Μιας Κυριακής η προσευχή


Miriam Strong, Winner, New Zealand National Award, 2017 Sony World Photography Awards

Γίνε αγαθός, αν θες ν’ ακούσεις τη φωνή μου,

και φίλησε το κατώφλι του σπιτιού σου.

swallow-th

Πάρε δύο λύχνους, ζεστούς όπως το στήθος των χελιδονιών,

και, κατά το λιόγερμα, όταν η όψη σου θα ’χει  το λυκόφως τ’ ουρανού

άνοιξε το κιγκλίδωμα του παραθύρου του γαλάζιου μου καταφυγίου,

και, μέσα στη σιωπή,  πλεύρισέ με.

swallow-th

Θα σου πω για τ’ αφημένα μου όνειρα πάνω στα σκαλοπάτια,

πίσω από πόρτες κλειστές κι άγνωστες,

για όνειρα ανθισμένα σε κήπους φτωχούς,

δίχως τραγούδια, καταμεσής στα δηλητήρια.

swallow-th

Έπειτα, σιώπα κι επίστρεψε : η μουσική που κάτω απ’ τις μιμόζες

[κοιμάται

θα ξυπνήσει για χάρη σου, μια που ασπάστηκες του σπιτιού σου το

[κατώφλι.

 

Είναι το ποίημα του Quasimodo, Salvatore

(Σαλβατόρε Κουαζίμοντο),

“Η Προσευχή”

σε μετάφραση του Στάθη Κομνηνού

1. blu

Σημειώσεις:

1. _Salvatore QuasimodoΟ Salvatore Quasimodo,(Σαλβατόρε Κουαζιμόντο 20 Αυγούστου 1901 – 14 Ιουνίου 1968) ήταν Ιταλός ποιητής, μυθιστοριογράφος, μεταφραστής κυρίως Άγγλων και Ισπανών ποιητών, όπως των έργων των William Shakespeare και  Pablo Neruda μα και του Αμερικανού E. E. Cummings. Δημοσίευσε επίσης μεταφράσεις στην Ιταλική γλώσσα Αρχαίων Ελληνικών τραγωδιών του Σοφοκλή και του Ευριπίδη ( Greek tragedies by Sophocles and Euripides,) όπως και αρχαίων Ελλήνων λυρικών. Είχε Ελληνική καταγωγή. Η γιαγιά του, το γένος Παπανδρέου, καταγόταν από την Πάτρα.  Ο ίδιος γεννήθηκε στην Modica κοντά στις Συρακούσες της Σικελίας στην Νότιο Ιταλία το έτος 1901. Μαζί με τον Giuseppe Ungaretti και τον Eugenio Montale, θεωρείται οτι είναι ένας από τους σημαντικότερους Ιταλούς ποιητές του 20ου αιώνα.Τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1959   «for his lyrical poetry, which with classical fire expresses the tragic experience of life in our own times». “για την λυρική ποίησή του, η οποία με την κλασική φωτιά εκφράζει την τραγική εμπειρία της ζωής στους δικούς μας καιρούς ».

Δυο περίοδοι χαρακτηρίζουν το έργο του ποιητή. Μέχρι και τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο ήταν ο κύριος εκπρόσωπος του ερμητικού κινήματος (Hermetic movement) στην ποιητική τέχνη μετά από τον πόλεμο ξεκίνησε την μεταερμητική του περίοδο που διήρκησε έως τον θάνατό του..Ο Quasimodo χρησιμοποίησε μια ερμητική, ‘κλειστή’ γλώσσα για να σχεδιάσει επαναλαμβανόμενα μοτίβα όπως η Σικελία, η θρησκεία και ο θάνατος. Στη συνέχεια, η μετάφραση συγγραφέων από τη Ρωμαϊκή και την Ελληνική Αρχαιότητα του επέτρεψε να επεκτείνει το γλωσσικό σύνολο εργαλείων του. Η αηδία και η αίσθηση του παράλογου του Β ‘Παγκοσμίου Πολέμου επηρέασαν επίσης τη γλώσσα του ποιητή. Αυτή η πικρία, όμως, ξεθωριάζει στα ύστερα γραπτά του και αντικαταστάθηκε από την ώριμη φωνή ενός παλιού ποιητή που αντικατοπτρίζει τον κόσμο του. Πηγή μου και η αγγλική Βικιπαίδεια

