrich-Carl-Andreas-als-Verlobte-Göttinger-Tageblatt-Verlag

1886.-Lou-Salomé-und-Friedrich-Carl-Andreas

Η  Lou Salomé παντρεύτηκε μια φορά στην ζωή της, το έτος 1887, μελετητή γλωσσολογίας και καθηγητή Πανεπιστημίου στο Göttingen της Γερμανίας, Friedrich Carl Andreas. Και αυτόν τον άντρα, τον παντρεύτηκε επειδή  εκείνος είχε αποπειραθεί να αυτοκτονήσει πριν τον γάμο τους για χάρη της. Μέχρι και  την ημέρα του γάμου τους, λέγεται, είχε πάνω του ένα μαχαίρι για να αυτοκτονήσει, μην και φύγει εκείνη από κοντά του. Έτσι έγινε ο γάμος τους και διήρκεσε με τον ρητό όρο που εκείνη είχε θέσει: Να μην ολοκληρωθεί ο γάμος τους ποτέ, δηλαδή με τον όρο να μην έχουν μεταξύ τους σαρκικές σχέσεις και νάναι αυτή ελεύθερη να σχετίζεται με όποιον άλλον άντρα ήθελε. Και έτσι ήταν σ’ όλη την διάρκειά του, ο γάμος τους, παρά τις μάταιες ενάντιες προσπάθειες του συζύγου της, μέχρις που έληξε με τον θάνατο εκείνου το 1930.

Η Λου Σολομέ, πέθανε εν τέλει και παρά τις περιπλανήσεις της, στο Γκέτινγκεν (Göttingen)  της Γερμανίας  στις 5/2/1937. ’Ήταν 76  χρονώ. Τα βιβλία της κατασχέθηκαν από την Γκεστάπο και στην συνέχεια καταστράφηκαν για τον λόγο  ότι ήταν συνάδελφος του Εβραίου Ζίγκμουντ Φρόιντ. Ζήτησε να ταφεί και τάφηκε δίπλα στον σύζυγό της

1.-blu_thumb.gif

Έχουν γραφτεί πολλά και από πολλούς για την Lou Andreas-Salomé στα χρόνια που ακολούθησαν ως και τις μέρες μας. Άλλοι την ονομάζουν ηρωίδα, το ελεύθερο πνεύμα, άλλοι την λένε ναρκισσίστρια, άλλοι Μεσσαλίνα, κι άλλοι ότι αυτή ήταν για τους ερωμένους της, ο,τι το θηλυκό αλογάκι της Παναγίας για το αρσενικό εραστή του.

Ο Paul Roazen (Πάουλ Ροάζεν) έγραψε γι΄ αυτή H Λου ανήκει στο είδος των γυναικών που έχουν την ικανότητα να συλλέγουν σπουδαίους άντρες όπως ήταν η Madame de Staël ab45c8658c132ace7946f4eed0decc88στον δέκατο όγδοο αιώνα και η Alma Mahler  στον εικοστό. Στην περίπτωση της Λου, η ομορφιά δεν ήταν το κύριο στοιχείο της έλξης τους. Όσο και αν ήταν όμορφη στο παρελθόν, αυτή είχε να στηριχθεί  στις γνώσεις της στην ψυχολογία για να προκαλέσει την προσοχή των ενδεχόμενων κατακτήσεών της. Η Λου στάθηκε χρήσιμη στην σειρά των σπουδαίων αντρών της καθώς μπορούσε να ταυτίζεται με το ευάλωτο τμήμα της προσωπικότητάς τους που είχε τόση ανάγκη από στήριξη αλλά  όλοι εκείνοι που την ερωτεύονταν, υποχρεώθηκαν στο τέλος να ανακαλύψουν ότι η Λου είχε μείνει ανεξάρτητη και δεν είχε δώσει σε κανένα από αυτούς τον εαυτό της. Όλοι οι σπουδαίοι άντρες της την χρειάζονταν, αλλά ο καθένας από τους εραστές της συνειδητοποιούσε στο τέλος ότι αυτή τους είχε ξεφύγει”

Ένας νεότερος από κείνη  ερωμένος της, ο ψυχίατρος Σουηδός Poul Bjerre (15 χρόνια νεότερος), που τον γνώρισε στον ψυχιατρικό κύκλο της Βιέννης όταν είχε πιά κατά πολύ ξεπεράσει τα πενήντα πέντε της χρόνια, είπε μετά για κείνη : « “Η  Λου χτίζει μια παθιασμένη σχέση με έναν άνδρα, και εννέα μήνες αργότερα, ο άνδρας φέρνει ένα βιβλίο στον κόσμο.».

Και η ίδια η Λου έλεγε: «Μόνον όποιος μένει πλήρως ο εαυτός του είναι κατάλληλος να αγαπιέται διαρκώς, επειδή μόνον αυτός μπορεί στη ζωντανή πληρότητα να συμβολίζει για τον άλλον τη ζωή, μόνον αυτός μπορεί να γίνει αισθητός ως μια δύναμή της».

1.-blu_thumb.gif

Κι ας  μας θυμίσω εδώ κάτι που είχε πει ο Δημήτρης Λιαντίνης  σε παρατήρησή του πάνω στην “Γκέμμα”:

«Η Κίρκη είναι έξυπνη. Γι’ αυτό είναι τόσο έμορφη, ώστε να φαντάζει μάγισσα και μάγισσας παιδί. Γι’ αυτό μαγεύει τ’ άστρι και δεν περπατεί.  Αν δεν ήτανε έξυπνη, δε θα ‘τανε κι έμορφη. Η εμορφιά είναι δύναμη νόησης. Η εμορφιά δεν είναι απλά καμπύλες και χρώτας, λίκνισμα και λαιμός και μαλλιά. Η εμορφιά είναι δαιμονική κυριαρχία στον περίγυρο από αιτίες απροσδιόριστες. Είναι το «αμήχανον κάλλος» που λέει ο Πλάτων.» 

1.-blu_thumb.gif

Πηγές μου:

https://books.google.gr/books/about/The_Historiography_of_Psychoanalysis.html?id=OyPLb8JpAtEC&redir_esc=y   Paul Roazen

https://books.google.gr/books?id=Set1p03TPv8C&printsec=frontcover&hl=el#v=onepage&q&f=false, http://www.dieterwunderlich.de/Lou_Andreas_Salome.htm, https://www.wikiwand.com/fr/Paul_R%C3%A9e, http://www.encyclopedia.com/people/medicine/psychology-and-psychiatry-biographies/lou-andreas-salome,

1.-blu_thumb.gif

Ένα ποίημα της Lou Salomé που δημοσιεύθηκε το 1910 στο βιβλίο «Die Erotik» και μελοποιήθηκε από τον γοητευμένο Νίτσε:

Hymn To Life, 

Surely, a friend loves a friend the way
That I love you, enigmatic life —
Whether I rejoiced or wept with you,
Whether you gave me joy or pain.

I love you with all your harms;
And if you must destroy me,
I wrest myself from your arms,
As a friend tears himself away from a friend’s breast.

I embrace you with all my strength!
Let all your flames ignite me,
Let me in the ardor of the struggle
Probe your enigma ever deeper.

To live and think millennia!
Enclose me now in both your arms:
If you have no more joy to give me —
Well then—there still remains your pain.

 1.-blu_thumb.gif

 

 

.

  

 

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s