2. Ο ερμητισμός στην ποίηση :

Η ερμητισμός στην ποίηση ή η ερμητική ποίηση είναι μια μορφή ασαφούς και δύσκολης ποίησης, όπως η συμβολιστική σχολή, όπου η γλώσσα και οι εικόνες είναι υποκειμενικές και όπου η υποδηλωτική δύναμη του ήχου των λέξεων είναι εξίσου σημαντική με το νόημά τους. Το όνομα παραπέμπει στο μυθικό Ερμή Τρισμέγιστο, τον θεωρούμενο συγγραφέα μυστηριακών δογμάτων που συνθέτουν στη Νεοπλατωνική παράδοση.
Ο ερμητισμός είχε επιρροή στην Αναγέννηση, μετά τη μετάφραση αυτών των νεοπλατωνικών κειμένων από τον Μαρσιλίο Φισίνο. Μέσα στην Novecento Italiano, η ερμητική ποίηση έγινε ένα ιταλικό λογοτεχνικό κίνημα τη δεκαετία του 1920 και του 1930, που αναπτύχθηκε μεταξύ των δύο παγκόσμιων πολέμων. Κύρια χαρακτηριστικά αυτού του κινήματος ήταν η μείωση στα βασικά, η κατάργηση της στίξης και σύντομες συνθετικές συνθέσεις χρόνοι που οδηγούν σε σύντομα έργα μόνο δύο ή τριών στίχων.Στο λογοτεχνικό επίπεδο, ο όρος Ερμητισμός επισημαίνει έτσι έναν τύπο ποίησης που έχει έναν στενό (δηλαδή ερμητικό, κρυφό, σφραγισμένο) χαρακτήρα, πολύπλοκο στην κατασκευή του και συνήθως επιτυγχάνεται με μια σειρά αναλογιών που είναι δύσκολο να ερμηνευτούν. Μπορείτε να δείτε σχετικά : https://www.wikiwand.com/en/Hermeticism_(poetry)

3. Για τον Ερμητισμό, την Ερμητική λογοτεχνία και φιλοσοφία: Μπορείτε να δείτε σχετικά με το θέμα : στην Βικιπαίδεια εδώ, στην σελίδα https://esoterism.gr/index.php/ermitismos και https://www.ypernoisis.gr/sciences/filosofies-tou-kosmou/101-filosofies-tou-kosmou/563-oi-epta-ermitikes-arxes-ermis-trismegistos

4. Για την Μιμόζα την αισχυντηλή,την ντροπαλή, την  Mimosa pudica, το δέντρο στο οποίο αναφέρεται ο ποιητής:MIMOSA-1

η μουσική που κάτω απ’ τις μιμόζες [κοιμάται / θα ξυπνήσει για χάρη σου, μια που ασπάστηκες του σπιτιού σου το [κατώφλι.”  ας πω οτι:

Η γνωστή μιμόζα, ως το δέντρο “μη μου άπτου”  (δηλαδή: μην με αγγίζεις, touch-me-not) είναι ένα ευφυές φυτό μολονότι δεν διαθέτει εγκέφαλο. Είναι το δέντρο που άλλαξε την φιλοσοφία και την αντίληψη των ανθρώπων για τα όντα της φύσης, τα δέντρα και τα φυτά.

Η Μιμόζα, Mimosa pudica, ως δέντρο και ως βότανο (herb)είναι εγγενής στη Νότια Αμερική, τη Βόρεια Αμερική και την Κεντρική Αμερική  είναι γνωστή για την ταχεία φυτική του κίνηση. Όπως και άλλα είδη, υφίσταται αλλαγές στον προσανατολισμό των φύλλων που ονομάζεται ‘ύπνος’ ή νυκτιναστική κίνηση ή νυκτογενείς μετακινήσεις.Οι ειδικοί από το Πανεπιστήμιο της Δυτικής Αυστραλίας σε συνεργασία με τον καθηγητή Στέφανο Μανκούζο του Πανεπιστημίου της Φλωρεντίας ανακάλυψαν όμως, ότι αυτές οι κινήσεις του φυτού δεν είναι απλώς ανακλαστικές.

Το δέντρο διαθέτει μνήμη:.«Το πιο αξιοσημείωτο είναι ότι τα συγκεκριμένα φυτά μπορούσαν να θυμηθούν αυτό που είχαν μάθει επί αρκετές εβδομάδες, ακόμη και όταν οι περιβαλλοντικές συνθήκες είχαν αλλάξει» γράφουν οι ερευνητές.” Παρ’ ότι οι επιστήμονες δεν είναι σίγουροι ποιος μηχανισμός κάνει το Mimosa pudica να μαθαίνει και να θυμάται, εκτιμούν ότι αφορά ένα δίκτυο σηματοδότησης που βασίζεται στο ασβέστιο εντός των κυττάρων του φυτού – πρόκειται για ένα δίκτυο του οποίου η λειτουργία προσομοιάζει με εκείνη που εμπλέκεται στη διαδικασία μνήμης των ζώων.  http://www.tovima.gr/science/article/?aid=561403

Το δέντρο αντιδρά στην μουσική. Όπως είχα ήδη γράψει παλιότερα εδώ, διαπιστώθηκε κατόπιν μελέτης από τον Σκανδιναβό ειδικό  επιστήμονα Κάρλ Κρίστιανσεν ότι :«Κάτω από τους ήχους ενός βιολιού, η  Μιμόζα ( mimosa pudica) αναπτύχθηκε και οι ρίζες της δυνάμωσαν  κατά 60%  πιο γρήγορα, απ’ όσο  θα αναπτύσσονταν  σε κανονικές συνθήκες.  Φαίνεται ότι οι υψηλοί τόνοι είναι πιο αποτελεσματικοί από τους χαμηλούς  και οι φωνές των γυναικών και των παιδιών επιδρούν ευεργετικά, ενώ το αντίθετο συμβαίνει με τις φωνές των ανδρών.»

Το φύλλωμά της κλείνει κατά το σκοτάδι και ξανανοίγει στο φως. Αυτό αρχικά μελετήθηκε από τον Γάλλο επιστήμονα Jean-Jacques d’Ortous de Mairan.Δεν είναι γνωστό γιατί η Mimosa pudica εξελίχθηκε σε αντίθεση με τα άλλα  της οικογένειας Fabaceae όπου ανήκει, αλλά πολλοί επιστήμονες πιστεύουν ότι το δέντρο χρησιμοποιεί την ικανότητά του να συρρικνώνει τα φύλλα του ως άμυνα από φυτοφάγα ζώα. Τα ζώα μπορεί να φοβούνται μια ταχέως κινούμενη μονάδα και προτιμούν να τρώνε αλλά λιγότερα ενεργά.. Μια άλλη πιθανή εξήγηση είναι ότι η αιφνίδια κίνηση μετατοπίζει επιβλαβή έντομα.Μεταξύ άλλων του ξεχωριστών ιδιοτήτων του δέντρου, έχει διαπιστωθεί επιστημονικώς οτι τα υδατικά εκχυλίσματα των ριζών του φυτού έχουν δείξει σημαντικά εξουδετερωτικά αποτελέσματα στη θνησιμότητα του δηλητηρίου της μονοκλωνικής κόμπρας (Naja kaouthia). Φαίνεται ότι αναστέλλει τη μυοτοξικότητα και την ενζυματική δραστηριότητα του δηλητηρίου της κόμπρας και επί πλέον η Mimosa pudica παρουσιάζει αντιοξειδωτικές μα και αντιβακτηριακές ιδιότητες.

Και, εάν ενδιαφέρεσθε να δείτε την σχέση της ευαίσθητης και ντροπαλής Μιμόζας με τους Μύθους, μπορείτε να δείτε εδώ

5. H φωτογραφία στην αρχή του κειμένου είναι της Miriam Strong, Winner, New Zealand National Award, 2017 Sony World Photography Awards

6. Το ποίημα του Salvatore Quasimodo,(Σαλβατόρε Κουαζίμοντο “ Η προσευχή” στην Ιταλική γλώσσα :

La preghiera

Diventa buono, se vuoi ascoltare la mia voce,
e bacia la soglia della tua casa.

Porta due lampade, calde come il petto delle rondini,
e, verso sera, quando il tuo viso avrà la penombra del cielo

apri il cancello di vetro del mio rifugio azzurro,
e, in silenzio, accostati a me.

Ti dirò dei miei sogni lasciati sopra gli scalini,
dietro le porte chiuse e sconosciute,
dei sogni sbocciati in poveri giardini,
senza canti, in mezzo a le cicute.

Poi, taci e ritorna: la musica che dorme sotto le mimose
si sveglierà per te, che hai baciato la soglia della tua casa.

 

Advertisements

Το άφωνο ουρλιαχτό της ψυχής


    “When Lord Buddha spoke about suffering, he wasn’t referring simply to

superficial problems like illness and injury,

but to the fact that the dissatisfied nature of the mind itself is suffering.

No matter how much of something you get, it never satisfies your desire for better or more.

This unceasing desire is suffering; its nature is emotional frustration”.

                                                             Lama Thubten Yeshe on buddhism and responsibility

aniflow-01

                “ Όταν ο Βούδας μίλησε για τον πόνο, δεν εννοούσε τα επιφανειακά τραύματα και τις αρρώστιες,

αλλά τον  πόνο της  ανικανοποίητης φύσης του ίδιου του πνεύματος.

¨Ασχετα με το τι έχεις, ποτέ δεν ικανοποιείται η επιθυμία σου για καλύτερα ή περισσότερα.

Αυτή η άσβεστη επιθυμία είναι ένα ψυχικό βάσανο, μια διαρκής συναισθηματική απογοήτευση”

                                      Από μια φράση του Λάμα Θούμπτεν Γέσε 

                                                                                    πάνω στον Βουδισμό και στην υπευθυνότητα

1. blu

γυναίκα δένδρο

«..Όταν αρχίζει ένας έρωτας

προβλέπεται αιώνιος, σχεδόν όπως η ζωή:

για λίγο καιρό, για δύο, τρία, δέκα χρόνια

εσύ ήσουν η ζωή μου, μετά με άφησες.

butft3.gif

Βρέθηκα μπροστά σ’ ένα δίλημμα σκοτεινό όπως ο θάνατος,

δεν κατάλαβα το γιατί,

ούτε γιατί πρώτα άπλωσες τις ρίζες σου

βαθιά μέσα στη σάρκα μου, κι έπειτα τις τσάκισες

προκαλώντας μου τρομερό κακό.

butft3.gif

Συχνά αναλογίζομαι πόσα πράγματα κάνουν οι άνθρωποι

ακόμα κι όταν κόβουν ένα δέντρο,

κανείς ποτέ δεν άκουσε τα βογκητά ενός δέντρου που πέφτει.

Ωστόσο το δέντρο σκούζει, ουρλιάζει

το λουλούδι ουρλιάζει, το ανθρώπινο μυαλό ουρλιάζει.

 

butft3.gif

Ήθελα να σε ρωτήσω γιατί το έκανες,

όμως δεν είναι αυτό που έχει σημασία

γιατί έτσι είναι η ζωή φτιαγμένη

γεμάτη από βάσανα και αγωνίες…”

                                                                                                            απόσπασμα από το ποίημα της Alda Merini «To γράμμα»

1. blu                 

   Σημειώσεις, πηγές:    

  Lama Thubten Yeshe

     Αν θέλετε να μάθετε περισσότερα για τον  Lama Thubten Yeshe, Τον Θιβετιανό Λάμα που γεννήθηκε κοντά στην πόλη Tolung Dechen του Θιβέτ την 15 /5/ 1935 και πέθανε στις  3/3/1984 στο  Los Angeles, δείτε και : 

  http://fpmt.org/teachers/yeshe/

            http://www.maitreyarelictour.com/relic/lama-thubten-yeshe/

           http://www.kopanmonastery.com/about-kopan/our-lineage/lama-thubten-yeshe

           http://www.lamayeshe.com/index.php

                   Αλντα Μερίνι       

 Για την ποιήτρια Alda Merini που γεννήθηκε και πέθανε στο Μιλάνο ( 21/3/1931– 1/11/2009) και το ποίημά της από  όπου  και το άνω σχετικό απόσπασμα μεταφρασμένο  από τους  Ελσα Κορνέτη   και Β.Ρούβαλη ,  δείτε :   

              http://www.poema.gr/poem.php?id=255

               http://www.aldamerini.it/

                                                                     Ολόκληρο το ποίημα της Μερίνι στα Ιταλικά:

Lettera

Amore mio, mi hai lasciata,
lo so, tante cose ci abbandonano
e vivono per altre strade.
Quando comincia un amore
lo si prevede eterno, quasi come la vita:
per un po’ di tempo, per due, tre, dieci anni
tu sei stato la mia vita, poi
mi hai lasciata.
Mi sono trovata davanti
a un dilemma oscuro come la morte,
non ho capito il perchè,
nè perchè tu abbia affondato le tue radici
nella mia carne, poi
le hai strappate
facendomi un male orribile.

Spesso io penso a quante cose fanno gli uomini
anche quando abbattono un albero,
nessuno ha mai sentito
i gemiti di una pianta che cade.
Eppure l’albero urla, grida,
il fiore grida, la mente umana grida.
Vorrei chiederti perchè l’hai fatto,
ma non è questo che ha importanza
perchè la vita è fatta così
piena di tormentin e di angosce.

Tu mi ha resa donna,
prima ero ancorata ai tuoi spasimi,
adesso che non ho più radici
cammino libera con le mie sole gambe.

1. blu

Ο έρωτας, η φυγή κι η ποίηση


“Οι αληθινά ερωτευμένοι είναι εκείνοι που το σκάνε τρέχοντας”

Είπε , κάποτε , μεταξύ άλλων, η  Ιταλίδα ποιήτρια Alda Merini 

( 21/3/1931-1/11/2009)

 AldaMerini

Είναι εκείνη  η γυναίκα με τον εύθραυστο ψυχισμό ,

εκείνη που έζησε τα 17 χρόνια από την ζωή της σε ψυχιατρείο,

εκείνη που έζησε  συνειδητά και κατ΄ επιλογήν  ως πτωχή

και  που πέθανε σαν τέτοια,

εκείνη  που τιμήθηκε το 1993  με το βραβείο Librex Montale,

την υψηλότερη τιμητική διάκριση που απονέμεται  στην χώρα της,

την Ιταλία, για τους ποιητές, 

εκείνη για την οποία  ο Νομπελίστας  Ντάριο Φο προτείνοντας της για το βραβείο Νόμπελ δήλωνε οτι ήταν “ μια εξαίσια ποιητική μορφή”

butft3

Είναι εκείνη που επίσης, έλεγε πως

“ η ποίηση γεννιέται από την γλύκα  και τον έρωτα.”

Ti aspetto e ogni giorno
mi spengo poco per volta
e ho dimenticato il tuo volto.
Mi chiedono se la mia disperazione
sia pari alla tua assenza
no, è qualcosa di più:
è un gesto di morte fissa
che non ti so regalare».

Alda Merini, da «Clinica dell’abbandono»

Και εδώ ένα της  ποίημα, που επέλεξα , με τον τίτλο

“ Δεν έχω ανάγκη τα χρήματα ”

“Io non ho bisogno di denaro “

Io non ho bisogno di denaro

ho bisogno di sentimenti  di parole
di parole scelte sapientemente
di fiori detti pensieri
di rose dette presenze
di sogni che abitino gli alberi
di canzoni che facciano danzare le statue
di stelle che mormorino  all’ orecchio degli amanti.


Ho bisogno di poesia
questa magia che brucia
la pesantezza delle parole
che risveglia le emozioni e dà colori nuovi
forgetMeNot

pen

Δεν έχω ανάγκη τα χρήματα
Χρειάζομαι μόνο αισθήματα,
από λέξεις, λέξεις σοφά διαλεγμένες
από λουλούδια που λέγονται σκέψεις
από τριαντάφυλλα που λέγονται παρουσίες
από όνειρα που ντύνουν τα δέντρα
από τραγούδια που κάνουν τ’ αγάλματα να χορεύουν
από αστέρια που ψιθυρίζουν στ΄ αυτί των εραστών.

Χρειάζομαι την ποίηση,
αυτή την μαγεία που ξαλαφρώνει από το βάρος τις λέξεις
που ξυπνά συγκινήσεις και φέρνει νέα χρώματα
forgetMeNot

“Io non ho bisogno di denaro “ Η  παραπάνω μετάφραση έχει γίνει από τον Βέλβετ, στην σχετική αναφορά του στην ποιήτρια, απ’ όπου και η αντιγραφή, για την οποία και τον ευχαριστώ :
http://stavento-velvet2.blogspot.com/2010/11/alda-merini-poetessa.html

pen

4by ecstaticist

 Προσθήκη μεταγενέστερη (25/1/2011)

      Για την ποιήτρια ‘Αλντα Μερίνι (Alda Merini), την ζωή της και το έργο της έχει κάνει επίσης, μια επιμελημένη αναφορά το ηλεκτρονικό περιοδικό  “ Poema” στην εξής σελίδα του περιοδικού poema

Στην  εν λόγω σελίδα, μπορείτε να βρείτε  κι  άλλα ποιήματά της , μεταφρασμένα από τους Ελσα Κορνέτη και Βασίλη Ρούβαλη, μεταξύ δε αυτών και το παραπάνω ποίημά της έχοντας ως εξής μεταφρασμένο:

“Δεν έχω ανάγκη τα λεφτά.
Έχω ανάγκη από αισθήματα,
από λέξεις, από λέξεις σοφά διαλεγμένες,
από λουλούδια που τα λένε σκέψεις,
από ρόδα που τα λένε παρουσίες,
από όνειρα που στολίζουν τα δέντρα,
από τραγούδια που κάνουν τ’ αγάλματα να χορεύουν
από άστρα που ψιθυρίζουν στ’ αυτί των εραστών…
Εχω ανάγκη από ποιήματα,
αυτήν τη μαγεία που αλαφρώνει τις λέξεις,
που ξυπνάει τις συγκινήσεις και γεννάει χρώματα αλλιώτικα.”

butft33

Κι αν αναρωτιέστε για την παραβολή των δύο μεταφράσεων, ας σας πω..

Υπάρχουν διαφορές στις δύο τους και ,κατ’ εμέ,  όχι  αμελητέες. Είναι βασικές και εννοιολογικού χαρακτήρος..

Γιατί, όπως και  να το κάνουμε .. άλλο πράγμα  η χρεία και άλλο η ανάγκη, άλλο τα λεφτά και άλλο τα χρήματα… άλλο τα λουλούδια τα τριαντάφυλλα και άλλο μπορεί τα ρόδα.. άλλο το “στολίζομαι “ και άλλο το “ντύνομαι”..

Κάτι τέτοια συλλογιόμουν και έκανα ένα μπέρδεμα στην αρχική μου καταχώρηση αποδίδοντας  εκ παραδρομής την μετάφραση του ποιήματος που παραθέτω δίπλα από το αρχικό ιταλικό στους  κκ  Ε. Κορνέτη και Ρούβαλη ενώ είναι του  Βέλβετ.

Ζητώντας,, λοιπόν,  συγγνώμη από τους μεταφραστές, και μιας και δεν είμαι Ιταλομαθής, τα  δε λατινικά μου αραχνιασμένα,  και, κυρίως, είμαι  νιόφερτη στον κόσμο της ποιήτριας και του έργου της,  είπα , έστω και όψιμα, ας τις βάλω και τις δυό, διορθώνοντας και έτσι εμπλουτίζοντας με την παρούσα μου υστέρα προσθήκη  την αρχική μου καταχώρηση, ευελπιστώντας στην  κατανόησή σας.

1.-blu_thumb.gif

Στο video, η Milva τραγουδάει το μελοποιημένο ποίημα της Αλντα Μερίνι «Sono nata il 21 a primavera» «Γεννήθηκα στις 21 μιας Άνοιξης»